logo

ҳуқуқ

ҚОНУНИ ТАНЗИМ. САНАДЕ, КИ БА ЗОҲИРПАРАСТӢ ХАТИ БАТЛОН КАШИД

Бо гузашти як даҳсола маълум шуд, ки барои ҳифзи арзишҳои фарҳанги миллӣ асос гузошт, суннатҳои динӣ ва он маросимҳои ба таври сунъӣ эҷодкардаи мардумиро ба танзим даровард, анъанаву маросим ва ҷашнҳои миллиро мушаххас намуд, муҳимтар аз ҳама пеши роҳи хурофоту таассуб, худнамоиву зоҳирпарастӣ ва исрофкориву зиёдаравиро гирифт ва ба ҷорӣ гардидани низому тартиботи ягонаи баргузории маросимҳои динию хусусияти миллидошта роҳ кушод.

Солҳои 60 - 80 - уми асри гузашта дар манотиқи саргаҳи Зарафшон, бахусус ноҳияҳои Кӯҳистони Мастчоҳ ва Айнӣ хатнатӯйи кӯдакони мардуми ба қавле доранда бе бузкашӣ намегузашт ва он ба авҷи аълояш расида буд. Аслан ин маросим қабл аз замони шӯравӣ тарвиҷ ёфта, ба мерос мондааст, ки то ҳол нишонаҳои он бо либоси дигар ба назар мерасад. Дар ҳама давру замон ин тоифа фахр мекарданд ва дигарҳоро таъна мезаданд, ки падаронашон онҳоро тӯйи “хабар” кардаанд. Одатан дар тӯйи “хабар” намояндагони мардуми деҳаҳои гирду атроф, бахусус аспдорон ва бузкашони номӣ иштирок мекарданд. Бузкашӣ ду рӯз идома меёфт. Онҳоро ба мардуми деҳа «қӯш» медоданд, яъне тақсим мекарданд. Соҳибтӯй ба қӯшдорон мувофиқ ба шумораи меҳмонон  фақат гӯшт медод. Боқӣ меҳмондорӣ - оростани дастархон, омода намудани шӯрбову палову дигар таомҳо ва хӯрондани аспҳо бар дӯши мардум буд. Дар ин гуна тӯй то бист ва аз он ҳам зиёд гӯсфандҳои чорӣ забҳ мекарданд. Дар ҳолати кам ва ё нарасидани гӯшт соҳибхона маҷбур буд, ки буз ё гӯфанди худро кушта ба меҳмонон таом пазад. Ба ғайр аз ин, боз дар бузкашӣ гӯсфанд, гов, асп ё маблағи пулии муайянеро ба соҳибтӯй медоданд. Чунин «солим» - гузорӣ, яъне, ҳадияҳои гаронарзиш аз ҷониби меҳмонон ба соҳибтӯй, низ пешниҳод мегардид. Ин мусобиқае буд, ки бад - ин минвол дорандагон мардуми авомро ба додани пулу мол бо баҳонаи «номуси диёрдорӣ» ё «ном баровардан» тарғибу таҳрик мекарданд. Гап сари он, ки барандаи тӯй бо овози баланд онҳоеро, ки солим гузоштаанд, пайи ҳам эълон мекард. Агар як қисми солимҳо насиби бузкашон гардад, қисми бештараш ба соҳибтӯй мемонд, ки дар натиҷа на танҳо хароҷоташро мепӯшонд, балки фоидаи зиёд мегирифт. Аз ин ҷост, ки ин тоифа одамон мекӯшиданд, хатнаи фарзандонашонро бодабдаба гузаронанду аз ин ҳисоб фоида ба даст оранд. Хушбахтона, Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи танзими анъана ва ҷашну маросим дар Ҷумҳурии Тоҷикистон» ба ин ҳама маросими риёкоронаву зоҳирпарастона хати батлон кашид.
Ба гуфтаи Абдуҷалил Қозиев, раиси Ҷамоати деҳоти Иван Тоҷики ноҳияи Кӯҳистони Мастчоҳ, то татбиқи қонун мардуми кӯҳистон як умр барои гузарондани маъракаҳои серхароҷот кор мекарданд ва ҳолатҳое буд, ки баъзеҳо қарздор шуда, аз ноилоҷӣ манзили истиқоматиро мефурӯхтанд. Маъракаи хатна ё хонадорсозии фарзанд 7 рӯз бо номҳои Фотеҳагирон, Ҳезумбиёрон, Хатмбахшон, Ордтакон, Оби яккас (аз ҳар хоҷагӣ як нафар иштирок мекард), Ҳалвои калон (ҳама иштирок мекарданд ва лаълии қанду ғӯлинг, мағзу мавиз ва нону чапотӣ ба ҳар се нафар тақсим карда мешуд), Оши калон (дар ин рӯз маъракаи бузкашӣ барпо мегардид) давом мекард. Дар ҳамаи маъракаҳо ба мардум оши палов медоданд ва чандин чорво забҳ мешуд.
- Аз баракати татбиқи қонуни мазкур сатҳи иқтисодиву иҷтимоии сокинони кишвар баланд шуд ва дар беҳтару хубтар гаштани зиндагӣ ва таваҷҷуҳи волидон ба таълиму тарбияи фарзандон тағйироти назаррас ба амал омад. Имрӯз дар ноҳияи Кӯҳистони Мастчоҳ оилае нест, ки хонаи нав напӯшида ва ё автомобил надошта бошад, - мегӯяд Абдуҷалил Қозиев.

Мунаввари САФАР, «Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 25.07.2018    №: 146    Мутолиа карданд: 168

15.11.2018


Ҳамоиш бахшида ба Рӯзи Президент

Нурдинҷон Исмоилов ба Тоҷикистон меояд

Мулоқоти Зубайдулло Зубайдзода бо Амал Муҷрин ал - Ҳамад

Конференсияи гиромидошти Бобоҷон Ғафуров

Путин ва Абэ дар асоси қатъномаи соли 1956 гуфтушунид хоҳанд кард

Таҳлилгарони Nomura сустшавии суръати рушди иқтисоди ҷаҳониро пешгӯӣ намуданд

Frontex: ба Аврупо омадани гурезаҳо 31 дарсад коҳиш ёфт

Назарбоев соли 2019-ро Соли ҷавонон эълом дошт

Ҷаҳон дар як сатр

14.11.2018


Вусъати корҳои ободонӣ дар ноҳияи Восеъ

Ҷамъоварии $482 миллион ба ёрии мардуми Ироқ

Назарбоев ташкили Созмони амнияти дастаҷамъии Осиёро пешниҳод дорад

Ҷонибдории Ангела Меркел аз ташкили артиши ягонаи аврупоӣ

Дар Тошканд Ҳафтаи соҳибкории глобалӣ шурӯъ шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ЧЕМПИОНАТИ ҶАҲОН – 2018. Иштироки се бонуи муштзани тоҷик

БОНКИ МИЛЛӢ. Иқдоми наҷиб

13.11.2018


Мулоқоти Сироҷиддин Муҳриддин ва Юе Бин

Баимзорасии ёддошти тафоҳум

Нақшаи чорабиниҳои амалӣ намудани корҳои ободонию бунёдкорӣ дар давраи солҳои 2019 – 2021 тасдиқ гардид

БӮСТОН. Таҷдиди шуъбаи урология

ВАҲДАТ. 5 иншооти ҷашнӣ ба истифода дода шуд

ЁВОН СИМОИ ТОЗА МЕГИРАД

НОҲИЯИ ШАМСИДДИНИ ШОҲИН. Кӯшишҳо самар медиҳанд

"Дар ин дунё Карим Девонае буд"

Ҳузури бераводиди тоҷикистониён дар Туркия 3 баробар дароз шуд

Аврупо дар бозёбии партовҳои уран дар Тоҷикистон саҳм мегирад

Москва аз ҷумлаи даҳ шаҳри беҳтарини дунёст

Гунаҳгорони ҳалокати 52 ӯзбекистонӣ зиндонӣ шуданд

Чин дар ҷаҳон калонтарин воридкунандаи газ

Ҷаҳон дар як сатр

ҚУБОДИЁН. 48 медали варзишгарон дар нуҳ моҳ

12.11.2018


Дар Париж ҳамоиши сулҳ ифтитоҳ ёфт

Бо эҳтимоми ҳукумати Ҳиндустон нархи сӯзишворӣ арзон мешавад


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед