logo

фарҳанг

ВОРИСИ ҒАФУРОВ

Яке аз ворисони ҳақиқиву давомдиҳандаи кору пайкори аллома Бобоҷон Ғафуров профессор Усмонҷон Ғаффоров мебошанд. Эшон шурӯъ аз даврони донишҷӯӣ ишқу алоқа ба осори аллома доштанд ва ҳини аспирантӣ дар Маскав аз ғамхориҳои пайвастаи Бобоҷон Ғафуров баҳравар мегардиданд.
Вақте меҳмони хонадонашон шудем, гӯшаи махсуси ба Б. Ғафуров ихтисосдодаи китобхонаи шахсии худро муаррифӣ намуда, чандин аксҳои нодири Ғафуровро дар ихтиёри мо гузоштанд. Дар дасти он кас китоби ба забони русӣ чопшудаи «Тоҷикон» бо соядасти муаллиф мавҷуд аст, ки навишта: «Ба Усмонҷон Ғаффорови азиз аз номи Б. Ғафуров».
Усмонҷон Ғаффоров он рӯзҳои таърихиро чунин ёд мекунад: «Толеи баланд дорам, ки бо муаррихи бузург, фарзонафарзанди тоҷик Бобоҷон Ғафуров борҳо вохӯрдаам ва дар суҳбатҳои гарму хотирмони эшон ҳузур доштам. Устод Бобоҷон Ғафуров ҳар қадар бузургу шуҳратёр буданд, ҳамон қадар хоксору заминӣ низ буданд. Аз ҳоли аспирантони тоҷик пайваста воқиф шуда, ёрдампулиҳои иловагӣ мефиристоданд, яке аз он толибилмони хушбахт ман будам. Дар ҳамон замонҳо дар дил ният мепарваридам, ки оянда ғафуровшинос мешавам».
Воқеан ҳам минбаъд У. Ғаффоров ҳаёту фаъолияти Ғафуровро ҳаматарафа омӯхта, зиёда аз 160 мақола ва чандин китобҳои алоҳида чоп карданд, ки «Равшангари таърих» ва «Нобиға» аз ҷумлаи онҳоянд. Аксари рисолаву китобҳои дар бораи Ғафуров навиштаи У. Ғаффоров имрӯзҳо барои таърихнигорони тоҷик, бавижа дар Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи Б. Ғафуров дар хидмати аҳли маҳфили ғафуровшиносони ҷавон қарор доранд.
- Ростӣ, аз хурдтарин хабару гузориш, то нусхаҳои бузургтарин мақолаву китобу рисолаҳое, ки оид ба Б. Ғафуров аст, дар хазинаи худ дорам. Ин қадар маълумоту мадраке, ки ҷамъ кардам, барои чандин кори илмӣ кифоят мекунад. Аксҳои аллома ҳини Ҳаҷ кардан (1974), вохӯрӣ бо яке аз саромадони фарҳангу сиёсати Ҳиндустон Индира Гандӣ ва сиёсатмадори Чин Мао Тзе Дун (1959) дар китобхонаи ман маҳфузанд, ки бори аввал барои чоп дар рӯзномаи «Ҷумҳурият» армуғон мекунам, - изҳор дошт У. Ғаффоров.
Танҳо дар гӯшаи «Ғафурнома» - и китобхонаи устод наздик ба 200 тақризу мақолаҳо доир ба «Тоҷикон» ва муаллифи он ҷамъоварӣ шудаанд, ки ба қалами олимону файласуфон, рӯзноманигорону адибон ва сиёсатмадорони ҷаҳон дахл дорад. Аз ҷумла, тақризҳои Монфред Лоренс (Олмон), Ричард Фрай (Амрико), Иржи Бечка (Чехословакия), Ҳасан Донӣ (Покистон), Нурул Ҳасан, Шаши Бушон, Мансур Ҳайдар (Ҳиндустон) ва академикҳо А. П. Окладников, Е. М. Жуков, М. П. Ким, А. Л. Нарочниский, И. И. Минтс, Б. Б. Пиотровский маҳфузанд. Танҳо ҳамин гуфтаҳои олими маъруф Ричард Фрай кофист, ки мартабаи бузурги Б. Ғафуровро дар ховаршиносии ҷаҳон бидонем: «Беназирии академик Б. Fафуров дар таҳқиқи масъалаҳои илмии марбут ба Осиё на танҳо аз он аст, ки ӯ фарзанди миллати тоҷик аст, балки ӯ директори Институти ховаршиносии АИ СССР – бузургтарин маркази ховаршиносие низ мебошад, ки таҳти раёсаташ дар кӯтоҳтарин муддат муваффақиятҳои гӯшношунидро ноил гашт. Агар зарурати тарҷумаи англисии ягон асари русӣ оид ба Осиёи Марказӣ пеш ояд, бешак он «Тоҷикон» аст».
Ё худ А. П. Окладников дар рӯзномаи «Известия» навиштааст: «Рисолаи фундаменталии Б.Fафуров дониши моро доир ба омӯхтани таърих ва анъанаҳои яке аз халқҳои қадимтарини мамлакати мо (СССР дар назар дошта шудааст – Б. Б.) – тоҷикон боз ҳам бой ва ғанӣ мегардонад ва ин ҳиссаи арзандаи олим дар омӯзиши таърихи Ватан аст. Ба майдон омадани «Тоҷикон» маҳсули меҳнати чандинсолаи  муаллиф аст».
- Вақте кас аз ин истиқболу ифтихори хориҷиён ба унвони фарзанди тоҷик огоҳ мешавад, албатта, наметавонад ором бошад, дар зиндагардонии таърихи ин миллат камари ҳиммат набандад. Ба хотири ҳамин меҳру муҳаббати сӯзони Ватан ва халқи азизаш номи аллома Бобоҷон Ғафуров дар дили мо – шогирдонаш то абад зинда мемонад ва мо низ то зиндаем, барои абадияти номаш хидматҳои кӯчакеро анҷом медиҳем, - афзуд У. Ғаффоров.
Устод аз озмуне, ки рӯзномаи «Ҷумҳурият» барои гиромидошти осору хотираи Б. Ғафуров эълон кардааст, изҳори хушнудӣ намуда, таъкид карданд, ки ин ибтикори роҳбарияти рӯзнома на танҳо маълумоту мақолаҳои нодиру тозаро дар бораи Қаҳрамони Тоҷикистон Б. Ғафуров ҷамъ менамояд, балки барои шинохти бештари ин чеҳраи мондагор ва таҳкими ҳувияти миллии насли ҷавон мусоидат хоҳад кард.
Бузургмеҳри БАҲОДУР, «Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 24.05.2018    №: 103    Мутолиа карданд: 517

19.11.2019


Тасдиқи Тартиби кори шабакаи иттилоотӣ-телекоммуникатсионии интернет аз рӯи технологияи Wi-Fi

Мулоқоти Ҷамолиддин Нуралиев бо Ҷон Гинкел

Тақвияти ҳамкориҳои иқтисодӣ матраҳ гардид

Туҳфаи Рустами Эмомалӣ барои сокинони шаҳри Хоруғ

Панкратион. Паҳлавони тоҷик чемпиони ҷаҳон шуд

18.11.2019


Таҷлили Рӯзи Президент дар шаҳри Хоруғ

Ҷаласаи вазирони корҳои хориҷии Осиёи Марказӣ дар Тошканд

Масъалаи сармоягузории хориҷӣ ба низоми бонкии Тоҷикистон матраҳ гардид

Путин БРИКС - ро кафили суботи ҷаҳон номид

Чаро ИМА ва Корея машқҳои муштаракро мавқуф гузоштанд?

ХДУ ва СРУ дар вилояти Киев "яке аз сарони ДИ" - ро боздоштанд

Туркия 23 террористро ба Қирғизистон истирдод мекунад

Ҷаҳон дар як сатр

Ҷоми ҷаҳон дар Бразилия монд

15.11.2019


Ҳамоиш бахшида ба Рӯзи Президент

Вохӯрии Ҷамшед Нурмаҳмадзода бо ҳайати Фонди қарзии кафолатии Тоҷикистон

Хонандагони тоҷик дар озмуни «Роботтехника» сазовори ҷойи дуюм шуданд

Талаби Си Ҷинпин аз ҳукуматдорони Ҳонконг

Фоҷиа. 90 дарсади Венетсия зери об монд

Дар Франсия таҷдиди Нотр - Дам боиси ҷанҷол шуд

Дар Ӯзбекистон лоиҳаи маърифатии «Як миллион барномасоз» роҳандозӣ мешавад

Ҷаҳон дар як сатр

14.11.2019


Мулоқоти Ҷамолиддин Нуралиев бо намояндагони «Moody’s Investors Service»

Оид ба имконоти рушди кӯдакон форуми байналмилалӣ доир мешавад

Тақвияти робитаҳои иқтисодию тиҷоратӣ бо музофоти Ҳубэй

Таэквондо. 22 медали варзишгарони тоҷик аз Бухоро

"Тулӯи ҳақиқат" дар Рӯзи Президент

Шумораи сайёҳон дар Россия беш аз 20 дарсад афзудааст

Ашқобод мизбони нишасти зиддитеррористии ниҳодҳои дипломатии кишварҳои ҳамсуд

Сарвазири Ҳиндустон вохӯрияш бо Путинро олиҷаноб номид

Сесад ҷангии «Давлати исломӣ» дар Афғонистон таслим шуд

Коломойский ба Украина рӯ ҷониби Россия оварданро пешниҳод намуд

Ҷаҳон дар як сатр

13.11.2019


Дар Осетия пайкараи Абулқосим Фирдавсӣ гузошта шуд


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед