logo

ҳуқуқ

ҚОНУНИ ТАНЗИМ. САНАДЕ, КИ БА ЗОҲИРПАРАСТӢ ХАТИ БАТЛОН КАШИД

Бо гузашти як даҳсола маълум шуд, ки барои ҳифзи арзишҳои фарҳанги миллӣ асос гузошт, суннатҳои динӣ ва он маросимҳои ба таври сунъӣ эҷодкардаи мардумиро ба танзим даровард, анъанаву маросим ва ҷашнҳои миллиро мушаххас намуд, муҳимтар аз ҳама пеши роҳи хурофоту таассуб, худнамоиву зоҳирпарастӣ ва исрофкориву зиёдаравиро гирифт ва ба ҷорӣ гардидани низому тартиботи ягонаи баргузории маросимҳои динию хусусияти миллидошта роҳ кушод.

Солҳои 60 - 80 - уми асри гузашта дар манотиқи саргаҳи Зарафшон, бахусус ноҳияҳои Кӯҳистони Мастчоҳ ва Айнӣ хатнатӯйи кӯдакони мардуми ба қавле доранда бе бузкашӣ намегузашт ва он ба авҷи аълояш расида буд. Аслан ин маросим қабл аз замони шӯравӣ тарвиҷ ёфта, ба мерос мондааст, ки то ҳол нишонаҳои он бо либоси дигар ба назар мерасад. Дар ҳама давру замон ин тоифа фахр мекарданд ва дигарҳоро таъна мезаданд, ки падаронашон онҳоро тӯйи “хабар” кардаанд. Одатан дар тӯйи “хабар” намояндагони мардуми деҳаҳои гирду атроф, бахусус аспдорон ва бузкашони номӣ иштирок мекарданд. Бузкашӣ ду рӯз идома меёфт. Онҳоро ба мардуми деҳа «қӯш» медоданд, яъне тақсим мекарданд. Соҳибтӯй ба қӯшдорон мувофиқ ба шумораи меҳмонон  фақат гӯшт медод. Боқӣ меҳмондорӣ - оростани дастархон, омода намудани шӯрбову палову дигар таомҳо ва хӯрондани аспҳо бар дӯши мардум буд. Дар ин гуна тӯй то бист ва аз он ҳам зиёд гӯсфандҳои чорӣ забҳ мекарданд. Дар ҳолати кам ва ё нарасидани гӯшт соҳибхона маҷбур буд, ки буз ё гӯфанди худро кушта ба меҳмонон таом пазад. Ба ғайр аз ин, боз дар бузкашӣ гӯсфанд, гов, асп ё маблағи пулии муайянеро ба соҳибтӯй медоданд. Чунин «солим» - гузорӣ, яъне, ҳадияҳои гаронарзиш аз ҷониби меҳмонон ба соҳибтӯй, низ пешниҳод мегардид. Ин мусобиқае буд, ки бад - ин минвол дорандагон мардуми авомро ба додани пулу мол бо баҳонаи «номуси диёрдорӣ» ё «ном баровардан» тарғибу таҳрик мекарданд. Гап сари он, ки барандаи тӯй бо овози баланд онҳоеро, ки солим гузоштаанд, пайи ҳам эълон мекард. Агар як қисми солимҳо насиби бузкашон гардад, қисми бештараш ба соҳибтӯй мемонд, ки дар натиҷа на танҳо хароҷоташро мепӯшонд, балки фоидаи зиёд мегирифт. Аз ин ҷост, ки ин тоифа одамон мекӯшиданд, хатнаи фарзандонашонро бодабдаба гузаронанду аз ин ҳисоб фоида ба даст оранд. Хушбахтона, Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи танзими анъана ва ҷашну маросим дар Ҷумҳурии Тоҷикистон» ба ин ҳама маросими риёкоронаву зоҳирпарастона хати батлон кашид.
Ба гуфтаи Абдуҷалил Қозиев, раиси Ҷамоати деҳоти Иван Тоҷики ноҳияи Кӯҳистони Мастчоҳ, то татбиқи қонун мардуми кӯҳистон як умр барои гузарондани маъракаҳои серхароҷот кор мекарданд ва ҳолатҳое буд, ки баъзеҳо қарздор шуда, аз ноилоҷӣ манзили истиқоматиро мефурӯхтанд. Маъракаи хатна ё хонадорсозии фарзанд 7 рӯз бо номҳои Фотеҳагирон, Ҳезумбиёрон, Хатмбахшон, Ордтакон, Оби яккас (аз ҳар хоҷагӣ як нафар иштирок мекард), Ҳалвои калон (ҳама иштирок мекарданд ва лаълии қанду ғӯлинг, мағзу мавиз ва нону чапотӣ ба ҳар се нафар тақсим карда мешуд), Оши калон (дар ин рӯз маъракаи бузкашӣ барпо мегардид) давом мекард. Дар ҳамаи маъракаҳо ба мардум оши палов медоданд ва чандин чорво забҳ мешуд.
- Аз баракати татбиқи қонуни мазкур сатҳи иқтисодиву иҷтимоии сокинони кишвар баланд шуд ва дар беҳтару хубтар гаштани зиндагӣ ва таваҷҷуҳи волидон ба таълиму тарбияи фарзандон тағйироти назаррас ба амал омад. Имрӯз дар ноҳияи Кӯҳистони Мастчоҳ оилае нест, ки хонаи нав напӯшида ва ё автомобил надошта бошад, - мегӯяд Абдуҷалил Қозиев.

Мунаввари САФАР, «Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 25.07.2018    №: 146    Мутолиа карданд: 134

19.09.2018


ТОҶИКИСТОН ВА ӮЗБЕКИСТОН. Аввалин тамринҳои муштараки низомӣ

Таъсиси 57 корхонаи нав

Намоиши дастовардҳо ба муносибати Рӯзи шаҳри Хуҷанд

Зуҳро Саидова – соҳиби шоҳҷоиза

Таҳаммул аз амалҳои террористӣ норавост

Баргузории ҳамоиши маъмурони роҳи оҳани кишварҳои СҲШ дар Ӯзбекистон

Дар Ироқ 27 ҳазор нафар аз об заҳролуд гашт

Тӯли 40 соли ислоҳот дар Чин ҷои кор 346 дарсад афзуд

Остона ҳамоиши ҳаштуми глобалии туризми шаҳриро пазироӣ мекунад

Ҷаҳон дар як сатр

18.09.2018


САМБО. Дурахши варзишгари навраси тоҷик дар Аврупо

Иди асал дар Душанбе

КӮЛОБ. Боз ду меҳмонхонаи нав ба истифода дода шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ӮЗБЕКИСТОН. Оғози машқҳои низомии муштарак

Теъдоди қурбонии тӯфони «Мангхут» аз 60 нафар гузашт

Дифои Вазорати ҳуқуқи инсони Покистон аз ҳуқуқи занҳо

Таҳсили фосилавӣ ба ҳар хонандаи ҷопонӣ дастрас шуд

Дар Остона ба хариди партов шурӯъ карданд

17.09.2018


НОҲИЯИ РӮШОН. Сарҳадбонон соҳиби бинои наву замонавӣ шуданд

Баргузории фестивали шаҳрии эҷодиёти кӯдакон

“КӮКНОР-2018”. Мусодираи беш аз 550 килограмм маводи нашъаовар дар Хатлон

ФУТБОЛ. "Хуҷанд" ба пеш баромад

11.09.2018


ДУШАНБЕ МИЗБОНИ СОҲИБКОРОНИ ҶАҲОН

ДЕВАШТИЧ. БУНЁДКОРИҲОИ НОҲИЯ НАМУНАИ ИБРАТАНД

МАРЗ. Боздошти қочоқбарон

КӮЛОБ. ИФТИТОҲИ БОҒЧАИ НАВ

05.09.2018


БӮСТОН. Бунёди чор иншооти нав

ФУТБОЛ. Дар Тоҷикистон мусобиқаҳои байналмилалӣ доир мегарданд

Ориф Алвӣ 13-умин президенти Покистон интихоб гашт

Дар Арабистони Саудӣ барои маводи тахрибӣ дар интернет зиндонӣ мекунанд

Дар Гуҷарат сохтмони баландтарин ҳайкали дунё анҷом меёбад

Ҳиндустон барномаи нави кайҳониро амалӣ месозад

04.09.2018


Боздиди Сарвазири мамлакат аз иншооти гармидиҳии шаҳри Душанбе


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед