logo

фарҳанг

"НАМУНАИ АДАБИЁТИ ТОҶИК" - ШИНОСНОМАИ МИЛЛАТ

Корнамоии таърихии устод Айнӣ «Намунаи адабиёти тоҷик» дар замони худ воқеан нақши шиносномаи ҳақиқии халқи тоҷикро бозид.
Эмомалӣ РАҲМОН


Устод Садриддин Айнӣ, олим ва адабиётшиноси барҷаста аст. Асарҳои «Намунаи адабиёти тоҷик», «Устод Рӯдакӣ», «Дар бораи Фирдавсӣ ва «Шоҳнома» - и ӯ, «Шайхурраис Абуалӣ Сино», «Шайх Муслиҳиддин Саъдии Шерозӣ», «Алишери Навоӣ», «Восифӣ ва хулосаи «Бадоеъ ул - вақоеъ», «Мирзо Абдулқодири Бедил» аз нигоҳи илмӣ дар сатҳи хеле баланд офарида шудаанд. Устод Садриддин Айнӣ муҳити зиндагӣ ва осори ин шоиронро таҳлил ва хулосабарорӣ намудаанд. Бахусус дар байни ин асарҳо «Намунаи адабиёти тоҷик» ҷойгоҳи махсусро ишғол менамояд.

«Намунаи адабиёти тоҷик» давоми анъанаи тазкиранависии суннатӣ дар адабиёти тоҷик мебошад. Асари мазкур аз се қисм иборат буда, доир ба 220 нафар шоироне, ки дар Мовароуннаҳр ва Хуросон зиндагӣ ва эҷод кардаанд, маълумот медиҳад.
Баъд аз Инқилоби Бухоро тақдири халқи тоҷик бояд ҳал мешуд. Душманони халқамон мавҷуд будани миллатеро бо номи тоҷик инкор мекарданд. «Қавме бо номи тоҷик вуҷуд надорад, онҳо гурӯҳе кандашуда аз эрониён мебошанд», - мегуфтанд онҳо.
Ин даъвои беасоси онҳо ба ҷисму ҷони устод Садриддин Айнӣ чун нештар мехалид ва ба гуфтаи худи ӯ «гумону ақидаи эшон аз бехабарӣ буд» ва «дар Бухоро, Самарқанд, Истаравшан, Хуҷанд, Фарғона, Фалғар, Мастчоҳ ва умуман дар шарқи Бухоро ин қавм зиндагонӣ дорад ва забон, урф, одату адабиёти худро бо тамоми камол нигоҳ доштаанд».
Ба ҳамин хотир устод  Айнӣ аз пайи ҷамъоварии осори адибоне, ки дар ин сарзамин эҷод кардаанд (аз Рӯдакӣ то Пайрав Сулаймонӣ) оғоз мекунад.
Дар он солҳо навиштан ва чоп кардани ин гуна асари муҳташам кори осон набуд, ҳам нависанда ва ҳам асарро хатари нобудшавӣ дар пай буд. Аз ин рӯ, ба Айнии мубориз такягоҳ ва пуштибоне лозим буд, то ки чунин як асари арзишмандро ба чоп расонад. Хушбахтона, ба бахти устод ва миллати тоҷик Абдуқодир Муҳиддинов – тоҷики ифтихорманду сарбаланд – раиси нашриёти халқҳои Иттиҳоди Шӯравӣ таъйин шуд. Бо заҳматҳои фаровони ӯ ва устод Лоҳутӣ «Намунаи адабиёти тоҷик» соли 1926 дар шаҳри Москва нашр гашт. Баъд аз нашр шудани «Намунаи адабиёти тоҷик» душманон ва бадхоҳони миллати тоҷик муҳри хомӯшӣ бар лаб заданд ва соли 1929 Ҷумҳурии Шӯравии Тоҷикистон ташкил шуд.
Баъди чанде боз мубориза ба муқобили устод Айнӣ ва китоби ӯ оғоз шуд. Душманон даъво доштанд, ки дар ин китоб шеъре омадааст, ки муаллиф гӯё амири рондашудаи аморати Бухороро дар маснади хеш дидан мехоҳад. Ин даъвои беасоси муғризонаи миллатгароёнро соли 1934 дар шаҳри Москва нахустин анҷумани нависандагони Иттиҳоди Шӯравӣ ботил сохт.
Хушбахтона, бо шарофати Истиқлолияти давлатӣ ва дастгирии Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон «Намунаи адабиёти тоҷик» соли 2010 бори дигар ба табъ расид.
Файзулло БОҚИЕВ,
омӯзгори МТМУ № 5 - и ноҳияи Айнӣ


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 17.07.2018    №: 140    Мутолиа карданд: 83

19.09.2018


ТОҶИКИСТОН ВА ӮЗБЕКИСТОН. Аввалин тамринҳои муштараки низомӣ

Таъсиси 57 корхонаи нав

Намоиши дастовардҳо ба муносибати Рӯзи шаҳри Хуҷанд

Зуҳро Саидова – соҳиби шоҳҷоиза

Таҳаммул аз амалҳои террористӣ норавост

Баргузории ҳамоиши маъмурони роҳи оҳани кишварҳои СҲШ дар Ӯзбекистон

Дар Ироқ 27 ҳазор нафар аз об заҳролуд гашт

Тӯли 40 соли ислоҳот дар Чин ҷои кор 346 дарсад афзуд

Остона ҳамоиши ҳаштуми глобалии туризми шаҳриро пазироӣ мекунад

Ҷаҳон дар як сатр

18.09.2018


САМБО. Дурахши варзишгари навраси тоҷик дар Аврупо

Иди асал дар Душанбе

КӮЛОБ. Боз ду меҳмонхонаи нав ба истифода дода шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ӮЗБЕКИСТОН. Оғози машқҳои низомии муштарак

Теъдоди қурбонии тӯфони «Мангхут» аз 60 нафар гузашт

Дифои Вазорати ҳуқуқи инсони Покистон аз ҳуқуқи занҳо

Таҳсили фосилавӣ ба ҳар хонандаи ҷопонӣ дастрас шуд

Дар Остона ба хариди партов шурӯъ карданд

17.09.2018


НОҲИЯИ РӮШОН. Сарҳадбонон соҳиби бинои наву замонавӣ шуданд

Баргузории фестивали шаҳрии эҷодиёти кӯдакон

“КӮКНОР-2018”. Мусодираи беш аз 550 килограмм маводи нашъаовар дар Хатлон

ФУТБОЛ. "Хуҷанд" ба пеш баромад

11.09.2018


ДУШАНБЕ МИЗБОНИ СОҲИБКОРОНИ ҶАҲОН

ДЕВАШТИЧ. БУНЁДКОРИҲОИ НОҲИЯ НАМУНАИ ИБРАТАНД

МАРЗ. Боздошти қочоқбарон

КӮЛОБ. ИФТИТОҲИ БОҒЧАИ НАВ

05.09.2018


БӮСТОН. Бунёди чор иншооти нав

ФУТБОЛ. Дар Тоҷикистон мусобиқаҳои байналмилалӣ доир мегарданд

Ориф Алвӣ 13-умин президенти Покистон интихоб гашт

Дар Арабистони Саудӣ барои маводи тахрибӣ дар интернет зиндонӣ мекунанд

Дар Гуҷарат сохтмони баландтарин ҳайкали дунё анҷом меёбад

Ҳиндустон барномаи нави кайҳониро амалӣ месозад

04.09.2018


Боздиди Сарвазири мамлакат аз иншооти гармидиҳии шаҳри Душанбе


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед