logo

иҷтимоиёт

Рӯзгоре барои ибрат

Ҳар гоҳ сухан аз хусуси чеҳраҳои дурахшони илм биравад, симои Акбар Махсумов пеши назар меояд.
Ӯ 2 майи соли 1928 дар оилаи арбоби намоёни сиёсию давлатӣ, Қаҳрамони Тоҷикистон Нусратулло Махсум ба дунё  омадааст. Фаъолияти кории худро соли 1948 ба ҳайси агроном оид ба зироаткорӣ ва растанипарварии шуъбаи минтақавии хоҷагии қишлоқи ноҳияи Кофарниҳон (ҳозира шаҳри Ваҳдат), оғоз намуда, саҳмаш дар давоми солҳои 50 - 80 - уми асри ХХ ҳамчун олими варзида дар бунёду ободонӣ ва азхудкунии заминҳои ду атрофи  шоҳроҳи Душанбе - Ваҳдат ва Боғи ботаникии Академияи илмҳои ҷумҳурӣ (ҳоло Боғи ботаникии Тоҷикистон) ҳамчун сарагроному мутахассиси соҳа басо калон мебошад.
Соли 1965  вазири хоҷагии қишлоқи ҷумҳурӣ таъйин мегардад. Соҳаҳои пахтакорӣ, чорводорӣ, боғпарварӣ, ангурпарварӣ, сабзавоту картошкапарварӣ, мурғпарварӣ, лимӯпарварӣ, занбӯриасалпарварӣ бо роҳбарии  ӯ рушди тоза пайдо мекунанд. Дастовардҳои пешқадами илмӣ-техникии ҷаҳонӣ беш аз пеш дар истеҳсолот ҷорӣ гардида, тадқиқотҳои илмӣ ба талаботи истеҳсолот хеле  наздик карда мешавад.
Дар асари бунёдии ин муҳаққиқ таҳти унвони «Масъалаҳои асосии зироаткории лалмӣ дар Тоҷикистон» Консепсияи рушди зироаткории лалмӣ вобаста ба шароитҳои табиии маҳал пешниҳод мегардад. Татбиқи он дар истеҳсолоти кишоварзӣ ба рушди чунин соҳаҳои сердаромад, аз қабили сабзавоткорӣ, ангурпарварӣ, боғдорӣ дар шароити заминҳои лалмӣ такони тоза бахшид. Назарияи ба ҳам марбути соҳаҳои кишоварзӣ ва чорводорӣ, ки дар асарҳои илмияш хеле дақиқ таҳлил карда шудааст, баъди ба амал ҷорӣ шудан ба иқтисодиёти кишварамон  фоидаи калони иқтисодӣ овард. Бори аввал дар таърихи соҳаи кишоварзии Тоҷикистон соли 1980 ҳосили як миллион тонна пахта ба даст оварда шуд, ки саҳми академик  Акбар Махсумов дар он ҳамчун муҳаққиқу ташкилотчии моҳир ва роҳбари соҳибтаҷрибаву кордон басо бузург мебошад. Ин асари дуҷилдаи  бунёдӣ, ки ҳамзамон перомуни ба истеҳсолот ҷалб намудани заминҳои лалмии минтақаҳои кӯҳӣ ва наздикӯҳии Тоҷикистон, ба боғу роғ табдил додани онҳо аст, сазовори Ҷоизаи давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино гардид.
Ӯ солҳои 1971 - 1975 вазифаи ноиби президенти Академияи илмҳои ҷумҳуриро ба зимма  дошт. Соли 1962 узви вобаста, соли  1968 узви пайвастаи (академики) Академияи илмҳои Тоҷикистон, соли 1967 узви вобастаи Академияи умумииттифоқии илмҳои кишоварзии Русия, соли 1994 академики Академияи илмҳои кишоварзии Тоҷикистон интихоб гардидааст. Соли 1964 бо унвони  Арбоби шоистаи илм ва техникаи Тоҷикистон сарфароз гардид. Солҳои 1967, 1971, 1975, 1980, 1985, яъне панҷ маротиба вакили Шӯрои Олии ҷумҳурӣ интихоб шудааст.
Саҳми академик А. Махсумов дар интишори асари бунёдии даҳҷилдаи «Флораи Тоҷикистон» бениҳоят калон буда, ба қалами ӯ зиёда аз 200 кори илмӣ, таҳрири 20 китоби илмӣ - оммавӣ, дастурҳои соҳавӣ ва тавсиявӣ мутааллиқанд. Солҳои зиёд аъзои Шӯрои махсусгардондашудаи  дифои рисолаҳои илмии назди шуъбаи илмҳои биологии Академияи илмҳо ва Шӯрои дифои рисолаҳои илмии назди Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон ба номи Шириншоҳ Шоҳтемурро ба уҳда  дошт.
Хидматҳои  арзанда ва бисёрсолаи ӯ бо орденҳои «Нишони Фахрӣ», «Инқилоби Октябр»,  2 ордени «Байрақи Сурхи Меҳнат» қадр  карда шудааст.
Абдусаттор САИДОВ,
ноиби президенти Академияи илмҳои ҷумҳурӣ,
Мухбирҷон КЕНҶАЕВ,
рӯзноманигор


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 30.04.2018    №: 85    Мутолиа карданд: 391

18.07.2019


ХАДАМОТИ ЗИДДИИНҲИСОРӢ. Болоравии нархи барқ ба қарзи он марбут аст

Азим Иброҳим Ким Тэ Сонгро ба ҳузур пазируфт

Ба ташкили корхонаҳои муштарак ҳавасмандӣ зоҳир гардид

Ҳамоиши «Ваҳдат – омили ягонагӣ ва суботи ҷомеа» доир шуд

Ҳамкорӣ бо Қатар густариш меёбад

Саридораи геология. 2810 харитаи геологӣ рақамӣ шуд

121 шахси масъул ба ҷавобгарии маъмурӣ кашида шуд

Роҳи нави сесатҳаи Душанбе ба истифода дода мешавад

Президенти Қазоқистон Шӯрои миллии эътимоди ҷомеаро созмон дод

Дар Ӯзбекистон аввалин IT-технопарк бунёд мегардад

Ҷаҳон дар як сатр

17.07.2019


Музокироти ҳайатҳои расмии Тоҷикистон ва Корея

КУМИТАИ МУҲИТИ ЗИСТ. Нигаронӣ аз набудани партовгоҳҳо дар деҳот

ПРОКУРАТУРАИ ГЕНЕРАЛӢ. 5774 гектар қитъаи замин ба ҳолати аввала баргардонда шуд

ИЗЗАТУЛЛО САТТОРӢ: "Истеҳсоли гӯшти мурғ 9 маротиба зиёд мегардад"

ВАЗОРАТИ АДЛИЯ. Хулосаи ҳуқуқӣ ба 1936 лоиҳаи санадҳои меъёрии ҳуқуқӣ

ТАЭКВОН – ДО. Муниса медали тилло ба даст овард

Суръати рушди ММД Тоҷикистон миёни кишварҳои ИДМ баландтарин шуд

Тоҷикистон ба сохтмони лӯлаи гази «Осиёи Марказӣ — Чин» шурӯъ мекунад

Дар ҷанубу ғарби Чин аз хушксолӣ 7,4 миллион нафар зарар дид

Ҷаҳон дар як сатр

Нашрияи расмии Ҷумҳурии Тоҷикистон – рӯзномаи «Ҷумҳурият» якҷо бо мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии вилояти Хатлон бахшида ба Ҷашни 30 - солагии Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон таҳти унвони «ТОҶИКИСТОН – ХОНАИ УМЕДИ МО» озмун эълон менамояд.

16.07.2019


ХАДАМОТИ АЛОҚА. Корти ID симкорти муштариро ба расмият медарорад

ЭНЕРГЕТИКА. 2,5 миллиард сомонӣ қарзи дебитории "Барқи тоҷик" муаммои ҳалталаб боқӣ мемонад

15.07.2019


Сарвазири Корея ба Тоҷикистон меояд

Баррасии масъалаҳои ҳамгироии САҲА, СҲШ ва ИА дар минтақаи Осиёи Марказӣ

Нахустин шумораи маҷаллаи «Осиё ва Аврупо» аз чоп баромад

ДТТ. Изҳори нигаронӣ аз вазъи бо кор таъмин шудани хатмкардаҳо

ТИБ. 288 номгӯи доруи ғайристандартӣ ошкор шуд

11.07.2019


Шиносоии Қоҳир Расулзода бо сохтмон ва навсозии шоҳроҳи Душанбе – Бохтар

10.07.2019


Нодиртарин "Девон" - и Навоӣ дар Хуҷанд

Бунёди нахустин пойгоҳи ҷаҳонии шабакаи атмосферии Тоҷикистон дар Осиёи Марказӣ

Иттиҳоди Аврупо барои кишварҳои Осиёи Марказӣ 72 миллион евро ҷудо мекунад

Матвиенко: "Дар бозори Россия қариб тамоми об қалбакӣ будааст"


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед