logo

фарҳанг

СУРУДИ НОТАМОМИ ҶАВОНӢ

(Ҳиссае аз қиссаҳои ногуфта)
Кампири Зиёда ҳар гоҳ, ки ҳиссае аз қиссааш оғоз мекард, симояш тағйир меёфт. Пешонааш пурожанг мегашт. Қиссаи дарозу мондагор дорад ӯ. Вале бисёр қиссаҳои талху ширин дар ниҳодаш ҳанӯз нуҳуфта аст.

Ӯ ҳанӯз, вақте ки ҷавонӣ медид, орзуву ҳавас дошт. Ба умеди орзуҳои ширинаш шабҳои фироқро рӯз мекард. Рӯзҳо таронаҳои ҷигарсӯз хондаву кор мекард. Рӯзеро интизор буд, ки ёрашро дар бараш бинад. Даҳ солу бист солу панҷоҳ солу… сипарӣ гардиданд. Мӯяш сап - сафед шуд. Қоматаш хам гашт. Ба даст асо гирифт. Аммо, аз он рӯзи васл нишоне набуд, ки набуд…
Якдигарро дӯст медоштанд. Паси талҳои сурхи гандуми расида, даст ба даст ниҳода, суруд мехонданду роз мегуфтанд. Суруду розҳои ҷавонӣ. Шафати хирмани пурбори гандум, ҳини фароғат, ҳар ду: Эшону Зиёда якҷо нишаста, сипоси зиндагӣ мекарданд. Эшон тарҳи рӯзгори ояндаро мекашид. Бо ҳавас хонаи пур аз бача ва зиндагии серу пурро орзу мекард. Зиёда паси пардаи сафеди моҳтобӣ табассум дошт. Дилаш лабрези ишқу сурур буд. Аз хаёлбозиҳои ширини Эшон аҷаб хушаш меомад… 
Субҳ ҳар яке ба «даста» - и хеш мерафт. Меҳнати сахту вазнин оғоз меёфт. Зери гармои тобистон, даруни гандумзор, гӯё ки набарде баргузор мегашт. Занҳо дос мондаву хӯшаҳои «тиллоӣ» дарав карда, аз паси мардон мерафтанд. Зиёда қатори занҳо буд. Ҳамранги дугонаҳо, арақи ҷабин дар пешона, кор мекард. Фурсате, ки меёфт, сӯи пеш тарафи Эшон менигарист. Ёри танумандашро дар паҳлуяш дида, дилаш гул мекард. Он замон раванди зиндагӣ ҳамин буду тоқатфарсо.
Рӯзи сиёҳ расид. Зоғҳои бадмӯр болои гандумзор чарх задан гирифтанд. Нишонаи бад падид омад. Аспакие аз маркази колхоз зери обу арақ ва бо ранги парида хабари шумро овард: «Ҷанг сар шуд, ҷанг!..».
Суруди шӯхи ҷавонӣ ба марсия бадал гашт. Паси якдигар ҷавонон ба ҷанг, ба дифои Ватан мерафтанд. Ҷанг давом дошт. Аскариравӣ ҳам.
Як соли ҷанг сипарӣ гашт. Эшону Зиёда соли дуюми ҳаёти якҷоягиро мегузаронданд. Духтарчаашон Сангинмоҳ ба дунё омад. Нишонаи зиндагии талху ширин, нишонаи ишқи аввалину охирини Эшону Зиёда гардид ин духтарча.
Зиёда аввал бародараш Холро ба ҷанг гусел кард. Баъдтар Эшонро.
Рӯзҳои сахту вазнини Зиёда сар шуданд. Саробонии ду оила ба дӯшаш бор шуда буд. Аз субҳ то шом дар колхоз кор мекард. Рӯзгораш басо душвор гашта буд. Зиёда Сангинмоҳро бари модари пири Эшон гузошта, сапедадам ба саҳро мерафт. Зиёдаи тануманд ба ҷои ду-се кас кор мекард. Гандум медаравид. Дарзаҳоро пушт карда, сари хирман меовард. То як поси шаб гандум кӯфта тоза мекард.
Як бегоҳ хаткашон хати сиёҳи бародарашро овард. Хешону наздикон азо гирифтанд. Зиёда бар тан либос дарида, барои бародараш гирист. Аз Эшон дер боз хабаре набуд. Зиёда дар ташвиш монд. Хобҳои нохуш медид. Фақат Сангинмоҳ - тифлаки дӯстрӯяш ғамбарораш буд. Боре нимашабӣ дари хонаи онҳоро куфтанд. Зиёда чароғ бар даст аз хона бадар омад. Паси дар, амакаш, Пир Маҳмудро диду дилаш таҳ кашид. Пай бурд, ки дар ин поси шаб ӯро беҳуда бедор накардаанд. Пир Маҳмуд бо овози ларзон ба зӯр гуфт, ки «хати сиёҳ»- и Эшонро овардааст. Зиёда беҳуш гашт. Рӯю мӯ канд. Болои ғамаш ғами нав зам гашт.  
Ҷанг поён ёфт. Ниҳоят, рӯзи Ғалаба, ки мардум дер гоҳ интизораш буданд, фаро расид. Ғолибони ҷанг ба деҳа бармегаштанд. Дар он хонадоне, ки аскар меомад, шамъ афрӯхта мешуд. Ҳамдиёрон бари аскари зафарманд нишаста, муддатҳо ҳолпурсӣ мекарданд ва қиссаҳои қаҳрамонӣ мешуниданд. Аммо шамъи хонаи Зиёда хомӯш буд.
Солҳо сипарӣ мегаштанд. Зиёда сол ба сол симояш тағйир меёфту қиёфааш дигар мегашт. Ягона хушнудиаш, набераҳояш, фарзандони Сангинмоҳ ва фарзандони бародараш Хол буданд, ки ӯро тасаллият медоданд…
Убайдулло  РАҲИМОВ,
Аълочии маориф ва фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон,
ходими калони илмии Академияи таҳсилоти Тоҷикистон, узви ИЖТ


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 08.05.2018    №: 90    Мутолиа карданд: 253

12.11.2018


Дар Париж ҳамоиши сулҳ ифтитоҳ ёфт

Бо эҳтимоми ҳукумати Ҳиндустон нархи сӯзишворӣ арзон мешавад

ЭКСПО дар Шанхай: шартномаҳо ба маблағи қариб $60 миллиард ба тасвиб расиданд

Сӯхтори ҷангал дар Калифорния боиси ҳалокати 25 нафар гашт

Ҷаҳон дар як сатр

ВАХШ. Суратҳисоби бонкӣ барои ятимон

ОЛИМПИАДАИ “GENIUSKIDS – 2018” 35 медали хонандагони тоҷик

САМБО. Хушқадам Хусравов – қаҳрамони ҷаҳон

09.11.2018


Ҳамоишҳои ҷавонон бахшида ба Рӯзи Президент

Баррасии масоили рушди ҳамкориҳо

Мулоқоти Юсуф Раҳмон бо Кристофер Рэй

Таъсиси гурӯҳи корӣ баҳри иҷрои «Барномаи рушди иҷтимоию иқтисодии шаҳри Душанбе барои давраи то соли 2025»

Давлаталӣ Саид дар Корея

20-умин конфронси расонаҳои Осиёи Марказӣ дар Остона баргузор шуд

«Толибон» рӯйхати иштирокдорони мушовараи Москваро интишор дод

Таърихшиноси фаронсавӣ ба Макрон нақши Россияро дар наҷоти Аврупо хотиррасон кард

Ҷаҳон дар як сатр

"TASHKENT GRAND PRIX" ИШТИРОКИ ПАҲЛАВОНОНИ ТОҶИК ДАР ОН

"Истиқлол" бори ҳафтум чемпиони Тоҷикистон шуд!

08.11.2018


ШАҲРИСТОН. Бунёди 68 иншооти нав

ГУЛИСТОН. Бунёди майдони Парчами давлатӣ ва навсозии кӯдакистони “Дилноз”

Вусъати созандагӣ дар ноҳияи Бобоҷон Ғафуров

ХУҶАНД. Ифтитоҳи маҷмааи фитнеси занона

НОҲИЯИ АБДУРАҲМОНИ ҶОМӢ. Муассисаҳои таълимӣ ба фасли сармо омодаанд

“АРБОБОНИ ИЛМИ ТОҶИК”

Бо хоҳиши Макрон вохӯрии муфассали Путин ва Трамп баргузор намешавад

Толибон нияти иштирок дар музокироти сулҳи Москваро доранд

Дар 40 соли ислоҳот савдои берунаи Чин 670 маротиба афзуд

Деҳлӣ ҳавои ифлосро бо борони сунъӣ тоза карданист

Ҷаҳон дар як сатр

МАРҲИЛАИ ИНТИХОБИИ ЧЕМПИОНАТИ ОСИЁ – 2020. Ҳарифони мунтахаби Тоҷикистон (U-23) муайян шуданд

07.11.2018


Маҷлиси тантанавӣ бахшида ба Рӯзи Конститутсия

Мулоқоти Рамазон Раҳимзода бо Абдулазиз ибни Сауд

Пулҳои миллӣ бо такмили унсурҳои ҳимоя


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед