logo

иқтисод

САНОАТ. ПАЖӮҲИШҲОИ НУҲУФТА

Рисолати олим ба вуҷуд овардани тарҳи илман асоснокшуда, аз ҷумла дар ҷодаи  истеҳсоли маҳсулоти маҳаллист.  Олимони  пажӯҳишгоҳ баҳри адои рисолат заҳмати зиёд кашида,  лоиҳаҳои  барои рушди саноати кишвар афзалиятдоштаро  тарҳрезӣ карданд. Аммо то ҳол ҷиҳати амалисозии  барномаҳои пажӯҳишии соҳаи саноати мамлакат ягон кори чашмрас анҷом дода нашудааст, чаро?

Шиносоӣ бо лоиҳаҳои болои ҳам хобидаи олимону мутахассисони  муассисаи давлатии  «Пажӯҳишгоҳи илмӣ – тадқиқотии саноат» моро бо ин мушкил бештар ошно намуд. Тарҳҳои таҳиясохтаи масъулони ин даргоҳи илму таҳқиқ бештар коркарди ашёи хоми ватаниро дар бар доранд, ки аз ҳадафҳои асосии Ҳукумати кишвар аст. Онҳо бо назардошти шароиту имкониятҳо таҳия шудаанд.  Вале бо гузашти солҳо сармоягузоре барои амалисозии онҳо иқдом накард, ки ақаллан дили муаллифони  лоиҳаҳоро  ба  пешбурди илми  соҳаи саноати кишвар  гармтар созад. Азбаски тарҳҳои мазкур амалӣ нагардиданд ва меҳнати чандсолаи олимони соҳа бенатиҷа монд, баъзе мутахассисони пажӯҳишгоҳ аз идомаи  таҳқиқот дар самти саноат даст кашиданд. 
Баҳодур Мирзоев, собиқ директори пажӯҳишгоҳ, бештар аз он гиламанд аст, ки соҳибкорону сармоягузорони ватанӣ ва бархе аз масъулони ниҳодҳои иқтисодӣ натиҷаи кори олимони тоҷикро нодида мегиранд ва ба татбиқи лоиҳаҳои камсамари бегона  рӯ меоранд.
- Ҳоло дар утоқи кориам даҳҳо  лоиҳаи пураҳамияти коркарди металлу маводи кӯҳӣ, ки аз ҷониби олимону мутахассисони пажӯҳишгоҳ  омода гардидаанд, чанг гирифта, рӯи ҳам хобидаанд.  Лоиҳаҳои  дар ҳамкорӣ бо олимону мутахассисони пажӯҳишгоҳ омодакардаи банда,  пеш аз ҳама,   коркарди ангиштсангу кокс,  истеҳсоли фосфорид ва хокаи алюминийро  дар бар мегиранд. Ҳоло дар бойгонии муассиса дар маҷмӯъ  қариб 20 лоиҳа оид ба  таъсиси коргоҳҳои бузурги саноатӣ мавҷуд аст. Барои амалӣ сохтани тарҳҳои мазкур борҳо  ба  соҳибкорону сармоягузорон муроҷиат намудам, вале натиҷа надод, - гуфт ӯ.
Суоле пайдо мегардад: шояд барномаҳои  омодакардаи мутахассисони пажӯҳишгоҳ  дархӯри замон нестанд ва сармоягузорон татбиқи онҳоро бесамар медонанд?          
Ба  гуфтаи Баҳодур Мирзоев, баръакс, лоиҳаҳое, ки бо заҳмати олимони тоҷик барои коркарди ашёи хом тарҳрезӣ гардидаанд, нисбат ба тарҳҳои ширкатҳои хориҷӣ баҳри пешрафти саноати мамлакат созгору пурсамартаранд. Дар пажӯҳишгоҳ мутахассисону олимони варзидаи ватанӣ, ки самтҳои афзали саноати ҷумҳуриро ба хубӣ омӯхтаанд,  фаъолият мекунанд. Онҳо захираҳои табиии мамлакатро  аз дигарон дида беҳтар медонанд ва истифодаи самараноки онро дуруст тадқиқ намудаанд. Муҳаққиқони пажӯҳишгоҳ қодиранд, ки дар доираи имкониятҳои мавҷуда  мутобиқ ба талаботи замон  ва бозорҳои кишвар барномаҳо таҳия созанд. Масалан, «Барномаи   таҳқиқот ва таҳияи технологияи  истеҳсоли гилхок аз ашёи хоми кони Курговад (Бадахшони ғарбӣ)»,  ки аз ҷониби олимону  мутахассисони пажӯҳишгоҳ  омода  шуд, ҳоло бо дастгирии бевоситаи  Сарвари давлат  мавриди амал қарор дорад.  Мувофиқи барнома  аз гилхоки  мавзеи номбурда  дар  натиҷаи  коркарди  кимиёӣ оксиди  алюминий  гирифта  мешавад, ки  барои  истеҳсоли  арзиз дар Корхонаи  алюминийи  тоҷик  маҳсулоти хеле зарурист. Дар ҳама ҳолат соҳибкорону сармоягузорони ватанӣ аз ҳамкорӣ бо пажӯҳишгарони соҳаи саноати мамлакат манфиат мебинанд, на зарар.
Кормандони пажӯҳишгоҳ бовар доранд, ки агар сармоягузор пайдо гардаду нақшаҳояшон мавриди амал қарор гиранд, фақат дар ҳудуди шаҳри Душанбе беш аз 30 корхонаи азим бунёд меёбад, ки маҳсулоти онҳо дар бозори ҷаҳонӣ мавқеи намоёнро соҳиб хоҳад шуд. Парвариш   ва коркарди соя (лӯбиёи чинӣ) яке аз барномаҳои афзали дигари  соҳа мебошад, ки дар шароити табиии Тоҷикистон ниҳоят самаровар  аст. Ин рустаниро ҳамчун зироати кишти дуюм парвариш намуда, аз он равғанҳои техникӣ ва маводи дигар истеҳсол кардан имкон дорад. Тарҳи  мазкур  чанд маротиб  ба соҳибкорони ватанӣ  пешниҳод гардидааст. Бо вуҷуди сердаромаду камхарҷ будани кори лоиҳа, мутаассифона, соҳибкорон ба он таваҷҷуҳ зоҳир накарданд. Зеро онҳо бо олимону мутахассисони пажӯҳишгоҳ ҳамкорӣ надоранд ва аз имконияту зарфиятҳои табиии кишвар бехабаранд. Дар самтҳои дигар низ чунин мушкилиҳо вуҷуд доранд.  Ин ҳолат ба рушди тадқиқоти илмӣ дар ҷодаи саноат ва истеҳсолоти ватанӣ таъсири манфӣ  хоҳад гузошт. 
Пас, чӣ бояд кард? Суолест, ки аз ҳар ду ҷониб посухи бетаъхир мехоҳад.
Ташрифулло САЪДУЛЛОЕВ,
«Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 24.04.2018    №: 81    Мутолиа карданд: 495
29.05.2020


ТОҶИКИСТОН. АЗ COVID - 19 БОЗ 423 НАФАРИ ДИГАР ШИФО ЁФТ

28.05.2020


ТОҶИКИСТОН. БОЗ 385 НАФАР АЗ КОРОНАВИРУС ШИФО ЁФТ

ВМКБ. ҲАМОВОЗӢ БА ИҚДОМИ НЕКИ ПЕШВОИ МУАЗЗАМИ МИЛЛАТ

ХИЗМАТИ ҲАРБӢ. НАҚШАИ ДАЪВАТ ПЕШ АЗ МУҲЛАТ ИҶРО ШУД

ВАРЗОБ. ҶОЙҲОИ КОРӢ БЕШТАР МЕГАРДАНД

БУНДЕСЛИГА. РАҚОБАТИ "БАВАРИЯ" БО "БОРУССИЯ" БАРОИ ПОЙГАИ ҚАҲРАМОНӢ

ШАҲРВАНДОНИ ТОҶИКИСТОН БО ПАРВОЗИ МАХСУС АЗ ДЕҲЛӢ ВА ДУБАЙ БА ВАТАН БАРМЕГАРДАНД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

27.05.2020


436 НАФАРИ ДИГАР АЗ БЕМОРИИ COVID – 19 ШИФО ЁФТ

ҶАЛАСАИ ШӮРОИ ВАЗИРОНИ КОРҲОИ ХОРИҶИИ СААД

ТАҚВИЯТИ ҲАМКОРИҲОИ ТОҶИКИСТОНУ ӮЗБЕКИСТОН ДАР МУБОРИЗА АЛАЙҲИ COVID – 19

ДАР РӮИ ҒИЗО ЗАРРАҲОИ COVID-19 НЕСТ!

НОҲИЯИ САНГВОР. МУБОРИЗА АЛАЙҲИ COVID-19 БО УСУЛИ “ХОНА БА ХОНА”

ТАШВИҚОТИ ҲИЗБИ ПЕШОҲАНГ ДАР ПАРТАВИ ҲИДОЯТИ ПЕШВОИ МИЛЛАТ

ЛИГАИ ЧЕМПИОНҲО. МУАЛЛИФИ БЕҲТАРИН ГОЛ БЕҲТАРИН МУРАББӢ ШИНОХТА ШУД

ГАРМО МЕТАВОНАД СИРОЯТИ COVID-19-РО ДАР ӮЗБЕКИСТОН КОҲИШ ДИҲАД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

26.05.2020


ТОҶИКИСТОН. АЗ БЕМОРИИ COVID – 19 1395 НАФАР ШИФО ЁФТ

НОҲИЯИ ЛАХШ. МУБОРИЗА АЛАЙҲИ COVID-19 ТАҲКИМ МЕЁБАД

КУМАКИ ЧИН БАРОИ ПЕШГИРӢ АЗ ПАҲНШАВИИ COVID – 19

БЕЭҲТИЁТИИ МУХЛИСОН - МӮҶИБИ ГИРИФТОРӢ БА КОРОНАВИРУС

ОЛИМОНИ РУС ВАКСИНАИ ЗИДДИ КОРОНАВИРУСРО МУВАФФАҚОНА ОЗМУДАНД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

22.05.2020


ЁРИИ БАШАРДӮСТОНАИ ТОҶИКИСТОН БА ӮЗБЕКИСТОН

КУМАКИ ПРЕЗИДЕНТ БА ВИЛОЯТИ СУҒД

1008 НАФАР АЗ БЕМОРИИ COVID – 19 ШИФО ЁФТ

ВМКБ. ЁРИИ САРВАРИ ДАВЛАТ ФАЪОЛИЯТИ МУАССИСАҲОИ ТАБОБАТИРО БОЗ ҲАМ БЕҲТАР НАМУД

21.05.2020


ОЛИМИ ТОҶИК БОБОҶОН НАЗАРОВ ДАР БРИТАНИЯ ДОРУИ COVID-19 МЕСОЗАД

МИШУСТИН: «АФЗОИШИ ПАҲНШАВИИ КОРОНАВИРУС ДАР РОССИЯ БОЗДОШТА ШУД»

ЧИН БА КИШВАРҲОИ АЗ КОРОНАВИРУС ЗАРАРДИДА $2 МИЛЛИАРД МЕДИҲАД

МЕРКЕЛ: «ЯГОН ДАВЛАТ БА ТАНҲОӢ ИН ЭПИДЕМИЯРО УҲДА КАРДА НАМЕТАВОНАД»

МУЗОКИРОТИ БРИТАНИЯ ВА ФРАНСИЯ ОИД БА ЛАҒВИ КАРАНТИНИ МУСОФИРОНИ ВОРИДШУДА

ТАЙСОН ВА ҲОЛИФИЛД БА РИНГ БАРМЕГАРДАНД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

19.05.2020


407 НАФАРИ ДИГАР АЗ КОРОНАВИРУС ШИФО ЁФТ


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед