logo

иҷтимоиёт

БОЗОРИ ФАРМАСЕВТӢ. ҶАНБАҲОИ МУХТАЛИФИ ЯК СОҲА

Аз нигоҳи назарияи муносибатҳои бозаргонӣ талабот ва пешниҳод бозори истеъмолиро ба низом медароранд. Вале, дар фаъолияти фармасевтӣ чунин нест: истеҳсол, воридоту фурӯши дорувории барои ҳаёт муҳим дар асоси омӯзиши сатҳи гирифтории аҳолӣ ба бемориҳо ба нақша гирифта мешавад. Банақшагирии ин амалро бояд сохторҳои дахлдор анҷом диҳанд.
Ҳангоми дуруст ба нақша нагирифтани воридот ва истеҳсоли доруворӣ дар бозори фармасевтии ҷумҳурӣ метавонад ҳаҷми аз ҳад зиёди дору пайдо шавад. Истифодабарандагони доруворӣ асосан беморон ҳастанд ва вобаста ба гирифтории аҳолӣ ба он ҳаҷми муайяни дору истифода мешавад, яъне ин бозор беандоза нест. Дору, инчунин, муҳлати истифода дорад.
Бемор ба доруе эҳтиёҷ дораду ин дору дар дорухонаҳои ҷумҳурӣ нест. Яъне дар натиҷаи ба нақша нагирифтани воридоти дору дастрас  будани дору ба эҳтиёҷманд таъмин карда намешавад. Ё ин ки ҳангоми кам ворид намудан доруи лозима бо нархи гарон фурӯхта мешавад.
Кам ё зиёд омода намудани мутахассисони соҳаи фармасевтӣ низ  метавонад ба сатҳи хизматрасонӣ таъсири манфии худро расонад. Ҳолати бад ҳангоми аз ҳад зиёд омода намудани мутахассисон ба вуҷуд меояд. Таносуби кормандони соҳаи фармасевтӣ низ аз истеъмолкунандагони доруворӣ вобаста аст. Аз ин рӯ, ҳар чи зиёд гаштани миқдори кормандони соҳаи тиб ва фармасевтӣ ба зиёд гаштани ҳаҷми хароҷоти буҷети соҳа ва оилаҳо оварда мерасонад.
Истеҳсоли маҳсулоти фармасевтӣ ин меҳнати зеҳнӣ аст. Таҳияи технологияи истеҳсоли як намуд доруи генетикӣ дониши мукаммали тахассусӣ, маблағ ва вақти зиёдро талаб менамояд. Фаъолияти зеҳнӣ ин муаррификунандаи сатҳи маънавии ҳар як давлату миллат аст. Ширкатҳое, ки ба ин фаъолият даст задаанд, бояд ҳамаҷониба дастгирӣ карда шаванд. Дар навбати аввал имконият фароҳам овардан лозим аст, ки ширкати истеҳсолкунандаи маҳсулоти фармасевтӣ дар бозори кишвар мавқеъ пайдо намояд. Сохторҳои давлатӣ бо истифода аз фишангҳои танзимкунанда, инчунин, ба роҳ мондани кор бо воридкунандагони маҳсулоти фармасевтӣ ва истеҳсолкунандагони ватанӣ метавонанд ин масъалаи муҳимро ҳал намоянд.
Миқдори дорухонаҳо ва ҷойгиршавии онҳо низ метавонад ба сифати хизматрасонӣ, нархгузорӣ, дастрас будани доруворӣ таъсири худро расонад. Баръакси асосҳои иқтисоди бозаргонӣ миқдори зиёди дорухонаҳо ва наздик ҷойгир будани онҳо метавонад хизматрасонии соҳаро бад намуда, ба рақобати носолими онҳо оварда расонад. Дорухонаҳоро соҳибкорон дар навбати аввал барои гирифтани манфиати иқтисодӣ бунёд менамоянд. Дар навбати худ, бозори фармасевтӣ меъёри муайян вобаста ба гирифтории аҳолӣ ба бемориҳоро дорад. Вақте ки дорухонаҳо зиёд ва наздик ҷойгир шудаанд, наметавонанд он даромадеро, ки дар нақша доранд, ба даст биёранд. Аз ин рӯ, рақобати носолим пайдо гардида, аз ҳад паст намудани нарх бо мақсади зиёд фурӯхтан ва баланд мондани нарх бо мақсади ҳар чи зиёд даромад гирифтан ба вуҷуд меояд.
Бақайдгирии маҳсулоти фармасевтӣ бошад, яке аз талаботи асосии назорати гардиши доруворӣ ва таъмини сифати он мебошад. Солҳои пешин Ҷумҳурии Тоҷикистон ниёз дошт, ки ширкатҳои истеҳсолкунандаи хориҷӣ маҳсулоти худро дар кишвар ба қайд гирифта,  воридот намоянд. Имрӯзҳо ин эҳтиёҷ аз байн рафтааст. Дар оянда сохторҳои дахлдор бояд бақайдгирии дорувории истеҳсоли хориҷиро дар асоси таҳқиқи имкониятҳои истеҳсолии ширкатҳои хориҷӣ ба роҳ монанд. Аз ин лиҳоз, ба мутахассисони Вазорати тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон лозим меояд, ки ҳар сол дар асоси дурнамо (ба ҳисоб гирифтани ҳама омилҳо) талаботи аҳолӣ ва муассисаҳои тиббиро ба дору муайян намоянд. Дар асоси ин дурнамо ба ширкатҳои истеҳсолкунандаи доруи ватанӣ ҳамкорӣ карда, аз рӯйхати дурнамо кадом миқдор доруҳоро онҳо метавонанд истеҳсол кунанд ва он миқдоре, ки дар ҷумҳурӣ имконияти истеҳсолаш нест, ба ширкатҳои дорусозии хориҷӣ фармоиш дода шавад. Аммо, истеҳсол ва фурӯши доруи ватанӣ дар мадди аввал бояд бошад. Бо назардошти ин ҳама, рушди соҳаи дорусозии ватанӣ ва бо дору таъмин кардани аҳолӣ ва муассисаҳои тиббии ҷумҳуриямон ба танзим дароварда мешавад.
Д. ХАЛИФАЕВ,
доктори илмҳои фармасевтӣ, профессор, 
Ф. САЙФУЛЛОЕВ,
номзади илмҳои тиб


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 16.07.2018    №: 139    Мутолиа карданд: 331
28.05.2020


ТОҶИКИСТОН. БОЗ 385 НАФАР АЗ КОРОНАВИРУС ШИФО ЁФТ

ВМКБ. ҲАМОВОЗӢ БА ИҚДОМИ НЕКИ ПЕШВОИ МУАЗЗАМИ МИЛЛАТ

ХИЗМАТИ ҲАРБӢ. НАҚШАИ ДАЪВАТ ПЕШ АЗ МУҲЛАТ ИҶРО ШУД

ВАРЗОБ. ҶОЙҲОИ КОРӢ БЕШТАР МЕГАРДАНД

БУНДЕСЛИГА. РАҚОБАТИ "БАВАРИЯ" БО "БОРУССИЯ" БАРОИ ПОЙГАИ ҚАҲРАМОНӢ

ШАҲРВАНДОНИ ТОҶИКИСТОН БО ПАРВОЗИ МАХСУС АЗ ДЕҲЛӢ ВА ДУБАЙ БА ВАТАН БАРМЕГАРДАНД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

27.05.2020


436 НАФАРИ ДИГАР АЗ БЕМОРИИ COVID – 19 ШИФО ЁФТ

ҶАЛАСАИ ШӮРОИ ВАЗИРОНИ КОРҲОИ ХОРИҶИИ СААД

ТАҚВИЯТИ ҲАМКОРИҲОИ ТОҶИКИСТОНУ ӮЗБЕКИСТОН ДАР МУБОРИЗА АЛАЙҲИ COVID – 19

ДАР РӮИ ҒИЗО ЗАРРАҲОИ COVID-19 НЕСТ!

НОҲИЯИ САНГВОР. МУБОРИЗА АЛАЙҲИ COVID-19 БО УСУЛИ “ХОНА БА ХОНА”

ТАШВИҚОТИ ҲИЗБИ ПЕШОҲАНГ ДАР ПАРТАВИ ҲИДОЯТИ ПЕШВОИ МИЛЛАТ

ЛИГАИ ЧЕМПИОНҲО. МУАЛЛИФИ БЕҲТАРИН ГОЛ БЕҲТАРИН МУРАББӢ ШИНОХТА ШУД

ГАРМО МЕТАВОНАД СИРОЯТИ COVID-19-РО ДАР ӮЗБЕКИСТОН КОҲИШ ДИҲАД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

26.05.2020


ТОҶИКИСТОН. АЗ БЕМОРИИ COVID – 19 1395 НАФАР ШИФО ЁФТ

НОҲИЯИ ЛАХШ. МУБОРИЗА АЛАЙҲИ COVID-19 ТАҲКИМ МЕЁБАД

КУМАКИ ЧИН БАРОИ ПЕШГИРӢ АЗ ПАҲНШАВИИ COVID – 19

БЕЭҲТИЁТИИ МУХЛИСОН - МӮҶИБИ ГИРИФТОРӢ БА КОРОНАВИРУС

ОЛИМОНИ РУС ВАКСИНАИ ЗИДДИ КОРОНАВИРУСРО МУВАФФАҚОНА ОЗМУДАНД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

22.05.2020


ЁРИИ БАШАРДӮСТОНАИ ТОҶИКИСТОН БА ӮЗБЕКИСТОН

КУМАКИ ПРЕЗИДЕНТ БА ВИЛОЯТИ СУҒД

1008 НАФАР АЗ БЕМОРИИ COVID – 19 ШИФО ЁФТ

ВМКБ. ЁРИИ САРВАРИ ДАВЛАТ ФАЪОЛИЯТИ МУАССИСАҲОИ ТАБОБАТИРО БОЗ ҲАМ БЕҲТАР НАМУД

21.05.2020


ОЛИМИ ТОҶИК БОБОҶОН НАЗАРОВ ДАР БРИТАНИЯ ДОРУИ COVID-19 МЕСОЗАД

МИШУСТИН: «АФЗОИШИ ПАҲНШАВИИ КОРОНАВИРУС ДАР РОССИЯ БОЗДОШТА ШУД»

ЧИН БА КИШВАРҲОИ АЗ КОРОНАВИРУС ЗАРАРДИДА $2 МИЛЛИАРД МЕДИҲАД

МЕРКЕЛ: «ЯГОН ДАВЛАТ БА ТАНҲОӢ ИН ЭПИДЕМИЯРО УҲДА КАРДА НАМЕТАВОНАД»

МУЗОКИРОТИ БРИТАНИЯ ВА ФРАНСИЯ ОИД БА ЛАҒВИ КАРАНТИНИ МУСОФИРОНИ ВОРИДШУДА

ТАЙСОН ВА ҲОЛИФИЛД БА РИНГ БАРМЕГАРДАНД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

19.05.2020


407 НАФАРИ ДИГАР АЗ КОРОНАВИРУС ШИФО ЁФТ

ВМКБ. ИСТИФОДАИ САМАРАНОКИ ЗАМИН ДАР МАДДИ АВВАЛ


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед