logo

сиёсат

ТОҶИКИСТОН НАМУНАИ ДИПЛОМАТИЯИ ҲАМКОРӢ ДАР СОҲАИ ОБ

Ҷумҳурии Тоҷикистон ба ҳайси давлати соҳибистиқлол ва узви комилҳуқуқи Созмони Милали Муттаҳид дипломатияи ҳамкорӣ дар соҳаи обро собитқадамона пеш мебарад. Кишвари мо бо роҳбарии хирадмандонаи Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон  дар доираи барномаҳои глобалӣ ва Ҳадафҳои Рушди Ҳазорсолаи СММ барои ҳалли масъалаҳои муҳими умумибашарӣ  саҳми назаррас мегузорад.
Ҳалли мушкилоти алоқаманд ба об ва дастрасии аҳолӣ ба он барои рушди устувори иқтисодӣ ва ҳалли даҳҳо проблемаҳои умумиҷаҳон, аз ҷумла ҳифзи саломатӣ, нақши калидӣ дорад. Вобаста ба ин, моҳи сентябри соли 2016 дар шаҳри Будапешт (Маҷористон) ҳамоиши байналмилалии сатҳи баланд оид ба масъалаҳои об баргузор шуд. Ҷумҳурии Тоҷикистон ба ҳайси ташаббускори масъалаҳои марбут ба об дар ин ҳамоиш ширкат варзид ва баҳри ҳалли мушкилоти сокинони сайёра бори дигар эълом доштани  Даҳсолаи байналмилалии амал «Об барои рушди устувор» - ро пешниҳод намуд. Он 21 декабри соли 2016 аз ҷониби СММ қабул гардид.  
Бо ташаббуси Тоҷикистон ва ҷонибдории аксари кулли кишварҳои ҷаҳон Маҷмаи умумии  Созмони Милали Муттаҳид дар бораи Соли байналмилалии «Оби тоза» - 2003, Даҳсолаи байналмилалии амалиёт «Об барои ҳаёт» - 2005 – 2015 ва Соли байналмилалии «Ҳамкорӣ дар соҳаи об» - 2013 барномаҳои вижаи  умумиҷаҳонӣ қабул намуд, ки дар маҷмӯъ амалӣ гардиданд ва давлатҳои ҷаҳон, созмонҳои байналмилалию соҳавӣ ва минтақавиро барои ҳалли масоили об ба ҳам оварданд.
Тоҷикистон дар ҳалли масъалаҳои дигари мубрами глобалӣ низ саҳмгузор аст. Таъмини сулҳ байни кишварҳои  ҷаҳон, хусусан мусоидат ба оромии вазъи Афғонистон ва таъмини амният дар минтақа, ҳалли низоъҳои сарҳадӣ, гуфтугӯи тамаддунҳо, ҳифзи беҳдошт ва сиҳатии аҳолӣ, ҳифзи табиат, гирифтани пеши роҳи қочоқи маводи мухаддир, мубориза бо экстремизм ва терроризм ва амсоли онҳо аз зумраи масоили ҳалталабеанд, ки роҳбарияти Тоҷикистон барои  ҳалли онҳо ҷомеаи ҷаҳониро борҳо даъват намудааст. Ҳамчунин, пешниҳоди Тоҷикистон барои татбиқи ду санади дорои аҳамияти ҷаҳонии Созмони Милали Муттаҳид – Рӯзномаи рушд барои давраи то соли 2030 ва Созишномаи Париж оид ба иқлим хеле муҳим арзёбӣ мешаванд. Вале ҳалли масоили ҷаҳонии алоқаманд ба об меҳвари ибтикороти Тоҷикистонро ташкил дода, барои давлат ва миллати тоҷик рисолати таърихӣ маҳсуб меёбад. Маҳз Пешвои муаззами миллат, Президенти кишвар муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар ибтидои ҳазораи нав бори нахуст таваҷҷуҳи ҷомеаи ҷаҳониро ба ҳалли ин масъалаи умумибашарӣ ҷалб намуданд.  
Давлат ва Ҳукумати кишвар ҷиҳати дарёфти роҳҳои ҳалли масъалаҳои вобаста ба об дар дохили мамлакат низ пайваста ҷаҳду талош менамоянд. Давоми даҳ соли охир барои ҳалли проблемаи мазкур беш аз як миллиарду ҳафтсад миллион доллари ИМА ҷудо гардидааст. Ҳамзамон, дар зарфи даҳ соли охир ҳолати таъминоти зиёда аз яку ним миллион нафар бо оби ошомиданӣ беҳтар гардонда шуд. Рафъи норасоиҳо дар ин самт идома дорад. Ҳоло як қисмати аҳолӣ, бахусус дар деҳот, ба шароити беҳтари дастрасӣ ба об ниёзманд мебошад. Ин ҳолат, пеш аз ҳама, ба норасоии иқтидорҳои техникӣ вобаста аст.
Дар ҳуҷҷати муҳими «Консепсияи сиёсати хориҷии Тоҷикистон» ба масъалаҳои дипломатияи об диққати хосса зоҳир гардидааст. Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон зимни ироаи Паёми хеш ба Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон дар ин маврид таъкид намуданд: «Мо татбиқи пайгиронаи дипломатияи ҳамкорӣ дар соҳаи обро василаи воқеии ҳалли мушкилот дар ин самт медонем ва дар даҳсолаи оянда низ иҷрои ин нақши пешбарро идома хоҳем дод». 
Коршиносони соҳа  барои татбиқи босамари барномаи мазкур, пеш аз ҳама, амалисозии тадбирҳои зеринро муҳим медонанд: таҳкими фаҳму дарки аҳамияти об барои рушди иҷтимоиву иқтисодии кишварҳо, тақвияти ҳамкорӣ ва шарикии давлатҳо ва созмонҳои ҷаҳонӣ, дарёфти усулҳои нави ҳифзи экологӣ, истифодаи самарабахшу  одилонаи захираҳои об, пайдо кардани роҳҳои ҳалли проблемаи норасоии об, беҳтар гардондани сифати оби ошомиданӣ ва пешгирии ифлосшавии манбаъҳои он.
Татбиқи ташаббуси нави глобалии Тоҷикистон - Даҳсолаи байналмилалии амал «Об барои рушди устувор, солҳои 2018 - 2028» роҳи беҳтарин барои тақвияти ҳамкориҳои байнидавлатӣ ва минтақавӣ ҷиҳати коҳиш додани  хавфи норасоии рӯзафзуни об  бо сабаби афзоиши шумораи аҳолии сайёра мебошад. Тахмин меравад, ки то охири даҳсолаи ҷорӣ ҳудуди ду миллиард аҳолии кураи Замин ба мушкили камчинии об дучор хоҳад шуд. Ин мушкил соли 2030 зиёда аз 40 дарсади аҳолии ҷаҳонро фаро хоҳад гирифт. Бо назардошти мавҷуд будани мушкилоти мазкур  давлатҳои ҷаҳонро зарур аст, ки ҳамкориву шарикии созандаро ба роҳ монанд. Бовар аст, ки амалигардонии иқдоми пешгирифтаи  Тоҷикистон  барои расидан ба Ҳадафҳои Рушди Устувор дар самти таъминоти об дар ҷаҳон мусоидат менамоянд.
Пиралӣ НАЗАРОВ,
мудири кафедраи иқтисод ва идораи Донишгоҳи давлатии  Кӯлоб ба номи Абуабдуллоҳи Рӯдакӣ


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 11.04.2018    №: 72    Мутолиа карданд: 185

15.11.2018


Ҳамоиш бахшида ба Рӯзи Президент

Нурдинҷон Исмоилов ба Тоҷикистон меояд

Мулоқоти Зубайдулло Зубайдзода бо Амал Муҷрин ал - Ҳамад

Конференсияи гиромидошти Бобоҷон Ғафуров

Путин ва Абэ дар асоси қатъномаи соли 1956 гуфтушунид хоҳанд кард

Таҳлилгарони Nomura сустшавии суръати рушди иқтисоди ҷаҳониро пешгӯӣ намуданд

Frontex: ба Аврупо омадани гурезаҳо 31 дарсад коҳиш ёфт

Назарбоев соли 2019-ро Соли ҷавонон эълом дошт

Ҷаҳон дар як сатр

14.11.2018


Вусъати корҳои ободонӣ дар ноҳияи Восеъ

Ҷамъоварии $482 миллион ба ёрии мардуми Ироқ

Назарбоев ташкили Созмони амнияти дастаҷамъии Осиёро пешниҳод дорад

Ҷонибдории Ангела Меркел аз ташкили артиши ягонаи аврупоӣ

Дар Тошканд Ҳафтаи соҳибкории глобалӣ шурӯъ шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ЧЕМПИОНАТИ ҶАҲОН – 2018. Иштироки се бонуи муштзани тоҷик

БОНКИ МИЛЛӢ. Иқдоми наҷиб

13.11.2018


Мулоқоти Сироҷиддин Муҳриддин ва Юе Бин

Баимзорасии ёддошти тафоҳум

Нақшаи чорабиниҳои амалӣ намудани корҳои ободонию бунёдкорӣ дар давраи солҳои 2019 – 2021 тасдиқ гардид

БӮСТОН. Таҷдиди шуъбаи урология

ВАҲДАТ. 5 иншооти ҷашнӣ ба истифода дода шуд

ЁВОН СИМОИ ТОЗА МЕГИРАД

НОҲИЯИ ШАМСИДДИНИ ШОҲИН. Кӯшишҳо самар медиҳанд

"Дар ин дунё Карим Девонае буд"

Ҳузури бераводиди тоҷикистониён дар Туркия 3 баробар дароз шуд

Аврупо дар бозёбии партовҳои уран дар Тоҷикистон саҳм мегирад

Москва аз ҷумлаи даҳ шаҳри беҳтарини дунёст

Гунаҳгорони ҳалокати 52 ӯзбекистонӣ зиндонӣ шуданд

Чин дар ҷаҳон калонтарин воридкунандаи газ

Ҷаҳон дар як сатр

ҚУБОДИЁН. 48 медали варзишгарон дар нуҳ моҳ

12.11.2018


Дар Париж ҳамоиши сулҳ ифтитоҳ ёфт

Бо эҳтимоми ҳукумати Ҳиндустон нархи сӯзишворӣ арзон мешавад


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед