logo

иқтисод

ПОЙГОҲИ ВОҚЕӢ БАРОИ ҲАМКОРИИ СУДМАНДИ КИШВАРҲО

Ба эътирофи коршиносони ҷаҳонӣ, Даҳсолаи байналмилалии амал «Об барои рушди устувор, солҳои 2018-2028», ки бо иқдоми Тоҷикистон роҳандозӣ шудааст, барои ҳамкории судманди кишварҳо дар сатҳи байналмилалӣ ҷиҳати коҳиш додани мушкилоти норасоии об ва истифодаи самараноки захираҳои обӣ заминаи мусоид фароҳам меорад.    

Дар зарфи даҳсолаҳои охир дар нуқтаҳои гуногуни олам инсоният ба проблемаҳои зиёди глобалӣ - тағйирёбии иқлими сайёра  ва бар асари он зиёдшавии фалокатҳои табиӣ, обхезӣ, ярчу тармафароӣ, обшавии пиряхҳо, камобӣ, хуруҷи  бемориҳои  сирояткунанда   ва  ғайра  дучор омад. Тавассути роҳандозии даҳсолаи нав коҳиш додани шиддати ин мушкилот имконпазир мегардад. Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳамчун кишвари ташаббускор иқдомоти муассиреро дар доираи чорабинии мазкур ба нақша гирифтааст. Ба идораҳои дахлдор супориш дода шуд, ки масъалаҳои вобаста ба обро омӯхта, тадбирҳои мушаххас пешниҳод намоянд. Вобаста ба ин, дар сатҳҳои маҳаллӣ, ҷумҳуриявӣ ва байналмилалӣ ҷаласаҳои коршиносону олимон  гузаронда  шуданд. Аз ҷумла, барои ҳифзи захираҳои обии ҷумҳурӣ, хусусан пиряхҳо, ки дар даҳсолаҳои охир раванди обшавии онҳо зиёд ба назар мерасад, ҷиҳати омӯзиши амиқи ин масъалаи муҳим дар кишвар Маркази пиряхшиносӣ таъсис ёфт. Олимону мутахассисони марказ тасмим гирифтаанд, ки баробари пешбурди тадқиқот мониторинги захираҳои обиро гузаронда, инчунин, харитаи    пиряхҳои  Тоҷикистонро  омода  намоянд.  Бо мақсади омодасозии мутахассисон дар ин самт дар донишгоҳу донишкадаҳо таълими ихтисоси омӯзиши пиряхҳо ба роҳ монда шудааст.
Ҳарчанд дар доираи як қатор чорабиниҳои дигар, аз ҷумла Даҳсолаи байналмилалии амалиёт «Об барои ҳаёт, солҳои 2005 – 2015», мушкилиҳои зиёд бартараф гардиданд, ҳоло ҳам масъалаҳои мухталифи вобаста ба об роҳи ҳалли худро наёфтаанд. Махсусан, аз имконоти «неруи сабз» ҳамаҷониба истифода бурда намешавад. Дар ин замина, ҳанӯз дар байни кишварҳо ва минтақаҳо, бавижа дар самти ҳифзи муҳити зист, якдигарфаҳмӣ ба назар намерасад, ки ин бар зарари аҳли башар мебошад. 
Татбиқи даҳсолаи нав барои рушди устувори кишварҳо, аз ҷумла Тоҷикистон, аҳамияти бузург дорад. Масалан, давоми даҳ соли оянда Неругоҳи барқи обии Роғун пурра мавриди баҳрабардорӣ қарор дода мешавад. Ҳамчунин, лоиҳаи  CASA - 1000 роҳандозӣ шуда, дар доираи он  дар минтақа бозори минтақавии фурӯши барқ таъсис хоҳад ёфт. Амалишавии ин ҳадафҳо ба рушди иқтисодию иҷтимоӣ ва беҳдошти муҳити зист дар миқёси кишварҳои минтақа такони ҷиддӣ мебахшад.
Нақшаҳои кишвар дар ин бора дар Стратегияи миллии рушди Ҷумҳурии Тоҷикистон барои давраи то соли 2030 зикр ёфтаанд. Мутобиқи ин тарҳи бузурги миллӣ, тӯли даҳсолаи байналмилалӣ истеҳсоли неруи барқ дар Тоҷикистон беш аз ду маротиба меафзояд. Табиист, ки мутаносибан содироти барқ низ зиёд  гардида, ҷуғрофияи кишварҳое, ки аз барқи арзону тозаи Тоҷикистон истифода мебаранд, тавсеа пайдо мекунад. Моҳи  марти соли равон дар созишномаю қарордодҳои байниҳукуматӣ, ки Тоҷикистону Ӯзбекистон ба имзо расонданд, истифодаи самараноки захираҳои обию барқии минтақа таъкид гардид. Дар ин соҳа ду кишвари дӯсту бародар ҳамкориҳои мутақобилан судмандро  густариш хоҳанд дод.
Ба кор бурдани илму техникаи пешрафтаи муосир дар ҷодаи истифодаи оқилонаи манбаъҳои обӣ аз ҷузъиёти муҳими ҳамкории кишварҳо барои ҳалли масъалаи тақсимоти об арзёбӣ мегардад.
Ҳоло дар ҷаҳон бештар аз 1,2 миллиард одам  аз истифодаи оби нӯшоӣ танқисӣ мекашад ва дар пайи афзоиши аҳолӣ, гармшавии глобалӣ ва омилҳои дигар мушкилӣ шиддат гирифта, андешидани тадбирҳои муассирро тақозо менамояд.
Дар доираи роҳандозии пешниҳоди наҷиби  Пешвои миллат вобаста ба ҳалли масоили обӣ дар ҷаҳон ва умуман, бо назардошти муҳимияти масъала моро зарур аст, ки ҳамчун мардуми кишвари ташаббускор тамоми чорабиниҳои банақшагирифтаро пайгирона, ба таври мақсаднок ва дар сатҳи баланд иҷро намоем. Ин амал баҳри рушди устувор самараи дилхоҳ дода, барои боз ҳам мавқеи бонуфуз пайдо намудани мамлакат дар  ҷомеаи муосир мусоидат менамояд. 
Манучеҳр  РАСУЛОВ,
коршиноси Маркази  тадқиқоти
стратегии  назди Президенти  Ҷумҳурии  Тоҷикистон


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 11.07.2018    №: 136    Мутолиа карданд: 154

19.02.2019


МАКТАБИ ДАВЛАТДОРИИ ЭМОМАЛӢ РАҲМОН. ЯК ҲАМОИШИ МУҲИМ

Баррасии масъалаҳои рушди сайёҳӣ

Вохӯрии Низомиддин Зоҳидӣ бо Мазен Шамия

Дурнамои рушди муносибатҳо матраҳ гардид

ҶОМИ КУШОДАИ АВРУПО. Муҳаммадризо Қувватов медали биринҷӣ ба даст овард

Авҷи ниҳолшинонӣ

Саҳми соҳибкорон дар ободии деҳот

Ҳамкории тиҷоратию иқтисодии Чин ва Россия густурдатар мегардад

Сарвар Дониш: «Музокироти сулҳ бидуни ҳукумат қурбе надорад»

«Туҳфаи шоҳона» - и Арабистони Саудӣ ба шаҳрвандони Покистон

Дар Қазоқистон маркази амнияти иттилоотӣ ифтитоҳ меёбад

Сокини навраси Шимкент ду нафарро аз сӯхтор наҷот дод

Ҷаҳон дар як сатр

18.02.2019


Боздиди Азим Иброҳим аз ҷараёни корҳои сохтмонӣ

ВКД Ҷиноятҳо 83,6 дарсад ошкор шуданд

Вазорати молия. Барои дастгирии буҷет маблағи бештар ҷалб хоҳад гашт

«BISHKEK OPEN – 2019». Дурахши каратэ-дочиёни навраси тоҷик

«МОҲИЯТ ВА ТАЪЙИНОТИ МАТБУОТИ МАҲАЛЛӢ»

РОҒУН. Ободонӣ вусъат меёбад

АНДОЗ. Нақша 100, 6 дарсад иҷро гардид

ТОҶИКИСТОНУ ӮЗБЕКИСТОН. Гардиши савдо ду баробар афзуд

Тоҷикистон миёни кишварҳои ИДМ ба афзоиши баландтарини ММД муваффақ гашт

Дар Тошканд конфронси байналмилалӣ оид ба Осиёи Марказӣ баргузор мегардад

Қасри сафед: "Музокироти тиҷоратӣ дар Пекин ба пешравӣ мусоидат кард"

Трамп мехоҳад ҷангиёни «Давлати исломӣ» - ро ба Аврупо барои суд кардан баргардонад

Кумитаи амнияти иттилоотии Қазоқистон беш аз 90 сомонаи хавфнокро ошкор сохт

Ҷаҳон дар як сатр

15.02.2019


ШАМШЕРБОЗӢ. ИШТИРОКИ ВАРЗИШГАРОНИ МО ДАР ЧЕМПИОНАТИ КУШОДИ ОСИЁИ МАРКАЗӢ

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Дар Душанбе ташкили низоми муттаҳидаи мудофиаи зиддиҳавоӣ баррасӣ шуд

Дар чор сол муомилоти мол байни Тоҷикистону Ӯзбекистон 19 маротиба афзуд

Медведев: «Таҳримоти ИМА ба иқтисоди Россия таъсири чандон бузург расонда наметавонад»

Пентагон. ИМА аз Афғонистон ҳамроҳи иттифоқчиёнаш меравад

13.02.2019


2018. Сиёсати хориҷии Тоҷикистон пурбарор буд


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед