logo

иқтисод

КИШТИ ТАКРОРӢ. МАҚСАД АФЗОИШИ ИСТЕҲСОЛИ МАВОДИ ҒИЗОӢ

Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар Паёми навбатӣ ба Маҷлиси Олӣ изҳор намуданд, ки дар натиҷаи заҳмати пурмаҳсули кишоварзон дар соли 2017 таъминоти мардум бо маводи ғизоӣ беҳтар гардида бошад ҳам, бо назардошти захираву иқтидорҳои кишвар барои ба маротиб афзоиш додани истеҳсоли маҳсулоти соҳа ҳанӯз имкониятҳои зиёд мавҷуданд. Аз ин лиҳоз, ба роҳбарону масъулони Вазорати кишоварзӣ, Академияи илмҳои кишоварзӣ, мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии вилоятҳо ва шаҳру ноҳияҳо супориш доданд, ки дар доираи иҷрои барномаҳои қабулгардида, ба афзоиши устувори ҳамаи намудҳои маҳсулоти соҳа  аҳамияти хосса зоҳир намоянд.
Тадриҷан зиёд кардани ҳаҷми истеҳсоли маҳсулоти кишоварзӣ ва  таъмини талаботи аҳолӣ ба маводи ғизоӣ аз истифодаи оқилона ва самараноки заминҳои корам  вобастагӣ дорад.
Шароити обию иқлимии минтақаҳои ҷумҳурӣ гуногун аст. Ин моро водор месозад, ки интихоби зироатҳоро дуруст ба роҳ монда, дар истеҳсолот технологияи муосири истифодаи самараноки заминҳои корамро бо мақсади рӯёндани 2-3 ҳосил ҷорӣ намоем. Рӯёндани ҳосили баланди зироатҳои кишоварзӣ дар кишти такрорӣ (вобаста ба намуди зироат) аз муҳлати кишт, истифодаи навъҳои тезпаз ва риояи агротехникаи парвариш вобастагии калон дорад. Тарзе кор бурдан лозим аст, ки  масалан, аз як гектари кишти такрории ҷуворимакка на камтар аз 50-60 сентнер дон истеҳсол шавад. Муҳим он аст, ки навъҳои зироат  дар шароити Тоҷикистон санҷида  ва баъдан истифода бурда шаванд. Мувофиқи маълумоти обуҳавосанҷон, соли ҷорӣ дар минтақаҳои ҷумҳурӣ ҳарорати ҳаво дар мавсим имконият медиҳад, ки аз кишти такрории зироатҳо ҳосили фаровон ҷамъоварӣ гардад.
Барои гузарондани кишти такрорӣ дар заминҳои обӣ баъд аз ҷамъоварии ҳосили  ғалла аз болои алафпоя дар майдони киштшаванда тавассути чизел-култиватори ЧКУ-2,0  амалиёти технологияи коркарди пеш аз кишти хок гузаронда мешавад. Хок дар чуқурии 20 см коркард шуда, воридсозии меъёри нуриҳои тавсияшуда - асосан фосфорӣ ва калийдор осон мегардад.
Истифодаи кишти такрории омехта ва фосилавӣ дар майдони 80-100 ҳазор гектар имконият медиҳад, ки иловатан 200-220 ҳазор тонна хӯроки чорво гирифта шавад. Дар киштзорҳои омехта истифодаи ҷуворимакка бо лаблабӯи хӯроки чорво, лӯбиёи чинӣ ва чойҷуворӣ самарабахш мебошад. Дар киштзорҳои мобайнӣ самаранокии нисбатан баландро кишти омехтаи мош - сулӣ ва мош - ҷавдор таъмин менамояд. Яке аз усулҳои зиёд намудани истеҳсоли хӯрокаҳои серғизои  емворӣ дар ҷумҳурӣ васеъ намудани кишти майдони ҷуворимакка барои дон дар заминҳои  обёришаванда ба ҳисоб меравад.
Баланд бардоштани маҳсулнокии зироатҳои хӯрокӣ ба истифодаи нуриҳои минералӣ вобастагии зиёд дорад. Бояд дар назар дошт, ки бо гузариш ба парвариши зироатҳои хӯрокӣ аз рӯи технологияи муосир ва васеъ намудани киштзорҳои кишти такрорию фосилавӣ барои гирифтани ҳосили баланди дон ва алафи сабз андохтани нуриҳои минералӣ бояд аз рӯи меъёри талаботи хоку иқлим ва зироат ҷараён гирад.
Дар кишти такрорӣ бояд зироатҳое истифода шаванд, ки давраи нашъунамояшон кӯтоҳ ва ба гармӣ тобовар бошанд, масалан ҷуворимакка, шолӣ, мош, офтобпараст, марҷумак, кунҷид, лӯбиёи чинӣ, маҳаллӣ ва сафедак, арзан, картошка, сабзавот. Вобаста ба минтақаҳои ҷумҳурӣ пухтарасии дони зироатҳои кишти такрорӣ асосан моҳҳои сентябр ва ноябр ба охир мерасад.
Саидҷамол САИДОВ,
ноиби президенти Академияи илмҳои кишоварзии Тоҷикистон


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 29.05.2018    №: 106    Мутолиа карданд: 236

19.09.2018


ТОҶИКИСТОН ВА ӮЗБЕКИСТОН. Аввалин тамринҳои муштараки низомӣ

Таъсиси 57 корхонаи нав

Намоиши дастовардҳо ба муносибати Рӯзи шаҳри Хуҷанд

Зуҳро Саидова – соҳиби шоҳҷоиза

Таҳаммул аз амалҳои террористӣ норавост

Баргузории ҳамоиши маъмурони роҳи оҳани кишварҳои СҲШ дар Ӯзбекистон

Дар Ироқ 27 ҳазор нафар аз об заҳролуд гашт

Тӯли 40 соли ислоҳот дар Чин ҷои кор 346 дарсад афзуд

Остона ҳамоиши ҳаштуми глобалии туризми шаҳриро пазироӣ мекунад

Ҷаҳон дар як сатр

18.09.2018


САМБО. Дурахши варзишгари навраси тоҷик дар Аврупо

Иди асал дар Душанбе

КӮЛОБ. Боз ду меҳмонхонаи нав ба истифода дода шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ӮЗБЕКИСТОН. Оғози машқҳои низомии муштарак

Теъдоди қурбонии тӯфони «Мангхут» аз 60 нафар гузашт

Дифои Вазорати ҳуқуқи инсони Покистон аз ҳуқуқи занҳо

Таҳсили фосилавӣ ба ҳар хонандаи ҷопонӣ дастрас шуд

Дар Остона ба хариди партов шурӯъ карданд

17.09.2018


НОҲИЯИ РӮШОН. Сарҳадбонон соҳиби бинои наву замонавӣ шуданд

Баргузории фестивали шаҳрии эҷодиёти кӯдакон

“КӮКНОР-2018”. Мусодираи беш аз 550 килограмм маводи нашъаовар дар Хатлон

ФУТБОЛ. "Хуҷанд" ба пеш баромад

11.09.2018


ДУШАНБЕ МИЗБОНИ СОҲИБКОРОНИ ҶАҲОН

ДЕВАШТИЧ. БУНЁДКОРИҲОИ НОҲИЯ НАМУНАИ ИБРАТАНД

МАРЗ. Боздошти қочоқбарон

КӮЛОБ. ИФТИТОҲИ БОҒЧАИ НАВ

05.09.2018


БӮСТОН. Бунёди чор иншооти нав

ФУТБОЛ. Дар Тоҷикистон мусобиқаҳои байналмилалӣ доир мегарданд

Ориф Алвӣ 13-умин президенти Покистон интихоб гашт

Дар Арабистони Саудӣ барои маводи тахрибӣ дар интернет зиндонӣ мекунанд

Дар Гуҷарат сохтмони баландтарин ҳайкали дунё анҷом меёбад

Ҳиндустон барномаи нави кайҳониро амалӣ месозад

04.09.2018


Боздиди Сарвазири мамлакат аз иншооти гармидиҳии шаҳри Душанбе


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед