logo

фарҳанг

ХУШНАВО

Тақрибан, аввали солҳои 70 - уми асри гузашта дар рустои Оби Ширини Кангурт, тағоям Нурхон – раис тӯй дошт. Аҷиб, ҳофиз як нафар, ҳамон ҳам бо дутори дастадароз. Вале, ғайричашмдошти ҳама, бо вуҷуди ҷавон буданаш, маъракаро басо хотирмон гузаронд. Овози марғуладораш дили ҳозиронро дар як нафас тасхир кард, ҳарчанд барои меҳмонон чунин тӯйгузаронии соҳибхона, ки воқеан номдор буд, аҷиб метофт. Баъдтар маълум гашт, ки ҳофиз Ҳабибуллои Бегмуҳаммад будааст. Ба диди баланди Нурхон – раис ва ҳам аз ҳунари волои сароянда қоил мондем.

Бо гузашти солҳо, бо сабку услуби сарояндагии ӯ, ки онро дар ҳудуди Кангурт сабки Карими Шиш унвон додаанд, ошно ва бо муғаннӣ қарин гаштам. Бо падид омаданаш дар саҳна сомеон рӯҳ мегирифтанд. Зеро, вай ҳама гуна маъракаро бо сурудхонӣ, суҳбатҳои дилнишин ва базлагӯиҳояш ба қиём меовард. Ҷашнгоҳ лабрези фараҳ ва хушҳолӣ мегашт.
То ба шаҳр омаданаш, гумон мебурд, ки барои номвар гаштан  музофот ӯро бас аст. Аммо, баъдан қоил монд, ки гумонаш ботил баромада. Ҳарчанд то он замон дар қисме аз шаҳру навоҳӣ ӯро ҳамчун мутриб ва овозхони хушсалиқа мешинохтанду эҳтиромашро ба дида мебардоштанд, фатҳи қуллаи ҳунар – дарёфти музаффарият дигар будааст.
Дар пойтахт мақому мартабааш садчанд гашт. Ӯ ба умқи он расид, ки таъсири телевизион ва радиои кишвар барои ҳунарманд мақоми авлавият доштааст. Ин минбари воло метавонад ҳунармандро дар фурсате бо як оҳанг ва ё як суруди дилошӯб маъруф гардонад ва сафи ҳаводоронашро аз сад ба даҳҳо ҳазор расонад.
Хушбахтона, он овон Ҳабибулло дархости мутахассиси чашмикордонро дар замин намонд. Ҳарчанд 53 сол дошт ва дар ин синну сол тағйири ҷойи кору зист саҳл набуд. Нахуст ҳунарнамоӣ дар дастаи овозадори «Дарё», робитаи зич бо радиову телевизиони мамлакат, солисан, ҳамкорӣ ва ошноӣ бо як зумра устодони варзидаи санъат - Убайдулло Раҷабов, Саидқул Билолов, мутрибону оҳангсозони хушсалиқа, амсоли Муборакшо Ҷумъаев ва Гулбек Саодатов (равонашон шод бод) барояш мояи ифтихор гашт.
Пешаварӣ дар шарёнаш буд. Ӯ дар оилаи навозанда, мутриб ва гӯрғулисарои номии Кангурт Бег Хол устухон сахт кардааст. Аз ин ваҷҳ, ҳунармандиаш авлодист. Бародараш Саидқул низ сарояндаи хубе буд. Бо сози аккордеон аҷаб хуш месуруд, аммо бармаҳал аз дори дунё гузашт .
Фарзанди бузурги Ҳабибулло - Баҳриддин алҳол дар ансамбли «Фалак» ҳунарнамоӣ мекунад. Сарояндаи хушсалиқаест. Хушбахтона, маҳорати хуби оҳангсозӣ низ дорад. Рӯзибеки Файзалӣ, сарояндаи ҷавону умедбахш низ аз бунаи авлоди муғаннист.
Ба тахмин, моҳи сентябри соли 2017 суҳбати ёдмоне доштем. Боре дигар ҳаводиси нимаи дувуми соли 1992 - ро ба риштаи тасвир кашидем. Муғаннӣ гуфт, дар деҳаи Давлатшоёни Кангурт мезистам. Вазъи сиёсиву иҷтимоӣ торафт бад шудан гирифт. Кангурт моломоли гурезаҳои бехонумон ва гурусна, сокинони манотиқи ҷангзадаи вилояти Қӯрғонтеппа (ҳозира Бохтар) гашт. 
Моҳи октябри соли 1992 ровии телевизиони Кӯлоб эълон намуд, ки бояд тавассути "симо" мардуми ранҷуру ғамзадаи вилоятро рӯҳбаланд сохт. Ҳабибулло ба қавле, мисли сарбоз дутор сари гардан озими шаҳри Кӯлоб шуд. Мардумро бо сухане чанд ба сулҳу салоҳ даъват намуда, аз як соат зиёд суруд хонду суҳбат орост. Ба гуфти он ҷониб, он сабт то кунун дар хазинаи тиллоии телевизиони Кӯлоб маҳфуз аст. Аз суҳбату дидор бо журналистони шинохта Давлаталӣ Раҳмоналиев (рӯҳаш шод бод) ва Сафаралӣ Эргашев қаноатманд буд.
Соли 1993 сарояндаи маҳбуб сурудеро ба самъи мардум расонд, ки он «Эй Худои меҳрубон хурсанд кун ҷони маро» унвон дошт ва ҳар маъракае, ки мерафт, аввал бо ҳамин суруд маҳфилро ҳусни оғоз мебахшид. Ба қавли муаллифи он, шоири маҳбуб Хайрандеш, ин шеър баъди даъвати гурезаҳои тоҷик аз ҷониби Сарвари давлат Эмомалӣ Раҳмон эҷод гаштааст. Ва он шеър бори нахуст дар барномаи «Хоки Ватан»-и радиои ҷумҳурӣ бо гуфтор сабт гаштаву садо додааст:
То давраи ба пойтахт раҳакӣ шудан, дар шаҳри Қӯрғонтеппа фаъолият дошт. Пурсидамаш, кӣ ӯро ба вилоят бурд? Гуфт, охири соли 1994 бо даъвати раиси вилоят ба кор омадам. Дар зарфи ду сол дастаи ҳунарие иборат аз 30 нафар созмон додем. Ҳамин давра беш аз 10 суруд эҷод ва сабт намудам. Он ҳама мавзӯи панду ахлоқ ва насиҳатро фаро мегирифт. Дафъатан пурсидамаш, бо ибтикори кӣ шаҳри дилорои Душанберо макони иқомат қарор дод. Гуфт, «гунаҳкор» акаи Убайдулло (Убайдулло Раҷабов, Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон) аст. Моҳи январи соли 2001 бо даъвати раиси вақти Кумитаи телевизион ва радиои назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ба пойтахт рӯ овардам. Маро ҳайати ҳунарии ансамбли «Дарё» бо хушнудӣ пазируфт.
- Пас, чаро ба «Фалак» рафтед?
- Моҳи ноябри соли 2004 таъсиси дастаи ҳунарии «Фалак» ба миён омад. Бо ин мақсад дар Кумитаи телевизион ва радиои ҷумҳурӣ ҳайати доварони бонуфузе созмон ёфт. Ҳини санҷиши салоҳият (аттестатсия) раиси ҳамонвақта Абдуҷаббор Раҳмонов гуфт: «Акаи Ҳабибулло, фоидаи шумо дар «Фалак» бештар мерасад…». Даст пеши бар, дархости раисро дар замин намондам ва қариб 12 сол дар ин даста фаъолият бурдам.
Ба ҷуз ширкат дар маъракаву чорабиниҳои ҳукуматӣ ва консертҳо, аз соли 2001 то инҷониб (2017) доманаи 60 оҳанг офаридам. Бо мутрибони мумтози ансамбли «Дарё» 13 суруд, бо ансамбли «Фалак» зиёда аз 10 сурудамро дар телевизион сабт намудам. Ҳамзамон, бо ансамблҳои номбурда дар сабти беш аз 100 оҳангу суруд ширкат варзидаам.
Аз Ҳабибулло ҷӯён гаштам:
- Сабти аввалин сурудҳоятон чӣ сон сурат гирифта?
- Тахмин соли 1985 буд. Тифоқо дар деҳаи Ғофилободи музофоти Кангурт, дар маҳфили унсе, ки вазири ҳамонвақтаи фарҳанги ҷумҳурӣ Султон Мирзошоев ҳузур дошт, маҳфилоро будам. Акаи Султон ҳунари мутрибӣ ва сарояндагии маро бори аввал дида, хаёлам маъқул донист ва сароҳатан аз Сафар Сафаров (котиби якуми райкоми Совет) хоҳиш карданд, ки ӯро ба пойтахт бурда, сурудҳояшро сабт кунед!
Ҳамин ҳидояти Султон Шарифович боис гашт ва рӯзи дигар масъулони ноҳияи Совет (ҳозира Темурмалик) маро дар сабукраве шинонда ба Душанбе, ба Хонаи радио оварданд. Ва ҳамон рӯз муҳаррирони шуъбаи мусиқии радио ба як дам 8 суруди каминаро сабт намуданд…
Дар як давраи начандон тӯлонӣ Ҳабибулло байни хоссу ом маъруфу маҳбуб гашт. Сомеони зиёд ба ҳунараш қоил монданд. Хушоянд аст, ки хидмати ӯро дар арафаи 60-солагии зодрӯзаш Ҳукумати давр қадр намуд. Бо Фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон моҳи сентябри соли 2007 Ҳабибуллои Бегмуҳаммад ба унвони фахрии Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон сарфароз гардид. Аз ин қадрдонӣ сарояндаи маҳбуб шодмон гашт. Ба табрики дӯстони қарин бо ҳазл мегуфт: «Ҳақ ба ҳақдор расид»…
Суруду таронаҳои солҳои охир сурудааш амсоли «Имоми Аъзам» (шеъри Зарифӣ), «Эй сангдил» (Ҷ. Балхӣ), «Рӯдакӣ» (Саидҷон Ҳакимзода), «Умри одам» (Усмон Шарифзода), «Дидаи мунаввар» (Ҳоҷӣ Ҳусайни Кангуртӣ), «Шукрона мекунам ман» (Усмон Сабзов) бас дилпазиранд.
Пас аз сокини пойтахт шуданаш, рӯзе ошнои дерин Эмомалӣ Карим аз Ҳабибулло хоҳиш намуд, ки ба хонааш биёяд ва хотири меҳмонони олиқадрашро лаҳзае бо таронаҳои дилнишин хушнуд гардонад. «Дар хонаи мо 7 меҳмон аз Арабистони Саудӣ (тоҷикон) омадаанд», - фаҳмонд соҳибхона.
Ҳафт тоҷики ғарибафтода бо 7 дастгоҳи видеоӣ 3 соат навозиш ва ҳофизии сарояндаи мумтози тоҷикро сабт намуданд. Дар интиҳо овозхон бо як шеъри тозаэҷоди хеш аз боби ҳуббулватан ҳунарнамоиашро ҳусни анҷом бахшид, ки аз шуниди он меҳмонон ашк рехтанд.
Ду ҳафта қабл аз реҳлаташ акаи Ҳабибулло аз шаҳри Қӯрғонтеппа (ҳозира Бохтар), аз хонаи писархолааш, шоири ватансаро Амиршои Хатлонӣ занг зада хушҳолона гуфт:
- Умархон, як бор наёмадӣ, ки наёмадӣ-да. Наёмадӣ, ки бубинӣ акаи Гургат дар Кангурт чӣ боғе бунёд кардааст, ки назираш дар қаламрав нест…
Ваъда додам, ки ҳатман меоям…
Накуҳишам дод:
- Кор, кор гуфта худатро дар азоб мондаӣ, як бор ба Сафарбоён биё, и себу ангура, шафтолуву нашпотӣ, олучаву олура бубин, и чормағзои дар баҳрара бубину бичаш ва аз дили соф бигӯ, ки қандоша занад акаи ман,  ки дар як бардеворӣ чи хел боғ сабзондааст…
- Ҳамроҳи акаи Амиршо меоем, - гуфтам дар фаровард.
Аммо, насиб набудааст…
Ин суханони Ҳабибуллои Бегмуҳаммад дар ёдам нақш бастанд: «Ҳар он боигарие, ки насибу рӯзиам гашт, даврони соҳибистиқлолии Тоҷикистон ёфтам…
Аз зодгоҳ тани танҳо бо як думбра ба Душанбе омадам. Дар ҳамин замон соҳиби обрӯ, мартабаи баланд, унвони ифтихории Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон ва хонаву дар гаштам…
Аз Сарвари давлат Эмомалӣ Раҳмон ва халқи азизам як умр сипосгузорам».
Умари ШЕРХОН, публитсист


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 23.05.2018    №: 102    Мутолиа карданд: 457

19.11.2019


Тасдиқи Тартиби кори шабакаи иттилоотӣ-телекоммуникатсионии интернет аз рӯи технологияи Wi-Fi

Мулоқоти Ҷамолиддин Нуралиев бо Ҷон Гинкел

Тақвияти ҳамкориҳои иқтисодӣ матраҳ гардид

Туҳфаи Рустами Эмомалӣ барои сокинони шаҳри Хоруғ

Панкратион. Паҳлавони тоҷик чемпиони ҷаҳон шуд

18.11.2019


Таҷлили Рӯзи Президент дар шаҳри Хоруғ

Ҷаласаи вазирони корҳои хориҷии Осиёи Марказӣ дар Тошканд

Масъалаи сармоягузории хориҷӣ ба низоми бонкии Тоҷикистон матраҳ гардид

Путин БРИКС - ро кафили суботи ҷаҳон номид

Чаро ИМА ва Корея машқҳои муштаракро мавқуф гузоштанд?

ХДУ ва СРУ дар вилояти Киев "яке аз сарони ДИ" - ро боздоштанд

Туркия 23 террористро ба Қирғизистон истирдод мекунад

Ҷаҳон дар як сатр

Ҷоми ҷаҳон дар Бразилия монд

15.11.2019


Ҳамоиш бахшида ба Рӯзи Президент

Вохӯрии Ҷамшед Нурмаҳмадзода бо ҳайати Фонди қарзии кафолатии Тоҷикистон

Хонандагони тоҷик дар озмуни «Роботтехника» сазовори ҷойи дуюм шуданд

Талаби Си Ҷинпин аз ҳукуматдорони Ҳонконг

Фоҷиа. 90 дарсади Венетсия зери об монд

Дар Франсия таҷдиди Нотр - Дам боиси ҷанҷол шуд

Дар Ӯзбекистон лоиҳаи маърифатии «Як миллион барномасоз» роҳандозӣ мешавад

Ҷаҳон дар як сатр

14.11.2019


Мулоқоти Ҷамолиддин Нуралиев бо намояндагони «Moody’s Investors Service»

Оид ба имконоти рушди кӯдакон форуми байналмилалӣ доир мешавад

Тақвияти робитаҳои иқтисодию тиҷоратӣ бо музофоти Ҳубэй

Таэквондо. 22 медали варзишгарони тоҷик аз Бухоро

"Тулӯи ҳақиқат" дар Рӯзи Президент

Шумораи сайёҳон дар Россия беш аз 20 дарсад афзудааст

Ашқобод мизбони нишасти зиддитеррористии ниҳодҳои дипломатии кишварҳои ҳамсуд

Сарвазири Ҳиндустон вохӯрияш бо Путинро олиҷаноб номид

Сесад ҷангии «Давлати исломӣ» дар Афғонистон таслим шуд

Коломойский ба Украина рӯ ҷониби Россия оварданро пешниҳод намуд

Ҷаҳон дар як сатр

13.11.2019


Дар Осетия пайкараи Абулқосим Фирдавсӣ гузошта шуд


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед