logo

иқтисод

КОРКАРДИ МЕВАЮ САБЗАВОТ. ИМКОНИЯТ ЗИЁД, ФОИДА - КАМ

Дар мағозаи «Ашан» - и пойтахт ва дигар фурӯшгоҳҳо дидани маҳсулоти истеҳсоли ватанӣ, аз ҷумла шарбату нӯшобаҳо бо тамғаи «Made in Tajikistan», худ далели муваффақият дар самти гуногунистеҳсолӣ ва рақобатпазирии маҳсулот мебошад. Корхонаҳои саноати хӯрокворӣ соле ба ҳисоби миёна то 25 – 30 миллион қуттии шартӣ консерваи меваю сабзавот истеҳсол мекунанд, ҳарчанд имконияти коркарди беш аз 200 ҳазор тонна меваю сабзавотро доранд.      
Саноатчиёни мамлакат яке аз сабабҳои аз рӯйи имкон истеҳсол  нашудани консерваи меваю сабзавотро ба ҳаҷми зарурӣ равона нагардидани маҳсулоти кишоварзӣ ба корхонаҳои саноатӣ вобаста медонанд.   
 Махсум Саидов, муовини директори Корхонаи воҳиди давлатии «Хӯрокворӣ», иброз дошт, ки соли гузашта корхонаҳои саноатӣ 22,6 миллион қуттии шартӣ консерваи меваю сабзавот истеҳсол карданд. Албатта, ин нишондиҳанда нисбат ба имкониятҳо ва шароитҳои табиӣ ниҳоят кам аст. Дар ҷумҳурӣ ҳосилнокии маҳсулоти кишоварзӣ – меваю сабзавот, полизию ғалладона сол ба сол афзоиш ёфта истодааст. Дар мавсими имсола ҳосили мева, аз ҷумла олу бамаротиб зиёд гардид. Масалан, танҳо дар давоми панҷ моҳи соли равон аз ҷониби кишоварзони вилояти Хатлон беш аз 7 ҳазор тонна меваҷот ва наздики 190 ҳазор тонна сабзавот истеҳсол шудааст.  Таъмини корхонаҳои коркард бо ашёи хоми ватанӣ тавассути бастани шартномаи хариди маҳсулот бо хоҷагиҳои деҳқонӣ сурат мегирад. Аммо  дар бисёр маврид аз ҷониби корхонаҳо ба хоҷагиҳо пешниҳод шудани маҳсулот бо нархи нисбатан арзон боиси кам гардидани ҳавасмандии деҳқонон шудааст.  Хоҷагиҳои деҳқонӣ нахуст маҳсули дастранҷи худро ба бозор бароварда, боқимондаи онро ба корхонаҳо мефурӯшанд, ки дар ин ҳол баъзан сифати маҳсулот ба талаботи коркард ҷавобгӯ буда наметавонад. Ин ҷо фаъолияти корхонаҳои саноатиро аз як ҷиҳат, яъне бо назардошти зиёд гардидани хароҷоти истеҳсолии онҳо фаҳмидан мумкин аст. Дар сурати зиёд шудани харҷи истеҳсолии корхонаҳо рақобатпазирии маҳсулоти ватанӣ бо маҳсулоти воридотии нисбатан арзон мушкил мегардад. Дар ҷумҳурӣ, тибқи омори расмӣ, 50 корхонаи истеҳсоли консерваи меваю сабзавот, 24 корхонаи истеҳсоли меваи хушк ва 6 корхонаи истеҳсоли шароби ангурӣ мавҷуд аст. Корхонаҳо бо хатҳои технологии муосири истеҳсоли Русия, Туркия, Олмон ва Италия муҷаҳҳаз гардида, маҳсулоти хушсифату ба рақобат тобовар дар бастаҳои замонавии «Твист – офф» ва «Тетра – пак» истеҳсол мекунанд ва бозори дохилиро пурра бо консерваҳои меваю сабзавот таъмин карда метавонанд. «Насими кӯҳсор» - и ноҳияи Вахши вилояти Хатлон, аз қабили чунин коргоҳҳои хурдест, ки эҳтиёҷоти аҳолии ноҳияро бо маҳсулоти консервагӣ қонеъ карда истодааст. Корхона ҳанӯз бо хати технологӣ муҷаҳҳаз нест. Вале коргарони корхона меваҷотро дастӣ коркард намуда, маҳсулоти ниҳоӣ истеҳсол мекунанд. Ба гуфтаи Ҷӯрахон Сафаров, директори корхона, дар ноҳия барои зиёд кардани ҳаҷми коркард ва истеҳсоли маҳсулот шароити табиӣ фароҳам аст. Маҳсулоти консервагӣ аз помидору бодиринг ва пиёзи анзур харидори зиёд дорад, аммо таваҷҷуҳ ба консерва аз мева, хусусан мураббо ва ҷем, ки онро бештари кадбонуҳо дар хона низ тайёр мекунанд, камтар аст. Аз ин лиҳоз, кишоварзон маҳсулоташонро дар шакли ашёи хом ба дигарон бо арзиши кам фурӯхта, боз маҳсулоти коркардшударо бо нархи гарон мехаранд, ки ин ба самаранокии истеҳсолот бетаъсир нест. Харидори воқеӣ пайдо кардани корхонаҳои маҳаллии коркарди маҳсулоти кишоварзӣ дар ҷумҳурӣ алъон масъалаи асосӣ ба ҳисоб меравад. Вақте корхонаҳо баъд аз истеҳсоли маҳсулот моли худро сари вақт фурӯхта ва фоида гирифта наметавонанд, аллакай фаъолияти минбаъдаи онҳо душвор мегардад ва ҳавасмандӣ ба истеҳсолот кам мешавад.
Рушди истеҳсолоти маҳсулоти воридотивазкунанда ҳамоно яке аз самтҳои асосии сиёсати иқтисодии давлату Ҳукумат қарор гирифтааст. Бинобар ин, дар ин самт васеъ ба роҳ мондани фурӯши маҳсулот дар асоси маркетинг, ташкили коркарди самараноки ашёи хоми дохилӣ ва таъмини сифати баланди маҳсулоти ватанӣ масъалаҳои ҳалталабе мебошанд, ки аз масъулони вазоратҳои кишоварзӣ, саноат ва технологияҳои нави ҷумҳурӣ, андешидани тадбирҳои амалиро тақозо менамояд.
О. ВАФОБЕК, «Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 04.07.2018    №: 131    Мутолиа карданд: 95

25.09.2018


Тавсеаи равобити байнипарлумонии Тоҷикистону Корея

Баргузории ҷамъомад оид ба пешгирии ҷинояткорӣ

Анҷоми марҳилаи якуми амалиёти «Кӯкнор-2018»

Гутерриш ба муборизаи фаъолтар алайҳи маводи мухаддир даъват сохт

Теъдоди қурбониёни садамаи киштӣ дар Танзания ба 225 нафар расид

Сеул барои дучандсозии теъдоди сайёҳон $640 миллион харҷ карданист

Фаронса қатораи дуошёнаи тезгард месозад

Ҷаҳон дар як сатр

Ҷом насиби кӣ мешавад?

19.09.2018


ТОҶИКИСТОН ВА ӮЗБЕКИСТОН. Аввалин тамринҳои муштараки низомӣ

Таъсиси 57 корхонаи нав

Намоиши дастовардҳо ба муносибати Рӯзи шаҳри Хуҷанд

Зуҳро Саидова – соҳиби шоҳҷоиза

Таҳаммул аз амалҳои террористӣ норавост

Баргузории ҳамоиши маъмурони роҳи оҳани кишварҳои СҲШ дар Ӯзбекистон

Дар Ироқ 27 ҳазор нафар аз об заҳролуд гашт

Тӯли 40 соли ислоҳот дар Чин ҷои кор 346 дарсад афзуд

Остона ҳамоиши ҳаштуми глобалии туризми шаҳриро пазироӣ мекунад

Ҷаҳон дар як сатр

18.09.2018


САМБО. Дурахши варзишгари навраси тоҷик дар Аврупо

Иди асал дар Душанбе

КӮЛОБ. Боз ду меҳмонхонаи нав ба истифода дода шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ӮЗБЕКИСТОН. Оғози машқҳои низомии муштарак

Теъдоди қурбонии тӯфони «Мангхут» аз 60 нафар гузашт

Дифои Вазорати ҳуқуқи инсони Покистон аз ҳуқуқи занҳо

Таҳсили фосилавӣ ба ҳар хонандаи ҷопонӣ дастрас шуд

Дар Остона ба хариди партов шурӯъ карданд

17.09.2018


НОҲИЯИ РӮШОН. Сарҳадбонон соҳиби бинои наву замонавӣ шуданд

Баргузории фестивали шаҳрии эҷодиёти кӯдакон

“КӮКНОР-2018”. Мусодираи беш аз 550 килограмм маводи нашъаовар дар Хатлон

ФУТБОЛ. "Хуҷанд" ба пеш баромад

11.09.2018


ДУШАНБЕ МИЗБОНИ СОҲИБКОРОНИ ҶАҲОН

ДЕВАШТИЧ. БУНЁДКОРИҲОИ НОҲИЯ НАМУНАИ ИБРАТАНД


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед