logo

фарҳанг

ТАЪРИХИ ЯК АКС. ДАР БОРАИ ДӮСТИИ БОБОҶОН ҒАФУРОВ ВА ХУДОНАЗАР МАМАДНАЗАРОВ

Хостам дар бораи ҳаёт ва фаъ- олияти меҳнатии собиқ раиси комиҷроияи шаҳри Душанбе Худоназар Мамадназаров маводе таҳия намоям. Аз ин хотир, ба ҳамсараш Хоҷахоним Мирғаёсиева, ки он солҳо дар қайди ҳаёт буданд, телефон кардам.

Рӯзи дигар ҳамроҳи устоди ДДОТ ба номи С. Айнӣ, дотсент Мӯсоят Шерғозиев ба аёдати муаллима рафтем ва дар бораи ходими намоёни ҳизбӣ ва давлатӣ Х. Мамадназаров маълумоти дақиқ, нодир ва суратҳои то ҳанӯз чопнашуда, ки қимати баланди таърихӣ доранд, дастрас намудем. Дар баробари дигар расмҳо сурати Худоназар Мамадназаров бо аллома Бобоҷон Ғафуров диққати моро бештар ба худ кашид ва аз муаллима таърихи ин расмро пурсидем.
- Дӯстии ин ду шахсияти шинохтаи таърихӣ аз солҳои 1946-1948, овоне, ки Бобоҷон Ғафуров котиби якуми КМ ҲК Тоҷикистон буд, оғоз ёфтааст.  То имрӯз касе ба ин расм таваҷҷуҳ зоҳир накард. Азбаски чизе нагуфтанд, гумон доштам, ки зарурати чопи сурат нест. Шумо ба акси Бобоҷон Ғафурову Мамадназаров мутаваҷҷеҳ шудед. Метавонед аз хусуси дӯстии онҳо нависед. Мақолаи шумо метавонад паҳлуҳои нави ҳаёт ва фаъолияти ин алломаро кушода бошад. Ҳамсарам дар бораи дӯстӣ ва мулоқотҳояш бо академик Ғафуров нақл карданро нағз медид ва ифтихор дошт, ки бо чунин шахсияти маъруф дӯстӣ ва рафтуомад дорад. Он чизе, ки ба Шумо нақл мекунам, борҳо аз Худоназар шунидаам, ё худ бевосита шоҳид будам, - изҳор дошт муаллима Хоҷахоним.
Худоназар Мамадназаров солҳои вазнини Ҷанги Бузурги Ватанӣ, аз соли 1943 то соли 1949 мудири шуъбаи маорифи халқи Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон буд. Айёми ҷанг зиндагии мардум бисёр вазнин буд. Маҳз дар ҳамон шароити сангин қобилияти ташкилотчигӣ ва кордонии Худоназар зоҳир гардид. Бо ёрии муаллимони вилоят барои фронт  маблағ ва облигатсияи заёмҳои давлатӣ ҷамъ карда фиристонд. Дере нагузашта, аз шаҳри Маскав, аз номи раиси Кумитаи давлатии мудофиаи СССР Иосиф Виссарионович Сталин бо чунин мазмун барқия расид.
«Ба мудири шуъбаи маорифи халқи ВАБК рафиқ Мамадназаров.
Хоҳишмандам, ба муаллимони Помир, ки ба таври илова барои сохтмони Авиаэскадрилияи «Муаллими Тоҷикистон» 125 ҳазор сӯм ва облигатсияи заёмҳои давлатӣ ҷамъ намудаанд, саломи бародаронаи ман ва миннатдории Армияи Сурхро расонед.
И. В. Сталин».

Баъди гирифтани телеграмма Мамадназаровро ба телефони ҳукуматӣ даъват мекунанд. Котиби якуми КМ ҲК Тоҷикистон Бобоҷон Ғафуров ба ӯ барои иқдоми некаш изҳори миннатдорӣ намуд. Ин нахустин мулоқоти телефонии онҳо буд. Худоназар он рӯз ба хона хушбахт ва хурсанд баргашт. Ӯ аз барқияи Сталин ва сипосу шиносоӣ бо Бобоҷон Ғафуров сарфароз буд.
Ҳанӯз соли 1943 Мамадназаров котиби кумитаи ҳизби вилоятии Бадахшони кӯҳии ПК Тоҷикистон буд, ҳасудон аз болояш номаҳои беимзо навиштанд. Гӯё яке аз хешонаш дар хориҷи кишвар ҳасту вай метавонад ягон супоришро иҷро кунад. Аз ин рӯ, вайро ба кори дигар –мудири шуъбаи маорифи халқи вилоят гузаронданд. Баъдтар, маҳз бо дастгирии Бобоҷон Ғафуров вай ба вазифаҳои баланду пурмасъулият таъйин шуд ва он гумону буҳтонҳо аз байн рафтанд.
Соли 1949 Худоназар Мамадназаровро ба Кумитаи Марказӣ барои суҳбат даъват мекунанд, ба Бобоҷон Ғафуров мегӯянд: «Дар Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон кори соҳаи маорифро пешрав намудед. Акнун ба Кӯлоб рафта, кори Институти педагогии Кӯлобро низ ҷоннок кардан даркор».
Худоназар Мамадназаров солҳои 1949 -1952 директори (ректори) Институти педагогии шаҳри Кӯлоб буд ва барои ободонӣ, пешрафту кор, тарбияи омӯзгорону донишҷӯён заҳмати зиёд кашид.
 Бобоҷон Ғафуров минбаъд ӯро муовини раиси комиҷроияи вилояти Кӯлоб таъйин намуданд. Се сол дар ин вазифа кор кард. Аз сифатҳои кордонӣ ва масъулиятшиносиаш мардуми Кӯлоб то ҳанӯз нақл мекунанд.
Ҳамин тавр, Бобоҷон Ғафуров тадриҷан Мамадназаровро тарбия карда, соли 1952 ба шаҳри Душанбе даъват намуд ва муовини вазири маорифи РСС Тоҷикистон таъйин кард.
Боре Худоназар ба хона дертар омада гуфт: «Бо Бобоҷон Ғафурович масъалаи ба вазифаи котиби якуми Комитети партиявии вилояти Бадахшони кӯҳии ПК Тоҷикистон пешбарӣ шуданам суҳбати тӯлонӣ доштам. Маслиҳатҳои ҷолиб дод. Имрӯз ё пагоҳ ҳуҷҷатҳоямро тахт карда, барои суҳбат ба шаҳри Москва мефиристонад». Вале бо амри тақдир, вақте Мамадназаровро котиби якуми ҲК шаҳри Хоруғ интихоб намуданд, Бобоҷон Ғафуров аллакай дар вазифаи Котиби якуми кумитаи марказӣ кор намекард.
- Минбаъд Б. Ғафуров дар Маскав фаъолияташро идома доду Х. Мамадназаров дар шаҳрҳои Хоруғу Душанбе. Вале вохӯрию зангҳои телефонӣ, дӯстиашон идома ёфт. Дар яке аз сафарҳо ба Москва Бобоҷон Ғафуров китоби «Таджики» - ро бо соядаст ба Мамадназаров тақдим кард. Худи ӯ дар ҳар сафараш аз ободонии шаҳри Душанбе хурсанд мешуд,- афзуд Хоҷахоним.
Тиллои НЕКҚАДАМ,
рӯзноманигор


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 04.06.2018    №: 110-111    Мутолиа карданд: 324

15.02.2019


ШАМШЕРБОЗӢ. ИШТИРОКИ ВАРЗИШГАРОНИ МО ДАР ЧЕМПИОНАТИ КУШОДИ ОСИЁИ МАРКАЗӢ

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Дар Душанбе ташкили низоми муттаҳидаи мудофиаи зиддиҳавоӣ баррасӣ шуд

Дар чор сол муомилоти мол байни Тоҷикистону Ӯзбекистон 19 маротиба афзуд

Медведев: «Таҳримоти ИМА ба иқтисоди Россия таъсири чандон бузург расонда наметавонад»

Пентагон. ИМА аз Афғонистон ҳамроҳи иттифоқчиёнаш меравад

13.02.2019


2018. Сиёсати хориҷии Тоҷикистон пурбарор буд

КОРРУПСИЯ. 2047 ҷиноят ошкор гардид

САНОАТ. Беш аз 10 миллиард сомонӣ маҳсулот содирот шуд

САРМОЯИ МУСТАҚИМ. Воридот дар ҳоли афзоиш аст

ОБ. Таъминоти аҳолӣ рӯ ба беҳбудӣ дорад

АВҶИ ОБОДКОРИҲО ДАР ШАҲРИ ТУРСУНЗОДА

12.02.2019


АКАДЕМИЯИ ИЛМҲО АЗ КАШФИЁТИ НАВ ТО САНОАТИ ДОРУСОЗӢ

КӮЛОБ. Содироти 825 тонна маҳсулоти кишоварзӣ

ДАНҒАРА. Саноатикунонӣ вусъат мегирад

ФУРУДГОҲҲОИ БАЙНАЛМИЛАЛӢ. Сатҳи хизматрасонӣ рӯ ба беҳбудӣ дорад

ДДК. Авлавият ба сатҳи касбият ва таълим

САДА. Тантанаи ҷашни миллӣ дар ноҳияи Шамсиддини Шоҳин

11.02.2019


ВАЗОРАТИ ФАРҲАНГ. 2018 - соли муваффақиятҳо буд

КУМИТАИ РУШДИ САЙЁҲӢ. Беш аз 1 миллион сайёҳ ба Тоҷикистон омад

МТС. Ҳамкориҳо бо Ӯзбекистон густариш меёбанд

ВМКБ. Гумрукчиён ба буҷет 16,9 миллион сомонӣ ворид карданд

ҲИСОР. Саҳми назарраси соҳибкорон дар ободонии шаҳр

НОҲИЯИ РӮДАКӢ. Ҳаҷми истеҳсоли маҳсулот ба 1 миллиард сомонӣ расид

ВАРЗОБ. Таваҷҷуҳи сайёҳон ба нуқтаҳои истироҳатӣ афзудааст

08.02.2019


Вазорати меҳнат, муҳоҷират ва шуғли аҳолӣ. Музди миёнаи меҳнат - 1220 сомонӣ

КУМИТАИ ТЕЛЕВИЗИОН ВА РАДИО. Сифати кори шабакаҳо беҳтар мешавад

КҲФМГ. Офатҳои табиат 34 миллион самонӣ хисорот овард

Саноатикунонӣ дар Шаҳринав

Меъёри бозтамвил ба 14 дарсад поён фаромад

ШАҲРИ ВАҲДАТ. Иҷрои барзиёди андози иҷтимоӣ

ТАНЗИМ. Қонуншиканӣ коҳиш ёфтааст

СОҲИЛ. Корҳои мустаҳкамсозӣ вусъат меёбанд

ДДСТДТ. Авлавият ба рушди ҳунарҳои мардумӣ


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед