logo

иқтисод

ВЕРМИКОМПОСТ НУРИИ ОРГАНИКИЕ, КИ ҲОСИЛРО БАЛАНДУ ОБРО САРФА МЕКУНАД

Тавлиди вермикомпост бо истифода аз технологияи инноватсионии коркарди партовҳои органикӣ барои гирифтани ҳосили баланду аз ҷиҳати экологӣ тозаи зироатҳои кишоварзӣ ва сифати маҳсулоти онҳо манфиатбахшии худро дар таҷрибаҳои истеҳсолӣ нишон дод.

Бино ба иттилои Валиҷон Ғанизода, котиби илмии Маркази инноватсионии биологӣ ва тиббии Академияи илмҳои ҷумҳурӣ, соли гузашта дар як қитъаи замини хоҷагии деҳқонии ба номи Ғ. Мирзои Ҷамоати деҳоти “Чортеппа” – и ноҳияи Рӯдакӣ босамарии нурии органикӣ – вермикомпост аз ҷониби олимони марказ мавриди тадқиқот қарор гирифт.
Ҳамчун объекти тадқиқотӣ зироатҳои ҷуворимакка, сир, қулфинай ва ниҳолҳои дарахтони мевагӣ интихоб шуда буданд. Тадқиқҳо нишон доданд, ки рустаниву ниҳолҳои бо истифода аз вермикомпост парваришёфта, дар муқобили касалиҳои пӯсиши реша, фитофтороз, фузариоз ва занги зард назар ба рустаниҳои дигар устувортаранд. Пошидани доруҳои зидди замбӯруғҳо (ридамил, ридамил тоад, импоит, фитопорим) ду карат кам шуд. Инчунин, ҳосилнокии қулфинай ба ҳисоби миёна то 20-25 дарсад афзуд. Барои мисол, агар аз як садяки гектари кишти қулфинай бе истифода аз вермикомпост дар давраи аз моҳи май то охири моҳи июл 2250 кило ҳосил гирифта бошанд, бо истифодаи вермикомпост дар ҳамин давра 2760 кило ҳосил ба даст оварданд. Намуди беруна ва хусусияти нигоҳдории буттамеваи қулфинай ҳам дар муқоиса хеле беҳтар шуд. Инчунин, хусусияти мусбати истифодаи  вермикомпост дар он аст, ки шумораи обмонӣ ба ҷӯяҳои қулфинай нисбатан кам мегардад. Дар фасли тобистон қулфинайро бе истифода аз вермикомпост се рӯз пас об мемонанд, вале бо истифодаи вермикомпост дар ҳар 5 рӯз об додан кофист. Ин натиҷа аз ҷиҳати иқтисодӣ муҳим буда, барои кам кардани исрофи оби полизӣ мусоидат мекунад.
Маълум аст, ки баҳодиҳии самаранокии нуриҳо дар замини масоҳаташ калон хеле муҳим мебошад. Аз ин лиҳоз,  мувофиқи мақсад дониста шуд, ки самаранокии вермикомпостро дар масоҳати 2 гектар замини обии хоҷагии номбурда дар гандуми навъи “Старшина” (селексияи краснодарӣ) гузаронанд. Нуриандозӣ ва кишт баҳори соли гузашта сурат гирифт. Ду қитъаи тадқиқотӣ интихоб шуд: қитъаи замини назоратӣ 1 гектар (нуриҳои минералӣ) ва қитъаи замини таҷрибавӣ 1 гектар (нуриҳои минералӣ + вермикомпост).
 Дар қитъаи таҷрибавӣ илова ба нуриҳои минералӣ тақрибан 7 тонна вермикомпост истифода шуд. Дар қитъаи таҷрибавӣ ҳосилнокии дони гандум ба 67 сентнер аз ҳар гектар расид. Дар қитъаи замини назоратӣ бошад, ҳосилнокии дон ба 48 сентнер гектар баробар шуд. Ҳамин тавр, натиҷаҳои тадқиқоти истеҳсолӣ нишон доданд, ки истифодабарии нурии органикии вермикомпост ҳосилнокии дони гандумро низ то 19 сентнер баланд мебардорад. Аз ин лиҳоз, истифодаи ин нурӣ дар парвариши зироатҳо бурди соҳаи кишоварзии ҷумҳурист.
У. МУРОД, “Ҷумҳурият”


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 15.05.2018    №: 95    Мутолиа карданд: 232

20.10.2018


 ИДМ. Нозирони навраси тоҷик дар мақоми аввал

 Болоравии тавлидоти маҳсулоти саноатӣ

Рушди чорводорӣ

КАРТОШКАПАРВАРӢ. Талошҳо самар медиҳанд

 "Подоши амал" дар фестивали байналмилалӣ

 Дар ноҳияи Восеъ беш аз 200 иншоот месозанд

ҶОМИ ТОҶИКИСТОН. Ғалабаҳои "Истиқлол" ва "Хуҷанд"

17.10.2018


РАШТ. Гусели 40 нафар ба хизмати ҳарбӣ

ТОҶИКОБОД. Ду коргоҳи нав дар хизмати сокинон

Вусъати омодагиҳо дар ноҳияи Спитамен

НОҲИЯИ РӮДАКӢ. 414 иншоот бунёд меёбад

ВАРЗИШГАРОНИ ТОҶИК ДАР ҚУВВАОЗМОИИ ҶАҲОНӢ

Бозиҳои олимпии наврасон. МЕДАЛИ НУҚРАИ БЕЖАН

16.10.2018


Тасдиқи нақшаи чорабиниҳо оид ба шинондани ниҳолҳо

Мунтахаби Тоҷикистон дар мусобиқаи "Bangabandhu Gold Cup" ҷои дувумро гирифт

БОЗИҲОИ ОЛИМПИИ НАВРАСОН. Мо соҳиби медал шудем

10.10.2018


Ҷаласаи Шӯрои вазирони мудофиаи кишварҳои узви ИДМ баргузор мешавад

Таҳкими ҳамкориҳои Бонки миллии Тоҷикистон ва БАТР

Дар Душанбе Фестивали байналмилалии «Чакан» доир мегардад

СУҒД. Бунёд ва таъмири 110 иншооти фарҳангӣ

РАШТ. Сохтмони 140 иншоот

РОШТҚАЛЪА. Вусъати созандагӣ

“SLOW FOOD”. Муаррифии гулмоҳии амударёӣ ва оши палов

МУНТАХАБИ ТОҶИКИСТОН ДАР ФИНАЛИ МУСОБИҚАИ "BANGABANDHU GOLD CUP"

09.10.2018


БАЛҶУВОН. Рӯ ба рушд

РАШТ. Авлавият ба ҳифзи муҳити зист

ТАНЗИМ. Қонуншиканон 25 ҳазор сомонӣ ҷарима шуданд

Сипоси сарвари ОПЕК Муҳаммад Баркиндо аз Владимир Путин

Сарони Россия ва Ӯзбекистон ҳамкории дуҷонибаро баррасӣ карданд

Неруҳои эътилофи байналмилалӣ дар Афғонистон амнияти интихоботро таъмин месозанд

Лондон зери об мемонад?

Ҷаҳон дар як сатр

08.10.2018


Даҳ соли минтақаҳои озоди иқтисодӣ

ЧЕМПИОНАТИ ОСИЁ. Мунтахаби Тоҷикистон – барандаи медалҳои нуқра


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед