logo

иқтисод

ОРД. ЧАРО ОНРО АЗ ГАНДУМИ МАҲАЛЛӢ ИСТЕҲСОЛ НАКУНЕМ?

Баъзан, хоҳиши чашидани як бурда нони аз гандуми маҳаллӣ пухташуда касро дар дукону мағозаҳои фаровони пойтахт ба ҷустуҷӯи орди маҳаллӣ мебарад.

Дар бештари гӯшаҳои “Бозори деҳқон” орди навъҳои якум ва дуюми истеҳсоли хориҷӣ ба фурӯш бароварда шудааст. Дар ин ҷо танҳо дар дукони № 17 орди маҳаллиро дарёфт намудем. Орд дар сехи хурди шаҳри Ҳисор бо коркарди гандуми маҳаллӣ истеҳсол мешавад. Корхонаҳои саноатӣ бо дастрасӣ ба технологияи нав имконияти коркарди ҳама гуна маҳсулотро пайдо карда, ба яке аз ҳадафҳои олӣ – коркарди ашёи хом ва истеҳсоли маҳсулоти ниҳоӣ ноил шуда истодаанд. Вале истеҳсолоти ватании орд аз ҳисоби гандуми воридотӣ ҳанӯз нишони истеҳсоли яке аз 20 номгӯйи маҳсулоти ба содирот нигарондашуда – гандум (истеҳсоли орд) буда наметавонад. Ин ҷо суол пеш меояд, ки бартарии гандуми воридотӣ аз маҳаллӣ дар чист?
Фарқияти гандуми парваришнамуда дар сифати маҳсулоти истеҳсолшуда зоҳир меёбад. Ба гуфтаи Саидҷамол Саидзода, ноиби президенти Академияи илмҳои кишоварзӣ, кишвари мо бо иқлими хушк ва гарм дар водиҳо ва доманакӯҳҳо имконияти зироаткории обӣ ва лалмӣ дорад. Беҳуда нест, ки академик Н. И. Вавилов Тоҷикистонро дар Осиёи Марказӣ ватани навъҳои гуногуни гандум, аз ҷумла гандуми мулоим, ҳисобидааст.
Кишти зироатҳои ғалладона дар кишвар солҳои охир хеле вусъат ёфт. Ҳоло бо тавсияи олимон дар минтақаҳои гуногуни экологии ҷумҳурӣ навъҳои хосси минтақабоб кишт карда мешаванд. Зиёда аз 60 дарсади зироатҳои ғалладона дар заминҳои лалмӣ кишт шуда, ҳосилнокии миёнаи онҳо аз як гектар 15 - 25 сентнер ва дар заминҳои обӣ 30 - 40 сентнерро ташкил медиҳад. Дар ҷумҳурӣ соли гузашта 1447680 тонна ғалладона истеҳсол гардид, ки аз ин 881985 тоннааш гандум мебошад. Аммо ин барои пурра қонеъ намудани талаботи аҳолӣ бо орд нокифоя буда, боқимондаи талабот аз ҳисоби маҳсулоти воридотӣ таъмин мегардад. Аз ин лиҳоз, барои баланд бардоштани ҳосилнокии гандум андешидани чораҳои саривақтӣ зарур мебошад. Нахуст, иҷро кардани вазифае, ки Президенти мамлакат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон оид ба рӯёндани ҳосили на кам аз 50 сентнер аз 1 гектар дар заминҳои обӣ барои кишоварзон пеш гузоштааст, барои таъмини 70 – 75 дарсади талабот ба маҳсулоти ғизоии ниёзи аввал мусоидат менамояд. Кишоварзон сабаби асосии камсифат будани гандуми маҳаллиро дар сари вақт ҷамъоварӣ нашудани он медонанд, яъне дар офтоби гарми тобистон гандум сифати худро гум мекунад. Инро Маркази байналмилалӣ оид ба таҳқиқоти кишоварзӣ дар минтақаҳои хушк (ИКАРДА) низ муайян кардааст. Коркарди нодурусти гандум – сӯзондани он аз ҷониби баъзе коргоҳҳои истеҳсолӣ, хусусан коргоҳҳои хурди чинӣ, ба сифати маҳсулот таъсир мерасонад. Бартарафсозии ин ва дигар мушкилоти вобаста ба риоя намудани корҳои агротехникии парвариши ғалладона ҳосилнокӣ ва сифати гандумро беҳтар ва ба истеҳсоли орд мутобиқ мегардонад. Ин имкон медиҳад, ки савдогарони маҳаллӣ рафҳои мағозаю дуконҳои хешро на бо маҳсулоти воридотӣ, балки бо маводи фаровони истеҳсоли ватании арзону босифат пур кунанд.
О. ВАФОБЕК, «Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 17.07.2018    №: 140    Мутолиа карданд: 169

18.03.2019


ГРАНД СЛЕМИ ЕКАТЕРИНБУРГ. Беҳрӯз мақоми сеюмро гирифт

Tesla дар Қазоқистон нуқтаҳои нерудиҳӣ месозад

Аз фурӯравии биноҳо дар Чин 10 нафар ҷон бохт

Иттиҳоди иқтисодии АвруОсиё дар фикри бунёди биржаи меҳнат шуд

Сиёсатмадори олмонӣ лағви таҳримоти зиддирусиро зарур мешуморад

Ҷаҳон дар як сатр

13.03.2019


Парвиз Давлатзода бо Чэн Гуопин вохӯрд

Имконияти таҳсил дар ДДУК тавсеа меёбад

Маҷмааи меъмории рамзи «Истиқлолият ва Озодӣ» интихоб гардид

06.03.2019


Назорати фаъолияти ширкатҳои букмекирӣ пурзӯр мешавад

Бунёди маҷмааи корхонаҳои нассоҷӣ дар назар аст

Форуми якуми иттилоотонии ҷомеаи шаҳрвандӣ баргузор мегардад

ҶОМИ "ФФТ" "Истиқлол" бори панҷум онро соҳиб шуд

Варзишгарони тоҷик 5 медал ба даст оварданд

Ҷаҳон дар як сатр

Нилуфар Рофиева дар озмуни нозанинҳои Россия ғолиб омад

Лондон муносибаташро бо Москва ба эътидол овардан мехоҳад

Покистон ба гуфтушунид бо Ҳиндустон шурӯъ мекунад

Андешаи Лукашенко оид ба яхи обнашудаи муносибот бо Иттиҳоди Аврупо

Соли 2019 ду ҷоизаи Нобел дар соҳаи адабиёт супурда мешавад

05.03.2019


СУҒД. Авлавият ба кишти картошка

04.03.2019


Хуҷанд ба даҳгонаи шаҳрҳои беҳтарини сайёҳӣ ворид гардид

Сертификати армуғони сайёҳӣ таъсис ёфт

ҶОМИ "ФФТ". "Истиқлол" ва "Кӯктош" дар финал

Осиёи Марказӣ. Камтарин теъдоди маҳбусон дар Тоҷикистон аст

Москва ва Вашингтон нархи раводидро арзон карданд

Қазоқистон ба воридоти меваю сабзавоти Қирғизистон роҳ мекушояд

Лавров: «Вазъият дар Сурия ба эътидол омад»

Ҳалокати 29 нафар аз обхезӣ дар ҷануби Афғонистон

Ҷаҳон дар як сатр

01.03.2019


ФУТБОЛ. «Хуҷанд» бо «Аҳал» мубориза мебарад

Бори нахуст дар таърих якбора ду зан ба кайҳони кушод мебароянд

Пекин дар фикри эъмори Девори бузурги чинӣ шуд

Испания солимтарин кишвари дунё эътироф гардид


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед