logo

фарҳанг

ЗАБОН. ДАР РУШДИ ОН БЕТАРАФ НАБОШЕМ!

Яке аз арзишҳои волои инсонӣ, нигоҳдорандаи таъриху фарҳанги миллат забон мебошад. Маҳз забон шиносонандаи давлат дар миқёси байналмилалист. Воқеан, забонҳо гуногунанд ва таъриху тамаддуни хосси худро доранд. Забони тоҷикӣ низ яке аз забонҳои қадимест, ки дар худ фалсафаи бузурге дорад ва ҳар кӣ ба умқи он ворид гардад, аз ширинии ин лафзи гуворо ҷаҳони маънавии худро ғанӣ мегардонад.
Муҳаққиқон пайваста талош меварзанд, ки ҷаҳониён бо таърихи гузаштаю имрӯзаи забони тоҷикӣ ошноӣ пайдо намоянд. Забони тоҷикӣ бо вуҷуди куҳан будан пас аз ба даст овардани истиқлолияти сиёсӣ ба давраи нави инкишофи худ ворид гардид.
Миллати тоҷик баробари ба даст овардани истиқлолият дар рушди арзишҳои фарҳангиву инкишофи тамаддуни худ қадамҳои боз ҳам боҷуръат гузошт. Истиқлолияти сиёсӣ шароит фароҳам овард, то ки тоҷикон озодона арзишҳои гаронбаҳои худро бо шакли нав муаррифӣ намоянд. Забони тоҷикӣ дар ин давра инкишофи бемайлонро соҳиб гардид. Ҳукумат сиёсати оқилонаеро пеш гирифт, ки ба рушди забон мусоидат намуд. Сиёсати забони давлатӣ сиёсате мебошад, ки барои пуштибонӣ аз забони давлатӣ, рушд ва такомули забон дар алоқамандӣ  бо идеологияи давлатӣ ба роҳ монда шудааст.
Албатта, шириниву шевоии забони ноби тоҷикиро адибону забоншиносон зиёд васф менамоянд, аз ин рӯ, нишон додани қудрату неруи забони тоҷикӣ ҳамчун забони сиёсатофар имрӯз басо аҳамиятнок мебошад. Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар суханрониҳои худ дар вохӯрӣ бо зиёиён ба нақши забони тоҷикӣ баҳои арзанда медиҳанд. Пешвои миллат бо забони нобу ширине суҳбат менамоянд, шунаванда беихтиёр мафтун мегардад. Метавон гуфт, ки Президенти муаззами мо Эмомалӣ Раҳмон барои насли ҷавон устоду омӯзгори суханварест.
Аз ин рӯ, ҳар яки моро мебояд, ки забони худро ҳифз намоем ва баҳри рушди он талош варзем. Гарчанде мо қудрати гуфтани сухани воло чун Рӯдакию Ҳофизу Сино надошта бошем ҳам, метавонем дар рушди забон саҳм гузорем. Имрӯз зиёд мушоҳида мегардад, ки ҷавонон ҳангоми муколама забони тоҷикиро бо калимаҳои русию лаҳҷавӣ омехта мекунанд. Албатта, омӯзиши забонҳои хориҷӣ барои ҳар яки мо бисёр муҳим аст, вале дар баробари ин, бояд кӯшиш намоем, ки фонди луғавии худро ғанӣ созем, то ки забони тоҷикӣ дар суҳбат боз ҳам ширинтару гуворотар ба гӯш бирасад. Ҳар хориҷие, ки бо забони тоҷикӣ такаллум кардани моро бишнавад, бояд моил ба омӯхтани ин забон гардад. Бояд воқеан ҳам, накҳати забони тоҷикиро дар ботини худ эҳсос карда тавонем. Чуноне ки мардумони бохирад забони тоҷикиро «забони аҳли биҳишт» унвон кардаанд.
Маҳз дар партави сиёсати миллӣ ва арҷгузорӣ ба арзишҳои миллӣ забони мо бо доштани имконоти  зиёд дар асоси қолабҳои меъёрии суннатӣ ва равишҳои адабӣ дар ҷомеа мақому мартаба пайдо кард. Тӯли чанд сол аст, ки аз минбари баланди СММ, дар ҳамоишҳои бонуфузи сиёсии байналмилалӣ, дар корҳои муҳташами  раёсати давлатҳои муътабар лафзи ширину шевои тоҷикӣ садо медиҳад. Таърихи ҷомеаи башарӣ ва таҷрибаи давлатҳои куҳан ва пешрафтаи дунё  нишон медиҳад, ки истифода аз як забони умумӣ ба эҷоди миллате боис мегардад, ки пайванди иҷтимоии қавӣ доранд.
Истиқлолияти сиёсӣ барои рушди минбаъдаи забони тоҷикӣ шароити мусоид фароҳам овард. Забон, ки ҷузъи муҳими фарҳанг аст, дар шароити озод бе ягон фишороварӣ метавонад рушд намояд.
Бояд дар назар дошт, ки истиқлолияти сиёсию давлатии мо дар шароити глобализатсия таҳким ёфта истодааст. Аз ин рӯ, ҳимояи ҳамаҷонибаи Истиқлолияти давлатии Тоҷикистон ҳамчун падидаи иҷтимоию сиёсӣ бисёр аҳамиятнок аст ва ҳимояи забони тоҷикӣ дар шароити глобализатсия аҳамияти махсус дорад.
Омӯхтан ва ба малакаи гуфтори ҳамешагӣ табдил додани забони адабии тоҷикӣ нафақат арзиши фарҳангӣ, балки аҳамияти сиёсӣ низ дорад. Бинобар ин, арҷгузорӣ ба забони давлатӣ, ки ҳамчун рукни муҳимтарини ҳастии миллат, пойдевори асосии давлатдорӣ ва фарҳангу маънавиёти халқамон мебошад, вазифаи инсониву виҷдонии ҳар як фарди бонангу номус ба ҳисоб меравад. Миллати тоҷик, бо вуҷуди беадолатиҳои таърих, рисолати инсондӯстию фарҳангпарварии худро нигоҳ дошта, барои ҳифзи истиқлолияти сиёсиву фарҳангӣ ва забони шевои модарии худ ҷаҳду талошҳо намудааст. Пас, имрӯз ҳам мо бояд баҳри рушду такомули ин забони аҷдодӣ саъю кӯшиш дошта бошем.
Рухсора ТАҒОЕВА,
аспиранти бахши якуми шуъбаи сиёсатшиносии Институти фалсафа, сиёсатшиносӣ ва ҳуқуқи АИ ҶТ


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 07.06.2018    №: 114    Мутолиа карданд: 285

20.11.2018


СУҒД. Оғози сохтмони раёсати маориф

ЛЕВАКАНТ. Конфронси илмӣ - назариявӣ ба ифтихори Иҷлосияи XVI

"Парасту" дар Тоҷикобод

Сарони кишварҳои Осиёи Марказӣ барои машварат дар Тошканд ҷамъ меоянд

Финляндия ҷонибдори ҳузури Россия дар Шӯрои Аврупо

Вазорати маорифи Афғонистон 30 ҳазор занро ба кор мегирад

Баррасии рушди инклюзивии иқтисоди қитъа дар Гвинея Папуаи Нав

Ҷаҳон дар як сатр

АНВАР ЮНУСОВ СОҲИБИ КАМАРБАНДИ WBF

"СОРО КОМПАНИЯ" ҒОЛИБИ ЛИГАИ КАСБИИ ФУТЗАЛИ ТОҶИКИСТОН

19.11.2018


ДЕВАШТИЧ. Авҷи созандагиҳо дар Ҷамоати деҳоти Яхтан

Артиши Сурия охирин истеҳкоми «ДИ» дар ҷануби кишварро зери назорат гирифт

Дар ҳама минтақаҳои Ӯзбекистон «мактаби президентӣ» месозанд

Роҳандозии барномаи махсуси давлатии ипотекӣ барои дӯзандагони Қирғизистон

Киштии зериобии «Сан Хуан» - ро дар уқёнуси Атлантика ёфтанд

Ҷаҳон дар як сатр

Кулишов: «Марзҳои ИДМ бо таҷҳизоти муосир таъмин карда мешаванд»

Дар Тоҷикистон омӯзгори забони англисӣ барои таблиғи «ДИ» 19 сол гирифт

Қазоқистон мубориза бо машруботро сахттар мекунад

Фоидаи туризм ба кадом шаҳри дунё бештар аст?

Ҷаҳон дар як сатр

"ИСТИҚЛОЛ" бори аввал барои Ҷоми чемпионҳои КФО мубориза хоҳад бурд

Омодагии тими миллӣ ба марҳилаи интихобии Ҷоми ҷаҳон – 2022

УСМОН ТОШЕВ САРМУРАББИИ НАВИ ДАСТАИ МУНТАХАБ

15.11.2018


Ҳамоиш бахшида ба Рӯзи Президент

Нурдинҷон Исмоилов ба Тоҷикистон меояд

Мулоқоти Зубайдулло Зубайдзода бо Амал Муҷрин ал - Ҳамад

Конференсияи гиромидошти Бобоҷон Ғафуров

Путин ва Абэ дар асоси қатъномаи соли 1956 гуфтушунид хоҳанд кард

Таҳлилгарони Nomura сустшавии суръати рушди иқтисоди ҷаҳониро пешгӯӣ намуданд

Frontex: ба Аврупо омадани гурезаҳо 31 дарсад коҳиш ёфт

Назарбоев соли 2019-ро Соли ҷавонон эълом дошт

Ҷаҳон дар як сатр

14.11.2018


Вусъати корҳои ободонӣ дар ноҳияи Восеъ


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед