logo

иқтисод

ОБ ВА РУШДИ ИҚТИСОД

Ҷумҳурии Тоҷикистон дар даврони соҳибистиқлолии хеш дар ҷаҳон ҳамчун кишвари пешоҳанг дар ҳалли масъалаҳои муҳими экологии сайёра, хусусан вобаста ба масъалаҳои марбут ба об, шинохта шудааст. Бунёди ин обрӯю эътибори байналмилалиро пешниҳодҳои Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар бораи эълон намудани «Соли байналмилалии оби тоза, 2003», Даҳсолаи байналмилалии амалиёти «Об барои ҳаёт, солҳои 2005 - 2015»  «Соли байналмилалии ҳамкорӣ дар соҳаи об, соли 2013» ва ниҳоят Даҳсолаи байналмилалии амал «Об барои рушди устувор, солҳои 2018 - 2028», талошу такопӯҳои пайвастаи башардӯстонаи Тоҷикистон барои ҳалли мушкили доғи миллиардҳо сокини сайёра - масъалаи таъмини дастрасии аҳолӣ ба об, беҳдошт ва истифодаи оқилонаи захираҳои обӣ ташкил медиҳад.
Айни ҳол норасоии об ва истифодаи босамари захираҳои об дар миқёси ҷаҳон ба яке аз масъалаҳои ҳалталаби мубрами рӯз табдил ёфтааст ва ҳадаф аз роҳандозию  татбиқи Даҳсолаи байналмилалии амал «Об барои рушди устувор, солҳои 2018 - 2028» ҷалби таваҷҷуҳи ҷомеаи ҷаҳонӣ барои оқилона баҳрабардорӣ намудан аз захираҳои об ҳамчун асоси зиндагии инсон ва устувории иҷтимоию иқтисодӣ, ҳамчунин, вусъат бахшидани ҳамкорӣ ҷиҳати расидан ба Ҳадафҳои Рушди Устувори СММ мебошад. Президенти Тоҷикистон зимни суханронӣ дар чорабиниҳои сатҳи баланди байналмилалӣ зарурати таъмини аҳолӣ ба оби нӯшокӣ ва самаранокии истифодаи он, ҳифзи экосистемаҳои обӣ, идоракунии муштараки захираҳои об ва густариши  ҳамкорӣ дар соҳаи обро ҳамеша таъкид мекунанд.
Кишвари мо аз рӯйи захираҳои об дар минтақа ҷойи аввал ва дар ҷаҳон ҷойи намоёнро ишғол менамояд. Ҳаҷми солонаи истифодаи об дар ҷумҳурӣ барои эҳтиёҷоти хоҷагии халқ 8,9 миллиард метри мукаабро ташкил медиҳад, ки аз ин миқдор 6,85 миллиард метрии мукааб барои соҳаи кишоварзӣ, 1,4 миллиард барои саноат ва 0,5 миллиард барои эҳтиёҷоти коммуналию хизматрасонии маишӣ истифода мешавад. Барои марҳила ба марҳила беҳтар намудани таъминоти аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон бо оби тозаи нӯшоӣ дар ҷумҳурӣ «Барномаи беҳтар кардани  таъминоти аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон бо оби тозаи нӯшоӣ барои солҳои 2008 - 2020» қабул ва амалӣ шуда истодааст.  Назорати истифодабарӣ ва ҳифзи захираҳои обии ҷумҳурӣ, ки яке аз тадбирҳои аввалиндараҷа дар самти оқилона истифода бурдани об ба ҳисоб меравад, ба таври зарурӣ ба роҳ монда шудааст. Кумитаи ҳифзи муҳити зисти назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳамчун мақоми ваколатдор ҷиҳати татбиқи сиёсати ягонаи давлатӣ дар соҳаи ҳифзи муҳити зист, назорати давлатии истифода ва ҳифзи захираҳои об масъул мебошад. Барои амалӣ намудани талаботи қонунгузории ҷумҳурӣ дар самти ҳифзи захираҳои обӣ аз ҷониби кумита санадҳои зарурии меъёрии ҳуқуқӣ таҳия ва қабул карда шуданд. Аз ҷониби олимони муассисаи давлатии Маркази илмию тадқиқотии ҳифзи захираҳои оби кумита дар мувофиқа бо мақомоти дахлдори соҳа қоидаҳои ҳифзи захираҳои обҳои рӯизаминию зеризаминиро таҳия намудаанд, ки дар онҳо тарзи дурусти истифода бурдани об, номгӯйи чорабиниҳо барои ҳифз, масъулият ва ҷавобгариҳои пешбининамудаи қонунгузорӣ барои истифодаи ғайриоқилонаи захираҳои об пешбинӣ шудаанд.
Барои баланд бардоштани маърифати экологии аҳолӣ кумита ҳамасола аксияҳои «Тозагии соҳил» ва «Тозагии маҳал» - ро мегузаронад. Мақсад аз баргузории ин маъракаҳо  пешгирии ифлосшавии манбаъҳои обӣ ва беҳбудии вазъи муҳити зист буда, дар онҳо табақаҳои гуногуни аҳолии шаҳру ноҳияҳо, хонандагони мактабҳои таҳсилоти миёнаи умумӣ ва донишҷӯёни донишгоҳу донишкадаҳо фаъолона ширкат меварзанд. Дар чорабиниҳои аз аввали сол  доиршуда 10533 нафар шаҳрвандон иштирок намуда, 23,3 километр каналҳои магистралӣ, обанборҳо, соҳилҳои дарёҳо ва манбаъҳои дигари обиро тоза карданд ва аз соҳилҳо 176,1 метри мукааб партовҳоро ба ҷойҳои бехавф бароварданд.
Кормандони кумита дар панҷ моҳи соли равон барои назорати риояи талаботи Кодекси оби Ҷумҳурии Тоҷикистон, амалиардонии Барномаи давлатии экологӣ ва Консепсияи ҳифзи муҳити зист дар  миқёси ҷумҳурӣ 346 иншоотро мавриди санҷиш қарор доданд. Шахсони масъул барои ислоҳи камбудиҳои ошкоргашта 677 супориш гирифтанд. Барои риоя накардани талаботи Кодекси оби Ҷумҳурии Тоҷикистон нисбат ба 449 нафар шахсони алоҳида ва мансабдор протоколҳои ҳуқуқвайронкунии маъмурӣ ба маблағи умумии 65258 сомонӣ тартиб дода, аз он 44950 сомонӣ маблағ рӯёнда шуд.
Бо мақсади баланд бардоштани маърифати экологии аҳолии кишвар дар кумита нақшаи чорабиниҳо таҳия гардидааст, ки яке аз бандҳои он баргузории конфронсҳои илмию назариявӣ дар вазорату идораҳои ҷумҳурӣ пурра амалӣ шуд. Моҳи июни соли ҷорӣ бо ибтикори муштараки кумита ва мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатии ноҳияи Рӯдакӣ дар маркази ноҳия дар мавзӯи «Тоҷикистон – кишвари пешоҳангу ташаббускор оид ба татбиқи сиёсати байналмилалии об» конфронси илмӣ - назариявӣ баргузор гардид, ки дар он олимону мутахассисони Кумитаи ҳифзи муҳити зист, Вазорати энергетика ва захираҳои об ва муассисаи давлатии «Сарраёсати Тоҷикобдеҳот» доир ба масъалаҳои муҳими норасоии оби ошомиданӣ дар миқёси ҷаҳон, аҳамияти самаранок истифода бурдани захираҳои обӣ, назорати давлатии истифода ва ҳифзи захираҳои об дар ҷумҳурӣ ва баланд бардоштани маърифати экологӣ ба сокинони ноҳия маълумоти муфассал доданд.
Алъон тақвият бахшидан ба раванди татбиқи ҳадафҳои Даҳсолаи байналмилалии амал «Об барои рушди устувор, солҳои 2018-2028» ва боло бурдани нуфузу эътибори кишвар дар арсаи байналмилалӣ яке аз вазифаҳои ифтихорию масъулиятнок ва бахши муҳими фаъолияти кормандони Кумитаи ҳифзи муҳити зисти назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон маҳсуб меёбад. 
С. АБДУРАҲМОНЗОДА,
муовини раиси Кумитаи ҳифзи муҳити зисти назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 19.06.2018    №: 120    Мутолиа карданд: 318

12.06.2019


ХУҶАНД. "Зирвеко" ба фаъолият мепардозад

Муаррифии асари Си Ҷинпин «Дар бораи идоракунии давлатӣ»

Баргузории конфронси сайёҳӣ дар Рашт

Масоили низоми бонкӣ матраҳ гардид

Дар Чин аз обхезии тобистона 6,75 миллион нафар зарар дид

Дар Ӯзбекистон рӯйхати идҳои касбиро Рӯзи китобдор афзуд

Дар Ҷопон ба солхӯрдаҳо шаҳодатномаи вижаи ронандагӣ медиҳанд

Сокини Британия дар лотерея Ј123 миллион бурд намуд

Ҷаҳон дар як сатр

11.06.2019


Песков: «Путин ба Тоҷикистон ва Қирғизистон сафар мекунад»

Иштироки роҳбарони 11 кишвар дар ҳамоиши Бишкек

Президенти Қазоқистон аз хусуси роҳҳои ҳалли мушкилоти иҷтимоӣ ҳарф зад

Ҷаҳон дар як сатр

ФАРХОР. Бонувон ба ҳунаромӯзӣ ҳавасманд мешаванд

"Куллиёт" - и Миробид Саййидои Насафӣ

04.06.2019


Лукашенко: "Эмомалӣ Раҳмонро оммаи мардум интизор аст"

Бунёдкорони роботтехникаи Россия ва Чин дар Владивосток ҷамъ омаданд

Ҷаҳон дар як сатр

Машварати сиёсии вазоратҳои корҳои хориҷии Тоҷикистон ва Белгия

Муаррифии портали хизматрасониҳои электронӣ барои андозсупорандагон

Дар ноҳияи Рашт конфронси минтақавӣ баргузор мегардад

ФУТБОЛ. Ду бозии рафиқона бо мунтахаби Ӯзбекистон

03.06.2019


Дар Тоҷикистон баландтарин афзоиши теъдоди сайёҳон ба қайд гирифта шуд

Гармои тоқатфарсо дар Ҳиндустон

Тасдиқи барнома оид ба бозомӯзии касбии кормандони соҳаи маориф

Иди саиди Фитр 5 июн таҷлил мешавад

Форуми байналмилалии сармоягузории «Кӯлоб – 2019» баргузор мегардад

Ёқубҷон Абдуманнонзода - соҳиби дипломи озмуни «Килки тиллоӣ»

Ҷаҳон дар як сатр

29.05.2019


Путин бо нахустпрезиденти Қазоқистон вохӯрд

Раиси Шӯрои Аврупо Доналд Туск ба Тоҷикистон меояд

Мусофири ҳавопаймо аз фурӯбарии 1,5 кг кокаин ба ҳалокат расид

Ҷаҳон дар як сатр

28.05.2019


Дар Қазоқистон ба бунёди ширкатҳои давлатӣ мораторий ҷорӣ карданд


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед