logo

фарҳанг

ЗАБОН. ДАР РУШДИ ОН БЕТАРАФ НАБОШЕМ!

Яке аз арзишҳои волои инсонӣ, нигоҳдорандаи таъриху фарҳанги миллат забон мебошад. Маҳз забон шиносонандаи давлат дар миқёси байналмилалист. Воқеан, забонҳо гуногунанд ва таъриху тамаддуни хосси худро доранд. Забони тоҷикӣ низ яке аз забонҳои қадимест, ки дар худ фалсафаи бузурге дорад ва ҳар кӣ ба умқи он ворид гардад, аз ширинии ин лафзи гуворо ҷаҳони маънавии худро ғанӣ мегардонад.
Муҳаққиқон пайваста талош меварзанд, ки ҷаҳониён бо таърихи гузаштаю имрӯзаи забони тоҷикӣ ошноӣ пайдо намоянд. Забони тоҷикӣ бо вуҷуди куҳан будан пас аз ба даст овардани истиқлолияти сиёсӣ ба давраи нави инкишофи худ ворид гардид.
Миллати тоҷик баробари ба даст овардани истиқлолият дар рушди арзишҳои фарҳангиву инкишофи тамаддуни худ қадамҳои боз ҳам боҷуръат гузошт. Истиқлолияти сиёсӣ шароит фароҳам овард, то ки тоҷикон озодона арзишҳои гаронбаҳои худро бо шакли нав муаррифӣ намоянд. Забони тоҷикӣ дар ин давра инкишофи бемайлонро соҳиб гардид. Ҳукумат сиёсати оқилонаеро пеш гирифт, ки ба рушди забон мусоидат намуд. Сиёсати забони давлатӣ сиёсате мебошад, ки барои пуштибонӣ аз забони давлатӣ, рушд ва такомули забон дар алоқамандӣ  бо идеологияи давлатӣ ба роҳ монда шудааст.
Албатта, шириниву шевоии забони ноби тоҷикиро адибону забоншиносон зиёд васф менамоянд, аз ин рӯ, нишон додани қудрату неруи забони тоҷикӣ ҳамчун забони сиёсатофар имрӯз басо аҳамиятнок мебошад. Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар суханрониҳои худ дар вохӯрӣ бо зиёиён ба нақши забони тоҷикӣ баҳои арзанда медиҳанд. Пешвои миллат бо забони нобу ширине суҳбат менамоянд, шунаванда беихтиёр мафтун мегардад. Метавон гуфт, ки Президенти муаззами мо Эмомалӣ Раҳмон барои насли ҷавон устоду омӯзгори суханварест.
Аз ин рӯ, ҳар яки моро мебояд, ки забони худро ҳифз намоем ва баҳри рушди он талош варзем. Гарчанде мо қудрати гуфтани сухани воло чун Рӯдакию Ҳофизу Сино надошта бошем ҳам, метавонем дар рушди забон саҳм гузорем. Имрӯз зиёд мушоҳида мегардад, ки ҷавонон ҳангоми муколама забони тоҷикиро бо калимаҳои русию лаҳҷавӣ омехта мекунанд. Албатта, омӯзиши забонҳои хориҷӣ барои ҳар яки мо бисёр муҳим аст, вале дар баробари ин, бояд кӯшиш намоем, ки фонди луғавии худро ғанӣ созем, то ки забони тоҷикӣ дар суҳбат боз ҳам ширинтару гуворотар ба гӯш бирасад. Ҳар хориҷие, ки бо забони тоҷикӣ такаллум кардани моро бишнавад, бояд моил ба омӯхтани ин забон гардад. Бояд воқеан ҳам, накҳати забони тоҷикиро дар ботини худ эҳсос карда тавонем. Чуноне ки мардумони бохирад забони тоҷикиро «забони аҳли биҳишт» унвон кардаанд.
Маҳз дар партави сиёсати миллӣ ва арҷгузорӣ ба арзишҳои миллӣ забони мо бо доштани имконоти  зиёд дар асоси қолабҳои меъёрии суннатӣ ва равишҳои адабӣ дар ҷомеа мақому мартаба пайдо кард. Тӯли чанд сол аст, ки аз минбари баланди СММ, дар ҳамоишҳои бонуфузи сиёсии байналмилалӣ, дар корҳои муҳташами  раёсати давлатҳои муътабар лафзи ширину шевои тоҷикӣ садо медиҳад. Таърихи ҷомеаи башарӣ ва таҷрибаи давлатҳои куҳан ва пешрафтаи дунё  нишон медиҳад, ки истифода аз як забони умумӣ ба эҷоди миллате боис мегардад, ки пайванди иҷтимоии қавӣ доранд.
Истиқлолияти сиёсӣ барои рушди минбаъдаи забони тоҷикӣ шароити мусоид фароҳам овард. Забон, ки ҷузъи муҳими фарҳанг аст, дар шароити озод бе ягон фишороварӣ метавонад рушд намояд.
Бояд дар назар дошт, ки истиқлолияти сиёсию давлатии мо дар шароити глобализатсия таҳким ёфта истодааст. Аз ин рӯ, ҳимояи ҳамаҷонибаи Истиқлолияти давлатии Тоҷикистон ҳамчун падидаи иҷтимоию сиёсӣ бисёр аҳамиятнок аст ва ҳимояи забони тоҷикӣ дар шароити глобализатсия аҳамияти махсус дорад.
Омӯхтан ва ба малакаи гуфтори ҳамешагӣ табдил додани забони адабии тоҷикӣ нафақат арзиши фарҳангӣ, балки аҳамияти сиёсӣ низ дорад. Бинобар ин, арҷгузорӣ ба забони давлатӣ, ки ҳамчун рукни муҳимтарини ҳастии миллат, пойдевори асосии давлатдорӣ ва фарҳангу маънавиёти халқамон мебошад, вазифаи инсониву виҷдонии ҳар як фарди бонангу номус ба ҳисоб меравад. Миллати тоҷик, бо вуҷуди беадолатиҳои таърих, рисолати инсондӯстию фарҳангпарварии худро нигоҳ дошта, барои ҳифзи истиқлолияти сиёсиву фарҳангӣ ва забони шевои модарии худ ҷаҳду талошҳо намудааст. Пас, имрӯз ҳам мо бояд баҳри рушду такомули ин забони аҷдодӣ саъю кӯшиш дошта бошем.
Рухсора ТАҒОЕВА,
аспиранти бахши якуми шуъбаи сиёсатшиносии Институти фалсафа, сиёсатшиносӣ ва ҳуқуқи АИ ҶТ


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 07.06.2018    №: 114    Мутолиа карданд: 388

24.06.2019


Президенти Филиппин моҳи октябр ба Россия меояд

Трамп бо Эрон омодаи гуфтушунид буданашро тасдиқ намуд

Дар Ҳиндустон афтидани хайма боиси марги 14 нафар шуд

СУҒД. Оғози мусобиқаи байналмилалӣ

"ФИЛОСОФИЯ ОТДЫХА" имкониятҳои сайёҳии Тоҷикистонро таҳлил намуд

Ҷаҳон дар як сатр

21.06.2019


Мулоқоти Хайринисо Юсуфӣ бо Валериу Кивер

Ҳамоиш бахшида ба таъмини устувории макроиқтисодӣ

Муаррифии натиҷаҳои фаъолият дар самти безараргардонии башардӯстонаи минаҳо

20.06.2019


Гумерова: «Омӯзгорони рус дар Тоҷикистон мондан мехоҳанд»

СММ: «Ҳиндустон дар нуфуси аҳолӣ баъди 8 сол аз Чин мегузарад»

Пекин тавсеаи ёрии иқтисодӣ ва башарӣ ба Сурияро зарур мешуморад

Дар Ҷопон ҷазои ҷисмонии кӯдаконро манъ карданд

Ҷаҳон дар як сатр

19.06.2019


Дар Кӯлоб Фестивали ҷумҳуриявии дӯстии ҷавонон баргузор шуд

Баррасии вазъ ва дурнамои ҳамкориҳо

Боздид аз Муассисаи давлатии «Боғи миллии Ваҳдат”

ПАНҶАКЕНТ. Омодагиҳо ба ҷашни фархунда

Писарбачаи тоҷик дар Хабаровск дӯсташро аз чоҳи оби ҷӯш наҷот дод

Тоҷикистону Беларус: «Муҳокимаи тақвияти ҳамкориҳои низомӣ»

Си Ҷинпин азми сафари Ҷумҳурии Халқии Демократии Корея дорад

Ҷаҳон дар як сатр

12.06.2019


ХУҶАНД. "Зирвеко" ба фаъолият мепардозад

Муаррифии асари Си Ҷинпин «Дар бораи идоракунии давлатӣ»

Баргузории конфронси сайёҳӣ дар Рашт

Масоили низоми бонкӣ матраҳ гардид

Дар Чин аз обхезии тобистона 6,75 миллион нафар зарар дид

Дар Ӯзбекистон рӯйхати идҳои касбиро Рӯзи китобдор афзуд

Дар Ҷопон ба солхӯрдаҳо шаҳодатномаи вижаи ронандагӣ медиҳанд

Сокини Британия дар лотерея Ј123 миллион бурд намуд

Ҷаҳон дар як сатр

11.06.2019


Песков: «Путин ба Тоҷикистон ва Қирғизистон сафар мекунад»

Иштироки роҳбарони 11 кишвар дар ҳамоиши Бишкек

Президенти Қазоқистон аз хусуси роҳҳои ҳалли мушкилоти иҷтимоӣ ҳарф зад


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед