logo

фарҳанг

"НАМУНАИ АДАБИЁТИ ТОҶИК" - ШИНОСНОМАИ МИЛЛАТ

Корнамоии таърихии устод Айнӣ «Намунаи адабиёти тоҷик» дар замони худ воқеан нақши шиносномаи ҳақиқии халқи тоҷикро бозид.
Эмомалӣ РАҲМОН


Устод Садриддин Айнӣ, олим ва адабиётшиноси барҷаста аст. Асарҳои «Намунаи адабиёти тоҷик», «Устод Рӯдакӣ», «Дар бораи Фирдавсӣ ва «Шоҳнома» - и ӯ, «Шайхурраис Абуалӣ Сино», «Шайх Муслиҳиддин Саъдии Шерозӣ», «Алишери Навоӣ», «Восифӣ ва хулосаи «Бадоеъ ул - вақоеъ», «Мирзо Абдулқодири Бедил» аз нигоҳи илмӣ дар сатҳи хеле баланд офарида шудаанд. Устод Садриддин Айнӣ муҳити зиндагӣ ва осори ин шоиронро таҳлил ва хулосабарорӣ намудаанд. Бахусус дар байни ин асарҳо «Намунаи адабиёти тоҷик» ҷойгоҳи махсусро ишғол менамояд.

«Намунаи адабиёти тоҷик» давоми анъанаи тазкиранависии суннатӣ дар адабиёти тоҷик мебошад. Асари мазкур аз се қисм иборат буда, доир ба 220 нафар шоироне, ки дар Мовароуннаҳр ва Хуросон зиндагӣ ва эҷод кардаанд, маълумот медиҳад.
Баъд аз Инқилоби Бухоро тақдири халқи тоҷик бояд ҳал мешуд. Душманони халқамон мавҷуд будани миллатеро бо номи тоҷик инкор мекарданд. «Қавме бо номи тоҷик вуҷуд надорад, онҳо гурӯҳе кандашуда аз эрониён мебошанд», - мегуфтанд онҳо.
Ин даъвои беасоси онҳо ба ҷисму ҷони устод Садриддин Айнӣ чун нештар мехалид ва ба гуфтаи худи ӯ «гумону ақидаи эшон аз бехабарӣ буд» ва «дар Бухоро, Самарқанд, Истаравшан, Хуҷанд, Фарғона, Фалғар, Мастчоҳ ва умуман дар шарқи Бухоро ин қавм зиндагонӣ дорад ва забон, урф, одату адабиёти худро бо тамоми камол нигоҳ доштаанд».
Ба ҳамин хотир устод  Айнӣ аз пайи ҷамъоварии осори адибоне, ки дар ин сарзамин эҷод кардаанд (аз Рӯдакӣ то Пайрав Сулаймонӣ) оғоз мекунад.
Дар он солҳо навиштан ва чоп кардани ин гуна асари муҳташам кори осон набуд, ҳам нависанда ва ҳам асарро хатари нобудшавӣ дар пай буд. Аз ин рӯ, ба Айнии мубориз такягоҳ ва пуштибоне лозим буд, то ки чунин як асари арзишмандро ба чоп расонад. Хушбахтона, ба бахти устод ва миллати тоҷик Абдуқодир Муҳиддинов – тоҷики ифтихорманду сарбаланд – раиси нашриёти халқҳои Иттиҳоди Шӯравӣ таъйин шуд. Бо заҳматҳои фаровони ӯ ва устод Лоҳутӣ «Намунаи адабиёти тоҷик» соли 1926 дар шаҳри Москва нашр гашт. Баъд аз нашр шудани «Намунаи адабиёти тоҷик» душманон ва бадхоҳони миллати тоҷик муҳри хомӯшӣ бар лаб заданд ва соли 1929 Ҷумҳурии Шӯравии Тоҷикистон ташкил шуд.
Баъди чанде боз мубориза ба муқобили устод Айнӣ ва китоби ӯ оғоз шуд. Душманон даъво доштанд, ки дар ин китоб шеъре омадааст, ки муаллиф гӯё амири рондашудаи аморати Бухороро дар маснади хеш дидан мехоҳад. Ин даъвои беасоси муғризонаи миллатгароёнро соли 1934 дар шаҳри Москва нахустин анҷумани нависандагони Иттиҳоди Шӯравӣ ботил сохт.
Хушбахтона, бо шарофати Истиқлолияти давлатӣ ва дастгирии Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон «Намунаи адабиёти тоҷик» соли 2010 бори дигар ба табъ расид.
Файзулло БОҚИЕВ,
омӯзгори МТМУ № 5 - и ноҳияи Айнӣ


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 17.07.2018    №: 140    Мутолиа карданд: 143

21.01.2019


Фестивали байналмилалии «Наврӯз – мероси фарҳангии сайёҳӣ» баргузор хоҳад шуд

"Парасту - 2019" – ҷашнвораи ҷумҳуриявии театрҳои касбӣ

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Баргузории ҷашнвораи байналмилалии «Рӯзи барф» дар Калуга

Дар Арабистони Саудӣ ҷалби бонувон ба корҳои ҷамъиятӣ меафзояд

Соли 2018 прокуратураи Қазоқистон ба буҷети кишвар $90 миллион талофӣ кард

Дар Тошканд хазинаи қадима ёфт шуд

Дороии 26 шахси сарватмандтарини дунё ба даромади 3,8 миллиард ниёзманд баробар аст

18.01.2019


Таҳдидҳои асосӣ ба иқтисоди ҷаҳонӣ номбар шуданд

Гумонбари омодасозии ҳамла ба Қасри сафед ба даст афтод

Дар Чин қаллобонро барои фиреб ҳабси абад карданд

29 миллион сом зарари собиқадорони сохта

Ҷаҳон дар як сатр

17.01.2019


Тамдиди шартномаи ФФТ бо "Сомон Эйр"

60 ДАРАҶА ХУНУКӢ ВА ДАВИ 50 - КИЛОМЕТРАИ ЭКСТРЕМАЛИ МОЛДАВӢ

16.01.2019


Пирӯзии мунтахаби Тоҷикистон бар Эрон

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Роҳандозии моратории дусола дар Тоҷикистон

Нақшаи Brexit дар парламенти Британия рад карда шуд

Кремл роҳи ҳалли буҳрони Украинаро пешниҳод намуд

Ифтитоҳи онлайн-донишгоҳ барои гурезаҳо дар Италия

15.01.2019


Ҷаласаи ҷамъбастӣ таҳти раёсати муовини Сарвазири мамлакат

Вохӯрии Сироҷиддин Муҳриддин бо Абдулазиз Комилов

Ёдгор Файзов: «Соли 2018 соли таҳкими волоияти қонун дар Бадахшон буд»

ХУҶАНД. 1548 медали варзишгарон дар як сол

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Созишномаи сулҳ – мавзӯи асосии мулоқоти Путин ва Абэ хоҳад шуд

Савдои хориҷии Чин соли 2018 натиҷаи рекордӣ нишон дод

Дар Алмаато гурӯҳи хориҷиёни террорист боздошт шуд

То соли 2024 аҳолии Қирғизистон бо оби ошомиданӣ пурра таъмин мешавад

10.01.2019


Дар Саразм осорхона ва меҳмонхонаи замонавӣ бунёд мешаванд

Вохӯрии Парвиз Давлатзода бо Владимир Норов

Ҷаласаи Шӯрои кор бо ҷавонон

“ГАНҶИ СУХАН” – маҳфили адибпарвар


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед