logo

туризм

ПАРКИ МИЛЛӢ БЕҲТАРИН МАКОН БАРОИ САЙЁҲӢ

Парки миллии Тоҷикистон, ки бо бузургӣ, ёдгориҳои таърихӣ, анвои гуногуни набототу ҳайвоноти нодираш дар қаламрави Осиёи Марказӣ беназир аст, аз минтақаҳои муҳими сайёҳии кишвар ба шумор меравад. Он дар қисмати марказии Помиру Олой ҷойгир буда, масоҳати умумиаш 2, 6 миллион гектарро ташкил медиҳад. Ин макони афсонавӣ соли 2013 ҳамчун мавзеи нодири табиӣ ба Феҳристи ҷаҳонии ЮНЕСКО шомил шуд.

Аз сабаби он ки то ин дам ба ин макон дасти одамизод камтар расида, он чизе, ки  таърих аз худ боқӣ мондааст, шаклу намуди худро дигар накардааст. Яъне, дар он  ҳама чиз на ба таври сохта, балки он гунаест, ки табиат офарида. Табиаташ зебову пурасрор аст. Ҳангоми сафар ба парк ҳар нафар на танҳо аз тамошои табиати зебо ҳаловат мебарад, балки метавонад аз парандагону ҳайвоноти нодир, баландтарин қуллаҳои Осиёи Марказӣ, кӯҳҳои азими яхин, кӯлҳову чашмаҳои софу зулол,  ки ҳар кадом  дар худ сирру асрори зиёд доранд, дидан кунад. Вақеан ҳам, ҳеҷ чизе бештар аз ин наметавонад барои як нафар сайёҳи хориҷӣ диққатҷалбкунанда бошад.
Шумо боре шунидаед, ки дар ҳудуди як парк  400 кӯл мавҷуд ва бар зами ин, оби ширини софу зулол дошта бошад?  Не, албатта. Чунин манзараро ба ҷуз аз Парки миллии Тоҷикистон дар ҳеҷ кишвари Осиё наметавон мушоҳида намуд. Онҳо аз ҳамдигар дар масофаи 1 - 2 киллометр ҷойгиранд. Калонтарини онҳо Сарез, Қаракӯл ва Яшикӯл ба шумор мераванд ва тибқи маълумотҳо танҳо захираи оби Сарез беш 17 километри мукааб обро ташки мекунад.
Ба иттилои директори парк Девлох Мирзоев калонтарин пиряхҳои Осиёи Марказӣ низ маҳз дар ҳамин мавзеъ ҷойгиранд. - Ба ин хотир, онро манбаи асосии оби минтақа меноманд. Танҳо  пиряхи калонтарини Осиёи Марказӣ - Федченко 10, 2 дарсади манбаи захираи оби Помирро ташкил менамояд. Дар ҳудуди парк, ҳамчунин, 10 пирях мавҷуд аст, ки зиёда аз 2 километр масоҳат дорад, - мегӯяд ӯ.
Ин аст, ки парк аз ҷиҳати захираи об беҳамто арзёбӣ мегардад. Гармчашмаи ин макон барои сайёҳон на танҳо макони истироҳат, балки табобати хубест. Қумзори гарми Яшилкӯл, ки ҳамасола садҳо одамон барои табобат ба он ҷо мераванд, хеле машҳур аст.
Тибқи иттилои дастрасшуда ҳоло дар парк  162 навъи паранда мавҷуд аст, ки дар маҷмӯъ 13 намуди парандагони Осиёи Марказиро ташкил мекунанд. Қози кӯҳӣ, каргаси барфӣ, ришкалон, бургут, улари тибетӣ, моҳихӯраки бур барин парандагоне, ки дар ин макон зиндагӣ мекунанд, ба «Китоби сурхи Тоҷикистон» шомиланд.
Гӯсфанди кӯҳии помирӣ (Марко Поло), бабри барфӣ, бузи кӯҳии сибирӣ, гурги сурх аз нодиртарин ҳайвоноти макон ба шумор мераванд.
-Дар парк, ҳамчунин, рустаниҳои нодире, ки дар бисёре аз кишварҳо аллакай аз байн рафтаанд, нашъу нумӯъ доранд. Ба ин хотир, он, ҳамзамон  метавонад яке аз лабораторияҳои табиӣ  барои гузарондани таҳқиқоти илмӣ гардад. Хусусан, барои биологҳо мавзеи хеле мусоиди озмоишӣ мебошад, - мегӯяд Убайд Акрамов, муовини директори Муассисаи давлатии ҳудудҳои махсус муҳофизатшаванда.
Коршиносону муҳаққиқони кишварҳои Муғулистон, Ҷопон, Олмон ва Британияи Кабир борҳо аз парк дидан намуда, ин маконро иншооти таърихии инъикоскунандаи пайдоиши ҳайёт дар рӯи Замин номидаанд.  Зеро дар он нишонаҳои  аввалини истифодабарии олоти  мисину пӯлодӣ ва ашёҳои дигар баҳри парвариш ва ром намудани ҳайвоноти ёбоӣ, шикор ва муборизаҳои дастаҷамъона зидди ҳайвоноти ваҳшӣ мушоҳида мешавад. Дар он, ҳамчунин, объектҳоеро  метавон вохӯрд, ки таърихи миллионсола  доранд ва дар давраи гузариш аз замони мезазой ба таърихи полионтологӣ шакли худро дигар накардаанд.
Дар ин макон аз тарзи солшумории шамсӣ, ки ба асрҳои 5 – 6 - и пеш аз мелод рост меояд, маълумот метавон пайдо намуд. Мавзеъҳоеро низ метавон вохӯрд, ки дар онҳо асрҳои пеш метеоридҳо афтидаанд ва изи  онҳо то баҳол нигоҳ дошта шудааст. Мутахассисон ин ва дигар хусусиятҳои паркро мавриди омӯзиш қарор дода, ба хулосае омаданд, ки дар Парки миллии Тоҷикистон маълумотҳое мавҷуданд, ки на танҳо хусусияти минтақавӣ, балки  умумиҷаҳонӣ доранд ва омӯзиши ҳамаҷонибаи онҳо дар таърихи инсоният саҳифаи наверо  боз хоҳад кард.
Фарзона ФАЙЗАЛӢ, «Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 11.07.2018    №: 136    Мутолиа карданд: 374

19.07.2019


ПАЛАТАИ ҲИСОБ. 88,З миллион сомонӣ зарари молиявӣ ошкор гашт

УМЕД БОБОЗОДА: "Аксари муроҷиатҳо оид ба адолати судиянд"

Кӯдакони аз Ироқ овардашуда ба зиндагии муқаррарӣ бармегарданд

"EXPO 2019 BEIJING". Гӯшаи Тоҷикистонро беш аз як миллион нафар тамошо кард

НИГАРОНӢ. Ҷудошавии 6065 оила дар ним сол

18.07.2019


ХАДАМОТИ ЗИДДИИНҲИСОРӢ. Болоравии нархи барқ ба қарзи он марбут аст

Азим Иброҳим Ким Тэ Сонгро ба ҳузур пазируфт

Ба ташкили корхонаҳои муштарак ҳавасмандӣ зоҳир гардид

Ҳамоиши «Ваҳдат – омили ягонагӣ ва суботи ҷомеа» доир шуд

Ҳамкорӣ бо Қатар густариш меёбад

Саридораи геология. 2810 харитаи геологӣ рақамӣ шуд

121 шахси масъул ба ҷавобгарии маъмурӣ кашида шуд

Роҳи нави сесатҳаи Душанбе ба истифода дода мешавад

Президенти Қазоқистон Шӯрои миллии эътимоди ҷомеаро созмон дод

Дар Ӯзбекистон аввалин IT-технопарк бунёд мегардад

Ҷаҳон дар як сатр

17.07.2019


Музокироти ҳайатҳои расмии Тоҷикистон ва Корея

КУМИТАИ МУҲИТИ ЗИСТ. Нигаронӣ аз набудани партовгоҳҳо дар деҳот

ПРОКУРАТУРАИ ГЕНЕРАЛӢ. 5774 гектар қитъаи замин ба ҳолати аввала баргардонда шуд

ИЗЗАТУЛЛО САТТОРӢ: "Истеҳсоли гӯшти мурғ 9 маротиба зиёд мегардад"

ВАЗОРАТИ АДЛИЯ. Хулосаи ҳуқуқӣ ба 1936 лоиҳаи санадҳои меъёрии ҳуқуқӣ

ТАЭКВОН – ДО. Муниса медали тилло ба даст овард

Суръати рушди ММД Тоҷикистон миёни кишварҳои ИДМ баландтарин шуд

Тоҷикистон ба сохтмони лӯлаи гази «Осиёи Марказӣ — Чин» шурӯъ мекунад

Дар ҷанубу ғарби Чин аз хушксолӣ 7,4 миллион нафар зарар дид

Ҷаҳон дар як сатр

Нашрияи расмии Ҷумҳурии Тоҷикистон – рӯзномаи «Ҷумҳурият» якҷо бо мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии вилояти Хатлон бахшида ба Ҷашни 30 - солагии Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон таҳти унвони «ТОҶИКИСТОН – ХОНАИ УМЕДИ МО» озмун эълон менамояд.

16.07.2019


ХАДАМОТИ АЛОҚА. Корти ID симкорти муштариро ба расмият медарорад

ЭНЕРГЕТИКА. 2,5 миллиард сомонӣ қарзи дебитории "Барқи тоҷик" муаммои ҳалталаб боқӣ мемонад

15.07.2019


Сарвазири Корея ба Тоҷикистон меояд

Баррасии масъалаҳои ҳамгироии САҲА, СҲШ ва ИА дар минтақаи Осиёи Марказӣ

Нахустин шумораи маҷаллаи «Осиё ва Аврупо» аз чоп баромад

ДТТ. Изҳори нигаронӣ аз вазъи бо кор таъмин шудани хатмкардаҳо

ТИБ. 288 номгӯи доруи ғайристандартӣ ошкор шуд


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед