logo

фарҳанг

ҲАМЕША БО ВАТАН БУДАНД

Ватан мавзӯи меҳварии осори шоири шаҳир устод Мирзо Турсунзода мебошад. Ин аст, ки ҳангоми Ватан гуфтани кас ӯ дар радифи фарзонафарзандони содиқи Меҳан дар оинаи дилу дида намудор мегардад.
Оре, устод Турсунзода ба қавли худаш, чун гӯшту нохун бо Ватан буда, васфи онро бо меҳри беандоза сароидааст. Барҳақ, устод Турсунзода бе ёди Ватан нафас накашид ва бе амри он ба ҷое гом назад. Байти зерин аз достони "Ҷони ширин" ба фикри боло шоҳид аст:
Мо сафар дорем бо амри Ватан,
Бо супоришҳои халқи хештан.
Устод Мирзо Турсунзода, ки бо амри Ватан ба гӯшаҳои дури дунё сафар мекард, ҳангоми бозгашт ба сари хок ва марзи Ватан расидан онро гаштаю баргашта мебӯсад:
Чун ниҳодам пои худро бар сари хоки Ватан,
Борҳо бӯсидам аз рухсораи поки Ватан.
Агар мо ба осори шоир устод Турсунзода чашм андозем, ба шеърҳое дучор мешавем, ки дилбастагии шоирро ба кӯҳу дарёҳо, ба обҳое, ки як пора, ё як ҳиссаи Тоҷикистони азиз мебошанд, дида метавонем. Устод Мирзо Турсунзода дилдодаи дарёи Варзоб аст, ҳамон рӯде, ки cap ба санг зада, сӯи Душанбе медавад ва онро рӯҳ бахшида, аз моварои он мегузарад, аз ин рӯ "Оби Душанбе" ном гирифтааст. Шоири ошиқ ва дилдода бо таъсири рӯҳбахши он шеърҳои "Рӯди кӯҳӣ", "Оби Душанбе", "Рӯди ман" ва "Таронаи рӯд" - ро эҷод кардааст. Дар ин шеърҳо устод Турсунзода бо рӯд гуфтугӯ мекунад.
Мирзо Турсунзода дар офаридани шеъри ватанхоҳӣ пеш меравад, яъне бо таъбири худ, “қуллаи нав” - ро сарбаландона тай мекунад. Дар ватансароӣ қуллаи нав дар осори шоир шеъри "Ватан" аст. Аз ҳар ҳарфи ин шеър, ки соли 1965 навишта шудааст, натиҷаи сафарҳои хориҷии шоир, ҳаёти дур аз Ватан ба cap бурдаи ӯ, ҷамъбасти умри аз cap гузашта ва муҳаббати бепоёни адиб ба Меҳан якҷоя садо медиҳанд:
Баҳор омад, зи умрам боз як соли дигар бигзашт,
Тамоми зиндагӣ оҳиста аз пеши назар бигзашт.
Ба мисли гӯшту нохун ҳамеша бо Ватан будам,
Агарчи нисфи умри беҳтаринам дар сафар бигзашт.
Ин аст, ки адиби ба таъбири устод Соҳиб Табаров, "саҳлимумтанеъгуфтор" барои хонанда бо сухану тафаккури олӣ дурри сухан суфтааст:
Ватан, дар ҳар куҷо омад ба cap форам ҳавои ту,
Ман аз он сӯи уқёнус бишнидам садои ту.
Агарчи дар миён тӯфону мавҷи баҳрҳо буданд.
Вале омад ба гӯши ман садои рӯдҳои ту.
Дар шарҳу эзоҳи шеъри "Ватан" бисёр навиштаанд, аз ҷумла Ҳасан Муҳаммадиев онро “авҷи сухан” номида, бо ҳамин ном мақола навишта, ба шеър аз ҷиҳати мазмун ва хусусиятҳои муҳимаш, ки аз равонию содагӣ, аз тазодҳои аҷибу ҳисси баланди ватандӯстӣ иборат аст, баҳои баланд додааст: - "Ин асар... на фақат дар эҷодиёти устод Мирзо Турсунзода, балки дар назми советии тоҷик ҳам камназир аст. Асари санъат агар бо маҳорати тамом эҷод шуда бошад, қатъи назар аз жанру ҳаҷмаш нодир хоҳад буд".
Аз рӯи маълумоти ӯ, ин шеър ба муносибати даҳаи адабиёт ва санъати Федератсияи Русия дар Тоҷикистон ва ба муносибати даҳаи адабиёт ва санъати тоҷик дар Озорбойҷон (1965) дар рӯзномаю ҳафтаномаҳо ва дар ҳамаи китобҳои муаллиф чоп шудааст.
Абулқосим Фирдавсӣ гуфтааст: "Фиристода бояд, ки доно бувад, Ба гуфтан далеру тавоно бувад". Халқу Ватан барои ҳалли масъалаҳои муҳими сиёсию иҷтимоӣ устод Мирзо Турсунзодаро ба хориҷи мамлакат, ба гӯшаҳои дури дунё ҳамчун сафири сулҳ мефиристонад. Таҳкими сулҳу ваҳдат, васл кардани миллионҳо дилҳо ба дил ва қитъаҳои олам, дар хориҷа нигоҳ доштани шаъну шарафи худ ва халқу Ватан ба дӯши ин марди фарзонаи миллат вогузошта шуда буд. Ин мафҳумро шоир ин тавр ба назм овардааст:
Агарчи борҳо афтодам аз ёру диёрам дур,
Ба сайёҳӣ маро карданд гарчи дӯстон машҳур.
Вале ман дар ҳама ҷо, дар ҳама кунҷу канори даҳр,
Ҳамеша бо Ватан будам, ҳамеша бо Ватан масрур.
Аминем, ки ғояҳои ватанпарваронаю башардӯстонаи устод Мирзо Турсунзода барои халқи тоҷик, бахусус барои насли наврас дарси ватандорӣ ва хештаншиносӣ мебахшад.
Шервони УМРИДДИН,
рӯзноманигор


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 03.05.2018    №: 87    Мутолиа карданд: 305

15.02.2019


ШАМШЕРБОЗӢ. ИШТИРОКИ ВАРЗИШГАРОНИ МО ДАР ЧЕМПИОНАТИ КУШОДИ ОСИЁИ МАРКАЗӢ

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Дар Душанбе ташкили низоми муттаҳидаи мудофиаи зиддиҳавоӣ баррасӣ шуд

Дар чор сол муомилоти мол байни Тоҷикистону Ӯзбекистон 19 маротиба афзуд

Медведев: «Таҳримоти ИМА ба иқтисоди Россия таъсири чандон бузург расонда наметавонад»

Пентагон. ИМА аз Афғонистон ҳамроҳи иттифоқчиёнаш меравад

13.02.2019


2018. Сиёсати хориҷии Тоҷикистон пурбарор буд

КОРРУПСИЯ. 2047 ҷиноят ошкор гардид

САНОАТ. Беш аз 10 миллиард сомонӣ маҳсулот содирот шуд

САРМОЯИ МУСТАҚИМ. Воридот дар ҳоли афзоиш аст

ОБ. Таъминоти аҳолӣ рӯ ба беҳбудӣ дорад

АВҶИ ОБОДКОРИҲО ДАР ШАҲРИ ТУРСУНЗОДА

12.02.2019


АКАДЕМИЯИ ИЛМҲО АЗ КАШФИЁТИ НАВ ТО САНОАТИ ДОРУСОЗӢ

КӮЛОБ. Содироти 825 тонна маҳсулоти кишоварзӣ

ДАНҒАРА. Саноатикунонӣ вусъат мегирад

ФУРУДГОҲҲОИ БАЙНАЛМИЛАЛӢ. Сатҳи хизматрасонӣ рӯ ба беҳбудӣ дорад

ДДК. Авлавият ба сатҳи касбият ва таълим

САДА. Тантанаи ҷашни миллӣ дар ноҳияи Шамсиддини Шоҳин

11.02.2019


ВАЗОРАТИ ФАРҲАНГ. 2018 - соли муваффақиятҳо буд

КУМИТАИ РУШДИ САЙЁҲӢ. Беш аз 1 миллион сайёҳ ба Тоҷикистон омад

МТС. Ҳамкориҳо бо Ӯзбекистон густариш меёбанд

ВМКБ. Гумрукчиён ба буҷет 16,9 миллион сомонӣ ворид карданд

ҲИСОР. Саҳми назарраси соҳибкорон дар ободонии шаҳр

НОҲИЯИ РӮДАКӢ. Ҳаҷми истеҳсоли маҳсулот ба 1 миллиард сомонӣ расид

ВАРЗОБ. Таваҷҷуҳи сайёҳон ба нуқтаҳои истироҳатӣ афзудааст

08.02.2019


Вазорати меҳнат, муҳоҷират ва шуғли аҳолӣ. Музди миёнаи меҳнат - 1220 сомонӣ

КУМИТАИ ТЕЛЕВИЗИОН ВА РАДИО. Сифати кори шабакаҳо беҳтар мешавад

КҲФМГ. Офатҳои табиат 34 миллион самонӣ хисорот овард

Саноатикунонӣ дар Шаҳринав

Меъёри бозтамвил ба 14 дарсад поён фаромад

ШАҲРИ ВАҲДАТ. Иҷрои барзиёди андози иҷтимоӣ

ТАНЗИМ. Қонуншиканӣ коҳиш ёфтааст

СОҲИЛ. Корҳои мустаҳкамсозӣ вусъат меёбанд

ДДСТДТ. Авлавият ба рушди ҳунарҳои мардумӣ


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед