logo

иқтисод

ХАВФҲОРО БА НАФЪ КОҲИШ ДИҲЕМ

Дар асоси эълон гардидани Даҳсолаи байналмилалии амал «Об барои рушди устувор, солҳои 2018 – 2028» имрӯзҳо дар саросари кишварҳои ҷаҳон роҳи ҳалли масоили вобаста ба мушкилоти норасоии об мушаххасу мураттаб шуда, вазифагузориҳо дар ин самт шурӯъ гардидаанд. Чунин пазироии ҷомеаи ҷаҳонӣ аз ин пешниҳоди Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон аҳамияти баланди онро  аз нав бозтоб мекунад. Аз ин ҷост, ки ҷаҳониён ба ибтикороти Сарвари давлати мо бо чашми ибрат менигаранду андешаҳои инсонпарваронаашро қоиланд.

Дар ҳақиқат, проблемаи глобалии вобаста ба об торафт дар зиндагии  сокинони сайёра амиқтар реша медавонад. Рафъи ин мушкилот дар доираи  даҳсолаи эълоншуда  заминаи воқеӣ пайдо мекунад. Айни замон, дар ҳолати кам шудани об – яке аз чор унсури асосии ҳаёт халалдор гардидааст.
Ба гуфтаи Зайналобуддин Кобулиев, директори Институти масъалаҳои об, гидроэнергетика ва экологияи Академияи илмҳои ҷумҳурӣ, доктори илмҳои техникӣ, дар партави барномаи даҳсола пеш аз ҳама моро зарур аст, ки ҷиҳати бартарафсозии баъзе мушкилоти соҳа дар мамлакат чораҷӯйӣ намоем. Аз ҷумла, шуста шудани қабати ҳосилхези заминҳо ҳангоми баланд гардидани сатҳи оби дарёҳо аз масъалаҳои ҳалталаби соҳа аст.  Аз мушоҳидаҳо бармеояд, ки  баҳорон дар натиҷаи боронҳои пай дар пай  селу обхезиҳо ба вуҷуд меоянд. Дар маҷрои дарёҳои Лучобу Варзоб, Кофарниҳону Вахш, Сурхобу Ёхсу ва дарёву рӯдҳои  дигар  лойқа ҷорӣ мешавад. Бо ин сабаб ҳар сол селу дарёҳо миллионҳо  тонна хоки  Ватанро бурда ба баҳри Арал ворид месозанд. Масалан, солҳои пешӣ  қисмати болооби ҳавзаи обанбори Норакро мушоҳида менамудем, ки  дар  тӯли 2 - 3 километр рӯ - рӯи обанбор лойқа ҷорӣ мешуд. Расо 47 сол аст, ки ин лойоб мунтазам аз баландкӯҳ ҷорӣ шуда, сатҳи поёнии ин обанборро аз лой пур карда истодааст. Агар садди НБО - и Роғун роҳи лойқаро набандад, солҳои наздик сатҳи поёнии лойқаи обанбори Норак хеле баланд мегардад ва ин иншооти муҳими стратегӣ бо иқтидори пурра фаъолият карда наметавонад.  
Дар ин ҳолат мо, сокинони ҷумҳурӣ, метавонем аз ин лойобаи дарёву рӯдҳо дар кишту парвариши зироатҳо босамар истифода намоем. Масалан, сокинони қисмати ғарбии ноҳияи Восеъ  дар ҷойҳои парешоншавии оби дарё, яъне, сангобҳо бо паҳноии 100 – 150 метр аз санг пешбандҳо месозанду аз лойқаи овардаи сел барои кишти шоливу пиёз замини корам ҳосил мекунанд. Имрӯзҳо ба шарофати осудагию оромии кишвар корхонаҳои пуриқтидори тавлиди сементу арматураю оҳангудозӣ таъсис ёфтанд. Бо маҳсулоти ватанӣ аз рӯи илми муосири геодезӣ  фасли баҳор барои дар ҳар сангоби паҳноиаш 3 - 4 километр сохтани пешбандҳои 6 - 7 - метра барои ташкили майдони серҳосили зироатҳо имкон дорад. Ҳамзамон, аз  200 то 300 метри соҳилҳои чапу рости сангобҳоро ба воситаи насосҳо обёрӣ ва дар заминҳо шолӣ парвариш намудан ба манфиати мардум аст. Ба ин васила имконият пайдо мегардад, ки  30 – 50 дарсади обҳои ватаниро дар хоҷагиҳои гуногуни кишварамон  истифода намоем. Ҳамчунин, суръати ҷоришавии об муътадил мегардад.
 Мо мардуми саодатмандем, ки Худо бароямон  табиати рангину пурғановатро насиб кардааст. Дар ҳоле ки бисёри одамони гӯшаю канори  дунё аз норасоии об танқисӣ мекашанд, дар миқёси ҷумҳуриамон 947 дарёву наҳр дорем. Дарозии камтарини онҳо зиёда аз 10 километрро ташкил медиҳад. Даҳсолаи номбурда моро водор месозад, ки сари масъалаи пок нигоҳ доштан ва истифодаи оқилонаи об андеша кунем ва чораҳои муассир роҳандозӣ намоем.
Раҳмат ШЕРАЛИЕВ,
Омӯзгор


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 12.07.2018    №: 137    Мутолиа карданд: 189

19.02.2019


МАКТАБИ ДАВЛАТДОРИИ ЭМОМАЛӢ РАҲМОН. ЯК ҲАМОИШИ МУҲИМ

Баррасии масъалаҳои рушди сайёҳӣ

Вохӯрии Низомиддин Зоҳидӣ бо Мазен Шамия

Дурнамои рушди муносибатҳо матраҳ гардид

ҶОМИ КУШОДАИ АВРУПО. Муҳаммадризо Қувватов медали биринҷӣ ба даст овард

Авҷи ниҳолшинонӣ

Саҳми соҳибкорон дар ободии деҳот

Ҳамкории тиҷоратию иқтисодии Чин ва Россия густурдатар мегардад

Сарвар Дониш: «Музокироти сулҳ бидуни ҳукумат қурбе надорад»

«Туҳфаи шоҳона» - и Арабистони Саудӣ ба шаҳрвандони Покистон

Дар Қазоқистон маркази амнияти иттилоотӣ ифтитоҳ меёбад

Сокини навраси Шимкент ду нафарро аз сӯхтор наҷот дод

Ҷаҳон дар як сатр

18.02.2019


Боздиди Азим Иброҳим аз ҷараёни корҳои сохтмонӣ

ВКД Ҷиноятҳо 83,6 дарсад ошкор шуданд

Вазорати молия. Барои дастгирии буҷет маблағи бештар ҷалб хоҳад гашт

«BISHKEK OPEN – 2019». Дурахши каратэ-дочиёни навраси тоҷик

«МОҲИЯТ ВА ТАЪЙИНОТИ МАТБУОТИ МАҲАЛЛӢ»

РОҒУН. Ободонӣ вусъат меёбад

АНДОЗ. Нақша 100, 6 дарсад иҷро гардид

ТОҶИКИСТОНУ ӮЗБЕКИСТОН. Гардиши савдо ду баробар афзуд

Тоҷикистон миёни кишварҳои ИДМ ба афзоиши баландтарини ММД муваффақ гашт

Дар Тошканд конфронси байналмилалӣ оид ба Осиёи Марказӣ баргузор мегардад

Қасри сафед: "Музокироти тиҷоратӣ дар Пекин ба пешравӣ мусоидат кард"

Трамп мехоҳад ҷангиёни «Давлати исломӣ» - ро ба Аврупо барои суд кардан баргардонад

Кумитаи амнияти иттилоотии Қазоқистон беш аз 90 сомонаи хавфнокро ошкор сохт

Ҷаҳон дар як сатр

15.02.2019


ШАМШЕРБОЗӢ. ИШТИРОКИ ВАРЗИШГАРОНИ МО ДАР ЧЕМПИОНАТИ КУШОДИ ОСИЁИ МАРКАЗӢ

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Дар Душанбе ташкили низоми муттаҳидаи мудофиаи зиддиҳавоӣ баррасӣ шуд

Дар чор сол муомилоти мол байни Тоҷикистону Ӯзбекистон 19 маротиба афзуд

Медведев: «Таҳримоти ИМА ба иқтисоди Россия таъсири чандон бузург расонда наметавонад»

Пентагон. ИМА аз Афғонистон ҳамроҳи иттифоқчиёнаш меравад

13.02.2019


2018. Сиёсати хориҷии Тоҷикистон пурбарор буд


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед