logo

фарҳанг

АҶУБАСОЗӢ

Аҷубасозӣ яке аз ҳунарҳои мардумист. Аҷубаҳо қолаби муайян надоранд ва тариқи дастӣ сохта мешаванд. Устоҳои аҷубасоз шаклу намуди аҷубаҳоро аз афсонаҳои халқӣ ва тахайюлоти хеш пайдо намуда, онро бо дастони худ аз гили махсус омодакарда месозанд.
Сохтани аҷубаҳо асосан бештар ба мардуми Истаравшан, Исфара ва Қаратоғ хос мебошад. Дар шаҳри Истаравшан охири солҳои ҳафтодуми асри гузашта дар деҳаи Бафои Ҷамоати деҳоти Гули Сурх ҳунарманди номдоре бо номи Усто Fафури аҷубасоз зиндагӣ мекард. Ӯ хоки махсусро  пайдо  карда, онро бо гили бeта омехта лойи махсус мешӯрид. Онро аввал дастӣ омода намуда, бо пойҳои худ лойро мепазонд. Пас аз он, ба рӯи лой каме об пошида, болояшро бо латаи тар мепӯшонд, то  хушк нашавад. Усто Fафур дастонро ба об тар карда, аз лойи омодашуда миқдори лозимаро гирифта аҷубаҳои гуногун: аждаҳои афсонавӣ, симурғи баландпарвоз, шери жаён ва даҳҳо намуди бозичаҳои бачагона, аз ҷумла дар шакли ҳайвоноту парандаҳо ва моҳичаҳо сохта, дар он ҳуштаки гилиро устувор мекард. Баъди 80 - 100 адад офаридани муъҷизаҳои афсонавӣ аҷубаҳоро аввал дар соя, баъд дар офтобрӯя гузошта хушк мекард. Паз аз хушкондан онро ба хумдони кулолии бобогӣ гузошта, бо ҳезум ва гарди арра панҷ - шаш соат то 700 - 800 дараҷа гармӣ мепазонд. Даҳони хумдонро бо лой сахт намуда як шабонарӯз барои хунук шудан мегузошт. Баъди аҷубаҳоро аз хумдон гирифтан, онро бо сири кулолӣ ранг менамуданд. Дар  хумдон  аз оҳаксанг бо тарзи аловмонӣ оҳаки сафед тайёр  намуда, онро  ба фурӯш мебаровард.
Маҳсули меҳнати усто Fафури номдор дар ҷаҳон машҳур гашта буд. Нависандаи украин Виталий Коротич бо унвони «Чумчаи урфӣ» («Перпендикулярная лошка»)  китобе дар ин бора навиштааст. Пас аз фавти устои номдор Гадойбой Fафуров ва наберааш Эргашбой Fафуров кори ӯро идома дода истодаанд. Аҳли хонавода то имрӯз ба аҷубасозӣ ва сохтани кӯзаҳои сафолӣ, чойникҳо, хумчаҳои хурду калону чоргӯша машғуланд. Набераҳои усто Fафур дар айни ҳол ҳангоми офаридани аҷубаҳо рангҳои табиӣ, ҳиною ӯсмаро васеъ истифода мебаранд.    
Сайфулло МАҲКАМОВ,
 Рӯзноманигор


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 23.04.2018    №: 80    Мутолиа карданд: 254

25.09.2018


Тавсеаи равобити байнипарлумонии Тоҷикистону Корея

Баргузории ҷамъомад оид ба пешгирии ҷинояткорӣ

Анҷоми марҳилаи якуми амалиёти «Кӯкнор-2018»

Гутерриш ба муборизаи фаъолтар алайҳи маводи мухаддир даъват сохт

Теъдоди қурбониёни садамаи киштӣ дар Танзания ба 225 нафар расид

Сеул барои дучандсозии теъдоди сайёҳон $640 миллион харҷ карданист

Фаронса қатораи дуошёнаи тезгард месозад

Ҷаҳон дар як сатр

Ҷом насиби кӣ мешавад?

19.09.2018


ТОҶИКИСТОН ВА ӮЗБЕКИСТОН. Аввалин тамринҳои муштараки низомӣ

Таъсиси 57 корхонаи нав

Намоиши дастовардҳо ба муносибати Рӯзи шаҳри Хуҷанд

Зуҳро Саидова – соҳиби шоҳҷоиза

Таҳаммул аз амалҳои террористӣ норавост

Баргузории ҳамоиши маъмурони роҳи оҳани кишварҳои СҲШ дар Ӯзбекистон

Дар Ироқ 27 ҳазор нафар аз об заҳролуд гашт

Тӯли 40 соли ислоҳот дар Чин ҷои кор 346 дарсад афзуд

Остона ҳамоиши ҳаштуми глобалии туризми шаҳриро пазироӣ мекунад

Ҷаҳон дар як сатр

18.09.2018


САМБО. Дурахши варзишгари навраси тоҷик дар Аврупо

Иди асал дар Душанбе

КӮЛОБ. Боз ду меҳмонхонаи нав ба истифода дода шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ӮЗБЕКИСТОН. Оғози машқҳои низомии муштарак

Теъдоди қурбонии тӯфони «Мангхут» аз 60 нафар гузашт

Дифои Вазорати ҳуқуқи инсони Покистон аз ҳуқуқи занҳо

Таҳсили фосилавӣ ба ҳар хонандаи ҷопонӣ дастрас шуд

Дар Остона ба хариди партов шурӯъ карданд

17.09.2018


НОҲИЯИ РӮШОН. Сарҳадбонон соҳиби бинои наву замонавӣ шуданд

Баргузории фестивали шаҳрии эҷодиёти кӯдакон

“КӮКНОР-2018”. Мусодираи беш аз 550 килограмм маводи нашъаовар дар Хатлон

ФУТБОЛ. "Хуҷанд" ба пеш баромад

11.09.2018


ДУШАНБЕ МИЗБОНИ СОҲИБКОРОНИ ҶАҲОН

ДЕВАШТИЧ. БУНЁДКОРИҲОИ НОҲИЯ НАМУНАИ ИБРАТАНД


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед