logo

иҷтимоиёт

БОЗОРИ ФАРМАСЕВТӢ. ҶАНБАҲОИ МУХТАЛИФИ ЯК СОҲА

Аз нигоҳи назарияи муносибатҳои бозаргонӣ талабот ва пешниҳод бозори истеъмолиро ба низом медароранд. Вале, дар фаъолияти фармасевтӣ чунин нест: истеҳсол, воридоту фурӯши дорувории барои ҳаёт муҳим дар асоси омӯзиши сатҳи гирифтории аҳолӣ ба бемориҳо ба нақша гирифта мешавад. Банақшагирии ин амалро бояд сохторҳои дахлдор анҷом диҳанд.
Ҳангоми дуруст ба нақша нагирифтани воридот ва истеҳсоли доруворӣ дар бозори фармасевтии ҷумҳурӣ метавонад ҳаҷми аз ҳад зиёди дору пайдо шавад. Истифодабарандагони доруворӣ асосан беморон ҳастанд ва вобаста ба гирифтории аҳолӣ ба он ҳаҷми муайяни дору истифода мешавад, яъне ин бозор беандоза нест. Дору, инчунин, муҳлати истифода дорад.
Бемор ба доруе эҳтиёҷ дораду ин дору дар дорухонаҳои ҷумҳурӣ нест. Яъне дар натиҷаи ба нақша нагирифтани воридоти дору дастрас  будани дору ба эҳтиёҷманд таъмин карда намешавад. Ё ин ки ҳангоми кам ворид намудан доруи лозима бо нархи гарон фурӯхта мешавад.
Кам ё зиёд омода намудани мутахассисони соҳаи фармасевтӣ низ  метавонад ба сатҳи хизматрасонӣ таъсири манфии худро расонад. Ҳолати бад ҳангоми аз ҳад зиёд омода намудани мутахассисон ба вуҷуд меояд. Таносуби кормандони соҳаи фармасевтӣ низ аз истеъмолкунандагони доруворӣ вобаста аст. Аз ин рӯ, ҳар чи зиёд гаштани миқдори кормандони соҳаи тиб ва фармасевтӣ ба зиёд гаштани ҳаҷми хароҷоти буҷети соҳа ва оилаҳо оварда мерасонад.
Истеҳсоли маҳсулоти фармасевтӣ ин меҳнати зеҳнӣ аст. Таҳияи технологияи истеҳсоли як намуд доруи генетикӣ дониши мукаммали тахассусӣ, маблағ ва вақти зиёдро талаб менамояд. Фаъолияти зеҳнӣ ин муаррификунандаи сатҳи маънавии ҳар як давлату миллат аст. Ширкатҳое, ки ба ин фаъолият даст задаанд, бояд ҳамаҷониба дастгирӣ карда шаванд. Дар навбати аввал имконият фароҳам овардан лозим аст, ки ширкати истеҳсолкунандаи маҳсулоти фармасевтӣ дар бозори кишвар мавқеъ пайдо намояд. Сохторҳои давлатӣ бо истифода аз фишангҳои танзимкунанда, инчунин, ба роҳ мондани кор бо воридкунандагони маҳсулоти фармасевтӣ ва истеҳсолкунандагони ватанӣ метавонанд ин масъалаи муҳимро ҳал намоянд.
Миқдори дорухонаҳо ва ҷойгиршавии онҳо низ метавонад ба сифати хизматрасонӣ, нархгузорӣ, дастрас будани доруворӣ таъсири худро расонад. Баръакси асосҳои иқтисоди бозаргонӣ миқдори зиёди дорухонаҳо ва наздик ҷойгир будани онҳо метавонад хизматрасонии соҳаро бад намуда, ба рақобати носолими онҳо оварда расонад. Дорухонаҳоро соҳибкорон дар навбати аввал барои гирифтани манфиати иқтисодӣ бунёд менамоянд. Дар навбати худ, бозори фармасевтӣ меъёри муайян вобаста ба гирифтории аҳолӣ ба бемориҳоро дорад. Вақте ки дорухонаҳо зиёд ва наздик ҷойгир шудаанд, наметавонанд он даромадеро, ки дар нақша доранд, ба даст биёранд. Аз ин рӯ, рақобати носолим пайдо гардида, аз ҳад паст намудани нарх бо мақсади зиёд фурӯхтан ва баланд мондани нарх бо мақсади ҳар чи зиёд даромад гирифтан ба вуҷуд меояд.
Бақайдгирии маҳсулоти фармасевтӣ бошад, яке аз талаботи асосии назорати гардиши доруворӣ ва таъмини сифати он мебошад. Солҳои пешин Ҷумҳурии Тоҷикистон ниёз дошт, ки ширкатҳои истеҳсолкунандаи хориҷӣ маҳсулоти худро дар кишвар ба қайд гирифта,  воридот намоянд. Имрӯзҳо ин эҳтиёҷ аз байн рафтааст. Дар оянда сохторҳои дахлдор бояд бақайдгирии дорувории истеҳсоли хориҷиро дар асоси таҳқиқи имкониятҳои истеҳсолии ширкатҳои хориҷӣ ба роҳ монанд. Аз ин лиҳоз, ба мутахассисони Вазорати тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон лозим меояд, ки ҳар сол дар асоси дурнамо (ба ҳисоб гирифтани ҳама омилҳо) талаботи аҳолӣ ва муассисаҳои тиббиро ба дору муайян намоянд. Дар асоси ин дурнамо ба ширкатҳои истеҳсолкунандаи доруи ватанӣ ҳамкорӣ карда, аз рӯйхати дурнамо кадом миқдор доруҳоро онҳо метавонанд истеҳсол кунанд ва он миқдоре, ки дар ҷумҳурӣ имконияти истеҳсолаш нест, ба ширкатҳои дорусозии хориҷӣ фармоиш дода шавад. Аммо, истеҳсол ва фурӯши доруи ватанӣ дар мадди аввал бояд бошад. Бо назардошти ин ҳама, рушди соҳаи дорусозии ватанӣ ва бо дору таъмин кардани аҳолӣ ва муассисаҳои тиббии ҷумҳуриямон ба танзим дароварда мешавад.
Д. ХАЛИФАЕВ,
доктори илмҳои фармасевтӣ, профессор, 
Ф. САЙФУЛЛОЕВ,
номзади илмҳои тиб


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 16.07.2018    №: 139    Мутолиа карданд: 160

15.01.2019


Ҷаласаи ҷамъбастӣ таҳти раёсати муовини Сарвазири мамлакат

Вохӯрии Сироҷиддин Муҳриддин бо Абдулазиз Комилов

Ёдгор Файзов: «Соли 2018 соли таҳкими волоияти қонун дар Бадахшон буд»

ХУҶАНД. 1548 медали варзишгарон дар як сол

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Созишномаи сулҳ – мавзӯи асосии мулоқоти Путин ва Абэ хоҳад шуд

Савдои хориҷии Чин соли 2018 натиҷаи рекордӣ нишон дод

Дар Алмаато гурӯҳи хориҷиёни террорист боздошт шуд

То соли 2024 аҳолии Қирғизистон бо оби ошомиданӣ пурра таъмин мешавад

10.01.2019


Дар Саразм осорхона ва меҳмонхонаи замонавӣ бунёд мешаванд

Вохӯрии Парвиз Давлатзода бо Владимир Норов

Ҷаласаи Шӯрои кор бо ҷавонон

“ГАНҶИ СУХАН” – маҳфили адибпарвар

РӮШОН. Ифтитоҳи маркази дуошёнаи савдо

Муҳаммад Салоҳ – беҳтарин футболбози Африқо

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Самарқанд мизбони нахустмулоқоти «Ҳиндустон – Осиёи Марказӣ»

Баргардондани 47 шаҳрванди Қазоқистон аз Сурия

Остона ба гузарондани Ҳамоиши ҷаҳонии туризми шаҳрӣ омодагӣ мегирад

Дар Беларус бори нахуст ҳукми қатл содир шуд

09.01.2019


Таҷлили 110 - солагии аллома Бобоҷон Ғафуров

GLOBE SOCCER AWARDS. Беҳтаринҳоро муайян кард

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Дар Пекин музокироти тиҷоратии ИМА ва Чин мегузарад

Эрдуғон пирӯзӣ бар террористони «Давлати исломӣ» - ро эълом дошт

Разведкаи Сурия дар ҳафт сол 80 саркардаи исломиро нест кард

Сарвари ҶХД Корея ба Чин бо ташрифи серӯза омад

Танзими нархи дорудар Қазоқистон

04.01.2019


Парвози чартерӣ дар масири Душанбе - Шарм-уш-шайх

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Ҳалокати зани тоҷик ва се фарзандаш дар Магнитогорск

Ваколати нави намояндаи Тоҷикистон дар СҲШ

Аз Сурия баромадани артиши амрикоӣ оғоз ёфт

Зонди чинии "Чанъэ-4" дар Моҳ


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед