logo

фарҳанг

ДӮСТИИ БОБОҶОН ҒАФУРОВ БО АҲРОР МУХТОРОВ

Ҳангоми мутолиаи китоби академик Аҳрор Мухторов «Академик Бобоҷон Ғафуров» («Ирфон», соли 1998) паҳлуҳои нав ба нави зиндагиномаи алломаи машриқзамин пеши назар меоянд. Ақл бовар намекунад, ки дар ниҳоди як шахс ин қадар илми ҷаҳонӣ, ин қадар ҳисси инсонӣ, ватандӯстиву содиқ будан ба Ватан ва аҷдодони худ - тоҷикон, самимият нисбат ба олимони ҷавон ҷой шуда бошанд. Мо инро дар мисоли яке аз шогирдон, доктори илми таърих, профессор, академики Академияи илмҳои Тоҷикистон Аҳрор Мухторов мебинем. Ӯ солҳои тӯлонӣ бо ин шахсияти бузург ҳамкорӣ карда, ҳамчун  шогирд ба воя расида, соҳиби обрӯю эътибор ва унвонҳои баланди илмӣ гаштааст.
Муаллиф дар китоби хотиравии худ «Академик Бобоҷон Ғафуров» дар боби «Бобоҷон Ғафуров ва унвони доктории ман»  навиштааст.
«… 26 моҳи май бо мақсади дифои рисолаи докторӣ ба Москва омада, дар меҳмонхонаи «Тоҷикистон» ҷой гирифтам. Худи ҳамон рӯз ба ҳузури Б.Ғафуров омадам. Баъди салому алейк ва аҳволпурсӣ, устод суол карданд, ки чӣ эҳтиёҷ доред? Ман гуфтам: «Муаллим! Шумо чунин мақоли халқиро хуб медонед: «Ё зангир девона аст ё аспгир». Ман  ҳам дар ҳамин ҳолатам. Намедонам, чӣ кор кунам. Аз як оппоненти расмии худ, ки Зариф Раҷабов мебошанд, хавф дорам. Он шахс ба ду кас ваъдаи оппонентӣ дода, дар рӯзи муайян наомадаанд. Ин дафъа ҳам шояд одати он кас «такрор» шавад».
Устод чизе нагуфта гӯшаки телефонро бардошта, ба Душанбе занг заданд. Ҳимоя дар рӯзи муайян бо иштироки оппонентон гузашт.
Қиссаи дигаре, ки мехоҳам ин ҷо айнан аз гуфтугӯи устоду шогирд, ки Аҳрор Мухторов дар  қисми «Қиссаи «Тоҷикон» навистаанд, мисоле оварам.
«… Баъди чопи «Тоҷикон» ба забони русӣ Б.Ғафуров қаноатманд нагардида, ба китоби худ  иловаҳо дароварда онро барои нашри тоҷикӣ тайёр мекарданд.
Дар ёд дорам, соли 1975 буд. Дар Москва, дар хонаи кории Бобоҷон Ғафуров нишаста мисли ҳарвақта суҳбат мекардем. Ногаҳон чеҳраи устод каме тағйир ёфт, суханашон  ҷиддӣ гашт ва ба ман муроҷиат намуда гуфтанд:
-Аҳрорҷон,  як илтимос.
Якчанд сония ба худ наомада андеша рондам, ки ин шахси бузург чӣ илтимосе аз  ман доранд?
- «Тоҷикон» ҳоло бо забони тоҷикӣ аз тарафи Абдуқодир Маниёзов тарҷума шуда истодааст. Ман  мехоҳам, ки Шумо муҳарририи онро ба зиммаи худ гиред.
Росташ, ин гуна илтимосро чашмдошт набудам. Танҳо ҳамин суханон ба забонам омаданд:
- Муаллим, магар ман аз уҳдаи ин кор баромада метавонам?
- Метавонед. Вазифаатонро омӯхта, пеш аз бозгашт ба Душанбе, маро дида равед,- гуфтанд устод.
Баъди як ҳафта суҳбати мо дар атрофи «Тоҷикон» давом кард. Ман пешниҳодҳои худро иброз доштам. Тақрибан  ҳамаи онро устод қабул карданд.
Ҳамин тавр китоби «Тоҷикон» дар тарҷумаи Абдуқодир Маниёзов ва Нусур Холмуҳаммадов ва муҳарририи Аҳрор Мухторов дар ҳаҷми ду китоб аз чоп баромад.
Аз ин навиштаҳо хулосае бояд баровард, ки Бобоҷон Ғафуров дар тарбияву ташаккул ёфтан  ва олими забардасту муаррихи нозукбаён гаштани академики Академияи илмҳои Тоҷикистон, доктори илми таърих, профессор Аҳрор Мухторов саҳми бузурге гузоштаанд. Ба зиммаи Аҳрор Мухторов  гузоштани муҳарририи китоби «Тоҷикон» нишон аз эҳтироми устод ба шогирди худ мебошад.
Сайфулло МАҲКАМОВ,
бойгоншинос, барандаи Ҷоизаи ба номи А. Лоҳутӣ


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 14.06.2018    №: 118    Мутолиа карданд: 460

18.03.2019


ГРАНД СЛЕМИ ЕКАТЕРИНБУРГ. Беҳрӯз мақоми сеюмро гирифт

Tesla дар Қазоқистон нуқтаҳои нерудиҳӣ месозад

Аз фурӯравии биноҳо дар Чин 10 нафар ҷон бохт

Иттиҳоди иқтисодии АвруОсиё дар фикри бунёди биржаи меҳнат шуд

Сиёсатмадори олмонӣ лағви таҳримоти зиддирусиро зарур мешуморад

Ҷаҳон дар як сатр

13.03.2019


Парвиз Давлатзода бо Чэн Гуопин вохӯрд

Имконияти таҳсил дар ДДУК тавсеа меёбад

Маҷмааи меъмории рамзи «Истиқлолият ва Озодӣ» интихоб гардид

06.03.2019


Назорати фаъолияти ширкатҳои букмекирӣ пурзӯр мешавад

Бунёди маҷмааи корхонаҳои нассоҷӣ дар назар аст

Форуми якуми иттилоотонии ҷомеаи шаҳрвандӣ баргузор мегардад

ҶОМИ "ФФТ" "Истиқлол" бори панҷум онро соҳиб шуд

Варзишгарони тоҷик 5 медал ба даст оварданд

Ҷаҳон дар як сатр

Нилуфар Рофиева дар озмуни нозанинҳои Россия ғолиб омад

Лондон муносибаташро бо Москва ба эътидол овардан мехоҳад

Покистон ба гуфтушунид бо Ҳиндустон шурӯъ мекунад

Андешаи Лукашенко оид ба яхи обнашудаи муносибот бо Иттиҳоди Аврупо

Соли 2019 ду ҷоизаи Нобел дар соҳаи адабиёт супурда мешавад

05.03.2019


СУҒД. Авлавият ба кишти картошка

04.03.2019


Хуҷанд ба даҳгонаи шаҳрҳои беҳтарини сайёҳӣ ворид гардид

Сертификати армуғони сайёҳӣ таъсис ёфт

ҶОМИ "ФФТ". "Истиқлол" ва "Кӯктош" дар финал

Осиёи Марказӣ. Камтарин теъдоди маҳбусон дар Тоҷикистон аст

Москва ва Вашингтон нархи раводидро арзон карданд

Қазоқистон ба воридоти меваю сабзавоти Қирғизистон роҳ мекушояд

Лавров: «Вазъият дар Сурия ба эътидол омад»

Ҳалокати 29 нафар аз обхезӣ дар ҷануби Афғонистон

Ҷаҳон дар як сатр

01.03.2019


ФУТБОЛ. «Хуҷанд» бо «Аҳал» мубориза мебарад

Бори нахуст дар таърих якбора ду зан ба кайҳони кушод мебароянд

Пекин дар фикри эъмори Девори бузурги чинӣ шуд

Испания солимтарин кишвари дунё эътироф гардид


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед