logo

иҷтимоиёт

РӮЗГОРЕ БАРОИ ИБРАТ

Дар нимаи асри рафта дар кишвар ҳазорон гектар замини нав аз худ шуд ва, хусусан, истеҳсоли пахта афзуд. Дар самти азхуднамоии заминҳои нав,  албатта, фаъолияти олимони Институти хокшиносӣ бояд ривоҷ дода мешуд. Барои намуна метавон саҳми олим, доктори илми кишоварзӣ Мирзо Султоновро зикр намуд.  Тадқиқотҳои ӯ, пеш аз ҳама, омӯхтани хокҳои навазхудшуда ва мелиоратсияшудаи водиҳои Лоҳур, Ёвону Обикиик, Вахш, Бешкент, Ҳисор, Данғара, ноҳияҳои Шаҳритузу Фархор ва минтақаҳои Дилварзин, Қизилӣ, Ашти Калон, Тошработро дар бар гирифтааст.

Ӯ солҳои зиёд зери роҳбарии Иля Маркович Липкинд, яке аз асосгузорони тадқиқотҳои агрокимиёии хокҳо дар Тоҷикистон, дар гузарондани як силсила таҷрибаҳои навшавӣ ва махсуси саҳроӣ оид ба истифодаи изотопҳои радиоактивии фосфор, калсий ва сулфур иштирок намудааст. Мақсади ин тадқиқотҳо аз муайян намудани мақоми элементҳои номбурда дар қабатҳои зершудгор ва поёнии хок барои ғизои наботот, хусусиятҳои таъмини ин элементҳо аз хок ва нурӣ иборат буд. Ин тадқиқотҳо яке аз дастовардҳои назарраси олимони кишвар дар роҳи истифодаи манбаъҳои нурафкании радиоактивӣ дар кишоварзӣ ва дар заминаи он баровардани хулосаҳои мақбул буда, оид ба мақоми муҳими моддаҳои ғизоии қабатҳои поёнии хок дар ғизогирии рустаниҳо гардид.
Фаъолияти илмии минбаъдаи олим ба омӯхтан ва пешниҳоди тавсияҳо оид ба мушкилоти баланд бардоштан ва афзун гардондани ҳосилхезии хокҳои иқтидори табииашон паст ба хокҳои ҳосилхезиашон хуб дар натиҷаи гузарондани чораҳои агрокимиёӣ ва мелиоративӣ нигаронда шуда буд.
Олими забардасти соҳа диққати худро бештар ба ҳалли мушкилоти ҳосилхез намудани заминҳои шӯрахок, дуборашӯрзаминҳо, хокҳои гаҷнок ва беҳ намудани ҳолати мелиоративии онҳо низ, ки майдони беш аз 120 ҳазор га заминҳои ҷумҳуриро фаро гирифтааст, равона кардааст.
Натиҷаи таҳқиқотҳои дар тӯли беш аз 35 сол бадастовардааш дар рисолаи доктории ӯ дар мавзӯи «Хосиятҳои агрокимиёӣ ва роҳҳои баланд бардоштани ҳосилхезии хокҳои мелиоратсия ва рекултиватсияшудаи навобёригаштаи Тоҷикистон» ҷамъбаст гаштаанд.
Муҳаққиқ бо тадқиқотҳояш исбот намуд, ки хоки заминҳои обии Тоҷикистон имконияти нигоҳ доштани ҳосилхезии самарабахши худро, ки дар гузашта хуб кимиёӣ шуда буданд, соҳибанд ва беш аз 70 дарсади майдонҳои обёришуда қобилияти муътадили аз зироатҳо гирифтани ҳосил ҳангоми ба андозаи минималӣ истифодаи нурӣ доро мебошанд.
М. Султонов муаллифи беш аз 160 асари илмӣ, аз ҷумла асарҳои илмии «Ҳосилхезии хокҳои мелиоратсиягардидаи навобёришудаи Тоҷикистон», «Рекултиватсияи хокҳои Тоҷикистон» ва 32 тавсия, дастурҳои методӣ, меъёрҳои технологӣ мебошад.
Хизматҳои ӯ бо унвони Корманди шоистаи Тоҷикистон қадр карда  шудааст.
Сангинбой САНГИНОВ,
корманди Институти хокшиносӣ, доктори илми кишоварзӣ,                                     
Сайригул ШАРИПОВА,
узви вобастаи  Академияи илмҳои кишоварзӣ


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 03.07.2018    №: 130    Мутолиа карданд: 180

23.04.2019


ДЗЮ – ДО. Медали нуқраи Темур Раҳимов аз Чемпионати Осиё

Тиб. Муваффақияти камназири ҷарроҳони рус

Пирӯзии Зеленский дар интихоботи Украина

Фоҷиа дар Шри-Ланка Теъдоди қурбониён ба 300 нафар расид

Лукашенко Россияро ҳомии истиқлолияти Беларус номид

Ёрии низомию техникии Қазоқистон ба Тоҷикистон

Ҷаҳон дар як сатр

22.04.2019


НИММАРАФОНИ БАЙНАЛМИЛАЛИИ ДУШАНБЕ. Фенти Тилахан дар мақоми аввал

Ваҳдат ҳусни тоза мегирад

ХОРУҒ. Бунёди бинои шабакаи ёрии таъҷилӣ

19.04.2019


Вохӯрии Сироҷиддин Муҳриддин бо Жан - Батист Лемуан

Пойтахт ба таҷлили Рӯзи Ғалаба омодагӣ мебинад

Масоили рушди соҳаи маориф матраҳ гардид

Дар Донишгоҳи давлатии Данғара конфронси ҷумҳуриявӣ доир мешавад

Душанбе варзишгарони 15 кишварро ба ҳам меорад

Ҷаҳон дар як сатр

18.04.2019


ҶОМИ АФК. Пирӯзии "Хуҷанд" ва мусовии "Истиқлол"

МУЪМИНОБОД. 221 иншоот дар се сол

РАШТ. Боғистон доман паҳн мекунад

17.04.2019


БУҶЕТИ ДАВЛАТӢ . Ба қонун иловаҳо ворид шуданд

ДМТ. Як нишасти муҳим

Хонандагони Душанбе пешсафи олимпиадаҳои ҷумҳуриявӣ

Армуғон барои дӯстдорони ҷуғрофия

ҶОМИ ОСИЁ. Паҳлавонони тоҷик соҳиби 5 медал

Ҷаҳон дар як сатр

16.04.2019


Вохӯрии Саидзода Зоҳир Озод бо Аскар Таҷибаев

Баррасии масоили мубрам

Ҳамоиш бахшида ба оғози расмии Солҳои рушди деҳот, сайёҳӣ ва ҳунарҳои мардумӣ

Калонтарин тайёра дар дунё ба ҳаво хест

Дар Қазоқистон онлайн-қаллобон фаъол мешаванд

Дар СММ аз манфиати лоиҳаи «Камарбандҳо ва роҳҳо» сухан рафт

Аз таркиш дар Афғонистон ҳафт кӯдак ҳалок гашт

Филмҳои ду коргардони тоҷик барои Фестивали кинои мусалмонӣ интихоб шуданд

Ҷаҳон дар як сатр


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед