logo

иқтисод

ТОҶИКИСТОН – ЧИН – ПОКИСТОН. ДАҲЛЕЗИ ТИҶОРАТИИ ОСИЁ ВА ҶАҲОН

Барои рушди сиёсӣ, иҷтимоӣ ва иқтисодии давлат истиқлолият ва таҳкими робитаҳои минтақавӣ ва байналмилалӣ шарти асосӣ ба шумор меравад,  зеро бе рушди ҳамкорӣ рушди бахшҳои дигар  мушкил аст.  Ҳамкорӣ ва равобити кишварҳои Осиёи Ҷанубӣ, Шарқию Марказӣ имконоту тавоноиҳои хеле зиёд ва, аксаран, кашфношуда доранд, истифодаи оқилонаи онҳо ба нафъи тамоми кишварҳои ин минтақа мебошад.

Кишварҳои Осиёи Ҷанубу Шарқӣ, аз ҷумла Афғонистон, Покистон ва Чин аз лиҳози ҷуғрофӣ бо Осиёи Марказӣ, хусусан бо Тоҷикистон, Ӯзбекистон ва Туркманистон, пайванди сарҳадӣ дошта, минтақаро бо уқёнуси Ҳинд мепайванданд.
Кишварҳои Осиёи Марказӣ асосан баъд аз фурӯпошии Иттиҳоди Шӯравӣ (1991) бо мамолики ҷаҳон робитаҳои мустақими сиёсӣ, иқтисодӣ ва тиҷоратӣ барқарор намуданд ва аз ҳамон вақт инҷониб минтақа аҳамияти стратегии худро дар Шарқу Ғарб намоиш дод.
Мавқеъҳои ҷуғрофӣ ва сиёсии Осиёи Марказӣ барои бозкушоии масирҳои тиҷоратӣ бо манотиқи Осиёи Ҷанубу Шарқӣ мувофиқанд. Лоиҳаи "Даҳлези иқтисодии Чину Покистон" яке аз барномаҳои муштараки иқтисодии минтақа мебошад, ки тавассути амалисозии он масири тиҷоратии онҳо  тавсеа ва рушд меёбад. Дар ин росто, лоиҳаи мазкур аҳамияти муҳими тиҷоратӣ дошта, аз ҷониби роҳбарони ин кишварҳо мавриди дастгирӣ қарор гирифтааст ва амалисозии он имконоти нави иқтисодиро дар пайвасти роҳи тиҷоратии Қазоқистон, Қирғизистон, Тоҷикистон, Чин, Ӯзбекистон ва Туркманистон фароҳам меорад.
Дар ин масир аксари роҳҳо аз самти Покистон ба Осиёи Марказӣ тавассути Кобул ё долони Вахон, ки хатсайри муштараки тиҷоратии қадимӣ мебошад, мегузаранд. Эҳёи ин масири тиҷоратии таърихӣ ба манфиати иқтисодии тамоми кишварҳои минтақа буда, симои аслии Роҳи абрешимро дубора эҳё менамояд.
Лоиҳаи "Даҳлези иқтисодии Чину Покистон" василаи навест, ки тавассути он, хусусан бандари “Тводар”, кишварҳои Осиёи Марказӣ дар фурсати кӯтоҳ моли содиротии худро ба ҷаҳониён расонда метавонанд.
Дар ин масир лоиҳаи дигар - “Масири тиҷоратии Пешовар – Кобул –Тоҷикистон” низ тарҳрезӣ шудааст, ки амалисозии он ба манфиати тамоми мамолики минтақа ва Федератсияи  Русия мебошад.
Кишварҳои Осиёи Миёна, ки роҳи озоди тиҷоратии баҳрӣ надоранд, тавассути  амалӣ сохтани ин лоиҳаҳо метавонанд бо тамоми ҷаҳон, аз ҷумла кишварҳои ҳавзаи уқёнуси Ҳинд, бипайванданд.
Барои таҳким ва устувории лоиҳаи мазкур ҳамкорӣ ва ҳамгироии байни кишварҳои Осиёи Ҷанубу Шарқӣ ва Осиёи Марказӣ хеле муҳим аст. Аз тарафи дигар, Ҳиндустон, ки  кишварҳои Осиёи Марказиро чун наздикони берунӣ ва ҳамсоягон шинохтааст, равобитро бо ин минтақа аз авлавиятҳои иқтисодию тиҷоратии худ қарор додааст. Ҳиндустон, ҳамчунин, барои рушди робитаҳо бо Осиёи Марказӣ, иқдомҳои назаррас зоҳир менамояд, ки таҳияю амалисозии лоиҳаи “Бандари Чобаҳор” аз ҷумлаи онҳост.
Чин, ки  таърихи қадима ва таҷрибаи хуби равобити байналмилалии иқтисодӣ дорад, барои таҳким ва густариши ҳамкорӣ бо кишварҳои Осиёи Марказӣ талошҳои пайваста менамояд.
Дар маҷмӯъ Осиёи Марказӣ ва Ҷанубу Шарқӣ дар асри XXI ба яке аз минтақаҳои асосии сайёра табдил меёбад. Айни ҳол, ҳиссаи минтақа якҷо бо кишварҳои дигари Осиё дар   маҷмӯи маҳсулоти дохилии ҷаҳон 52 дарсадро ташкил медиҳад.
Мирсаид РАҲМОНОВ,
коршиноси масъалаҳои АвруОсиё


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 11.07.2018    №: 136    Мутолиа карданд: 238

19.11.2018


Кулишов: «Марзҳои ИДМ бо таҷҳизоти муосир таъмин карда мешаванд»

Дар Тоҷикистон омӯзгори забони англисӣ барои таблиғи «ДИ» 19 сол гирифт

Қазоқистон мубориза бо машруботро сахттар мекунад

Фоидаи туризм ба кадом шаҳри дунё бештар аст?

Ҷаҳон дар як сатр

"ИСТИҚЛОЛ" бори аввал барои Ҷоми чемпионҳои КФО мубориза хоҳад бурд

Омодагии тими миллӣ ба марҳилаи интихобии Ҷоми ҷаҳон – 2022

УСМОН ТОШЕВ САРМУРАББИИ НАВИ ДАСТАИ МУНТАХАБ

15.11.2018


Ҳамоиш бахшида ба Рӯзи Президент

Нурдинҷон Исмоилов ба Тоҷикистон меояд

Мулоқоти Зубайдулло Зубайдзода бо Амал Муҷрин ал - Ҳамад

Конференсияи гиромидошти Бобоҷон Ғафуров

Путин ва Абэ дар асоси қатъномаи соли 1956 гуфтушунид хоҳанд кард

Таҳлилгарони Nomura сустшавии суръати рушди иқтисоди ҷаҳониро пешгӯӣ намуданд

Frontex: ба Аврупо омадани гурезаҳо 31 дарсад коҳиш ёфт

Назарбоев соли 2019-ро Соли ҷавонон эълом дошт

Ҷаҳон дар як сатр

14.11.2018


Вусъати корҳои ободонӣ дар ноҳияи Восеъ

Ҷамъоварии $482 миллион ба ёрии мардуми Ироқ

Назарбоев ташкили Созмони амнияти дастаҷамъии Осиёро пешниҳод дорад

Ҷонибдории Ангела Меркел аз ташкили артиши ягонаи аврупоӣ

Дар Тошканд Ҳафтаи соҳибкории глобалӣ шурӯъ шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ЧЕМПИОНАТИ ҶАҲОН – 2018. Иштироки се бонуи муштзани тоҷик

БОНКИ МИЛЛӢ. Иқдоми наҷиб

13.11.2018


Мулоқоти Сироҷиддин Муҳриддин ва Юе Бин

Баимзорасии ёддошти тафоҳум

Нақшаи чорабиниҳои амалӣ намудани корҳои ободонию бунёдкорӣ дар давраи солҳои 2019 – 2021 тасдиқ гардид

БӮСТОН. Таҷдиди шуъбаи урология

ВАҲДАТ. 5 иншооти ҷашнӣ ба истифода дода шуд

ЁВОН СИМОИ ТОЗА МЕГИРАД

НОҲИЯИ ШАМСИДДИНИ ШОҲИН. Кӯшишҳо самар медиҳанд

"Дар ин дунё Карим Девонае буд"

Ҳузури бераводиди тоҷикистониён дар Туркия 3 баробар дароз шуд


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед