logo

сиёсат

ТОҶИКИСТОН НАМУНАИ ДИПЛОМАТИЯИ ҲАМКОРӢ ДАР СОҲАИ ОБ

Ҷумҳурии Тоҷикистон ба ҳайси давлати соҳибистиқлол ва узви комилҳуқуқи Созмони Милали Муттаҳид дипломатияи ҳамкорӣ дар соҳаи обро собитқадамона пеш мебарад. Кишвари мо бо роҳбарии хирадмандонаи Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон  дар доираи барномаҳои глобалӣ ва Ҳадафҳои Рушди Ҳазорсолаи СММ барои ҳалли масъалаҳои муҳими умумибашарӣ  саҳми назаррас мегузорад.
Ҳалли мушкилоти алоқаманд ба об ва дастрасии аҳолӣ ба он барои рушди устувори иқтисодӣ ва ҳалли даҳҳо проблемаҳои умумиҷаҳон, аз ҷумла ҳифзи саломатӣ, нақши калидӣ дорад. Вобаста ба ин, моҳи сентябри соли 2016 дар шаҳри Будапешт (Маҷористон) ҳамоиши байналмилалии сатҳи баланд оид ба масъалаҳои об баргузор шуд. Ҷумҳурии Тоҷикистон ба ҳайси ташаббускори масъалаҳои марбут ба об дар ин ҳамоиш ширкат варзид ва баҳри ҳалли мушкилоти сокинони сайёра бори дигар эълом доштани  Даҳсолаи байналмилалии амал «Об барои рушди устувор» - ро пешниҳод намуд. Он 21 декабри соли 2016 аз ҷониби СММ қабул гардид.  
Бо ташаббуси Тоҷикистон ва ҷонибдории аксари кулли кишварҳои ҷаҳон Маҷмаи умумии  Созмони Милали Муттаҳид дар бораи Соли байналмилалии «Оби тоза» - 2003, Даҳсолаи байналмилалии амалиёт «Об барои ҳаёт» - 2005 – 2015 ва Соли байналмилалии «Ҳамкорӣ дар соҳаи об» - 2013 барномаҳои вижаи  умумиҷаҳонӣ қабул намуд, ки дар маҷмӯъ амалӣ гардиданд ва давлатҳои ҷаҳон, созмонҳои байналмилалию соҳавӣ ва минтақавиро барои ҳалли масоили об ба ҳам оварданд.
Тоҷикистон дар ҳалли масъалаҳои дигари мубрами глобалӣ низ саҳмгузор аст. Таъмини сулҳ байни кишварҳои  ҷаҳон, хусусан мусоидат ба оромии вазъи Афғонистон ва таъмини амният дар минтақа, ҳалли низоъҳои сарҳадӣ, гуфтугӯи тамаддунҳо, ҳифзи беҳдошт ва сиҳатии аҳолӣ, ҳифзи табиат, гирифтани пеши роҳи қочоқи маводи мухаддир, мубориза бо экстремизм ва терроризм ва амсоли онҳо аз зумраи масоили ҳалталабеанд, ки роҳбарияти Тоҷикистон барои  ҳалли онҳо ҷомеаи ҷаҳониро борҳо даъват намудааст. Ҳамчунин, пешниҳоди Тоҷикистон барои татбиқи ду санади дорои аҳамияти ҷаҳонии Созмони Милали Муттаҳид – Рӯзномаи рушд барои давраи то соли 2030 ва Созишномаи Париж оид ба иқлим хеле муҳим арзёбӣ мешаванд. Вале ҳалли масоили ҷаҳонии алоқаманд ба об меҳвари ибтикороти Тоҷикистонро ташкил дода, барои давлат ва миллати тоҷик рисолати таърихӣ маҳсуб меёбад. Маҳз Пешвои муаззами миллат, Президенти кишвар муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар ибтидои ҳазораи нав бори нахуст таваҷҷуҳи ҷомеаи ҷаҳониро ба ҳалли ин масъалаи умумибашарӣ ҷалб намуданд.  
Давлат ва Ҳукумати кишвар ҷиҳати дарёфти роҳҳои ҳалли масъалаҳои вобаста ба об дар дохили мамлакат низ пайваста ҷаҳду талош менамоянд. Давоми даҳ соли охир барои ҳалли проблемаи мазкур беш аз як миллиарду ҳафтсад миллион доллари ИМА ҷудо гардидааст. Ҳамзамон, дар зарфи даҳ соли охир ҳолати таъминоти зиёда аз яку ним миллион нафар бо оби ошомиданӣ беҳтар гардонда шуд. Рафъи норасоиҳо дар ин самт идома дорад. Ҳоло як қисмати аҳолӣ, бахусус дар деҳот, ба шароити беҳтари дастрасӣ ба об ниёзманд мебошад. Ин ҳолат, пеш аз ҳама, ба норасоии иқтидорҳои техникӣ вобаста аст.
Дар ҳуҷҷати муҳими «Консепсияи сиёсати хориҷии Тоҷикистон» ба масъалаҳои дипломатияи об диққати хосса зоҳир гардидааст. Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон зимни ироаи Паёми хеш ба Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон дар ин маврид таъкид намуданд: «Мо татбиқи пайгиронаи дипломатияи ҳамкорӣ дар соҳаи обро василаи воқеии ҳалли мушкилот дар ин самт медонем ва дар даҳсолаи оянда низ иҷрои ин нақши пешбарро идома хоҳем дод». 
Коршиносони соҳа  барои татбиқи босамари барномаи мазкур, пеш аз ҳама, амалисозии тадбирҳои зеринро муҳим медонанд: таҳкими фаҳму дарки аҳамияти об барои рушди иҷтимоиву иқтисодии кишварҳо, тақвияти ҳамкорӣ ва шарикии давлатҳо ва созмонҳои ҷаҳонӣ, дарёфти усулҳои нави ҳифзи экологӣ, истифодаи самарабахшу  одилонаи захираҳои об, пайдо кардани роҳҳои ҳалли проблемаи норасоии об, беҳтар гардондани сифати оби ошомиданӣ ва пешгирии ифлосшавии манбаъҳои он.
Татбиқи ташаббуси нави глобалии Тоҷикистон - Даҳсолаи байналмилалии амал «Об барои рушди устувор, солҳои 2018 - 2028» роҳи беҳтарин барои тақвияти ҳамкориҳои байнидавлатӣ ва минтақавӣ ҷиҳати коҳиш додани  хавфи норасоии рӯзафзуни об  бо сабаби афзоиши шумораи аҳолии сайёра мебошад. Тахмин меравад, ки то охири даҳсолаи ҷорӣ ҳудуди ду миллиард аҳолии кураи Замин ба мушкили камчинии об дучор хоҳад шуд. Ин мушкил соли 2030 зиёда аз 40 дарсади аҳолии ҷаҳонро фаро хоҳад гирифт. Бо назардошти мавҷуд будани мушкилоти мазкур  давлатҳои ҷаҳонро зарур аст, ки ҳамкориву шарикии созандаро ба роҳ монанд. Бовар аст, ки амалигардонии иқдоми пешгирифтаи  Тоҷикистон  барои расидан ба Ҳадафҳои Рушди Устувор дар самти таъминоти об дар ҷаҳон мусоидат менамоянд.
Пиралӣ НАЗАРОВ,
мудири кафедраи иқтисод ва идораи Донишгоҳи давлатии  Кӯлоб ба номи Абуабдуллоҳи Рӯдакӣ


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 11.04.2018    №: 72    Мутолиа карданд: 164

19.09.2018


ТОҶИКИСТОН ВА ӮЗБЕКИСТОН. Аввалин тамринҳои муштараки низомӣ

Таъсиси 57 корхонаи нав

Намоиши дастовардҳо ба муносибати Рӯзи шаҳри Хуҷанд

Зуҳро Саидова – соҳиби шоҳҷоиза

Таҳаммул аз амалҳои террористӣ норавост

Баргузории ҳамоиши маъмурони роҳи оҳани кишварҳои СҲШ дар Ӯзбекистон

Дар Ироқ 27 ҳазор нафар аз об заҳролуд гашт

Тӯли 40 соли ислоҳот дар Чин ҷои кор 346 дарсад афзуд

Остона ҳамоиши ҳаштуми глобалии туризми шаҳриро пазироӣ мекунад

Ҷаҳон дар як сатр

18.09.2018


САМБО. Дурахши варзишгари навраси тоҷик дар Аврупо

Иди асал дар Душанбе

КӮЛОБ. Боз ду меҳмонхонаи нав ба истифода дода шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ӮЗБЕКИСТОН. Оғози машқҳои низомии муштарак

Теъдоди қурбонии тӯфони «Мангхут» аз 60 нафар гузашт

Дифои Вазорати ҳуқуқи инсони Покистон аз ҳуқуқи занҳо

Таҳсили фосилавӣ ба ҳар хонандаи ҷопонӣ дастрас шуд

Дар Остона ба хариди партов шурӯъ карданд

17.09.2018


НОҲИЯИ РӮШОН. Сарҳадбонон соҳиби бинои наву замонавӣ шуданд

Баргузории фестивали шаҳрии эҷодиёти кӯдакон

“КӮКНОР-2018”. Мусодираи беш аз 550 килограмм маводи нашъаовар дар Хатлон

ФУТБОЛ. "Хуҷанд" ба пеш баромад

11.09.2018


ДУШАНБЕ МИЗБОНИ СОҲИБКОРОНИ ҶАҲОН

ДЕВАШТИЧ. БУНЁДКОРИҲОИ НОҲИЯ НАМУНАИ ИБРАТАНД

МАРЗ. Боздошти қочоқбарон

КӮЛОБ. ИФТИТОҲИ БОҒЧАИ НАВ

05.09.2018


БӮСТОН. Бунёди чор иншооти нав

ФУТБОЛ. Дар Тоҷикистон мусобиқаҳои байналмилалӣ доир мегарданд

Ориф Алвӣ 13-умин президенти Покистон интихоб гашт

Дар Арабистони Саудӣ барои маводи тахрибӣ дар интернет зиндонӣ мекунанд

Дар Гуҷарат сохтмони баландтарин ҳайкали дунё анҷом меёбад

Ҳиндустон барномаи нави кайҳониро амалӣ месозад

04.09.2018


Боздиди Сарвазири мамлакат аз иншооти гармидиҳии шаҳри Душанбе


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед