logo

фарҳанг

60 СОЛ ТАЪРИХИ ЯК ОСОРХОНА

«Осорхонаи ба номи Абуабдуллоҳи Рӯдакиро бояд ба яке аз марказҳои фарҳангии миллати тоҷик табдил дод». Ин суханони Пешвои миллатамон, ки пас аз боздид дар рӯзҳои ҷашни 1150 - солагии устод Абуабдуллоҳи Рӯдакӣ дар «Китоби мулоҳизоти тамошобинон» дарҷ гардидааст, кормандони осорхонаро рӯҳбаланд сохт ва онро сармашқи кори худ қарор додаанд.
Осорхонаи ҷумҳуриявии таърихию кишваршиносии ба номи Абуабдуллоҳи Рӯдакии шаҳри Панҷакент чун дигар осорхонаҳои кишвар дар рушди худшиносии миллӣ нақши бориз дорад.
Он охири солҳои 50 - уми асри ХХ ба фаъолият шурӯъ кардааст. Дар оғози фаъолияташ аз се бахш - давраи таърихи тоинқилобӣ, инқилоб ва сохтмони маданӣ иборат буд. Шумораи ашёи намоишии он замон ҳамагӣ ба 500 адад мерасид, ки аз таърихи гузаштаву муосир, осори фарҳангии мардуми саргаҳи Зарафшон иттилоъ медоданд. Баъдтар мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии шаҳр ба осорхона таваҷҷуҳи хосса зоҳир менамояд. Дар натиҷа, он ба бинои масҷиди Ҳоҷӣ Қозӣ, ки толорҳои барои осорхона мувофиқ дошт, кӯчонда мешавад ва аз буҷети шаҳр барои ҷамъоварии экспонатҳои  таърихӣ маблағ ҷудо мегардад.
Дар густариши фаъолияти осорхона, ҳамчунин ҳамкории кормандони осорхонаҳои шаҳри Сталинобод, Ленинобод ва Самарқанд нақши муҳим мебозанд. Табодули афкор, ҷустуҷӯи тарз ва усулҳои нави осорхонанигорӣ самараҳои хуб ба бор оварданд.
Саҳми бостоншиноси рус А. Ю. Якубовский низ, ки аз соли 1947 дар Панҷакенти қадим ҳафриёт гузарондааст, ҷиҳати ғанӣ гардондани фонди он ниҳоят калон мебошад. Инчунин, ковишҳо ва таҳқиқоти илмии кормандони Пойгоҳи таърих ва бостоншиносии панҷакентии Пажӯҳишгоҳи таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии Академияи илмҳои кишвар, муҳаққиқони Эрмитажи давлатии шаҳри Ленинград (Санкт - Петербург), олимони пажӯҳишгоҳҳои шарқшиносии шаҳрҳои Ленинград ва Москва дар рушду инкишофи осорхона хеле бориз аст. Аксари ашёи намоишие, ки имрӯз дар толорҳои он ба маъраз гузошта шудаанд, маҳсули ковишҳои бостоншиносии солҳои 40 ва ибтидои солҳои 50 - уми асри ХХ мебошанд.
14 июни соли 1955 қарори Кумитаи марказии Ҳизби коммунисти Тоҷикистон ва Шӯрои вазирони РСС Тоҷикистон «Дар бораи таҷлили ҷашни 1100 - солагии қофиласолори назми классикии тоҷику форс Абуабдуллоҳи Рӯдакӣ» ба тавсиб мерасад. Дар заминаи омодагӣ ба ҷашн ҷиҳати дарёфти қабри устод Рӯдакӣ дар деҳаи Панҷрӯд экспедитсия ташкил мешавад. Дар ин раванд барои бунёди бинои нави осорхона низ заминаи ҳуқуқӣ пайдо шуд. Соли 1957 мақомоти маҳаллӣ барои бунёди бинои нави осорхона 0,80 гектар замин ҷудо намуд. Дар он   осорхонаи наву замонавӣ бунёд гардид. То соли 1962 теъдоди ашёи намоишӣ дар осорхона ба 5,500 расид. 
Ҳоло Осорхонаи ҷумҳуриявии таърихию кишваршиносии ба номи Абуабдуллоҳи Рӯдакӣ ҳамчун муассисаи илмӣ - тадқиқотӣ фаъолияти густурда дорад. Аз он ҳамарӯза баробари сокинони кишвар  сайёҳони зиёд низ дидан мекунанд. Айни замон дар фонди осорхона 67 962 нигораи дорои аҳамияти таърихию фарҳангӣ маҳфуз буда, 170,30 хазинаи асосӣ, 11,869 хазинаи ёрирасонро дорост, ки 39,063 - тои он ашёи осорхонавӣ мебошанд.
Бо дастгирии Вазорати фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон ва мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии шаҳр дар саҳни осорхона боғи фарҳангӣ - фароғатӣ ва мағозаи «Армуғон» бунёд шудааст.
Яке аз воқеаҳои муҳими даврони истиқлолият ин иштироки осорхона дар фестивали умумиҷаҳонии «Интермузей - 2016» дар шаҳри Москва мебошад. Осорхона дар ин  фестивал бо намоиши нигораҳои бостонӣ ва ҳунарҳои мардумӣ ба Дипломи фестивал сазовор гардид.
Бо мақсади тарбияи кадрҳои ҷавон дар назди осорхона таҳти роҳбарии У. Саидов ва  М. Аминова маҳфилҳои «Бостоншиноси ҷавон» ва «Ҳунарманди ҷавон» ташкил гардидааст.
Осорхона дар тӯли 60 соли фаъолияташ дар ҷамъоварӣ ва ҳифзу нигаҳдории экспонатҳои гуногун, нодиртарин ёдгориҳои хаттии тоҷикон, дастнависҳои илмию адабӣ саҳми созгор дорад. Айни замон зиёда аз 180 номгӯи нусхаҳои хаттӣ ва китобҳои чопии сангӣ аз қабили «Равзат - ус - сафо» - и Мирхонд, «Таърихи Табарӣ», «Девон» - и Ҳофиз, «Хамса» - и Низомии Ганҷавӣ, «Маснавии маънавӣ» - и Ҷалолиддини Балхӣ, «Рубоиёт» - и Хайём, «Девон» - и Бедил, «Девон» - и Ҳилолӣ дар хазинаи осорхона маҳфузанд.
Тавре ҳамагон медонем, дар соли 2020 - ум 5500 - солагии Саразми бостонӣ ботантана ҷашн гирифта мешавад. Ҳоло кормандони осорхона аз он изҳори хушнудӣ доранд, ки ин  воқеа дар фаъолияти минбаъдаи он саҳифаҳои нави таҳқиқотиву илмиро боз хоҳад кард.
Фотима РОФИЕВА,
директори Осорхонаи ҷумҳуриявии
таърихию кишваршиносии шаҳри Панҷакент


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 30.05.2018    №: 107    Мутолиа карданд: 356

12.11.2018


Дар Париж ҳамоиши сулҳ ифтитоҳ ёфт

Бо эҳтимоми ҳукумати Ҳиндустон нархи сӯзишворӣ арзон мешавад

ЭКСПО дар Шанхай: шартномаҳо ба маблағи қариб $60 миллиард ба тасвиб расиданд

Сӯхтори ҷангал дар Калифорния боиси ҳалокати 25 нафар гашт

Ҷаҳон дар як сатр

ВАХШ. Суратҳисоби бонкӣ барои ятимон

ОЛИМПИАДАИ “GENIUSKIDS – 2018” 35 медали хонандагони тоҷик

САМБО. Хушқадам Хусравов – қаҳрамони ҷаҳон

09.11.2018


Ҳамоишҳои ҷавонон бахшида ба Рӯзи Президент

Баррасии масоили рушди ҳамкориҳо

Мулоқоти Юсуф Раҳмон бо Кристофер Рэй

Таъсиси гурӯҳи корӣ баҳри иҷрои «Барномаи рушди иҷтимоию иқтисодии шаҳри Душанбе барои давраи то соли 2025»

Давлаталӣ Саид дар Корея

20-умин конфронси расонаҳои Осиёи Марказӣ дар Остона баргузор шуд

«Толибон» рӯйхати иштирокдорони мушовараи Москваро интишор дод

Таърихшиноси фаронсавӣ ба Макрон нақши Россияро дар наҷоти Аврупо хотиррасон кард

Ҷаҳон дар як сатр

"TASHKENT GRAND PRIX" ИШТИРОКИ ПАҲЛАВОНОНИ ТОҶИК ДАР ОН

"Истиқлол" бори ҳафтум чемпиони Тоҷикистон шуд!

08.11.2018


ШАҲРИСТОН. Бунёди 68 иншооти нав

ГУЛИСТОН. Бунёди майдони Парчами давлатӣ ва навсозии кӯдакистони “Дилноз”

Вусъати созандагӣ дар ноҳияи Бобоҷон Ғафуров

ХУҶАНД. Ифтитоҳи маҷмааи фитнеси занона

НОҲИЯИ АБДУРАҲМОНИ ҶОМӢ. Муассисаҳои таълимӣ ба фасли сармо омодаанд

“АРБОБОНИ ИЛМИ ТОҶИК”

Бо хоҳиши Макрон вохӯрии муфассали Путин ва Трамп баргузор намешавад

Толибон нияти иштирок дар музокироти сулҳи Москваро доранд

Дар 40 соли ислоҳот савдои берунаи Чин 670 маротиба афзуд

Деҳлӣ ҳавои ифлосро бо борони сунъӣ тоза карданист

Ҷаҳон дар як сатр

МАРҲИЛАИ ИНТИХОБИИ ЧЕМПИОНАТИ ОСИЁ – 2020. Ҳарифони мунтахаби Тоҷикистон (U-23) муайян шуданд

07.11.2018


Маҷлиси тантанавӣ бахшида ба Рӯзи Конститутсия

Мулоқоти Рамазон Раҳимзода бо Абдулазиз ибни Сауд

Пулҳои миллӣ бо такмили унсурҳои ҳимоя


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед