logo

иқтисод

ПОЙГОҲИ ВОҚЕӢ БАРОИ ҲАМКОРИИ СУДМАНДИ КИШВАРҲО

Ба эътирофи коршиносони ҷаҳонӣ, Даҳсолаи байналмилалии амал «Об барои рушди устувор, солҳои 2018-2028», ки бо иқдоми Тоҷикистон роҳандозӣ шудааст, барои ҳамкории судманди кишварҳо дар сатҳи байналмилалӣ ҷиҳати коҳиш додани мушкилоти норасоии об ва истифодаи самараноки захираҳои обӣ заминаи мусоид фароҳам меорад.    

Дар зарфи даҳсолаҳои охир дар нуқтаҳои гуногуни олам инсоният ба проблемаҳои зиёди глобалӣ - тағйирёбии иқлими сайёра  ва бар асари он зиёдшавии фалокатҳои табиӣ, обхезӣ, ярчу тармафароӣ, обшавии пиряхҳо, камобӣ, хуруҷи  бемориҳои  сирояткунанда   ва  ғайра  дучор омад. Тавассути роҳандозии даҳсолаи нав коҳиш додани шиддати ин мушкилот имконпазир мегардад. Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳамчун кишвари ташаббускор иқдомоти муассиреро дар доираи чорабинии мазкур ба нақша гирифтааст. Ба идораҳои дахлдор супориш дода шуд, ки масъалаҳои вобаста ба обро омӯхта, тадбирҳои мушаххас пешниҳод намоянд. Вобаста ба ин, дар сатҳҳои маҳаллӣ, ҷумҳуриявӣ ва байналмилалӣ ҷаласаҳои коршиносону олимон  гузаронда  шуданд. Аз ҷумла, барои ҳифзи захираҳои обии ҷумҳурӣ, хусусан пиряхҳо, ки дар даҳсолаҳои охир раванди обшавии онҳо зиёд ба назар мерасад, ҷиҳати омӯзиши амиқи ин масъалаи муҳим дар кишвар Маркази пиряхшиносӣ таъсис ёфт. Олимону мутахассисони марказ тасмим гирифтаанд, ки баробари пешбурди тадқиқот мониторинги захираҳои обиро гузаронда, инчунин, харитаи    пиряхҳои  Тоҷикистонро  омода  намоянд.  Бо мақсади омодасозии мутахассисон дар ин самт дар донишгоҳу донишкадаҳо таълими ихтисоси омӯзиши пиряхҳо ба роҳ монда шудааст.
Ҳарчанд дар доираи як қатор чорабиниҳои дигар, аз ҷумла Даҳсолаи байналмилалии амалиёт «Об барои ҳаёт, солҳои 2005 – 2015», мушкилиҳои зиёд бартараф гардиданд, ҳоло ҳам масъалаҳои мухталифи вобаста ба об роҳи ҳалли худро наёфтаанд. Махсусан, аз имконоти «неруи сабз» ҳамаҷониба истифода бурда намешавад. Дар ин замина, ҳанӯз дар байни кишварҳо ва минтақаҳо, бавижа дар самти ҳифзи муҳити зист, якдигарфаҳмӣ ба назар намерасад, ки ин бар зарари аҳли башар мебошад. 
Татбиқи даҳсолаи нав барои рушди устувори кишварҳо, аз ҷумла Тоҷикистон, аҳамияти бузург дорад. Масалан, давоми даҳ соли оянда Неругоҳи барқи обии Роғун пурра мавриди баҳрабардорӣ қарор дода мешавад. Ҳамчунин, лоиҳаи  CASA - 1000 роҳандозӣ шуда, дар доираи он  дар минтақа бозори минтақавии фурӯши барқ таъсис хоҳад ёфт. Амалишавии ин ҳадафҳо ба рушди иқтисодию иҷтимоӣ ва беҳдошти муҳити зист дар миқёси кишварҳои минтақа такони ҷиддӣ мебахшад.
Нақшаҳои кишвар дар ин бора дар Стратегияи миллии рушди Ҷумҳурии Тоҷикистон барои давраи то соли 2030 зикр ёфтаанд. Мутобиқи ин тарҳи бузурги миллӣ, тӯли даҳсолаи байналмилалӣ истеҳсоли неруи барқ дар Тоҷикистон беш аз ду маротиба меафзояд. Табиист, ки мутаносибан содироти барқ низ зиёд  гардида, ҷуғрофияи кишварҳое, ки аз барқи арзону тозаи Тоҷикистон истифода мебаранд, тавсеа пайдо мекунад. Моҳи  марти соли равон дар созишномаю қарордодҳои байниҳукуматӣ, ки Тоҷикистону Ӯзбекистон ба имзо расонданд, истифодаи самараноки захираҳои обию барқии минтақа таъкид гардид. Дар ин соҳа ду кишвари дӯсту бародар ҳамкориҳои мутақобилан судмандро  густариш хоҳанд дод.
Ба кор бурдани илму техникаи пешрафтаи муосир дар ҷодаи истифодаи оқилонаи манбаъҳои обӣ аз ҷузъиёти муҳими ҳамкории кишварҳо барои ҳалли масъалаи тақсимоти об арзёбӣ мегардад.
Ҳоло дар ҷаҳон бештар аз 1,2 миллиард одам  аз истифодаи оби нӯшоӣ танқисӣ мекашад ва дар пайи афзоиши аҳолӣ, гармшавии глобалӣ ва омилҳои дигар мушкилӣ шиддат гирифта, андешидани тадбирҳои муассирро тақозо менамояд.
Дар доираи роҳандозии пешниҳоди наҷиби  Пешвои миллат вобаста ба ҳалли масоили обӣ дар ҷаҳон ва умуман, бо назардошти муҳимияти масъала моро зарур аст, ки ҳамчун мардуми кишвари ташаббускор тамоми чорабиниҳои банақшагирифтаро пайгирона, ба таври мақсаднок ва дар сатҳи баланд иҷро намоем. Ин амал баҳри рушди устувор самараи дилхоҳ дода, барои боз ҳам мавқеи бонуфуз пайдо намудани мамлакат дар  ҷомеаи муосир мусоидат менамояд. 
Манучеҳр  РАСУЛОВ,
коршиноси Маркази  тадқиқоти
стратегии  назди Президенти  Ҷумҳурии  Тоҷикистон


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 11.07.2018    №: 136    Мутолиа карданд: 97

19.09.2018


ТОҶИКИСТОН ВА ӮЗБЕКИСТОН. Аввалин тамринҳои муштараки низомӣ

Таъсиси 57 корхонаи нав

Намоиши дастовардҳо ба муносибати Рӯзи шаҳри Хуҷанд

Зуҳро Саидова – соҳиби шоҳҷоиза

Таҳаммул аз амалҳои террористӣ норавост

Баргузории ҳамоиши маъмурони роҳи оҳани кишварҳои СҲШ дар Ӯзбекистон

Дар Ироқ 27 ҳазор нафар аз об заҳролуд гашт

Тӯли 40 соли ислоҳот дар Чин ҷои кор 346 дарсад афзуд

Остона ҳамоиши ҳаштуми глобалии туризми шаҳриро пазироӣ мекунад

Ҷаҳон дар як сатр

18.09.2018


САМБО. Дурахши варзишгари навраси тоҷик дар Аврупо

Иди асал дар Душанбе

КӮЛОБ. Боз ду меҳмонхонаи нав ба истифода дода шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ӮЗБЕКИСТОН. Оғози машқҳои низомии муштарак

Теъдоди қурбонии тӯфони «Мангхут» аз 60 нафар гузашт

Дифои Вазорати ҳуқуқи инсони Покистон аз ҳуқуқи занҳо

Таҳсили фосилавӣ ба ҳар хонандаи ҷопонӣ дастрас шуд

Дар Остона ба хариди партов шурӯъ карданд

17.09.2018


НОҲИЯИ РӮШОН. Сарҳадбонон соҳиби бинои наву замонавӣ шуданд

Баргузории фестивали шаҳрии эҷодиёти кӯдакон

“КӮКНОР-2018”. Мусодираи беш аз 550 килограмм маводи нашъаовар дар Хатлон

ФУТБОЛ. "Хуҷанд" ба пеш баромад

11.09.2018


ДУШАНБЕ МИЗБОНИ СОҲИБКОРОНИ ҶАҲОН

ДЕВАШТИЧ. БУНЁДКОРИҲОИ НОҲИЯ НАМУНАИ ИБРАТАНД

МАРЗ. Боздошти қочоқбарон

КӮЛОБ. ИФТИТОҲИ БОҒЧАИ НАВ

05.09.2018


БӮСТОН. Бунёди чор иншооти нав

ФУТБОЛ. Дар Тоҷикистон мусобиқаҳои байналмилалӣ доир мегарданд

Ориф Алвӣ 13-умин президенти Покистон интихоб гашт

Дар Арабистони Саудӣ барои маводи тахрибӣ дар интернет зиндонӣ мекунанд

Дар Гуҷарат сохтмони баландтарин ҳайкали дунё анҷом меёбад

Ҳиндустон барномаи нави кайҳониро амалӣ месозад

04.09.2018


Боздиди Сарвазири мамлакат аз иншооти гармидиҳии шаҳри Душанбе


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед