logo

фарҳанг

БОБОҶОН ҒАФУРОВ ВА ТАЪРИХИ ТОҶИКОБОД

Мардуми ноҳияи Тоҷикобод бо нигоҳе ба таърихи гузаштаи худ ифтихор аз он доранд, ки номи ин ноҳияи зебоманзарро фарзанди фарзонаи халқи тоҷик Қаҳрамони Тоҷикистон Бобоҷон Ғафуров гузоштааст. Ин номгузорӣ, ки баъд аз ҳодисаи мудҳиши табиат иттифоқ афтода буд, таърихи хоссе дорад ва мо қарор додем, ки дар ин матлаб руҷӯе ба он дошта бошем.
 
Заминларзаи Ҳоит, ки 8 - 10 - июли соли 1949 ба вуқӯъ пайваст, аз мудҳиштарин офати табиат дар минтақа ва ҷумҳурӣ ба ҳисоб меравад, ки зиёда аз 32 ҳазор нафар қурбонӣ дошт. Бар асари ин фалокат ноҳияи зебоманзари  Ҳоит, ки дорои таърих, тамаддун ва фарҳанги хосса байни навоҳии водии Рашт буд, валангору вайрон шуд. Табиист, ки ҳамсояи аз ҳама наздик - ноҳияи Қалъаи Лаби Об низ хисороти зиёд дид. Бахусус, биноҳои маркази ноҳия харобу валангор гардида буд. Баъди ҳодисаи заминларза Ситоди наҷотдиҳии ҳукуматӣ дар соҳили чапи дарёи Сурхоб ва фурудгоҳи ҳавоии ноҳияи Қалъаи Лаби Об ба фаъолият шурӯъ намуданд. Мардуми аз заминларза зиндамондаи ноҳияи Ҳоит дар мавзеи фурудгоҳ, ки дашти васеъ буд, хаймаҳои саҳроӣ зада, маҷрӯҳон баъди гирифтани ёрии тиббӣ тариқи тайёраҳо ба шаҳри Сталинобод (ҳозира Душанбе) интиқол мешуданд.
Рӯзи 28 июли соли 1949 котиби якуми КМ ҲК Тоҷикистон Бобоҷон Ғафуров ҳамроҳи раиси Президиуми Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон Мунавваршоҳ Шогадоев дар майдони фурудгоҳ бо аҳолии сершумори ноҳияҳои Қалъаи Лаби Об ва Ҳоит мулоқот доир намуданд. Ҳамон вақт аз марказ – Маскав дастур шуда буд, ки мардуми навоҳии кӯҳистон ба водиҳо муҳоҷир карда шаванд. Вале дар ҳамин мулоқот маълум гашт, ки Бобоҷон Ғафуров ҷонибдорӣ саросар муҳоҷир кардани мардум ва ба пуррагӣ кӯч додани одамон аз ин сарзамин набуд. Бинобар ин, академик Бобоҷон Ғафуров ва Мунавваршоҳ Шогадоев гаштаю баргашта аз мардуми ҷамъомада даъват мекарданд, ки аз хокдони аҷдодӣ канда нашаванд, ҳама чораҳо андешида мешаванд, то ҳар ду ноҳия аз нав обод карда шаванд.
Аҳолии аз офат зиндамондаи ноҳияи Ҳоит, ки даҳшати заминҷунбиро дида, наздикону пайвандонашон зери теппаҳои хок монда буданд, намехостанд, зиндагиро дар ин минтақаи офатзада идома диҳанд ва талаб доштанд, ки ҳар чи зудтар Ҳукумат онҳоро ба ҷойҳои бехавф кӯчонад. Чун дар мулоқот бо мардуми одӣ Бобоҷон Ғафуров фаҳмид, ки мардуми ноҳияи Қалъаи Лаби Об аз офати табиат рӯҳафтода нестанд ва сидқан дар диёри аҷдодӣ нияти зиндагӣ кардан доранд, шод гардид.
Болотар аз майдони фурудгоҳ замини паҳное, ки холӣ ва асосан дорои боғот буд, ба чашм мерасид. Бобоҷон Ғафуров ҳамин замини холиро барои бунёди маркази нави ноҳия муносиб дониста, ин суханонро ба забон овард, ки ҳанӯз аз ёди пирону солмандони дар ин вохӯрӣ иштирок дошта нарафтааст: «Бигзор обод кунед, зиндагӣ кунед, номашро Тоҷикобод мемонем, роҳбарияти ҷумҳурӣ ба шумо ёрӣ мерасонад, бо ҳиммати тоҷикона ин маконро обод кунед ва он дар ҳақиқат тоҷикобод шавад». Баъдан, 12 - августи соли 1949 қарори дахлдор «Дар бораи муттаҳид намудани ноҳияҳои Қалъаи Лаби Об ва Ҳоити вилояти Ғарм ва дар бораи табдил додани номи ноҳияи Қалъаи Лаби Об ба ноҳияи Тоҷикобод» қабул гардид.
Аллома Бобоҷон Ғафуров, ки донандаи беназири таърихи халқи тоҷик аст,  дар асари безаволаш «Тоҷикон» оид ба сукунат доштани тоҷикон аз давраи қадим дар водии Рашт махсус таъкид кардааст. Ба ин ваҷҳ, академик номи ноҳияро Тоҷикобод номида, солҳои 50 - уми асри гузашта бо ёрии Ҳукумати вақти Тоҷикистон, шахсан Бобоҷон Ғафуров дар муддати кӯтоҳ маркази ноҳия бунёд ёфт. Наздики 100 хонаи истиқоматӣ сохта шуд, ки ҳоло ҳам мавриди истифода қарор доранд. Соли 1963 дар баробари чанд ноҳияи дигари ҷумҳурӣ ноҳияи Тоҷикобод низ барҳам дода шуд. То соли 1965 минтақаи Тоҷикобод дар тобеияти ноҳияи Ҷиргатол (Лахш) ва то соли 1991 дар тобеияти ноҳияи Ғарм (Рашт) қарор дошт. 26 - феврали соли 1991 ноҳияи Тоҷикобод аз нав ташкил ёфт.
Баъди барҳам хӯрдани ноҳия Тоҷикобод ҳамчун як минтақаи аграрӣ ба ҳукми деҳаи аз назарҳо дурафтода боқӣ монд. Маҳз замони соҳибистиқлолии кишвар, дар партави сиёсати бунёдкоронаи Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон симои ноҳия, бахусус маркази он, ба куллӣ дигаргун гардид. Ҳашт сафари хидматии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон (солҳои 1994, 2000, 2003, 2008, 2009, 2010, 2013, 2016) барои рушду нумӯи ноҳия уфуқҳои навро боз намуд. Бо пешниҳоди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Қарори Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 21 декабри соли 2017 деҳаи Тоҷикободи ноҳияи Тоҷикобод ба категорияи шаҳрак мансуб дониста шуд, ки далели гуфтаҳои болост.
Пешвои муаззами миллат 3 октябри соли 2008 зимни мулоқоташон бо мардуми ноҳия гуфта буданд: «Тоҷикобод диёри дар ҳақиқат биҳиштосо буда, номи хело зебо дорад, ки он ҳамрадифи номи миллат ва номи Тоҷикистони азиз, ҳамсоли даврони соҳибистиқлолии кишвар аст. Дар Тоҷикистон як ноҳия номи миллатро дорад ва масъулияти тоҷикободиҳо бояд бештар бошаду ба ин ном ифтихор намоянд».
Ҳамин тавр, мардуми ноҳияи Тоҷикобод аз он ифтихор доранд, ки агар номи ноҳияро роҳбари ҳамонвақтаи ҷумҳурӣ, аллома Бобоҷон Ғафуров гузошта бошад, пас маҳз дар даврони соҳибистиқлолии ҷумҳуриамон бо ғамхорӣ ва ҳидоятҳои Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ноҳия ободу зебо, пешрафта ва маркази он аз деҳа ба шаҳрак мубаддал гардид.
Баҳодур АБДУСАТТОРОВ,
Дилшод АМИРОВ,
ноҳияиТоҷикобод


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 13.06.2018    №: 117    Мутолиа карданд: 184

23.06.2018


Мулоқоти Қоҳир Расулзода бо Невен Мимитса

Масоили амният ва суботи минтақа матраҳ гардиданд

Ҳамоиш ба муносибати 21 - солагии Рӯзи Ваҳдати миллӣ

Корхонаи коркарди маҳсулоти ширӣ ба кор шурӯъ кард

13.06.2018


Шиносоии Сарвазири мамлакат бо фаъолияти корхонаҳои пойтахт

12 медали варзишгарони тоҷик дар Ҷоми Ӯзбекистон

Боздиди ҳайати Ӯзбекистон аз НБО Роғун ва мавзеи сайёҳии Варзоб

Ҷаҳон дар як сатр

Вохӯрии таърихӣ - муқаддимаи сулҳ

Дар Муғулистон Маркази байналмилалии тадқиқотии кишварҳои рушдкунанда ташкил шуд

Сарвари Сандуқи байналмилалии асъор аз хатар ба иқтисоди ҷаҳонӣ огоҳ сохт

Бонки миллии Қирғизистон 90 дарсади даромадашро ба давлат медиҳад

12.06.2018


Баргузории ҷаласаи Шӯрои вазирони корҳои хориҷии СААД

Баимзорасии созишномаи ҳамкорӣ

Вазорати маориф ва илм ба ҷадвали санҷишу имтиҳонҳо тағйирот ворид кард

Баистифодадиҳии корхонаи коркарди санги хоро

Ҷаҳон дар як сатр

СААД ба Тоҷикистон дар таҳкими марз бо Афғонистон ёрӣ мерасонад

Дар Чин сафари Путинро комёбии мутлақ унвон карданд

Баррасии вазъи Афғонистон, Сурия ва Корея дар Алмаато

Мирзиёев хостори "долони озод"-и тиҷоратии СҲШ шуд

Минск аз Чин 800 миллион юан ёрии ройгон мегирад

08.06.2018


Мулоқоти Сироҷиддин Муҳриддин ва Никлас Линдквист

Форуми байналмилалии рушди сармояи инсонӣ баргузор мешавад

Иди саиди Фитр дар Тоҷикистон 15 июн таҷлил мегардад

Муҳлати бақайдгирии шаҳрвандони хориҷӣ аз 3 то 10 рӯзи корӣ тамдид шуд

Як вохӯрии судманд

РАШТ. Бунёду азнавсозии муассисаҳои таълимӣ вусъат мегирад

МОҲӢ. Афзоиши истеҳсол

Тақвими бозиҳои Ҷоми ҷаҳон

07.06.2018


Баргузории ҷаласаи навбатии кумитаи тадорукот

Мулоқоти Сироҷиддин Муҳриддин бо Алӣ Муборак ал-Муҳаннадӣ

Корхонаи парандапарварӣ ба истифода дода хоҳад шуд

Тоҷикистон боз дар мақоми аввал


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед