logo

ҳуқуқ

ҚОНУНИ ТАНЗИМ. САНАДЕ, КИ БА ЗОҲИРПАРАСТӢ ХАТИ БАТЛОН КАШИД

Бо гузашти як даҳсола маълум шуд, ки барои ҳифзи арзишҳои фарҳанги миллӣ асос гузошт, суннатҳои динӣ ва он маросимҳои ба таври сунъӣ эҷодкардаи мардумиро ба танзим даровард, анъанаву маросим ва ҷашнҳои миллиро мушаххас намуд, муҳимтар аз ҳама пеши роҳи хурофоту таассуб, худнамоиву зоҳирпарастӣ ва исрофкориву зиёдаравиро гирифт ва ба ҷорӣ гардидани низому тартиботи ягонаи баргузории маросимҳои динию хусусияти миллидошта роҳ кушод.

Солҳои 60 - 80 - уми асри гузашта дар манотиқи саргаҳи Зарафшон, бахусус ноҳияҳои Кӯҳистони Мастчоҳ ва Айнӣ хатнатӯйи кӯдакони мардуми ба қавле доранда бе бузкашӣ намегузашт ва он ба авҷи аълояш расида буд. Аслан ин маросим қабл аз замони шӯравӣ тарвиҷ ёфта, ба мерос мондааст, ки то ҳол нишонаҳои он бо либоси дигар ба назар мерасад. Дар ҳама давру замон ин тоифа фахр мекарданд ва дигарҳоро таъна мезаданд, ки падаронашон онҳоро тӯйи “хабар” кардаанд. Одатан дар тӯйи “хабар” намояндагони мардуми деҳаҳои гирду атроф, бахусус аспдорон ва бузкашони номӣ иштирок мекарданд. Бузкашӣ ду рӯз идома меёфт. Онҳоро ба мардуми деҳа «қӯш» медоданд, яъне тақсим мекарданд. Соҳибтӯй ба қӯшдорон мувофиқ ба шумораи меҳмонон  фақат гӯшт медод. Боқӣ меҳмондорӣ - оростани дастархон, омода намудани шӯрбову палову дигар таомҳо ва хӯрондани аспҳо бар дӯши мардум буд. Дар ин гуна тӯй то бист ва аз он ҳам зиёд гӯсфандҳои чорӣ забҳ мекарданд. Дар ҳолати кам ва ё нарасидани гӯшт соҳибхона маҷбур буд, ки буз ё гӯфанди худро кушта ба меҳмонон таом пазад. Ба ғайр аз ин, боз дар бузкашӣ гӯсфанд, гов, асп ё маблағи пулии муайянеро ба соҳибтӯй медоданд. Чунин «солим» - гузорӣ, яъне, ҳадияҳои гаронарзиш аз ҷониби меҳмонон ба соҳибтӯй, низ пешниҳод мегардид. Ин мусобиқае буд, ки бад - ин минвол дорандагон мардуми авомро ба додани пулу мол бо баҳонаи «номуси диёрдорӣ» ё «ном баровардан» тарғибу таҳрик мекарданд. Гап сари он, ки барандаи тӯй бо овози баланд онҳоеро, ки солим гузоштаанд, пайи ҳам эълон мекард. Агар як қисми солимҳо насиби бузкашон гардад, қисми бештараш ба соҳибтӯй мемонд, ки дар натиҷа на танҳо хароҷоташро мепӯшонд, балки фоидаи зиёд мегирифт. Аз ин ҷост, ки ин тоифа одамон мекӯшиданд, хатнаи фарзандонашонро бодабдаба гузаронанду аз ин ҳисоб фоида ба даст оранд. Хушбахтона, Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи танзими анъана ва ҷашну маросим дар Ҷумҳурии Тоҷикистон» ба ин ҳама маросими риёкоронаву зоҳирпарастона хати батлон кашид.
Ба гуфтаи Абдуҷалил Қозиев, раиси Ҷамоати деҳоти Иван Тоҷики ноҳияи Кӯҳистони Мастчоҳ, то татбиқи қонун мардуми кӯҳистон як умр барои гузарондани маъракаҳои серхароҷот кор мекарданд ва ҳолатҳое буд, ки баъзеҳо қарздор шуда, аз ноилоҷӣ манзили истиқоматиро мефурӯхтанд. Маъракаи хатна ё хонадорсозии фарзанд 7 рӯз бо номҳои Фотеҳагирон, Ҳезумбиёрон, Хатмбахшон, Ордтакон, Оби яккас (аз ҳар хоҷагӣ як нафар иштирок мекард), Ҳалвои калон (ҳама иштирок мекарданд ва лаълии қанду ғӯлинг, мағзу мавиз ва нону чапотӣ ба ҳар се нафар тақсим карда мешуд), Оши калон (дар ин рӯз маъракаи бузкашӣ барпо мегардид) давом мекард. Дар ҳамаи маъракаҳо ба мардум оши палов медоданд ва чандин чорво забҳ мешуд.
- Аз баракати татбиқи қонуни мазкур сатҳи иқтисодиву иҷтимоии сокинони кишвар баланд шуд ва дар беҳтару хубтар гаштани зиндагӣ ва таваҷҷуҳи волидон ба таълиму тарбияи фарзандон тағйироти назаррас ба амал омад. Имрӯз дар ноҳияи Кӯҳистони Мастчоҳ оилае нест, ки хонаи нав напӯшида ва ё автомобил надошта бошад, - мегӯяд Абдуҷалил Қозиев.

Мунаввари САФАР, «Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 25.07.2018    №: 146    Мутолиа карданд: 212

22.02.2019


Ҷаласаи Комиссияи сетарафаи танзими муносибатҳои иҷтимоию меҳнатӣ

Забони тоҷикӣ таърихи зиёда аз чорҳазорсолаи хату алифбо дорад

ББТ барои фаъолияти оператори низоми пардохтии “Осон” иҷозатнома гирифт

МАВСИМИ НАВИ ЛИГАИ ОЛӢ МОҲИ АПРЕЛ ОҒОЗ МЕГАРДАД

Путин самтҳои асосии сиёсати хориҷии Россияро тавзеҳ дод

Хадамоти вижаи 7 кишвари ИДМ машқи "Арарат-Антитеррор" мегузаронанд

Чин дар кайҳон неругоҳи барқи офтобӣ месозад

21.02.2019


ХУҶАНД. Оғози сохтмони бинои нави «Тоҷикстандарт»

ФУТБОЛ. Тақвими бозиҳои тими мунтахаби олимпии кишвар муайян гардид

Табибон аз Тотористон бо ҳампешаҳои тоҷики худ мубодилаи таҷриба мекунанд

Роҳандозии лоиҳаҳои инноватсионӣ дар Қазоқистон

Дар Ҳиндустон 13 иштирокдори тӯй зери чархи мошини боркаш монд

Сӯхтор сабабгори марги ҳафт кӯдак дар Канада

Ҷаҳон дар як сатр

19.02.2019


МАКТАБИ ДАВЛАТДОРИИ ЭМОМАЛӢ РАҲМОН. ЯК ҲАМОИШИ МУҲИМ

Баррасии масъалаҳои рушди сайёҳӣ

Вохӯрии Низомиддин Зоҳидӣ бо Мазен Шамия

Дурнамои рушди муносибатҳо матраҳ гардид

ҶОМИ КУШОДАИ АВРУПО. Муҳаммадризо Қувватов медали биринҷӣ ба даст овард

Авҷи ниҳолшинонӣ

Саҳми соҳибкорон дар ободии деҳот

Ҳамкории тиҷоратию иқтисодии Чин ва Россия густурдатар мегардад

Сарвар Дониш: «Музокироти сулҳ бидуни ҳукумат қурбе надорад»

«Туҳфаи шоҳона» - и Арабистони Саудӣ ба шаҳрвандони Покистон

Дар Қазоқистон маркази амнияти иттилоотӣ ифтитоҳ меёбад

Сокини навраси Шимкент ду нафарро аз сӯхтор наҷот дод

Ҷаҳон дар як сатр

18.02.2019


Боздиди Азим Иброҳим аз ҷараёни корҳои сохтмонӣ

ВКД Ҷиноятҳо 83,6 дарсад ошкор шуданд

Вазорати молия. Барои дастгирии буҷет маблағи бештар ҷалб хоҳад гашт

«BISHKEK OPEN – 2019». Дурахши каратэ-дочиёни навраси тоҷик

«МОҲИЯТ ВА ТАЪЙИНОТИ МАТБУОТИ МАҲАЛЛӢ»

РОҒУН. Ободонӣ вусъат меёбад

АНДОЗ. Нақша 100, 6 дарсад иҷро гардид


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед