logo

фарҳанг

60 СОЛ ТАЪРИХИ ЯК ОСОРХОНА

«Осорхонаи ба номи Абуабдуллоҳи Рӯдакиро бояд ба яке аз марказҳои фарҳангии миллати тоҷик табдил дод». Ин суханони Пешвои миллатамон, ки пас аз боздид дар рӯзҳои ҷашни 1150 - солагии устод Абуабдуллоҳи Рӯдакӣ дар «Китоби мулоҳизоти тамошобинон» дарҷ гардидааст, кормандони осорхонаро рӯҳбаланд сохт ва онро сармашқи кори худ қарор додаанд.
Осорхонаи ҷумҳуриявии таърихию кишваршиносии ба номи Абуабдуллоҳи Рӯдакии шаҳри Панҷакент чун дигар осорхонаҳои кишвар дар рушди худшиносии миллӣ нақши бориз дорад.
Он охири солҳои 50 - уми асри ХХ ба фаъолият шурӯъ кардааст. Дар оғози фаъолияташ аз се бахш - давраи таърихи тоинқилобӣ, инқилоб ва сохтмони маданӣ иборат буд. Шумораи ашёи намоишии он замон ҳамагӣ ба 500 адад мерасид, ки аз таърихи гузаштаву муосир, осори фарҳангии мардуми саргаҳи Зарафшон иттилоъ медоданд. Баъдтар мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии шаҳр ба осорхона таваҷҷуҳи хосса зоҳир менамояд. Дар натиҷа, он ба бинои масҷиди Ҳоҷӣ Қозӣ, ки толорҳои барои осорхона мувофиқ дошт, кӯчонда мешавад ва аз буҷети шаҳр барои ҷамъоварии экспонатҳои  таърихӣ маблағ ҷудо мегардад.
Дар густариши фаъолияти осорхона, ҳамчунин ҳамкории кормандони осорхонаҳои шаҳри Сталинобод, Ленинобод ва Самарқанд нақши муҳим мебозанд. Табодули афкор, ҷустуҷӯи тарз ва усулҳои нави осорхонанигорӣ самараҳои хуб ба бор оварданд.
Саҳми бостоншиноси рус А. Ю. Якубовский низ, ки аз соли 1947 дар Панҷакенти қадим ҳафриёт гузарондааст, ҷиҳати ғанӣ гардондани фонди он ниҳоят калон мебошад. Инчунин, ковишҳо ва таҳқиқоти илмии кормандони Пойгоҳи таърих ва бостоншиносии панҷакентии Пажӯҳишгоҳи таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии Академияи илмҳои кишвар, муҳаққиқони Эрмитажи давлатии шаҳри Ленинград (Санкт - Петербург), олимони пажӯҳишгоҳҳои шарқшиносии шаҳрҳои Ленинград ва Москва дар рушду инкишофи осорхона хеле бориз аст. Аксари ашёи намоишие, ки имрӯз дар толорҳои он ба маъраз гузошта шудаанд, маҳсули ковишҳои бостоншиносии солҳои 40 ва ибтидои солҳои 50 - уми асри ХХ мебошанд.
14 июни соли 1955 қарори Кумитаи марказии Ҳизби коммунисти Тоҷикистон ва Шӯрои вазирони РСС Тоҷикистон «Дар бораи таҷлили ҷашни 1100 - солагии қофиласолори назми классикии тоҷику форс Абуабдуллоҳи Рӯдакӣ» ба тавсиб мерасад. Дар заминаи омодагӣ ба ҷашн ҷиҳати дарёфти қабри устод Рӯдакӣ дар деҳаи Панҷрӯд экспедитсия ташкил мешавад. Дар ин раванд барои бунёди бинои нави осорхона низ заминаи ҳуқуқӣ пайдо шуд. Соли 1957 мақомоти маҳаллӣ барои бунёди бинои нави осорхона 0,80 гектар замин ҷудо намуд. Дар он   осорхонаи наву замонавӣ бунёд гардид. То соли 1962 теъдоди ашёи намоишӣ дар осорхона ба 5,500 расид. 
Ҳоло Осорхонаи ҷумҳуриявии таърихию кишваршиносии ба номи Абуабдуллоҳи Рӯдакӣ ҳамчун муассисаи илмӣ - тадқиқотӣ фаъолияти густурда дорад. Аз он ҳамарӯза баробари сокинони кишвар  сайёҳони зиёд низ дидан мекунанд. Айни замон дар фонди осорхона 67 962 нигораи дорои аҳамияти таърихию фарҳангӣ маҳфуз буда, 170,30 хазинаи асосӣ, 11,869 хазинаи ёрирасонро дорост, ки 39,063 - тои он ашёи осорхонавӣ мебошанд.
Бо дастгирии Вазорати фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон ва мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии шаҳр дар саҳни осорхона боғи фарҳангӣ - фароғатӣ ва мағозаи «Армуғон» бунёд шудааст.
Яке аз воқеаҳои муҳими даврони истиқлолият ин иштироки осорхона дар фестивали умумиҷаҳонии «Интермузей - 2016» дар шаҳри Москва мебошад. Осорхона дар ин  фестивал бо намоиши нигораҳои бостонӣ ва ҳунарҳои мардумӣ ба Дипломи фестивал сазовор гардид.
Бо мақсади тарбияи кадрҳои ҷавон дар назди осорхона таҳти роҳбарии У. Саидов ва  М. Аминова маҳфилҳои «Бостоншиноси ҷавон» ва «Ҳунарманди ҷавон» ташкил гардидааст.
Осорхона дар тӯли 60 соли фаъолияташ дар ҷамъоварӣ ва ҳифзу нигаҳдории экспонатҳои гуногун, нодиртарин ёдгориҳои хаттии тоҷикон, дастнависҳои илмию адабӣ саҳми созгор дорад. Айни замон зиёда аз 180 номгӯи нусхаҳои хаттӣ ва китобҳои чопии сангӣ аз қабили «Равзат - ус - сафо» - и Мирхонд, «Таърихи Табарӣ», «Девон» - и Ҳофиз, «Хамса» - и Низомии Ганҷавӣ, «Маснавии маънавӣ» - и Ҷалолиддини Балхӣ, «Рубоиёт» - и Хайём, «Девон» - и Бедил, «Девон» - и Ҳилолӣ дар хазинаи осорхона маҳфузанд.
Тавре ҳамагон медонем, дар соли 2020 - ум 5500 - солагии Саразми бостонӣ ботантана ҷашн гирифта мешавад. Ҳоло кормандони осорхона аз он изҳори хушнудӣ доранд, ки ин  воқеа дар фаъолияти минбаъдаи он саҳифаҳои нави таҳқиқотиву илмиро боз хоҳад кард.
Фотима РОФИЕВА,
директори Осорхонаи ҷумҳуриявии
таърихию кишваршиносии шаҳри Панҷакент


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 30.05.2018    №: 107    Мутолиа карданд: 394

18.01.2019


Таҳдидҳои асосӣ ба иқтисоди ҷаҳонӣ номбар шуданд

Гумонбари омодасозии ҳамла ба Қасри сафед ба даст афтод

Дар Чин қаллобонро барои фиреб ҳабси абад карданд

29 миллион сом зарари собиқадорони сохта

Ҷаҳон дар як сатр

17.01.2019


Тамдиди шартномаи ФФТ бо "Сомон Эйр"

60 ДАРАҶА ХУНУКӢ ВА ДАВИ 50 - КИЛОМЕТРАИ ЭКСТРЕМАЛИ МОЛДАВӢ

16.01.2019


Пирӯзии мунтахаби Тоҷикистон бар Эрон

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Роҳандозии моратории дусола дар Тоҷикистон

Нақшаи Brexit дар парламенти Британия рад карда шуд

Кремл роҳи ҳалли буҳрони Украинаро пешниҳод намуд

Ифтитоҳи онлайн-донишгоҳ барои гурезаҳо дар Италия

15.01.2019


Ҷаласаи ҷамъбастӣ таҳти раёсати муовини Сарвазири мамлакат

Вохӯрии Сироҷиддин Муҳриддин бо Абдулазиз Комилов

Ёдгор Файзов: «Соли 2018 соли таҳкими волоияти қонун дар Бадахшон буд»

ХУҶАНД. 1548 медали варзишгарон дар як сол

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Созишномаи сулҳ – мавзӯи асосии мулоқоти Путин ва Абэ хоҳад шуд

Савдои хориҷии Чин соли 2018 натиҷаи рекордӣ нишон дод

Дар Алмаато гурӯҳи хориҷиёни террорист боздошт шуд

То соли 2024 аҳолии Қирғизистон бо оби ошомиданӣ пурра таъмин мешавад

10.01.2019


Дар Саразм осорхона ва меҳмонхонаи замонавӣ бунёд мешаванд

Вохӯрии Парвиз Давлатзода бо Владимир Норов

Ҷаласаи Шӯрои кор бо ҷавонон

“ГАНҶИ СУХАН” – маҳфили адибпарвар

РӮШОН. Ифтитоҳи маркази дуошёнаи савдо

Муҳаммад Салоҳ – беҳтарин футболбози Африқо

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Самарқанд мизбони нахустмулоқоти «Ҳиндустон – Осиёи Марказӣ»

Баргардондани 47 шаҳрванди Қазоқистон аз Сурия

Остона ба гузарондани Ҳамоиши ҷаҳонии туризми шаҳрӣ омодагӣ мегирад

Дар Беларус бори нахуст ҳукми қатл содир шуд

09.01.2019


Таҷлили 110 - солагии аллома Бобоҷон Ғафуров


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед