logo

фарҳанг

ВОРИСИ ҒАФУРОВ

Яке аз ворисони ҳақиқиву давомдиҳандаи кору пайкори аллома Бобоҷон Ғафуров профессор Усмонҷон Ғаффоров мебошанд. Эшон шурӯъ аз даврони донишҷӯӣ ишқу алоқа ба осори аллома доштанд ва ҳини аспирантӣ дар Маскав аз ғамхориҳои пайвастаи Бобоҷон Ғафуров баҳравар мегардиданд.
Вақте меҳмони хонадонашон шудем, гӯшаи махсуси ба Б. Ғафуров ихтисосдодаи китобхонаи шахсии худро муаррифӣ намуда, чандин аксҳои нодири Ғафуровро дар ихтиёри мо гузоштанд. Дар дасти он кас китоби ба забони русӣ чопшудаи «Тоҷикон» бо соядасти муаллиф мавҷуд аст, ки навишта: «Ба Усмонҷон Ғаффорови азиз аз номи Б. Ғафуров».
Усмонҷон Ғаффоров он рӯзҳои таърихиро чунин ёд мекунад: «Толеи баланд дорам, ки бо муаррихи бузург, фарзонафарзанди тоҷик Бобоҷон Ғафуров борҳо вохӯрдаам ва дар суҳбатҳои гарму хотирмони эшон ҳузур доштам. Устод Бобоҷон Ғафуров ҳар қадар бузургу шуҳратёр буданд, ҳамон қадар хоксору заминӣ низ буданд. Аз ҳоли аспирантони тоҷик пайваста воқиф шуда, ёрдампулиҳои иловагӣ мефиристоданд, яке аз он толибилмони хушбахт ман будам. Дар ҳамон замонҳо дар дил ният мепарваридам, ки оянда ғафуровшинос мешавам».
Воқеан ҳам минбаъд У. Ғаффоров ҳаёту фаъолияти Ғафуровро ҳаматарафа омӯхта, зиёда аз 160 мақола ва чандин китобҳои алоҳида чоп карданд, ки «Равшангари таърих» ва «Нобиға» аз ҷумлаи онҳоянд. Аксари рисолаву китобҳои дар бораи Ғафуров навиштаи У. Ғаффоров имрӯзҳо барои таърихнигорони тоҷик, бавижа дар Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи Б. Ғафуров дар хидмати аҳли маҳфили ғафуровшиносони ҷавон қарор доранд.
- Ростӣ, аз хурдтарин хабару гузориш, то нусхаҳои бузургтарин мақолаву китобу рисолаҳое, ки оид ба Б. Ғафуров аст, дар хазинаи худ дорам. Ин қадар маълумоту мадраке, ки ҷамъ кардам, барои чандин кори илмӣ кифоят мекунад. Аксҳои аллома ҳини Ҳаҷ кардан (1974), вохӯрӣ бо яке аз саромадони фарҳангу сиёсати Ҳиндустон Индира Гандӣ ва сиёсатмадори Чин Мао Тзе Дун (1959) дар китобхонаи ман маҳфузанд, ки бори аввал барои чоп дар рӯзномаи «Ҷумҳурият» армуғон мекунам, - изҳор дошт У. Ғаффоров.
Танҳо дар гӯшаи «Ғафурнома» - и китобхонаи устод наздик ба 200 тақризу мақолаҳо доир ба «Тоҷикон» ва муаллифи он ҷамъоварӣ шудаанд, ки ба қалами олимону файласуфон, рӯзноманигорону адибон ва сиёсатмадорони ҷаҳон дахл дорад. Аз ҷумла, тақризҳои Монфред Лоренс (Олмон), Ричард Фрай (Амрико), Иржи Бечка (Чехословакия), Ҳасан Донӣ (Покистон), Нурул Ҳасан, Шаши Бушон, Мансур Ҳайдар (Ҳиндустон) ва академикҳо А. П. Окладников, Е. М. Жуков, М. П. Ким, А. Л. Нарочниский, И. И. Минтс, Б. Б. Пиотровский маҳфузанд. Танҳо ҳамин гуфтаҳои олими маъруф Ричард Фрай кофист, ки мартабаи бузурги Б. Ғафуровро дар ховаршиносии ҷаҳон бидонем: «Беназирии академик Б. Fафуров дар таҳқиқи масъалаҳои илмии марбут ба Осиё на танҳо аз он аст, ки ӯ фарзанди миллати тоҷик аст, балки ӯ директори Институти ховаршиносии АИ СССР – бузургтарин маркази ховаршиносие низ мебошад, ки таҳти раёсаташ дар кӯтоҳтарин муддат муваффақиятҳои гӯшношунидро ноил гашт. Агар зарурати тарҷумаи англисии ягон асари русӣ оид ба Осиёи Марказӣ пеш ояд, бешак он «Тоҷикон» аст».
Ё худ А. П. Окладников дар рӯзномаи «Известия» навиштааст: «Рисолаи фундаменталии Б.Fафуров дониши моро доир ба омӯхтани таърих ва анъанаҳои яке аз халқҳои қадимтарини мамлакати мо (СССР дар назар дошта шудааст – Б. Б.) – тоҷикон боз ҳам бой ва ғанӣ мегардонад ва ин ҳиссаи арзандаи олим дар омӯзиши таърихи Ватан аст. Ба майдон омадани «Тоҷикон» маҳсули меҳнати чандинсолаи  муаллиф аст».
- Вақте кас аз ин истиқболу ифтихори хориҷиён ба унвони фарзанди тоҷик огоҳ мешавад, албатта, наметавонад ором бошад, дар зиндагардонии таърихи ин миллат камари ҳиммат набандад. Ба хотири ҳамин меҳру муҳаббати сӯзони Ватан ва халқи азизаш номи аллома Бобоҷон Ғафуров дар дили мо – шогирдонаш то абад зинда мемонад ва мо низ то зиндаем, барои абадияти номаш хидматҳои кӯчакеро анҷом медиҳем, - афзуд У. Ғаффоров.
Устод аз озмуне, ки рӯзномаи «Ҷумҳурият» барои гиромидошти осору хотираи Б. Ғафуров эълон кардааст, изҳори хушнудӣ намуда, таъкид карданд, ки ин ибтикори роҳбарияти рӯзнома на танҳо маълумоту мақолаҳои нодиру тозаро дар бораи Қаҳрамони Тоҷикистон Б. Ғафуров ҷамъ менамояд, балки барои шинохти бештари ин чеҳраи мондагор ва таҳкими ҳувияти миллии насли ҷавон мусоидат хоҳад кард.
Бузургмеҳри БАҲОДУР, «Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 24.05.2018    №: 103    Мутолиа карданд: 432

23.04.2019


ДЗЮ – ДО. Медали нуқраи Темур Раҳимов аз Чемпионати Осиё

Тиб. Муваффақияти камназири ҷарроҳони рус

Пирӯзии Зеленский дар интихоботи Украина

Фоҷиа дар Шри-Ланка Теъдоди қурбониён ба 300 нафар расид

Лукашенко Россияро ҳомии истиқлолияти Беларус номид

Ёрии низомию техникии Қазоқистон ба Тоҷикистон

Ҷаҳон дар як сатр

22.04.2019


НИММАРАФОНИ БАЙНАЛМИЛАЛИИ ДУШАНБЕ. Фенти Тилахан дар мақоми аввал

Ваҳдат ҳусни тоза мегирад

ХОРУҒ. Бунёди бинои шабакаи ёрии таъҷилӣ

19.04.2019


Вохӯрии Сироҷиддин Муҳриддин бо Жан - Батист Лемуан

Пойтахт ба таҷлили Рӯзи Ғалаба омодагӣ мебинад

Масоили рушди соҳаи маориф матраҳ гардид

Дар Донишгоҳи давлатии Данғара конфронси ҷумҳуриявӣ доир мешавад

Душанбе варзишгарони 15 кишварро ба ҳам меорад

Ҷаҳон дар як сатр

18.04.2019


ҶОМИ АФК. Пирӯзии "Хуҷанд" ва мусовии "Истиқлол"

МУЪМИНОБОД. 221 иншоот дар се сол

РАШТ. Боғистон доман паҳн мекунад

17.04.2019


БУҶЕТИ ДАВЛАТӢ . Ба қонун иловаҳо ворид шуданд

ДМТ. Як нишасти муҳим

Хонандагони Душанбе пешсафи олимпиадаҳои ҷумҳуриявӣ

Армуғон барои дӯстдорони ҷуғрофия

ҶОМИ ОСИЁ. Паҳлавонони тоҷик соҳиби 5 медал

Ҷаҳон дар як сатр

16.04.2019


Вохӯрии Саидзода Зоҳир Озод бо Аскар Таҷибаев

Баррасии масоили мубрам

Ҳамоиш бахшида ба оғози расмии Солҳои рушди деҳот, сайёҳӣ ва ҳунарҳои мардумӣ

Калонтарин тайёра дар дунё ба ҳаво хест

Дар Қазоқистон онлайн-қаллобон фаъол мешаванд

Дар СММ аз манфиати лоиҳаи «Камарбандҳо ва роҳҳо» сухан рафт

Аз таркиш дар Афғонистон ҳафт кӯдак ҳалок гашт

Филмҳои ду коргардони тоҷик барои Фестивали кинои мусалмонӣ интихоб шуданд

Ҷаҳон дар як сатр


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед