logo

иқтисод

ПОЙГОҲИ ВОҚЕӢ БАРОИ ҲАМКОРИИ СУДМАНДИ КИШВАРҲО

Ба эътирофи коршиносони ҷаҳонӣ, Даҳсолаи байналмилалии амал «Об барои рушди устувор, солҳои 2018-2028», ки бо иқдоми Тоҷикистон роҳандозӣ шудааст, барои ҳамкории судманди кишварҳо дар сатҳи байналмилалӣ ҷиҳати коҳиш додани мушкилоти норасоии об ва истифодаи самараноки захираҳои обӣ заминаи мусоид фароҳам меорад.    

Дар зарфи даҳсолаҳои охир дар нуқтаҳои гуногуни олам инсоният ба проблемаҳои зиёди глобалӣ - тағйирёбии иқлими сайёра  ва бар асари он зиёдшавии фалокатҳои табиӣ, обхезӣ, ярчу тармафароӣ, обшавии пиряхҳо, камобӣ, хуруҷи  бемориҳои  сирояткунанда   ва  ғайра  дучор омад. Тавассути роҳандозии даҳсолаи нав коҳиш додани шиддати ин мушкилот имконпазир мегардад. Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳамчун кишвари ташаббускор иқдомоти муассиреро дар доираи чорабинии мазкур ба нақша гирифтааст. Ба идораҳои дахлдор супориш дода шуд, ки масъалаҳои вобаста ба обро омӯхта, тадбирҳои мушаххас пешниҳод намоянд. Вобаста ба ин, дар сатҳҳои маҳаллӣ, ҷумҳуриявӣ ва байналмилалӣ ҷаласаҳои коршиносону олимон  гузаронда  шуданд. Аз ҷумла, барои ҳифзи захираҳои обии ҷумҳурӣ, хусусан пиряхҳо, ки дар даҳсолаҳои охир раванди обшавии онҳо зиёд ба назар мерасад, ҷиҳати омӯзиши амиқи ин масъалаи муҳим дар кишвар Маркази пиряхшиносӣ таъсис ёфт. Олимону мутахассисони марказ тасмим гирифтаанд, ки баробари пешбурди тадқиқот мониторинги захираҳои обиро гузаронда, инчунин, харитаи    пиряхҳои  Тоҷикистонро  омода  намоянд.  Бо мақсади омодасозии мутахассисон дар ин самт дар донишгоҳу донишкадаҳо таълими ихтисоси омӯзиши пиряхҳо ба роҳ монда шудааст.
Ҳарчанд дар доираи як қатор чорабиниҳои дигар, аз ҷумла Даҳсолаи байналмилалии амалиёт «Об барои ҳаёт, солҳои 2005 – 2015», мушкилиҳои зиёд бартараф гардиданд, ҳоло ҳам масъалаҳои мухталифи вобаста ба об роҳи ҳалли худро наёфтаанд. Махсусан, аз имконоти «неруи сабз» ҳамаҷониба истифода бурда намешавад. Дар ин замина, ҳанӯз дар байни кишварҳо ва минтақаҳо, бавижа дар самти ҳифзи муҳити зист, якдигарфаҳмӣ ба назар намерасад, ки ин бар зарари аҳли башар мебошад. 
Татбиқи даҳсолаи нав барои рушди устувори кишварҳо, аз ҷумла Тоҷикистон, аҳамияти бузург дорад. Масалан, давоми даҳ соли оянда Неругоҳи барқи обии Роғун пурра мавриди баҳрабардорӣ қарор дода мешавад. Ҳамчунин, лоиҳаи  CASA - 1000 роҳандозӣ шуда, дар доираи он  дар минтақа бозори минтақавии фурӯши барқ таъсис хоҳад ёфт. Амалишавии ин ҳадафҳо ба рушди иқтисодию иҷтимоӣ ва беҳдошти муҳити зист дар миқёси кишварҳои минтақа такони ҷиддӣ мебахшад.
Нақшаҳои кишвар дар ин бора дар Стратегияи миллии рушди Ҷумҳурии Тоҷикистон барои давраи то соли 2030 зикр ёфтаанд. Мутобиқи ин тарҳи бузурги миллӣ, тӯли даҳсолаи байналмилалӣ истеҳсоли неруи барқ дар Тоҷикистон беш аз ду маротиба меафзояд. Табиист, ки мутаносибан содироти барқ низ зиёд  гардида, ҷуғрофияи кишварҳое, ки аз барқи арзону тозаи Тоҷикистон истифода мебаранд, тавсеа пайдо мекунад. Моҳи  марти соли равон дар созишномаю қарордодҳои байниҳукуматӣ, ки Тоҷикистону Ӯзбекистон ба имзо расонданд, истифодаи самараноки захираҳои обию барқии минтақа таъкид гардид. Дар ин соҳа ду кишвари дӯсту бародар ҳамкориҳои мутақобилан судмандро  густариш хоҳанд дод.
Ба кор бурдани илму техникаи пешрафтаи муосир дар ҷодаи истифодаи оқилонаи манбаъҳои обӣ аз ҷузъиёти муҳими ҳамкории кишварҳо барои ҳалли масъалаи тақсимоти об арзёбӣ мегардад.
Ҳоло дар ҷаҳон бештар аз 1,2 миллиард одам  аз истифодаи оби нӯшоӣ танқисӣ мекашад ва дар пайи афзоиши аҳолӣ, гармшавии глобалӣ ва омилҳои дигар мушкилӣ шиддат гирифта, андешидани тадбирҳои муассирро тақозо менамояд.
Дар доираи роҳандозии пешниҳоди наҷиби  Пешвои миллат вобаста ба ҳалли масоили обӣ дар ҷаҳон ва умуман, бо назардошти муҳимияти масъала моро зарур аст, ки ҳамчун мардуми кишвари ташаббускор тамоми чорабиниҳои банақшагирифтаро пайгирона, ба таври мақсаднок ва дар сатҳи баланд иҷро намоем. Ин амал баҳри рушди устувор самараи дилхоҳ дода, барои боз ҳам мавқеи бонуфуз пайдо намудани мамлакат дар  ҷомеаи муосир мусоидат менамояд. 
Манучеҳр  РАСУЛОВ,
коршиноси Маркази  тадқиқоти
стратегии  назди Президенти  Ҷумҳурии  Тоҷикистон


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 11.07.2018    №: 136    Мутолиа карданд: 115

19.11.2018


Кулишов: «Марзҳои ИДМ бо таҷҳизоти муосир таъмин карда мешаванд»

Дар Тоҷикистон омӯзгори забони англисӣ барои таблиғи «ДИ» 19 сол гирифт

Қазоқистон мубориза бо машруботро сахттар мекунад

Фоидаи туризм ба кадом шаҳри дунё бештар аст?

Ҷаҳон дар як сатр

"ИСТИҚЛОЛ" бори аввал барои Ҷоми чемпионҳои КФО мубориза хоҳад бурд

Омодагии тими миллӣ ба марҳилаи интихобии Ҷоми ҷаҳон – 2022

УСМОН ТОШЕВ САРМУРАББИИ НАВИ ДАСТАИ МУНТАХАБ

15.11.2018


Ҳамоиш бахшида ба Рӯзи Президент

Нурдинҷон Исмоилов ба Тоҷикистон меояд

Мулоқоти Зубайдулло Зубайдзода бо Амал Муҷрин ал - Ҳамад

Конференсияи гиромидошти Бобоҷон Ғафуров

Путин ва Абэ дар асоси қатъномаи соли 1956 гуфтушунид хоҳанд кард

Таҳлилгарони Nomura сустшавии суръати рушди иқтисоди ҷаҳониро пешгӯӣ намуданд

Frontex: ба Аврупо омадани гурезаҳо 31 дарсад коҳиш ёфт

Назарбоев соли 2019-ро Соли ҷавонон эълом дошт

Ҷаҳон дар як сатр

14.11.2018


Вусъати корҳои ободонӣ дар ноҳияи Восеъ

Ҷамъоварии $482 миллион ба ёрии мардуми Ироқ

Назарбоев ташкили Созмони амнияти дастаҷамъии Осиёро пешниҳод дорад

Ҷонибдории Ангела Меркел аз ташкили артиши ягонаи аврупоӣ

Дар Тошканд Ҳафтаи соҳибкории глобалӣ шурӯъ шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ЧЕМПИОНАТИ ҶАҲОН – 2018. Иштироки се бонуи муштзани тоҷик

БОНКИ МИЛЛӢ. Иқдоми наҷиб

13.11.2018


Мулоқоти Сироҷиддин Муҳриддин ва Юе Бин

Баимзорасии ёддошти тафоҳум

Нақшаи чорабиниҳои амалӣ намудани корҳои ободонию бунёдкорӣ дар давраи солҳои 2019 – 2021 тасдиқ гардид

БӮСТОН. Таҷдиди шуъбаи урология

ВАҲДАТ. 5 иншооти ҷашнӣ ба истифода дода шуд

ЁВОН СИМОИ ТОЗА МЕГИРАД

НОҲИЯИ ШАМСИДДИНИ ШОҲИН. Кӯшишҳо самар медиҳанд

"Дар ин дунё Карим Девонае буд"

Ҳузури бераводиди тоҷикистониён дар Туркия 3 баробар дароз шуд


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед