logo

иқтисод

ТОҶИКИСТОН – ЧИН – ПОКИСТОН. ДАҲЛЕЗИ ТИҶОРАТИИ ОСИЁ ВА ҶАҲОН

Барои рушди сиёсӣ, иҷтимоӣ ва иқтисодии давлат истиқлолият ва таҳкими робитаҳои минтақавӣ ва байналмилалӣ шарти асосӣ ба шумор меравад,  зеро бе рушди ҳамкорӣ рушди бахшҳои дигар  мушкил аст.  Ҳамкорӣ ва равобити кишварҳои Осиёи Ҷанубӣ, Шарқию Марказӣ имконоту тавоноиҳои хеле зиёд ва, аксаран, кашфношуда доранд, истифодаи оқилонаи онҳо ба нафъи тамоми кишварҳои ин минтақа мебошад.

Кишварҳои Осиёи Ҷанубу Шарқӣ, аз ҷумла Афғонистон, Покистон ва Чин аз лиҳози ҷуғрофӣ бо Осиёи Марказӣ, хусусан бо Тоҷикистон, Ӯзбекистон ва Туркманистон, пайванди сарҳадӣ дошта, минтақаро бо уқёнуси Ҳинд мепайванданд.
Кишварҳои Осиёи Марказӣ асосан баъд аз фурӯпошии Иттиҳоди Шӯравӣ (1991) бо мамолики ҷаҳон робитаҳои мустақими сиёсӣ, иқтисодӣ ва тиҷоратӣ барқарор намуданд ва аз ҳамон вақт инҷониб минтақа аҳамияти стратегии худро дар Шарқу Ғарб намоиш дод.
Мавқеъҳои ҷуғрофӣ ва сиёсии Осиёи Марказӣ барои бозкушоии масирҳои тиҷоратӣ бо манотиқи Осиёи Ҷанубу Шарқӣ мувофиқанд. Лоиҳаи "Даҳлези иқтисодии Чину Покистон" яке аз барномаҳои муштараки иқтисодии минтақа мебошад, ки тавассути амалисозии он масири тиҷоратии онҳо  тавсеа ва рушд меёбад. Дар ин росто, лоиҳаи мазкур аҳамияти муҳими тиҷоратӣ дошта, аз ҷониби роҳбарони ин кишварҳо мавриди дастгирӣ қарор гирифтааст ва амалисозии он имконоти нави иқтисодиро дар пайвасти роҳи тиҷоратии Қазоқистон, Қирғизистон, Тоҷикистон, Чин, Ӯзбекистон ва Туркманистон фароҳам меорад.
Дар ин масир аксари роҳҳо аз самти Покистон ба Осиёи Марказӣ тавассути Кобул ё долони Вахон, ки хатсайри муштараки тиҷоратии қадимӣ мебошад, мегузаранд. Эҳёи ин масири тиҷоратии таърихӣ ба манфиати иқтисодии тамоми кишварҳои минтақа буда, симои аслии Роҳи абрешимро дубора эҳё менамояд.
Лоиҳаи "Даҳлези иқтисодии Чину Покистон" василаи навест, ки тавассути он, хусусан бандари “Тводар”, кишварҳои Осиёи Марказӣ дар фурсати кӯтоҳ моли содиротии худро ба ҷаҳониён расонда метавонанд.
Дар ин масир лоиҳаи дигар - “Масири тиҷоратии Пешовар – Кобул –Тоҷикистон” низ тарҳрезӣ шудааст, ки амалисозии он ба манфиати тамоми мамолики минтақа ва Федератсияи  Русия мебошад.
Кишварҳои Осиёи Миёна, ки роҳи озоди тиҷоратии баҳрӣ надоранд, тавассути  амалӣ сохтани ин лоиҳаҳо метавонанд бо тамоми ҷаҳон, аз ҷумла кишварҳои ҳавзаи уқёнуси Ҳинд, бипайванданд.
Барои таҳким ва устувории лоиҳаи мазкур ҳамкорӣ ва ҳамгироии байни кишварҳои Осиёи Ҷанубу Шарқӣ ва Осиёи Марказӣ хеле муҳим аст. Аз тарафи дигар, Ҳиндустон, ки  кишварҳои Осиёи Марказиро чун наздикони берунӣ ва ҳамсоягон шинохтааст, равобитро бо ин минтақа аз авлавиятҳои иқтисодию тиҷоратии худ қарор додааст. Ҳиндустон, ҳамчунин, барои рушди робитаҳо бо Осиёи Марказӣ, иқдомҳои назаррас зоҳир менамояд, ки таҳияю амалисозии лоиҳаи “Бандари Чобаҳор” аз ҷумлаи онҳост.
Чин, ки  таърихи қадима ва таҷрибаи хуби равобити байналмилалии иқтисодӣ дорад, барои таҳким ва густариши ҳамкорӣ бо кишварҳои Осиёи Марказӣ талошҳои пайваста менамояд.
Дар маҷмӯъ Осиёи Марказӣ ва Ҷанубу Шарқӣ дар асри XXI ба яке аз минтақаҳои асосии сайёра табдил меёбад. Айни ҳол, ҳиссаи минтақа якҷо бо кишварҳои дигари Осиё дар   маҷмӯи маҳсулоти дохилии ҷаҳон 52 дарсадро ташкил медиҳад.
Мирсаид РАҲМОНОВ,
коршиноси масъалаҳои АвруОсиё


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 11.07.2018    №: 136    Мутолиа карданд: 284

19.02.2019


МАКТАБИ ДАВЛАТДОРИИ ЭМОМАЛӢ РАҲМОН. ЯК ҲАМОИШИ МУҲИМ

Баррасии масъалаҳои рушди сайёҳӣ

Вохӯрии Низомиддин Зоҳидӣ бо Мазен Шамия

Дурнамои рушди муносибатҳо матраҳ гардид

ҶОМИ КУШОДАИ АВРУПО. Муҳаммадризо Қувватов медали биринҷӣ ба даст овард

Авҷи ниҳолшинонӣ

Саҳми соҳибкорон дар ободии деҳот

Ҳамкории тиҷоратию иқтисодии Чин ва Россия густурдатар мегардад

Сарвар Дониш: «Музокироти сулҳ бидуни ҳукумат қурбе надорад»

«Туҳфаи шоҳона» - и Арабистони Саудӣ ба шаҳрвандони Покистон

Дар Қазоқистон маркази амнияти иттилоотӣ ифтитоҳ меёбад

Сокини навраси Шимкент ду нафарро аз сӯхтор наҷот дод

Ҷаҳон дар як сатр

18.02.2019


Боздиди Азим Иброҳим аз ҷараёни корҳои сохтмонӣ

ВКД Ҷиноятҳо 83,6 дарсад ошкор шуданд

Вазорати молия. Барои дастгирии буҷет маблағи бештар ҷалб хоҳад гашт

«BISHKEK OPEN – 2019». Дурахши каратэ-дочиёни навраси тоҷик

«МОҲИЯТ ВА ТАЪЙИНОТИ МАТБУОТИ МАҲАЛЛӢ»

РОҒУН. Ободонӣ вусъат меёбад

АНДОЗ. Нақша 100, 6 дарсад иҷро гардид

ТОҶИКИСТОНУ ӮЗБЕКИСТОН. Гардиши савдо ду баробар афзуд

Тоҷикистон миёни кишварҳои ИДМ ба афзоиши баландтарини ММД муваффақ гашт

Дар Тошканд конфронси байналмилалӣ оид ба Осиёи Марказӣ баргузор мегардад

Қасри сафед: "Музокироти тиҷоратӣ дар Пекин ба пешравӣ мусоидат кард"

Трамп мехоҳад ҷангиёни «Давлати исломӣ» - ро ба Аврупо барои суд кардан баргардонад

Кумитаи амнияти иттилоотии Қазоқистон беш аз 90 сомонаи хавфнокро ошкор сохт

Ҷаҳон дар як сатр

15.02.2019


ШАМШЕРБОЗӢ. ИШТИРОКИ ВАРЗИШГАРОНИ МО ДАР ЧЕМПИОНАТИ КУШОДИ ОСИЁИ МАРКАЗӢ

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Дар Душанбе ташкили низоми муттаҳидаи мудофиаи зиддиҳавоӣ баррасӣ шуд

Дар чор сол муомилоти мол байни Тоҷикистону Ӯзбекистон 19 маротиба афзуд

Медведев: «Таҳримоти ИМА ба иқтисоди Россия таъсири чандон бузург расонда наметавонад»

Пентагон. ИМА аз Афғонистон ҳамроҳи иттифоқчиёнаш меравад

13.02.2019


2018. Сиёсати хориҷии Тоҷикистон пурбарор буд


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед