logo

иқтисод

ВЕРМИКОМПОСТ НУРИИ ОРГАНИКИЕ, КИ ҲОСИЛРО БАЛАНДУ ОБРО САРФА МЕКУНАД

Тавлиди вермикомпост бо истифода аз технологияи инноватсионии коркарди партовҳои органикӣ барои гирифтани ҳосили баланду аз ҷиҳати экологӣ тозаи зироатҳои кишоварзӣ ва сифати маҳсулоти онҳо манфиатбахшии худро дар таҷрибаҳои истеҳсолӣ нишон дод.

Бино ба иттилои Валиҷон Ғанизода, котиби илмии Маркази инноватсионии биологӣ ва тиббии Академияи илмҳои ҷумҳурӣ, соли гузашта дар як қитъаи замини хоҷагии деҳқонии ба номи Ғ. Мирзои Ҷамоати деҳоти “Чортеппа” – и ноҳияи Рӯдакӣ босамарии нурии органикӣ – вермикомпост аз ҷониби олимони марказ мавриди тадқиқот қарор гирифт.
Ҳамчун объекти тадқиқотӣ зироатҳои ҷуворимакка, сир, қулфинай ва ниҳолҳои дарахтони мевагӣ интихоб шуда буданд. Тадқиқҳо нишон доданд, ки рустаниву ниҳолҳои бо истифода аз вермикомпост парваришёфта, дар муқобили касалиҳои пӯсиши реша, фитофтороз, фузариоз ва занги зард назар ба рустаниҳои дигар устувортаранд. Пошидани доруҳои зидди замбӯруғҳо (ридамил, ридамил тоад, импоит, фитопорим) ду карат кам шуд. Инчунин, ҳосилнокии қулфинай ба ҳисоби миёна то 20-25 дарсад афзуд. Барои мисол, агар аз як садяки гектари кишти қулфинай бе истифода аз вермикомпост дар давраи аз моҳи май то охири моҳи июл 2250 кило ҳосил гирифта бошанд, бо истифодаи вермикомпост дар ҳамин давра 2760 кило ҳосил ба даст оварданд. Намуди беруна ва хусусияти нигоҳдории буттамеваи қулфинай ҳам дар муқоиса хеле беҳтар шуд. Инчунин, хусусияти мусбати истифодаи  вермикомпост дар он аст, ки шумораи обмонӣ ба ҷӯяҳои қулфинай нисбатан кам мегардад. Дар фасли тобистон қулфинайро бе истифода аз вермикомпост се рӯз пас об мемонанд, вале бо истифодаи вермикомпост дар ҳар 5 рӯз об додан кофист. Ин натиҷа аз ҷиҳати иқтисодӣ муҳим буда, барои кам кардани исрофи оби полизӣ мусоидат мекунад.
Маълум аст, ки баҳодиҳии самаранокии нуриҳо дар замини масоҳаташ калон хеле муҳим мебошад. Аз ин лиҳоз,  мувофиқи мақсад дониста шуд, ки самаранокии вермикомпостро дар масоҳати 2 гектар замини обии хоҷагии номбурда дар гандуми навъи “Старшина” (селексияи краснодарӣ) гузаронанд. Нуриандозӣ ва кишт баҳори соли гузашта сурат гирифт. Ду қитъаи тадқиқотӣ интихоб шуд: қитъаи замини назоратӣ 1 гектар (нуриҳои минералӣ) ва қитъаи замини таҷрибавӣ 1 гектар (нуриҳои минералӣ + вермикомпост).
 Дар қитъаи таҷрибавӣ илова ба нуриҳои минералӣ тақрибан 7 тонна вермикомпост истифода шуд. Дар қитъаи таҷрибавӣ ҳосилнокии дони гандум ба 67 сентнер аз ҳар гектар расид. Дар қитъаи замини назоратӣ бошад, ҳосилнокии дон ба 48 сентнер гектар баробар шуд. Ҳамин тавр, натиҷаҳои тадқиқоти истеҳсолӣ нишон доданд, ки истифодабарии нурии органикии вермикомпост ҳосилнокии дони гандумро низ то 19 сентнер баланд мебардорад. Аз ин лиҳоз, истифодаи ин нурӣ дар парвариши зироатҳо бурди соҳаи кишоварзии ҷумҳурист.
У. МУРОД, “Ҷумҳурият”


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 15.05.2018    №: 95    Мутолиа карданд: 260

18.12.2018


Баргузории барномаи фарҳангии «Сад ранги чакан»

Боздиди вазири корҳои дохилӣ аз дидбонгоҳҳои сарҳадӣ

Ифтитоҳи маркази ташхису табобат дар шаҳри Хоруғ

Душанбе шукӯҳи идона мегирад

ЛИГАИ ЧЕМПИОНҲО. Ҷараёни 1/8 финал

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Сарвари низомиёни Покистон ҳукми қатли 15 террористро тасдиқ намуд

Соли 2018 дар дунё беш аз 110 журналист ба ҳалокат расид

Россия ва Чин ҷиҳати тағйирдиҳии атмосфера озмоиши муштарак гузаронданд

Дар Қазоқистон давоми 27 сол беш аз 130 миллион метри мураббаъ манзил сохтанд

17.12.2018


Баррасии масоили густариши ҳамкориҳо

Ҷамъбасти натиҷаҳои амалиёти «Кӯкнор – 2018»

Вохӯрии Имомуддин Сатторов бо Вячеслав Павловский

ХАТЛОН. Ифтитоҳи 32 бунгоҳи тиббӣ

ШУҒНОН. 2 муассисаи таълимии нав сохта шуд

НОҲИЯИ ШАМСИДДИНИ ШОҲИН. Сифати таълим беҳтар мегардад

Қариб 200 кишвар маҷмӯи қоидаҳои созишномаи Парижро ҷонибдорӣ кард

Надя Мурод бо маблағи ҷоизаи Нобел беморхона сохтанист

Масоили марз дар маркази таваҷҷуҳи сарони ҳукуматҳои Ӯзбекистону Қирғизистон

«Зардпӯшҳо» ба Фаронса Ђ10 миллиард зиён оварданд

Дар Россия теъдоди маҳбусон ба ҳадди таърихӣ коҳиш ёфт

14.12.2018


Масъалаи густариши ҳамкориҳо матраҳ гашт

Баргузории ҷаласаи Шӯро оид ба шарикии давлат ва бахши хусусӣ

Машварати сиёсии Тоҷикистону Олмон

Лукашенко: «Бозори Россия барои Беларус якумрӣ кифоят мекунад»

Вазири олмонӣ таҳримоти нави зиддирусиро нахост

Дар Сурия беш аз 30 ҳазор манзилро барқарор намуданд

Таҷлили 90-солагии нависандаи зиндаёд Чингиз Айтматов дар Қирғизистон

Ҷаҳон дар як сатр

Як вохӯрии муҳим

13.12.2018


Иштироки Азим Иброҳим дар Форуми ҳамкории Чин ва Осиёи Марказӣ

Шаҳри Душанбе бо музофоти Хайнан бародаршаҳр гардид

Вохӯрии Заробиддин Қосимӣ бо Абдулазиз ибни Абдулкарим ал-Исӣ

Мадуро вохӯриашро бо Путин таърихӣ унвон кард


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед