logo

номаҳо

ТАҲИЯИ КОДЕКСИ БОНКӢ ТАҚОЗОИ ЗАМОН

Баҳсҳои  печ дар печи бахши бонкдории кишвар, ки ба халалдор гардидани  рушди муътадили соҳа боис шудаанд, таҳияи санади ягонаи танзими ҳуқуқии муносибатҳои бонкиро тақозо менамоянд. Як бахши баҳсҳои  доманадор ин аст, ки муштариён  баъд аз иштирок дар амалиёти бонкӣ маблағҳои худро пас гирифта наметавонанд ва кафолати бозгардони онҳоро низ ҳеҷ як ташкилот бар уҳдаи хеш намегирад.
Яке аз сабабҳои ба вуҷуд омадани ин вазъ зери танзими дурусти ҳуқуқӣ қарор нагирифтани додугирифти шаҳрвандон дар умури бонкист. Кодекси  соҳавӣ дар ин ҷода ягона ҳуҷҷати мукаммали танзимкунандаи муносибатҳои ҷамъиятӣ буда метавонад. Дар пайи пешрафти босуръати муносибатҳои бонкӣ дар ҷумҳурӣ  қонунгузории соҳа низ инкишоф ёфта истодааст. Дар мамлакат вобаста ба танзими фаъолияти бонкӣ санадҳои меъёрию ҳуқуқии зиёд, аз ҷумла қонунҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон “Дар бораи Бонки миллии Тоҷикистон”, “Дар бораи фаъолияти бонкӣ”, “Дар бораи фаъолияти бонкии исломӣ”, “Дар бораи иттифоқҳои қарзӣ”, “Дар бораи таърихи қарз”, “Дар бораи қарзгирии давлатӣ ва қарзе, ки аз ҷониби давлат кафолат дода мешавад”, “Дар бораи ташкилотҳои маблағгузории хурд”, “Дар бораи барҳам додани ташкилотҳои қарзӣ”, қабул шуда, амал менамоянд. Санадҳои  зерқонунӣ  низ дар бахши муносибатҳои бонкӣ хеле зиёданд. Аммо санадҳои номбурда ба ҳам омехта ва парешонанд. Дар ин ҳолат зарурати  кодификатсия намудани санадҳои меъёрию ҳуқуқии соҳа ва таҳияи  санади ягона ва мураттабгардидаи мукаммал дар шакли кодекс пеш омадааст.
Ҳолати муфлисшавии баъзе бонкҳои бонуфузи кишвар мушкилоти дар ин самт ҷойдоштаро боз ҳам шиддатнок намуда, боварии муштариёнро нисбат ба  бонкҳо коҳиш додааст. Аз ин рӯ, танзими ҳуқуқии баҳсҳои бонкӣ ва тартиби ҳалли онҳо дар қонунгузории бонкӣ бояд дар як шакли муайян  инъикоси дақиқи худро ёбад.
Ҳангоми  таъхири пардохти қарзи бонк аз  муштарӣ ба таври маҷбурӣ маблағ меситонанд ё  қарздор ба ҷавобгарии ҷиноӣ кашида мешавад. Вале, агар ташкилоти бонкию қарзӣ аз  муштарӣ қарз ё уҳдадорӣ дошта бошад, ин ҳол ба мушоҳида намерасад.  Нисбат ба бонк ҳеҷ ҷавобгарӣ муқаррар нагардидааст. Ҳамин тавр, масъала ҳалли худро намеёбад.  Дар ин маврид қабули кодекси бонкӣ имконият медиҳад, ки тартиби ҳалли баҳсҳо ба таври мушаххас ба роҳ монда шавад.
Ҳамчунин, инкишофи муносибатҳои бонкӣ, хусусан бо намояндагони хориҷӣ, ҳалли саривақтии ин масъаларо тақозо менамояд. Масалан, фаъолияти филиалу намояндагиҳои бонку ташкилотҳои қарзии хориҷӣ  дар мамлакат, иштироки шаҳрвандони хориҷӣ дар амалиёти бонкҳои ҷумҳурӣ ва баръакс – саҳми шаҳрвандони кишвар дар фаъолияти бонкҳои хориҷӣ, ҳамкории бонку ташкилотҳои қарзии ватанӣ бо муассисаҳои ҳамтои хориҷӣ танзими ҳуқуқии колизионии муносибатҳои бонкиро талаб доранд. Кодекси бонкии Ҷумҳурии Тоҷикистон чун кодексҳои гражданӣ, оилавӣ, ҷиноятӣ  як фасли алоҳидаи қонунгузории мамлакат хоҳад буд.
Баъзе аз коршиносони соҳа бар ин андешаанд, ки муносибатҳои бонкӣ дар Кодекси граждании Ҷумҳурии Тоҷикистон  танзими худро ёфтаанд. Аммо танзимнамоӣ аз ҷониби санади мазкур  қисман сурат гирифта, на ҳамаи паҳлуҳои фаъолияти бонкиро фаро гирифтааст.
Фаридун БОБОХОНОВ,
донишҷӯи  факултети ҳуқуқшиносии Донишгоҳи миллии Тоҷикистон


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 18.07.2018    №: 141    Мутолиа карданд: 253

19.09.2018


ТОҶИКИСТОН ВА ӮЗБЕКИСТОН. Аввалин тамринҳои муштараки низомӣ

Таъсиси 57 корхонаи нав

Намоиши дастовардҳо ба муносибати Рӯзи шаҳри Хуҷанд

Зуҳро Саидова – соҳиби шоҳҷоиза

Таҳаммул аз амалҳои террористӣ норавост

Баргузории ҳамоиши маъмурони роҳи оҳани кишварҳои СҲШ дар Ӯзбекистон

Дар Ироқ 27 ҳазор нафар аз об заҳролуд гашт

Тӯли 40 соли ислоҳот дар Чин ҷои кор 346 дарсад афзуд

Остона ҳамоиши ҳаштуми глобалии туризми шаҳриро пазироӣ мекунад

Ҷаҳон дар як сатр

18.09.2018


САМБО. Дурахши варзишгари навраси тоҷик дар Аврупо

Иди асал дар Душанбе

КӮЛОБ. Боз ду меҳмонхонаи нав ба истифода дода шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ӮЗБЕКИСТОН. Оғози машқҳои низомии муштарак

Теъдоди қурбонии тӯфони «Мангхут» аз 60 нафар гузашт

Дифои Вазорати ҳуқуқи инсони Покистон аз ҳуқуқи занҳо

Таҳсили фосилавӣ ба ҳар хонандаи ҷопонӣ дастрас шуд

Дар Остона ба хариди партов шурӯъ карданд

17.09.2018


НОҲИЯИ РӮШОН. Сарҳадбонон соҳиби бинои наву замонавӣ шуданд

Баргузории фестивали шаҳрии эҷодиёти кӯдакон

“КӮКНОР-2018”. Мусодираи беш аз 550 килограмм маводи нашъаовар дар Хатлон

ФУТБОЛ. "Хуҷанд" ба пеш баромад

11.09.2018


ДУШАНБЕ МИЗБОНИ СОҲИБКОРОНИ ҶАҲОН

ДЕВАШТИЧ. БУНЁДКОРИҲОИ НОҲИЯ НАМУНАИ ИБРАТАНД

МАРЗ. Боздошти қочоқбарон

КӮЛОБ. ИФТИТОҲИ БОҒЧАИ НАВ

05.09.2018


БӮСТОН. Бунёди чор иншооти нав

ФУТБОЛ. Дар Тоҷикистон мусобиқаҳои байналмилалӣ доир мегарданд

Ориф Алвӣ 13-умин президенти Покистон интихоб гашт

Дар Арабистони Саудӣ барои маводи тахрибӣ дар интернет зиндонӣ мекунанд

Дар Гуҷарат сохтмони баландтарин ҳайкали дунё анҷом меёбад

Ҳиндустон барномаи нави кайҳониро амалӣ месозад

04.09.2018


Боздиди Сарвазири мамлакат аз иншооти гармидиҳии шаҳри Душанбе


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед