logo

фарҳанг

АҶУБАСОЗӢ

Аҷубасозӣ яке аз ҳунарҳои мардумист. Аҷубаҳо қолаби муайян надоранд ва тариқи дастӣ сохта мешаванд. Устоҳои аҷубасоз шаклу намуди аҷубаҳоро аз афсонаҳои халқӣ ва тахайюлоти хеш пайдо намуда, онро бо дастони худ аз гили махсус омодакарда месозанд.
Сохтани аҷубаҳо асосан бештар ба мардуми Истаравшан, Исфара ва Қаратоғ хос мебошад. Дар шаҳри Истаравшан охири солҳои ҳафтодуми асри гузашта дар деҳаи Бафои Ҷамоати деҳоти Гули Сурх ҳунарманди номдоре бо номи Усто Fафури аҷубасоз зиндагӣ мекард. Ӯ хоки махсусро  пайдо  карда, онро бо гили бeта омехта лойи махсус мешӯрид. Онро аввал дастӣ омода намуда, бо пойҳои худ лойро мепазонд. Пас аз он, ба рӯи лой каме об пошида, болояшро бо латаи тар мепӯшонд, то  хушк нашавад. Усто Fафур дастонро ба об тар карда, аз лойи омодашуда миқдори лозимаро гирифта аҷубаҳои гуногун: аждаҳои афсонавӣ, симурғи баландпарвоз, шери жаён ва даҳҳо намуди бозичаҳои бачагона, аз ҷумла дар шакли ҳайвоноту парандаҳо ва моҳичаҳо сохта, дар он ҳуштаки гилиро устувор мекард. Баъди 80 - 100 адад офаридани муъҷизаҳои афсонавӣ аҷубаҳоро аввал дар соя, баъд дар офтобрӯя гузошта хушк мекард. Паз аз хушкондан онро ба хумдони кулолии бобогӣ гузошта, бо ҳезум ва гарди арра панҷ - шаш соат то 700 - 800 дараҷа гармӣ мепазонд. Даҳони хумдонро бо лой сахт намуда як шабонарӯз барои хунук шудан мегузошт. Баъди аҷубаҳоро аз хумдон гирифтан, онро бо сири кулолӣ ранг менамуданд. Дар  хумдон  аз оҳаксанг бо тарзи аловмонӣ оҳаки сафед тайёр  намуда, онро  ба фурӯш мебаровард.
Маҳсули меҳнати усто Fафури номдор дар ҷаҳон машҳур гашта буд. Нависандаи украин Виталий Коротич бо унвони «Чумчаи урфӣ» («Перпендикулярная лошка»)  китобе дар ин бора навиштааст. Пас аз фавти устои номдор Гадойбой Fафуров ва наберааш Эргашбой Fафуров кори ӯро идома дода истодаанд. Аҳли хонавода то имрӯз ба аҷубасозӣ ва сохтани кӯзаҳои сафолӣ, чойникҳо, хумчаҳои хурду калону чоргӯша машғуланд. Набераҳои усто Fафур дар айни ҳол ҳангоми офаридани аҷубаҳо рангҳои табиӣ, ҳиною ӯсмаро васеъ истифода мебаранд.    
Сайфулло МАҲКАМОВ,
 Рӯзноманигор


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 23.04.2018    №: 80    Мутолиа карданд: 281

13.11.2018


Мулоқоти Сироҷиддин Муҳриддин ва Юе Бин

Баимзорасии ёддошти тафоҳум

Нақшаи чорабиниҳои амалӣ намудани корҳои ободонию бунёдкорӣ дар давраи солҳои 2019 – 2021 тасдиқ гардид

БӮСТОН. Таҷдиди шуъбаи урология

ВАҲДАТ. 5 иншооти ҷашнӣ ба истифода дода шуд

ЁВОН СИМОИ ТОЗА МЕГИРАД

НОҲИЯИ ШАМСИДДИНИ ШОҲИН. Кӯшишҳо самар медиҳанд

"Дар ин дунё Карим Девонае буд"

Ҳузури бераводиди тоҷикистониён дар Туркия 3 баробар дароз шуд

Аврупо дар бозёбии партовҳои уран дар Тоҷикистон саҳм мегирад

Москва аз ҷумлаи даҳ шаҳри беҳтарини дунёст

Гунаҳгорони ҳалокати 52 ӯзбекистонӣ зиндонӣ шуданд

Чин дар ҷаҳон калонтарин воридкунандаи газ

Ҷаҳон дар як сатр

ҚУБОДИЁН. 48 медали варзишгарон дар нуҳ моҳ

12.11.2018


Дар Париж ҳамоиши сулҳ ифтитоҳ ёфт

Бо эҳтимоми ҳукумати Ҳиндустон нархи сӯзишворӣ арзон мешавад

ЭКСПО дар Шанхай: шартномаҳо ба маблағи қариб $60 миллиард ба тасвиб расиданд

Сӯхтори ҷангал дар Калифорния боиси ҳалокати 25 нафар гашт

Ҷаҳон дар як сатр

ВАХШ. Суратҳисоби бонкӣ барои ятимон

ОЛИМПИАДАИ “GENIUSKIDS – 2018” 35 медали хонандагони тоҷик

САМБО. Хушқадам Хусравов – қаҳрамони ҷаҳон

09.11.2018


Ҳамоишҳои ҷавонон бахшида ба Рӯзи Президент

Баррасии масоили рушди ҳамкориҳо

Мулоқоти Юсуф Раҳмон бо Кристофер Рэй

Таъсиси гурӯҳи корӣ баҳри иҷрои «Барномаи рушди иҷтимоию иқтисодии шаҳри Душанбе барои давраи то соли 2025»

Давлаталӣ Саид дар Корея

20-умин конфронси расонаҳои Осиёи Марказӣ дар Остона баргузор шуд

«Толибон» рӯйхати иштирокдорони мушовараи Москваро интишор дод

Таърихшиноси фаронсавӣ ба Макрон нақши Россияро дар наҷоти Аврупо хотиррасон кард

Ҷаҳон дар як сатр

"TASHKENT GRAND PRIX" ИШТИРОКИ ПАҲЛАВОНОНИ ТОҶИК ДАР ОН

"Истиқлол" бори ҳафтум чемпиони Тоҷикистон шуд!


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед