logo

иқтисод

ОРД. ЧАРО ОНРО АЗ ГАНДУМИ МАҲАЛЛӢ ИСТЕҲСОЛ НАКУНЕМ?

Баъзан, хоҳиши чашидани як бурда нони аз гандуми маҳаллӣ пухташуда касро дар дукону мағозаҳои фаровони пойтахт ба ҷустуҷӯи орди маҳаллӣ мебарад.

Дар бештари гӯшаҳои “Бозори деҳқон” орди навъҳои якум ва дуюми истеҳсоли хориҷӣ ба фурӯш бароварда шудааст. Дар ин ҷо танҳо дар дукони № 17 орди маҳаллиро дарёфт намудем. Орд дар сехи хурди шаҳри Ҳисор бо коркарди гандуми маҳаллӣ истеҳсол мешавад. Корхонаҳои саноатӣ бо дастрасӣ ба технологияи нав имконияти коркарди ҳама гуна маҳсулотро пайдо карда, ба яке аз ҳадафҳои олӣ – коркарди ашёи хом ва истеҳсоли маҳсулоти ниҳоӣ ноил шуда истодаанд. Вале истеҳсолоти ватании орд аз ҳисоби гандуми воридотӣ ҳанӯз нишони истеҳсоли яке аз 20 номгӯйи маҳсулоти ба содирот нигарондашуда – гандум (истеҳсоли орд) буда наметавонад. Ин ҷо суол пеш меояд, ки бартарии гандуми воридотӣ аз маҳаллӣ дар чист?
Фарқияти гандуми парваришнамуда дар сифати маҳсулоти истеҳсолшуда зоҳир меёбад. Ба гуфтаи Саидҷамол Саидзода, ноиби президенти Академияи илмҳои кишоварзӣ, кишвари мо бо иқлими хушк ва гарм дар водиҳо ва доманакӯҳҳо имконияти зироаткории обӣ ва лалмӣ дорад. Беҳуда нест, ки академик Н. И. Вавилов Тоҷикистонро дар Осиёи Марказӣ ватани навъҳои гуногуни гандум, аз ҷумла гандуми мулоим, ҳисобидааст.
Кишти зироатҳои ғалладона дар кишвар солҳои охир хеле вусъат ёфт. Ҳоло бо тавсияи олимон дар минтақаҳои гуногуни экологии ҷумҳурӣ навъҳои хосси минтақабоб кишт карда мешаванд. Зиёда аз 60 дарсади зироатҳои ғалладона дар заминҳои лалмӣ кишт шуда, ҳосилнокии миёнаи онҳо аз як гектар 15 - 25 сентнер ва дар заминҳои обӣ 30 - 40 сентнерро ташкил медиҳад. Дар ҷумҳурӣ соли гузашта 1447680 тонна ғалладона истеҳсол гардид, ки аз ин 881985 тоннааш гандум мебошад. Аммо ин барои пурра қонеъ намудани талаботи аҳолӣ бо орд нокифоя буда, боқимондаи талабот аз ҳисоби маҳсулоти воридотӣ таъмин мегардад. Аз ин лиҳоз, барои баланд бардоштани ҳосилнокии гандум андешидани чораҳои саривақтӣ зарур мебошад. Нахуст, иҷро кардани вазифае, ки Президенти мамлакат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон оид ба рӯёндани ҳосили на кам аз 50 сентнер аз 1 гектар дар заминҳои обӣ барои кишоварзон пеш гузоштааст, барои таъмини 70 – 75 дарсади талабот ба маҳсулоти ғизоии ниёзи аввал мусоидат менамояд. Кишоварзон сабаби асосии камсифат будани гандуми маҳаллиро дар сари вақт ҷамъоварӣ нашудани он медонанд, яъне дар офтоби гарми тобистон гандум сифати худро гум мекунад. Инро Маркази байналмилалӣ оид ба таҳқиқоти кишоварзӣ дар минтақаҳои хушк (ИКАРДА) низ муайян кардааст. Коркарди нодурусти гандум – сӯзондани он аз ҷониби баъзе коргоҳҳои истеҳсолӣ, хусусан коргоҳҳои хурди чинӣ, ба сифати маҳсулот таъсир мерасонад. Бартарафсозии ин ва дигар мушкилоти вобаста ба риоя намудани корҳои агротехникии парвариши ғалладона ҳосилнокӣ ва сифати гандумро беҳтар ва ба истеҳсоли орд мутобиқ мегардонад. Ин имкон медиҳад, ки савдогарони маҳаллӣ рафҳои мағозаю дуконҳои хешро на бо маҳсулоти воридотӣ, балки бо маводи фаровони истеҳсоли ватании арзону босифат пур кунанд.
О. ВАФОБЕК, «Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 17.07.2018    №: 140    Мутолиа карданд: 84

19.09.2018


ТОҶИКИСТОН ВА ӮЗБЕКИСТОН. Аввалин тамринҳои муштараки низомӣ

Таъсиси 57 корхонаи нав

Намоиши дастовардҳо ба муносибати Рӯзи шаҳри Хуҷанд

Зуҳро Саидова – соҳиби шоҳҷоиза

Таҳаммул аз амалҳои террористӣ норавост

Баргузории ҳамоиши маъмурони роҳи оҳани кишварҳои СҲШ дар Ӯзбекистон

Дар Ироқ 27 ҳазор нафар аз об заҳролуд гашт

Тӯли 40 соли ислоҳот дар Чин ҷои кор 346 дарсад афзуд

Остона ҳамоиши ҳаштуми глобалии туризми шаҳриро пазироӣ мекунад

Ҷаҳон дар як сатр

18.09.2018


САМБО. Дурахши варзишгари навраси тоҷик дар Аврупо

Иди асал дар Душанбе

КӮЛОБ. Боз ду меҳмонхонаи нав ба истифода дода шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ӮЗБЕКИСТОН. Оғози машқҳои низомии муштарак

Теъдоди қурбонии тӯфони «Мангхут» аз 60 нафар гузашт

Дифои Вазорати ҳуқуқи инсони Покистон аз ҳуқуқи занҳо

Таҳсили фосилавӣ ба ҳар хонандаи ҷопонӣ дастрас шуд

Дар Остона ба хариди партов шурӯъ карданд

17.09.2018


НОҲИЯИ РӮШОН. Сарҳадбонон соҳиби бинои наву замонавӣ шуданд

Баргузории фестивали шаҳрии эҷодиёти кӯдакон

“КӮКНОР-2018”. Мусодираи беш аз 550 килограмм маводи нашъаовар дар Хатлон

ФУТБОЛ. "Хуҷанд" ба пеш баромад

11.09.2018


ДУШАНБЕ МИЗБОНИ СОҲИБКОРОНИ ҶАҲОН

ДЕВАШТИЧ. БУНЁДКОРИҲОИ НОҲИЯ НАМУНАИ ИБРАТАНД

МАРЗ. Боздошти қочоқбарон

КӮЛОБ. ИФТИТОҲИ БОҒЧАИ НАВ

05.09.2018


БӮСТОН. Бунёди чор иншооти нав

ФУТБОЛ. Дар Тоҷикистон мусобиқаҳои байналмилалӣ доир мегарданд

Ориф Алвӣ 13-умин президенти Покистон интихоб гашт

Дар Арабистони Саудӣ барои маводи тахрибӣ дар интернет зиндонӣ мекунанд

Дар Гуҷарат сохтмони баландтарин ҳайкали дунё анҷом меёбад

Ҳиндустон барномаи нави кайҳониро амалӣ месозад

04.09.2018


Боздиди Сарвазири мамлакат аз иншооти гармидиҳии шаҳри Душанбе


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед