logo

иқтисод

ХАВФҲОРО БА НАФЪ КОҲИШ ДИҲЕМ

Дар асоси эълон гардидани Даҳсолаи байналмилалии амал «Об барои рушди устувор, солҳои 2018 – 2028» имрӯзҳо дар саросари кишварҳои ҷаҳон роҳи ҳалли масоили вобаста ба мушкилоти норасоии об мушаххасу мураттаб шуда, вазифагузориҳо дар ин самт шурӯъ гардидаанд. Чунин пазироии ҷомеаи ҷаҳонӣ аз ин пешниҳоди Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон аҳамияти баланди онро  аз нав бозтоб мекунад. Аз ин ҷост, ки ҷаҳониён ба ибтикороти Сарвари давлати мо бо чашми ибрат менигаранду андешаҳои инсонпарваронаашро қоиланд.

Дар ҳақиқат, проблемаи глобалии вобаста ба об торафт дар зиндагии  сокинони сайёра амиқтар реша медавонад. Рафъи ин мушкилот дар доираи  даҳсолаи эълоншуда  заминаи воқеӣ пайдо мекунад. Айни замон, дар ҳолати кам шудани об – яке аз чор унсури асосии ҳаёт халалдор гардидааст.
Ба гуфтаи Зайналобуддин Кобулиев, директори Институти масъалаҳои об, гидроэнергетика ва экологияи Академияи илмҳои ҷумҳурӣ, доктори илмҳои техникӣ, дар партави барномаи даҳсола пеш аз ҳама моро зарур аст, ки ҷиҳати бартарафсозии баъзе мушкилоти соҳа дар мамлакат чораҷӯйӣ намоем. Аз ҷумла, шуста шудани қабати ҳосилхези заминҳо ҳангоми баланд гардидани сатҳи оби дарёҳо аз масъалаҳои ҳалталаби соҳа аст.  Аз мушоҳидаҳо бармеояд, ки  баҳорон дар натиҷаи боронҳои пай дар пай  селу обхезиҳо ба вуҷуд меоянд. Дар маҷрои дарёҳои Лучобу Варзоб, Кофарниҳону Вахш, Сурхобу Ёхсу ва дарёву рӯдҳои  дигар  лойқа ҷорӣ мешавад. Бо ин сабаб ҳар сол селу дарёҳо миллионҳо  тонна хоки  Ватанро бурда ба баҳри Арал ворид месозанд. Масалан, солҳои пешӣ  қисмати болооби ҳавзаи обанбори Норакро мушоҳида менамудем, ки  дар  тӯли 2 - 3 километр рӯ - рӯи обанбор лойқа ҷорӣ мешуд. Расо 47 сол аст, ки ин лойоб мунтазам аз баландкӯҳ ҷорӣ шуда, сатҳи поёнии ин обанборро аз лой пур карда истодааст. Агар садди НБО - и Роғун роҳи лойқаро набандад, солҳои наздик сатҳи поёнии лойқаи обанбори Норак хеле баланд мегардад ва ин иншооти муҳими стратегӣ бо иқтидори пурра фаъолият карда наметавонад.  
Дар ин ҳолат мо, сокинони ҷумҳурӣ, метавонем аз ин лойобаи дарёву рӯдҳо дар кишту парвариши зироатҳо босамар истифода намоем. Масалан, сокинони қисмати ғарбии ноҳияи Восеъ  дар ҷойҳои парешоншавии оби дарё, яъне, сангобҳо бо паҳноии 100 – 150 метр аз санг пешбандҳо месозанду аз лойқаи овардаи сел барои кишти шоливу пиёз замини корам ҳосил мекунанд. Имрӯзҳо ба шарофати осудагию оромии кишвар корхонаҳои пуриқтидори тавлиди сементу арматураю оҳангудозӣ таъсис ёфтанд. Бо маҳсулоти ватанӣ аз рӯи илми муосири геодезӣ  фасли баҳор барои дар ҳар сангоби паҳноиаш 3 - 4 километр сохтани пешбандҳои 6 - 7 - метра барои ташкили майдони серҳосили зироатҳо имкон дорад. Ҳамзамон, аз  200 то 300 метри соҳилҳои чапу рости сангобҳоро ба воситаи насосҳо обёрӣ ва дар заминҳо шолӣ парвариш намудан ба манфиати мардум аст. Ба ин васила имконият пайдо мегардад, ки  30 – 50 дарсади обҳои ватаниро дар хоҷагиҳои гуногуни кишварамон  истифода намоем. Ҳамчунин, суръати ҷоришавии об муътадил мегардад.
 Мо мардуми саодатмандем, ки Худо бароямон  табиати рангину пурғановатро насиб кардааст. Дар ҳоле ки бисёри одамони гӯшаю канори  дунё аз норасоии об танқисӣ мекашанд, дар миқёси ҷумҳуриамон 947 дарёву наҳр дорем. Дарозии камтарини онҳо зиёда аз 10 километрро ташкил медиҳад. Даҳсолаи номбурда моро водор месозад, ки сари масъалаи пок нигоҳ доштан ва истифодаи оқилонаи об андеша кунем ва чораҳои муассир роҳандозӣ намоем.
Раҳмат ШЕРАЛИЕВ,
Омӯзгор


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 12.07.2018    №: 137    Мутолиа карданд: 112

19.09.2018


ТОҶИКИСТОН ВА ӮЗБЕКИСТОН. Аввалин тамринҳои муштараки низомӣ

Таъсиси 57 корхонаи нав

Намоиши дастовардҳо ба муносибати Рӯзи шаҳри Хуҷанд

Зуҳро Саидова – соҳиби шоҳҷоиза

Таҳаммул аз амалҳои террористӣ норавост

Баргузории ҳамоиши маъмурони роҳи оҳани кишварҳои СҲШ дар Ӯзбекистон

Дар Ироқ 27 ҳазор нафар аз об заҳролуд гашт

Тӯли 40 соли ислоҳот дар Чин ҷои кор 346 дарсад афзуд

Остона ҳамоиши ҳаштуми глобалии туризми шаҳриро пазироӣ мекунад

Ҷаҳон дар як сатр

18.09.2018


САМБО. Дурахши варзишгари навраси тоҷик дар Аврупо

Иди асал дар Душанбе

КӮЛОБ. Боз ду меҳмонхонаи нав ба истифода дода шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ӮЗБЕКИСТОН. Оғози машқҳои низомии муштарак

Теъдоди қурбонии тӯфони «Мангхут» аз 60 нафар гузашт

Дифои Вазорати ҳуқуқи инсони Покистон аз ҳуқуқи занҳо

Таҳсили фосилавӣ ба ҳар хонандаи ҷопонӣ дастрас шуд

Дар Остона ба хариди партов шурӯъ карданд

17.09.2018


НОҲИЯИ РӮШОН. Сарҳадбонон соҳиби бинои наву замонавӣ шуданд

Баргузории фестивали шаҳрии эҷодиёти кӯдакон

“КӮКНОР-2018”. Мусодираи беш аз 550 килограмм маводи нашъаовар дар Хатлон

ФУТБОЛ. "Хуҷанд" ба пеш баромад

11.09.2018


ДУШАНБЕ МИЗБОНИ СОҲИБКОРОНИ ҶАҲОН

ДЕВАШТИЧ. БУНЁДКОРИҲОИ НОҲИЯ НАМУНАИ ИБРАТАНД

МАРЗ. Боздошти қочоқбарон

КӮЛОБ. ИФТИТОҲИ БОҒЧАИ НАВ

05.09.2018


БӮСТОН. Бунёди чор иншооти нав

ФУТБОЛ. Дар Тоҷикистон мусобиқаҳои байналмилалӣ доир мегарданд

Ориф Алвӣ 13-умин президенти Покистон интихоб гашт

Дар Арабистони Саудӣ барои маводи тахрибӣ дар интернет зиндонӣ мекунанд

Дар Гуҷарат сохтмони баландтарин ҳайкали дунё анҷом меёбад

Ҳиндустон барномаи нави кайҳониро амалӣ месозад

04.09.2018


Боздиди Сарвазири мамлакат аз иншооти гармидиҳии шаҳри Душанбе


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед