logo

иқтисод

ОРД. ЧАРО ОНРО АЗ ГАНДУМИ МАҲАЛЛӢ ИСТЕҲСОЛ НАКУНЕМ?

Баъзан, хоҳиши чашидани як бурда нони аз гандуми маҳаллӣ пухташуда касро дар дукону мағозаҳои фаровони пойтахт ба ҷустуҷӯи орди маҳаллӣ мебарад.

Дар бештари гӯшаҳои “Бозори деҳқон” орди навъҳои якум ва дуюми истеҳсоли хориҷӣ ба фурӯш бароварда шудааст. Дар ин ҷо танҳо дар дукони № 17 орди маҳаллиро дарёфт намудем. Орд дар сехи хурди шаҳри Ҳисор бо коркарди гандуми маҳаллӣ истеҳсол мешавад. Корхонаҳои саноатӣ бо дастрасӣ ба технологияи нав имконияти коркарди ҳама гуна маҳсулотро пайдо карда, ба яке аз ҳадафҳои олӣ – коркарди ашёи хом ва истеҳсоли маҳсулоти ниҳоӣ ноил шуда истодаанд. Вале истеҳсолоти ватании орд аз ҳисоби гандуми воридотӣ ҳанӯз нишони истеҳсоли яке аз 20 номгӯйи маҳсулоти ба содирот нигарондашуда – гандум (истеҳсоли орд) буда наметавонад. Ин ҷо суол пеш меояд, ки бартарии гандуми воридотӣ аз маҳаллӣ дар чист?
Фарқияти гандуми парваришнамуда дар сифати маҳсулоти истеҳсолшуда зоҳир меёбад. Ба гуфтаи Саидҷамол Саидзода, ноиби президенти Академияи илмҳои кишоварзӣ, кишвари мо бо иқлими хушк ва гарм дар водиҳо ва доманакӯҳҳо имконияти зироаткории обӣ ва лалмӣ дорад. Беҳуда нест, ки академик Н. И. Вавилов Тоҷикистонро дар Осиёи Марказӣ ватани навъҳои гуногуни гандум, аз ҷумла гандуми мулоим, ҳисобидааст.
Кишти зироатҳои ғалладона дар кишвар солҳои охир хеле вусъат ёфт. Ҳоло бо тавсияи олимон дар минтақаҳои гуногуни экологии ҷумҳурӣ навъҳои хосси минтақабоб кишт карда мешаванд. Зиёда аз 60 дарсади зироатҳои ғалладона дар заминҳои лалмӣ кишт шуда, ҳосилнокии миёнаи онҳо аз як гектар 15 - 25 сентнер ва дар заминҳои обӣ 30 - 40 сентнерро ташкил медиҳад. Дар ҷумҳурӣ соли гузашта 1447680 тонна ғалладона истеҳсол гардид, ки аз ин 881985 тоннааш гандум мебошад. Аммо ин барои пурра қонеъ намудани талаботи аҳолӣ бо орд нокифоя буда, боқимондаи талабот аз ҳисоби маҳсулоти воридотӣ таъмин мегардад. Аз ин лиҳоз, барои баланд бардоштани ҳосилнокии гандум андешидани чораҳои саривақтӣ зарур мебошад. Нахуст, иҷро кардани вазифае, ки Президенти мамлакат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон оид ба рӯёндани ҳосили на кам аз 50 сентнер аз 1 гектар дар заминҳои обӣ барои кишоварзон пеш гузоштааст, барои таъмини 70 – 75 дарсади талабот ба маҳсулоти ғизоии ниёзи аввал мусоидат менамояд. Кишоварзон сабаби асосии камсифат будани гандуми маҳаллиро дар сари вақт ҷамъоварӣ нашудани он медонанд, яъне дар офтоби гарми тобистон гандум сифати худро гум мекунад. Инро Маркази байналмилалӣ оид ба таҳқиқоти кишоварзӣ дар минтақаҳои хушк (ИКАРДА) низ муайян кардааст. Коркарди нодурусти гандум – сӯзондани он аз ҷониби баъзе коргоҳҳои истеҳсолӣ, хусусан коргоҳҳои хурди чинӣ, ба сифати маҳсулот таъсир мерасонад. Бартарафсозии ин ва дигар мушкилоти вобаста ба риоя намудани корҳои агротехникии парвариши ғалладона ҳосилнокӣ ва сифати гандумро беҳтар ва ба истеҳсоли орд мутобиқ мегардонад. Ин имкон медиҳад, ки савдогарони маҳаллӣ рафҳои мағозаю дуконҳои хешро на бо маҳсулоти воридотӣ, балки бо маводи фаровони истеҳсоли ватании арзону босифат пур кунанд.
О. ВАФОБЕК, «Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 17.07.2018    №: 140    Мутолиа карданд: 303
29.05.2020


ТОҶИКИСТОН. АЗ COVID - 19 БОЗ 423 НАФАРИ ДИГАР ШИФО ЁФТ

28.05.2020


ТОҶИКИСТОН. БОЗ 385 НАФАР АЗ КОРОНАВИРУС ШИФО ЁФТ

ВМКБ. ҲАМОВОЗӢ БА ИҚДОМИ НЕКИ ПЕШВОИ МУАЗЗАМИ МИЛЛАТ

ХИЗМАТИ ҲАРБӢ. НАҚШАИ ДАЪВАТ ПЕШ АЗ МУҲЛАТ ИҶРО ШУД

ВАРЗОБ. ҶОЙҲОИ КОРӢ БЕШТАР МЕГАРДАНД

БУНДЕСЛИГА. РАҚОБАТИ "БАВАРИЯ" БО "БОРУССИЯ" БАРОИ ПОЙГАИ ҚАҲРАМОНӢ

ШАҲРВАНДОНИ ТОҶИКИСТОН БО ПАРВОЗИ МАХСУС АЗ ДЕҲЛӢ ВА ДУБАЙ БА ВАТАН БАРМЕГАРДАНД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

27.05.2020


436 НАФАРИ ДИГАР АЗ БЕМОРИИ COVID – 19 ШИФО ЁФТ

ҶАЛАСАИ ШӮРОИ ВАЗИРОНИ КОРҲОИ ХОРИҶИИ СААД

ТАҚВИЯТИ ҲАМКОРИҲОИ ТОҶИКИСТОНУ ӮЗБЕКИСТОН ДАР МУБОРИЗА АЛАЙҲИ COVID – 19

ДАР РӮИ ҒИЗО ЗАРРАҲОИ COVID-19 НЕСТ!

НОҲИЯИ САНГВОР. МУБОРИЗА АЛАЙҲИ COVID-19 БО УСУЛИ “ХОНА БА ХОНА”

ТАШВИҚОТИ ҲИЗБИ ПЕШОҲАНГ ДАР ПАРТАВИ ҲИДОЯТИ ПЕШВОИ МИЛЛАТ

ЛИГАИ ЧЕМПИОНҲО. МУАЛЛИФИ БЕҲТАРИН ГОЛ БЕҲТАРИН МУРАББӢ ШИНОХТА ШУД

ГАРМО МЕТАВОНАД СИРОЯТИ COVID-19-РО ДАР ӮЗБЕКИСТОН КОҲИШ ДИҲАД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

26.05.2020


ТОҶИКИСТОН. АЗ БЕМОРИИ COVID – 19 1395 НАФАР ШИФО ЁФТ

НОҲИЯИ ЛАХШ. МУБОРИЗА АЛАЙҲИ COVID-19 ТАҲКИМ МЕЁБАД

КУМАКИ ЧИН БАРОИ ПЕШГИРӢ АЗ ПАҲНШАВИИ COVID – 19

БЕЭҲТИЁТИИ МУХЛИСОН - МӮҶИБИ ГИРИФТОРӢ БА КОРОНАВИРУС

ОЛИМОНИ РУС ВАКСИНАИ ЗИДДИ КОРОНАВИРУСРО МУВАФФАҚОНА ОЗМУДАНД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

22.05.2020


ЁРИИ БАШАРДӮСТОНАИ ТОҶИКИСТОН БА ӮЗБЕКИСТОН

КУМАКИ ПРЕЗИДЕНТ БА ВИЛОЯТИ СУҒД

1008 НАФАР АЗ БЕМОРИИ COVID – 19 ШИФО ЁФТ

ВМКБ. ЁРИИ САРВАРИ ДАВЛАТ ФАЪОЛИЯТИ МУАССИСАҲОИ ТАБОБАТИРО БОЗ ҲАМ БЕҲТАР НАМУД

21.05.2020


ОЛИМИ ТОҶИК БОБОҶОН НАЗАРОВ ДАР БРИТАНИЯ ДОРУИ COVID-19 МЕСОЗАД

МИШУСТИН: «АФЗОИШИ ПАҲНШАВИИ КОРОНАВИРУС ДАР РОССИЯ БОЗДОШТА ШУД»

ЧИН БА КИШВАРҲОИ АЗ КОРОНАВИРУС ЗАРАРДИДА $2 МИЛЛИАРД МЕДИҲАД

МЕРКЕЛ: «ЯГОН ДАВЛАТ БА ТАНҲОӢ ИН ЭПИДЕМИЯРО УҲДА КАРДА НАМЕТАВОНАД»

МУЗОКИРОТИ БРИТАНИЯ ВА ФРАНСИЯ ОИД БА ЛАҒВИ КАРАНТИНИ МУСОФИРОНИ ВОРИДШУДА

ТАЙСОН ВА ҲОЛИФИЛД БА РИНГ БАРМЕГАРДАНД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

19.05.2020


407 НАФАРИ ДИГАР АЗ КОРОНАВИРУС ШИФО ЁФТ


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед