logo

фарҳанг

КОХИ НАВРӮЗ. НАМОДИ ТАМАДДУН, ФАРҲАНГ ВА ҲУНАРҲОИ МАРДУМӢ

Кохи Наврӯз. Ин шоҳкории муҳташами аср, ки дар пойтахти Тоҷикистони соҳибистиқлол - шаҳри Душанбе қоматафрозӣ мекунад, ҳамчун маҷмааи нодири фарҳангӣ - фароғатӣ бо ташаббуси бевоситаи Пешвои миллат бунёд шудааст. Он бузургтарин кох дар Осиёи Марказӣ ба ҳисоб рафта, фаротар аз як маҷмаа амсоли ганҷина ё худ осорхонаи таъриху тамаддун ва фарҳангу ҳунарҳои мардумии миллати тоҷик дар як муддати кӯтоҳ ба ҷаҳониён муаррифӣ гашт.
Хишти аввали онро Сарвари тамаддунпарвари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон моҳи марти соли 2009 дар арафаи таҷлили Ҷашни Наврӯз   гузоштанд ва баъди панҷ сол 12 сентябри соли 2014 зимни баргузории ҷаласаи навбатии сарони кишварҳои узви Созмони ҳамкории Шанхай бо иштироки роҳбарони давлатҳои аъзо ва нозирони байналмилалӣ Кохи Наврӯз барои бори нахуст дари худро ба рӯи меҳмонон боз намуд.
Кохи Наврӯз дар хиёбони Исмоили Сомонии пойтахт ҷойгир буда, аз 5 ошёна иборат аст ва дар масоҳати 40 ҳазор метри мураббаъ доман густурдааст. Кох бо санъати волои тоҷикӣ - гаҷкорӣ, ойинабандӣ, наққошӣ, кундал, кандакорӣ, сангтарошӣ, чӯбкории ҳунармандони тоҷик оро ёфта,  айвончаҳои тобистона  ва фаввораҳои рангаи хурду бузург ба намои он шукӯҳу шаҳомати тоза мебахшанд.
Кох дар маҷмӯъ 15 толор дошта, «Зарандуд», «Гулистон», «Дидор» ва «Аржанг» аз толорҳои асосӣ маҳсуб меёбанд.
Бино ба маълумоти Самеъ Азизиён, сармеъмори кохи мазкур, толори бошукӯҳу барҳавои «Зарандуд» яке аз калонтарин толорҳост. Масоҳати он 1000 метри мураббаъро ташкил дода, бо санъати гаҷкорӣ дар рӯйи ойина бо тиллокорӣ ороиш дода шудааст. Баландӣ, дарозӣ ва паҳноии он 36 - метрӣ мебошад. Қутри қандиле, ки дар он мавҷуд аст, 10 метр ва баландияш 22 метр буда, 6 ҳазору 700 килограмм вазн дорад. Дар толор 16 сутуни баландиашон 16 - метрӣ мавҷуд аст, ки дар болои онҳо 16 нимгунбаз ҷой дода шудааст. Инчунин, 16 карнай, ҳавокаш, меҳроб, гунбаз, арк ва тиреза мавҷуданд, ки ҳар кадоми онҳо рамзанд, рамзи Иҷлосияи 16 - уми Шӯрои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Рӯзи Президент. Толори дигар, ки «Дидор» ном дорад, дар ошёнаи 1 - ум ҷойгир аст. Толор 1108 метри мураббаъ масоҳат дошта, бо санъати вассаҷуфт, наққошӣ, кандакорӣ ва гаҷкорӣ дар рӯйи ойина оро ёфтааст. Тамоми гулҳо ва санъате, ки дар ин толор истифода   шудаанд, нақши сирф тоҷикӣ доранд. Фарши толор  бо санги хоро ва мармар ороиш дода шуда, дар он низ пурра санъати миллӣ дарҷ гардидааст.
Толори «Аржанг» аз номи  китоби  Монӣ гирифта шудааст. Масоҳаташ 1000 метри мураббаъ буда, дар он зиёда аз 29 намуд сангҳои нимқиматбаҳои Тоҷикистон (лоҷвард, лаъли кабуд, ақиқ, нефрит, оникс, яшми сабз, мармари сафеду сурх ва ғайра) дар ҳаҷми 52 ҳазор килограмм истифода шудаанд.
- Барои мисол, як намуд санги мармар, ки аз зери пиряхи азими Тоҷикистон - Федченко пайдо гардидааст, дар кох истифода бурда шуд. Фарқияти санги мазкур аз дигар сангҳои мармар дар он аст, ки вай ҳангоми нигоҳ кардан пурра сафед ва тоза намудор шуда, диққати касро ба худ ҷалб мекунад, - мегӯяд С. Азизиён.
Дар ду паҳлуи даромадгоҳи асосии кох расмҳо ҷой дода шудаанд, ки онҳо «Таърихи давлатдорӣ» ном дошта, ба хотири зинда нигоҳ доштани таърих аз замони Авасто, Куруши Кабир ва Ориён бо нишонаҳо аз Тахти Ҷамшед тасвир  шудаанд.
Чуноне мушоҳида намудем, дар бино, толорҳои фароғатӣ ва иншооти дигар низ мавҷуданд, аз ҷумла толорҳои боулинг, саққозанӣ, клуби дилхушӣ, кинотеатр ва тарабхонаи замонавӣ.
Дар Кохи Наврӯз чорабиниҳои муҳими давлатии сатҳи ҷумҳурияӣ ва байналмилалӣ баргузор мегарданд. Кох дар як вақт имкони қабули 3200 меҳмонро дорад. Аз ин рӯ, мушкилоти танбашавии роҳро низ ба назар гирифта, дар таҳхонаи  бино таваққуфгоҳ сохтаанд. 
Маҷмааи фарҳангӣ - фароғатии «Кохи Наврӯз» чун дурдонаи ёдгориҳои таърихию фарҳангӣ таваҷҷуҳи сайёҳони дохилию хориҷиро торафт зиёдтар ҷалб мекунад ва ҳар бинанда пас аз тамошои толорҳои кох ба ҳунари волои устоҳои тоҷик аҳсант мегӯяд.
Шаҳбоз АБРОР, Қурбон АҲМАДЗОД,
 «Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 29.05.2018    №: 106    Мутолиа карданд: 5035

19.11.2019


Тасдиқи Тартиби кори шабакаи иттилоотӣ-телекоммуникатсионии интернет аз рӯи технологияи Wi-Fi

Мулоқоти Ҷамолиддин Нуралиев бо Ҷон Гинкел

Тақвияти ҳамкориҳои иқтисодӣ матраҳ гардид

Туҳфаи Рустами Эмомалӣ барои сокинони шаҳри Хоруғ

Панкратион. Паҳлавони тоҷик чемпиони ҷаҳон шуд

18.11.2019


Таҷлили Рӯзи Президент дар шаҳри Хоруғ

Ҷаласаи вазирони корҳои хориҷии Осиёи Марказӣ дар Тошканд

Масъалаи сармоягузории хориҷӣ ба низоми бонкии Тоҷикистон матраҳ гардид

Путин БРИКС - ро кафили суботи ҷаҳон номид

Чаро ИМА ва Корея машқҳои муштаракро мавқуф гузоштанд?

ХДУ ва СРУ дар вилояти Киев "яке аз сарони ДИ" - ро боздоштанд

Туркия 23 террористро ба Қирғизистон истирдод мекунад

Ҷаҳон дар як сатр

Ҷоми ҷаҳон дар Бразилия монд

15.11.2019


Ҳамоиш бахшида ба Рӯзи Президент

Вохӯрии Ҷамшед Нурмаҳмадзода бо ҳайати Фонди қарзии кафолатии Тоҷикистон

Хонандагони тоҷик дар озмуни «Роботтехника» сазовори ҷойи дуюм шуданд

Талаби Си Ҷинпин аз ҳукуматдорони Ҳонконг

Фоҷиа. 90 дарсади Венетсия зери об монд

Дар Франсия таҷдиди Нотр - Дам боиси ҷанҷол шуд

Дар Ӯзбекистон лоиҳаи маърифатии «Як миллион барномасоз» роҳандозӣ мешавад

Ҷаҳон дар як сатр

14.11.2019


Мулоқоти Ҷамолиддин Нуралиев бо намояндагони «Moody’s Investors Service»

Оид ба имконоти рушди кӯдакон форуми байналмилалӣ доир мешавад

Тақвияти робитаҳои иқтисодию тиҷоратӣ бо музофоти Ҳубэй

Таэквондо. 22 медали варзишгарони тоҷик аз Бухоро

"Тулӯи ҳақиқат" дар Рӯзи Президент

Шумораи сайёҳон дар Россия беш аз 20 дарсад афзудааст

Ашқобод мизбони нишасти зиддитеррористии ниҳодҳои дипломатии кишварҳои ҳамсуд

Сарвазири Ҳиндустон вохӯрияш бо Путинро олиҷаноб номид

Сесад ҷангии «Давлати исломӣ» дар Афғонистон таслим шуд

Коломойский ба Украина рӯ ҷониби Россия оварданро пешниҳод намуд

Ҷаҳон дар як сатр

13.11.2019


Дар Осетия пайкараи Абулқосим Фирдавсӣ гузошта шуд


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед