logo

иқтисод

ПИЁЗ. ҲОСИЛ ФАРОВОН, СОДИРОТ ЧӢ?

Кишти пиёз солҳои охир барои деҳқонон фоидаи хуб меовард. Маҳсулоти тайёр аз сари замин ба дасти харидор мерасид. Деҳқонон хароҷоташонро мепӯшонданду аз заҳмати кашидаашон фоида гирифта, қаноатманд буданд. Аз соли 2007 то соли 2016 ҳар мавсим аз ҷумҳурӣ ба Федератсияи Русия то 600 ҳазор тонна пиёз содирот мегардид. Соли 2016 интиқоли пиёз ба ин кишвар ҳамагӣ 138 ҳазор тоннаро ташкил дода, соли 2017 талабот ба он якбора паст рафт. Чаро?
Мардум имрӯз аз фаровонию арзонии пиёз хурсанд аст. Як килои он ҳатто дар бозорҳои пойтахт аз 50 то 80 дирам арзиш дорад. Аммо табъи деҳқонони пиёзкор хира аст. Ҳосили рӯёндаашон, бо вуҷуди заҳмати зиёд кашидан, хароҷоташонро намепӯшонад. Чунончи, барои парвариш кардани пиёзи навъи «Чиполлино» дар 1 гектар то 3 тонна нуриҳои маъдании гуногун сарф мешавад, ки маблағи он бештар аз 10 ҳазор сомониро ташкил медиҳад. Ғайр аз ин, 2-3 ҳазор сомонӣ барои безарар гардондани ҳашароти зараррасон сарф мегардад. Барои парвариши он ва ғундоштани ҳосил низ маблағи калон зарур аст. Обёрии пиёз ҳам маблағ металабад. Деҳқонон барои обёрии 1 гектар замин бештар аз 6 ҳазор сомонӣ сарф мекунанд. Дар маҷмӯъ пиёзкорон дар мавсим барои аз 1 гектар ҳосили хуб рӯёндан маблағи хеле калон сарф менамоянд. Боз ин сарфу харҷи маблағҳо ба ҳован об кӯфтанро мемонад, агар тухмӣ ба шароит номутобиқ ва бесифат бошад. Нархи як кило тухмии пиёз вобаста аз сифату навъаш 200 - 400 сомонист ва дар як гектар 12 - 15 кило тухмӣ истифода мешавад.
Олимони соҳа бар он назаранд, ки тухмиҳои аз хориҷи кишвар воридшуда ба иқлими мо мутобиқ нестанд. Соли аввал ҳосили хуб медиҳанд, вале соли дуюм коштани онҳо фоида надорад. Беҳтар он аст, ки корҳои селексионии олимони худамонро дастгирӣ карда, барояшон шароити мусоиди фаъолияту таҷрибагузаронӣ фароҳам биёрем, то тухмиҳои ба иқлими кишварамон мутобиқ биофаранд.
Коршиносон барои аз ин ҳолат раҳондани деҳқонон пешниҳод доранд, ки масъулони соҳаи кишоварзии мамлакат барои фурӯши маҳсулоти онҳо, аз ҷумла пиёз, бозор пайдо кунанд ва содироти онро, хусусан ба Русия ва Қазоқистон, муназзам роҳандозӣ кунанд. Бунёди марказҳои логистикӣ ва анборҳои бузурги сабзавоту мева низ тақозои замон аст, то ки деҳқонон маҳсули заҳмати худро арзон фурӯхта зарар набинанд. Ҳамчунин, ба деҳқонон дасти ёрӣ дароз кардан - арзиши сӯзишвориву равғанҳои молиданӣ, доруҳои маъданиву заҳрхимикатҳо ва обро кам намудан низ ба нафъи кор аст. Агар ин корҳои хайр сурат бигиранд, меваву сабзавот, аз ҷумла пиёзи босифати деҳқони тоҷик, дар хориҷи кишвар харидори доимии худро пайдо хоҳад кард. Дар акси ҳол, деҳқоне, ки имрӯз ба ивази 100 кило пиёз имкони танҳо 2 – 3 дона тарбуз (ё харбуза) харидан дорад, ба гумон аст, ки соли оянда ба коштани пиёз ҳавасманд бошад.
У. МУРОД, «Ҷумҳурият»

 


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 27.07.2018    №: 148    Мутолиа карданд: 122

19.09.2018


ТОҶИКИСТОН ВА ӮЗБЕКИСТОН. Аввалин тамринҳои муштараки низомӣ

Таъсиси 57 корхонаи нав

Намоиши дастовардҳо ба муносибати Рӯзи шаҳри Хуҷанд

Зуҳро Саидова – соҳиби шоҳҷоиза

Таҳаммул аз амалҳои террористӣ норавост

Баргузории ҳамоиши маъмурони роҳи оҳани кишварҳои СҲШ дар Ӯзбекистон

Дар Ироқ 27 ҳазор нафар аз об заҳролуд гашт

Тӯли 40 соли ислоҳот дар Чин ҷои кор 346 дарсад афзуд

Остона ҳамоиши ҳаштуми глобалии туризми шаҳриро пазироӣ мекунад

Ҷаҳон дар як сатр

18.09.2018


САМБО. Дурахши варзишгари навраси тоҷик дар Аврупо

Иди асал дар Душанбе

КӮЛОБ. Боз ду меҳмонхонаи нав ба истифода дода шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ӮЗБЕКИСТОН. Оғози машқҳои низомии муштарак

Теъдоди қурбонии тӯфони «Мангхут» аз 60 нафар гузашт

Дифои Вазорати ҳуқуқи инсони Покистон аз ҳуқуқи занҳо

Таҳсили фосилавӣ ба ҳар хонандаи ҷопонӣ дастрас шуд

Дар Остона ба хариди партов шурӯъ карданд

17.09.2018


НОҲИЯИ РӮШОН. Сарҳадбонон соҳиби бинои наву замонавӣ шуданд

Баргузории фестивали шаҳрии эҷодиёти кӯдакон

“КӮКНОР-2018”. Мусодираи беш аз 550 килограмм маводи нашъаовар дар Хатлон

ФУТБОЛ. "Хуҷанд" ба пеш баромад

11.09.2018


ДУШАНБЕ МИЗБОНИ СОҲИБКОРОНИ ҶАҲОН

ДЕВАШТИЧ. БУНЁДКОРИҲОИ НОҲИЯ НАМУНАИ ИБРАТАНД

МАРЗ. Боздошти қочоқбарон

КӮЛОБ. ИФТИТОҲИ БОҒЧАИ НАВ

05.09.2018


БӮСТОН. Бунёди чор иншооти нав

ФУТБОЛ. Дар Тоҷикистон мусобиқаҳои байналмилалӣ доир мегарданд

Ориф Алвӣ 13-умин президенти Покистон интихоб гашт

Дар Арабистони Саудӣ барои маводи тахрибӣ дар интернет зиндонӣ мекунанд

Дар Гуҷарат сохтмони баландтарин ҳайкали дунё анҷом меёбад

Ҳиндустон барномаи нави кайҳониро амалӣ месозад

04.09.2018


Боздиди Сарвазири мамлакат аз иншооти гармидиҳии шаҳри Душанбе


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед