logo

иҷтимоиёт

ҚАСРИ АРБОБ - ШОҲАСАРИ САНЪАТИ МЕЪМОРӢ

Қасри Арбоб шоҳасари санъати меъмории асри XX тоҷик буда, ҳамчун иншооти таърихӣ аҳамияти бузург дорад.  Зеро 16 ноябри соли 1992 дар он муҳимтарин чорабинӣ – Иҷлосияи XVI Шӯрои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, ки ба сарнавишти миллатамон пайванди ногусастанӣ дорад, баргузор гардид. Маҳз дар он низоми давлатдорӣ барқарор гардида, фарзанди фарзонаи халқ Эмомалӣ Раҳмон Сардори давлат интихоб гардиданд ва Тоҷикистон ба сулҳу суботи комил расид. Ба ибораи дигар, ин кох ошёнест, ки Сарвари давлати тоҷиконро аз ин ҷо то ба минбари Созмони Милали Муттаҳид бурд ва ба миллати куҳанбунёди тоҷик мужда аз фардои дурахшон дод. Аз ин рӯ, Қасри Арбоб барои ҳар фарди тоҷик азизу муқаддас аст. 
Чуноне директори Муассисаи давлатии “Қасри Арбоб” Абдузаффар Иномов иброз дошт, ин кохи боҳашамат дар масоҳати 40,98 гектар доман густурда, маҳз ба шарофати саъю кӯшишҳои раиси колхози ба номи Ворошилов, ду карат Қаҳрамони меҳнати сотсиалистӣ Саидхоҷа Ӯрунхоҷаев (1901 – 1967) бунёд мегардад. Бояд гуфт, ки соли 1935 ҳангоми сафар ба Ленинград раиси шаҳир аз зебоиҳо ва ҳашамати қасрҳои дар замони императори Русия Пётри I сохташуда ба ҳайрат меояд. Махсусан, ба ӯ қасри Петергоф маъқул мешавад. Аз ин лиҳоз, ӯ ба қарор меояд, ки дар ҳудуди колхоз кохе ба ин зебоӣ бисозад. Аммо бо сабаби хуб набудани вазъи молиявӣ ва сар задани Ҷанги Бузурги Ватанӣ, ин  нияти Саидхоҷа Ӯрунхоҷаев амалӣ намегардад. Танҳо пас аз ҷанг, бо беҳтар шудани вазъи иқтисодии мамлакат, муяссар мешавад, ки ба сохтмони он оғоз намоянд. Соли 1950 хишти асоси қасрро Котиби якуми Ҳизби коммунисти Тоҷикистон Бобоҷон Ғафуров гузоштанд ва он 6 ноябри соли 1957 ба истифода дода шуд.
Имрӯзҳо ин кохи бошукӯҳу боҳашамат миёни туристон ҳамчун мавзеи сайёҳӣ маҳбубияти хос дорад ва сол ба сол теъдоди онҳо меафзояд. Бино ба гуфтаи Абдузаффар Иномов, давоми 5 моҳи соли равон наздики 8 ҳазор сайёҳ қасрро тамошо кард, ки шумораи зиёди онҳоро хориҷиён ташкил медиҳанд. Ва барои боз ҳам бештар гаштани шумораи туристон аз ҷониби роҳбарият тадбирҳои мушаххас андешида шуда истодаанд.
Мо худ низ шоҳиди он будем, ки гурӯҳ-гурӯҳ сайёҳони аврупоиву амрикоӣ аз қаср дидан мекарданд. Аз фурсат истифода бурда, бо яке аз онҳо – шаҳрванди Британияи Кабир Венди Вендерворт ҳамсуҳбат шудем, ки чунин гуфт:
- Ман рассом ҳастам. Дар бораи қаср аз ширкатҳои сайёҳӣ маълумот пайдо кардам. Қасри Арбоб бо ҳашамат ва зебоии худ ҳар бинандаро мафтун месозад. Ва ҳар нафаре, ки ба ин ҷо ташриф орад, бешубҳа ба маҳорати волои эъморгаронаш баҳои баланд хоҳад дод. 
Дарвоқеъ, нақшунигори ду роҳрав, ҳашт хона, толори калон, роҳрави ду болохона, се хонаи назди толори калон яке аз дигаре назаррабо, нафису зебоянд. Дар ороиши қаср усулҳои гуногуни нақшунигор, ба монанди гиреҳ, ислимӣ, ислимии дубанд, ислимии ишкелак, лоламадохил истифода шудаанд. Боиси зикри хос аст, ки устоҳо ҳангоми тайёр намудани ранг усули ниёгонро ба кор бурда, ба  он зардии тухм ва шилми зардолу ҳамроҳ кардаанд, зеро ин нақшунигорро боз ҳам пурҷилотар мегардонад. Инҳо маҳсули дастони пурэъҷози устоҳои моҳири кишвар, аз ҷумла Ғафур Мансуров, Масъуд Солиев, Очил Файёзов, мебошанд.
Дар ошёнаи дуюми қаср осорхонаҳои “Иҷлосияи XVI Шӯрои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон”, “Тоҷикистон дар масири Истиқлолият” ва хоҷагии ба номи Саидхоҷа Ӯрунхоҷаев  ҷо гирифтаанд, ки бо сайри онҳо кас бо таърихи сокинони маҳаллӣ, тарзи зиндагӣ ва урфу одати онҳо, сохтмони қаср, замони баргузории иҷлосияи сарнавиштсозу дастовардҳои даврони соҳибистиқлолии кишвар ошно мегардад.
Дар шафати Қасри  Арбоб чойхонаи миллӣ қомат меафрозад, ки  яке аз нодиртарин иншооти меъморӣ буда, бо маҳорати воло наҷҷорию кандакорӣ, наққошию кошинкорӣ, нуқракӯбиву тиллокорӣ шудааст. Ҳамчунин, соли 2015 тибқи дастуру супориши Пешвои миллат дар тарафи рости қаср барои истироҳату фароғати мардум бо 6800 ҷойи нишаст амфитеатр сохта шуд, ки он яке аз маконҳои асосии баргузории чорабиниҳо ба шумор меравад. 
Ҳукумати кишвар барои ҳифзи ин ёдгории беназир диққати махсус медиҳад. Ҳамин аст, ки соли 2011 он ба Муассисаи давлатии “Қасри Арбоб” табдил ёфт ва дар арафаи 20 - солагии таҷлили Иҷлосияи XVI Шӯрои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон (соли 2012) бо ташаббуси Сарвари мамлакат ба маблағи беш аз 25 миллион сомонӣ аз таъмири асосӣ бароварда шуд.
Ин қасри муҳташам яке аз намунаҳои барҷастаи санъати меъморӣ   буда, дар он таърихи ба сари қудрат омадани Пешвои миллат Эмомалӣ Раҳмон, ки таҳти сарварии ӯ обруву нуфузи Ватани маҳбубамон дар арсаи байналмилалӣ беш аз пеш баландтар мегардад, бо ҳарфҳои зарин сабт гаштааст. Ин аст, ки ҳар нафаре ба Хуҷанди бостонӣ меояд, ҳатман ба тамошои Қасри Арбоб меравад.
Меҳрангез ҚОДИРОВА, “Ҷумҳурият”


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 19.07.2018    №: 142    Мутолиа карданд: 252

15.02.2019


ШАМШЕРБОЗӢ. ИШТИРОКИ ВАРЗИШГАРОНИ МО ДАР ЧЕМПИОНАТИ КУШОДИ ОСИЁИ МАРКАЗӢ

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Дар Душанбе ташкили низоми муттаҳидаи мудофиаи зиддиҳавоӣ баррасӣ шуд

Дар чор сол муомилоти мол байни Тоҷикистону Ӯзбекистон 19 маротиба афзуд

Медведев: «Таҳримоти ИМА ба иқтисоди Россия таъсири чандон бузург расонда наметавонад»

Пентагон. ИМА аз Афғонистон ҳамроҳи иттифоқчиёнаш меравад

13.02.2019


2018. Сиёсати хориҷии Тоҷикистон пурбарор буд

КОРРУПСИЯ. 2047 ҷиноят ошкор гардид

САНОАТ. Беш аз 10 миллиард сомонӣ маҳсулот содирот шуд

САРМОЯИ МУСТАҚИМ. Воридот дар ҳоли афзоиш аст

ОБ. Таъминоти аҳолӣ рӯ ба беҳбудӣ дорад

АВҶИ ОБОДКОРИҲО ДАР ШАҲРИ ТУРСУНЗОДА

12.02.2019


АКАДЕМИЯИ ИЛМҲО АЗ КАШФИЁТИ НАВ ТО САНОАТИ ДОРУСОЗӢ

КӮЛОБ. Содироти 825 тонна маҳсулоти кишоварзӣ

ДАНҒАРА. Саноатикунонӣ вусъат мегирад

ФУРУДГОҲҲОИ БАЙНАЛМИЛАЛӢ. Сатҳи хизматрасонӣ рӯ ба беҳбудӣ дорад

ДДК. Авлавият ба сатҳи касбият ва таълим

САДА. Тантанаи ҷашни миллӣ дар ноҳияи Шамсиддини Шоҳин

11.02.2019


ВАЗОРАТИ ФАРҲАНГ. 2018 - соли муваффақиятҳо буд

КУМИТАИ РУШДИ САЙЁҲӢ. Беш аз 1 миллион сайёҳ ба Тоҷикистон омад

МТС. Ҳамкориҳо бо Ӯзбекистон густариш меёбанд

ВМКБ. Гумрукчиён ба буҷет 16,9 миллион сомонӣ ворид карданд

ҲИСОР. Саҳми назарраси соҳибкорон дар ободонии шаҳр

НОҲИЯИ РӮДАКӢ. Ҳаҷми истеҳсоли маҳсулот ба 1 миллиард сомонӣ расид

ВАРЗОБ. Таваҷҷуҳи сайёҳон ба нуқтаҳои истироҳатӣ афзудааст

08.02.2019


Вазорати меҳнат, муҳоҷират ва шуғли аҳолӣ. Музди миёнаи меҳнат - 1220 сомонӣ

КУМИТАИ ТЕЛЕВИЗИОН ВА РАДИО. Сифати кори шабакаҳо беҳтар мешавад

КҲФМГ. Офатҳои табиат 34 миллион самонӣ хисорот овард

Саноатикунонӣ дар Шаҳринав

Меъёри бозтамвил ба 14 дарсад поён фаромад

ШАҲРИ ВАҲДАТ. Иҷрои барзиёди андози иҷтимоӣ

ТАНЗИМ. Қонуншиканӣ коҳиш ёфтааст

СОҲИЛ. Корҳои мустаҳкамсозӣ вусъат меёбанд

ДДСТДТ. Авлавият ба рушди ҳунарҳои мардумӣ


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед