logo

фарҳанг

ҲАМЕША БО ВАТАН БУДАНД

Ватан мавзӯи меҳварии осори шоири шаҳир устод Мирзо Турсунзода мебошад. Ин аст, ки ҳангоми Ватан гуфтани кас ӯ дар радифи фарзонафарзандони содиқи Меҳан дар оинаи дилу дида намудор мегардад.
Оре, устод Турсунзода ба қавли худаш, чун гӯшту нохун бо Ватан буда, васфи онро бо меҳри беандоза сароидааст. Барҳақ, устод Турсунзода бе ёди Ватан нафас накашид ва бе амри он ба ҷое гом назад. Байти зерин аз достони "Ҷони ширин" ба фикри боло шоҳид аст:
Мо сафар дорем бо амри Ватан,
Бо супоришҳои халқи хештан.
Устод Мирзо Турсунзода, ки бо амри Ватан ба гӯшаҳои дури дунё сафар мекард, ҳангоми бозгашт ба сари хок ва марзи Ватан расидан онро гаштаю баргашта мебӯсад:
Чун ниҳодам пои худро бар сари хоки Ватан,
Борҳо бӯсидам аз рухсораи поки Ватан.
Агар мо ба осори шоир устод Турсунзода чашм андозем, ба шеърҳое дучор мешавем, ки дилбастагии шоирро ба кӯҳу дарёҳо, ба обҳое, ки як пора, ё як ҳиссаи Тоҷикистони азиз мебошанд, дида метавонем. Устод Мирзо Турсунзода дилдодаи дарёи Варзоб аст, ҳамон рӯде, ки cap ба санг зада, сӯи Душанбе медавад ва онро рӯҳ бахшида, аз моварои он мегузарад, аз ин рӯ "Оби Душанбе" ном гирифтааст. Шоири ошиқ ва дилдода бо таъсири рӯҳбахши он шеърҳои "Рӯди кӯҳӣ", "Оби Душанбе", "Рӯди ман" ва "Таронаи рӯд" - ро эҷод кардааст. Дар ин шеърҳо устод Турсунзода бо рӯд гуфтугӯ мекунад.
Мирзо Турсунзода дар офаридани шеъри ватанхоҳӣ пеш меравад, яъне бо таъбири худ, “қуллаи нав” - ро сарбаландона тай мекунад. Дар ватансароӣ қуллаи нав дар осори шоир шеъри "Ватан" аст. Аз ҳар ҳарфи ин шеър, ки соли 1965 навишта шудааст, натиҷаи сафарҳои хориҷии шоир, ҳаёти дур аз Ватан ба cap бурдаи ӯ, ҷамъбасти умри аз cap гузашта ва муҳаббати бепоёни адиб ба Меҳан якҷоя садо медиҳанд:
Баҳор омад, зи умрам боз як соли дигар бигзашт,
Тамоми зиндагӣ оҳиста аз пеши назар бигзашт.
Ба мисли гӯшту нохун ҳамеша бо Ватан будам,
Агарчи нисфи умри беҳтаринам дар сафар бигзашт.
Ин аст, ки адиби ба таъбири устод Соҳиб Табаров, "саҳлимумтанеъгуфтор" барои хонанда бо сухану тафаккури олӣ дурри сухан суфтааст:
Ватан, дар ҳар куҷо омад ба cap форам ҳавои ту,
Ман аз он сӯи уқёнус бишнидам садои ту.
Агарчи дар миён тӯфону мавҷи баҳрҳо буданд.
Вале омад ба гӯши ман садои рӯдҳои ту.
Дар шарҳу эзоҳи шеъри "Ватан" бисёр навиштаанд, аз ҷумла Ҳасан Муҳаммадиев онро “авҷи сухан” номида, бо ҳамин ном мақола навишта, ба шеър аз ҷиҳати мазмун ва хусусиятҳои муҳимаш, ки аз равонию содагӣ, аз тазодҳои аҷибу ҳисси баланди ватандӯстӣ иборат аст, баҳои баланд додааст: - "Ин асар... на фақат дар эҷодиёти устод Мирзо Турсунзода, балки дар назми советии тоҷик ҳам камназир аст. Асари санъат агар бо маҳорати тамом эҷод шуда бошад, қатъи назар аз жанру ҳаҷмаш нодир хоҳад буд".
Аз рӯи маълумоти ӯ, ин шеър ба муносибати даҳаи адабиёт ва санъати Федератсияи Русия дар Тоҷикистон ва ба муносибати даҳаи адабиёт ва санъати тоҷик дар Озорбойҷон (1965) дар рӯзномаю ҳафтаномаҳо ва дар ҳамаи китобҳои муаллиф чоп шудааст.
Абулқосим Фирдавсӣ гуфтааст: "Фиристода бояд, ки доно бувад, Ба гуфтан далеру тавоно бувад". Халқу Ватан барои ҳалли масъалаҳои муҳими сиёсию иҷтимоӣ устод Мирзо Турсунзодаро ба хориҷи мамлакат, ба гӯшаҳои дури дунё ҳамчун сафири сулҳ мефиристонад. Таҳкими сулҳу ваҳдат, васл кардани миллионҳо дилҳо ба дил ва қитъаҳои олам, дар хориҷа нигоҳ доштани шаъну шарафи худ ва халқу Ватан ба дӯши ин марди фарзонаи миллат вогузошта шуда буд. Ин мафҳумро шоир ин тавр ба назм овардааст:
Агарчи борҳо афтодам аз ёру диёрам дур,
Ба сайёҳӣ маро карданд гарчи дӯстон машҳур.
Вале ман дар ҳама ҷо, дар ҳама кунҷу канори даҳр,
Ҳамеша бо Ватан будам, ҳамеша бо Ватан масрур.
Аминем, ки ғояҳои ватанпарваронаю башардӯстонаи устод Мирзо Турсунзода барои халқи тоҷик, бахусус барои насли наврас дарси ватандорӣ ва хештаншиносӣ мебахшад.
Шервони УМРИДДИН,
рӯзноманигор


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 03.05.2018    №: 87    Мутолиа карданд: 397

18.07.2019


ХАДАМОТИ ЗИДДИИНҲИСОРӢ. Болоравии нархи барқ ба қарзи он марбут аст

Азим Иброҳим Ким Тэ Сонгро ба ҳузур пазируфт

Ба ташкили корхонаҳои муштарак ҳавасмандӣ зоҳир гардид

Ҳамоиши «Ваҳдат – омили ягонагӣ ва суботи ҷомеа» доир шуд

Ҳамкорӣ бо Қатар густариш меёбад

Саридораи геология. 2810 харитаи геологӣ рақамӣ шуд

121 шахси масъул ба ҷавобгарии маъмурӣ кашида шуд

Роҳи нави сесатҳаи Душанбе ба истифода дода мешавад

Президенти Қазоқистон Шӯрои миллии эътимоди ҷомеаро созмон дод

Дар Ӯзбекистон аввалин IT-технопарк бунёд мегардад

Ҷаҳон дар як сатр

17.07.2019


Музокироти ҳайатҳои расмии Тоҷикистон ва Корея

КУМИТАИ МУҲИТИ ЗИСТ. Нигаронӣ аз набудани партовгоҳҳо дар деҳот

ПРОКУРАТУРАИ ГЕНЕРАЛӢ. 5774 гектар қитъаи замин ба ҳолати аввала баргардонда шуд

ИЗЗАТУЛЛО САТТОРӢ: "Истеҳсоли гӯшти мурғ 9 маротиба зиёд мегардад"

ВАЗОРАТИ АДЛИЯ. Хулосаи ҳуқуқӣ ба 1936 лоиҳаи санадҳои меъёрии ҳуқуқӣ

ТАЭКВОН – ДО. Муниса медали тилло ба даст овард

Суръати рушди ММД Тоҷикистон миёни кишварҳои ИДМ баландтарин шуд

Тоҷикистон ба сохтмони лӯлаи гази «Осиёи Марказӣ — Чин» шурӯъ мекунад

Дар ҷанубу ғарби Чин аз хушксолӣ 7,4 миллион нафар зарар дид

Ҷаҳон дар як сатр

Нашрияи расмии Ҷумҳурии Тоҷикистон – рӯзномаи «Ҷумҳурият» якҷо бо мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии вилояти Хатлон бахшида ба Ҷашни 30 - солагии Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон таҳти унвони «ТОҶИКИСТОН – ХОНАИ УМЕДИ МО» озмун эълон менамояд.

16.07.2019


ХАДАМОТИ АЛОҚА. Корти ID симкорти муштариро ба расмият медарорад

ЭНЕРГЕТИКА. 2,5 миллиард сомонӣ қарзи дебитории "Барқи тоҷик" муаммои ҳалталаб боқӣ мемонад

15.07.2019


Сарвазири Корея ба Тоҷикистон меояд

Баррасии масъалаҳои ҳамгироии САҲА, СҲШ ва ИА дар минтақаи Осиёи Марказӣ

Нахустин шумораи маҷаллаи «Осиё ва Аврупо» аз чоп баромад

ДТТ. Изҳори нигаронӣ аз вазъи бо кор таъмин шудани хатмкардаҳо

ТИБ. 288 номгӯи доруи ғайристандартӣ ошкор шуд

11.07.2019


Шиносоии Қоҳир Расулзода бо сохтмон ва навсозии шоҳроҳи Душанбе – Бохтар

10.07.2019


Нодиртарин "Девон" - и Навоӣ дар Хуҷанд

Бунёди нахустин пойгоҳи ҷаҳонии шабакаи атмосферии Тоҷикистон дар Осиёи Марказӣ

Иттиҳоди Аврупо барои кишварҳои Осиёи Марказӣ 72 миллион евро ҷудо мекунад

Матвиенко: "Дар бозори Россия қариб тамоми об қалбакӣ будааст"


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед