logo

иҷтимоиёт

РӮЗГОРЕ БАРОИ ИБРАТ

Соҳиб Табаров, узви Академияи илмҳои ҷумҳурӣ, барандаи Ҷоизаи давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон ба номи Абуабдуллоҳи Рӯдакӣ, муаллифи беш аз 800 рисола, мақола, тақриз, эссе, дастурамалу барномаҳои таълимӣ,  китобҳои дарсӣ ва зиёда аз 50 китоби илмӣ – тадқиқотӣ мебошад. Агарчи умри дароз, яъне беш аз 90 сол дид, аммо аксар бо ранҷу азоб, талошу мубориза гузаштааст. Аз ҷавонӣ шиква надошт ва мегуфт, ки дар ин даврон офтоби толеаш дурахшидааст.
Соли 1934 ё худ дар даҳсолагӣ, пас аз ду соли таҳсил дар хонаи бачагони ноҳияи Муъминобод, ба хонаи бачагони Тебалайи шаҳри Кӯлоб омад. Изҳор медошт: «Аз ҳамон сол роҳи ояндаи худро муайян кардам. Ин ҷо моро на танҳо таълим медоданд, балки тарзи зист, муомилаву муносибат, ахлоқу одоб, гуфтору кирдорро меомӯзонданд».
Дар омӯзишгоҳҳои педагогии Самарқанд, Панҷакент, Кӯлоб ва Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ таҳсилро идома медиҳад.
Дар рушду камолаш устодон Шарифҷон Ҳусейнзода ва махсусан, Абдулғанӣ Мирзоев саҳм доштанд.
Навиштаҳояш аз соли 1938, яъне он замон, ки дар омӯзишгоҳи педагогии шаҳри Кӯлоб таҳсил мекард, дар матбуоти даврӣ ба табъ мерасиданд. То ба охирин рӯзҳои ҳаёташ алоқаашро аз матбуот наканд. Мехост ба ин васила сари вақт дар боло рафтани дониш, шинохти ҳақиқат, ислоҳи камбудиҳо, рушди адабиёт ва адабиётшиносӣ саҳми дуруст бигирад.
Ба пурсиши инҷониб, ки «кӣ мунаққид шуда метавонад?» чунин посух дода буд: «Агар бепарда гӯям, танҳо одами боҷуръат мунаққид шуда метавонад. Дониши мунаққид бояд хеле комил  бошад, ҳатто дар муқоиса ба шоиру нависандаву  драматург ҳам ва соҳаҳои гуногуни адабиёту адабиётшиносиро донад. Мунаққид бояд ҳеҷ гоҳ ба вазифаву зодгоҳу маҳали адиб аҳамият надиҳад. Танҳо ҳақиқат ва ҳақиқатро бигӯяд».
Ин сифатҳоро худ доро ва дар соҳаи мазкур забардаст буд. Аз ин рӯ, «Белинскийи тоҷикон» - аш мегуфтанду мегӯянд.
Саттор Турсун, Нависандаи халқии Тоҷикистон, дар бораи Соҳиб Табаров навишта буд: «Вай дар арсаи адабиёт умуман, дар доираи фарҳанги миллат низ пайгир, ҳақталош, нотарс ва  яклухту якрӯй буд. Ва ҳаст...» (Ҷумҳурият», 22 ноябри соли 2002»).
Аз соли 1949 номзади илмҳои филология, аз соли 1951 нахустин дотсенти кафедраи забону адабиёти Донишгоҳи миллии Тоҷикистон ва аз соли 1953 узви вобастаи Академияи илмҳои ҷумҳурӣ буд.
Аз суханони ӯст: «Курси «Назарияи танқиди адабӣ»-ро, ки дар тамоми дунё набуд, гузаштам, барномаашро тартиб додам, китобашро навиштам. Ин сабаб шуд, ки се китобча дар бораи назарияи танқиди адабӣ бинависам. Агар гӯед, ки асосгузори илми назарияи танқиди адабӣ дар Тоҷикистон Соҳиб Табаров аст ва он даҳ кори докторӣ мешавад, бешӯхӣ, хато намешавад. Шумо дар куҷо «Асосҳои назарияи танқиди адабӣ» - ро пайдо карда метавонед? Ба забони русӣ ҳам ин гуна адабиётро наёфтам, ба забони англисӣ ҳам. Аз рӯи ин се китоби ман ҳоло дарс мегузаранд».
Ба ҷуз ин, дар адабиётшиносӣ чандин мактаб, аз қабили матншиносӣ, адабиётшиносии муқоисавиро асос гузошт.
Мегуфт, ки кас дар пирӣ на нонгадо, балки одамгадо мешавад. Ва ҳам изҳор медошт: «Агар медонистам, ки ин қадар зуд пир мешавам, ду - се баробар зиёдтар кор мекардам». Таъкид менамуд, ки «Таърихи адабиёти тоҷик», таърихи саҳеҳу дурусти онро аз оғоз то ба имрӯз навиштан зарур аст ва ба эҷоди ҳар адиб аз рӯи ҷойгоҳашон дар адабиёт бояд баҳо дод.
12 майи соли 2015 дунёро падруд гуфт.

Абдулқодири РАҲИМ,
«Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 2.08.2018    №: 152    Мутолиа карданд: 373

06.12.2019


Боздиди Рустами Эмомалӣ аз варзишгоҳи «Миллий»

Хуҷанд. Бунёди корхонаи истеҳсоли телевизор, яхдон ва кондитсионер

Масъалаи моҳияти сармояи инсонӣ дар рушди инноватсионӣ мавриди баррасӣ қарор гирифт

Пекин аз Вашингтон кам кардани боҷи молҳои чиниро дархост намуд

ОПЕК истихроҷи нафтро метавонад кам созад

Дар мактабҳои Қазоқистон гузариш ба алифбои лотиниро мавқуф гузоштанд

Коррупсияро дар Қирғизистон тавассути рақамисозӣ бартараф карданианд

Ҷаҳон дар як сатр

05.12.2019


Беш аз ду тонна доруворӣ ба коми оташ рафт

Фестивали филм ва мусиқии Руминия дар Тоҷикистон

Боздиди Рустами Эмомалӣ аз шаҳри Самарқанд

Дар Афғонистон шоҳасари Бобоҷон Ғафуров “Тоҷикон” чоп шуд

Макрон изҳороти НАТО оид ба «таҳдиди русӣ» - ро зери шубҳа гузошт

Боздошти муовини собиқ сарвари «ДИ» Ал - Бағдодӣ дар Ироқ

Андрей шевченко дар мураббигӣ низ муваффақ аст

Ҷаҳон дар як сатр

04.12.2019


Тақвияти ҳамкориҳо дар мубориза бар зидди терроризму экстремизм матраҳ гардид

Ҷаласаи гурӯҳи корӣ оид ба таҳияи намоишгоҳ бахшида ба мероси муштараки фарҳангии Роҳи абрешим баргузор шуд

Китоби Президенти Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон дар Теҳрон рӯнамоӣ мешавад

Мирзиёев раиси шаҳри Душанбе Рустами Эмомалиро ба ҳузур пазируфт

Департаменти давлатӣ: «ИМА Россияро маблағгузори терроризм намешуморад»

Ҳукумати Албания хисороти заминҷунбии мудҳишро ҳисоб намуд

Москва ва Киев созишномаи 10 – солаи таҳвили нафтро ба имзо расонданд

Ҷаҳон дар як сатр

03.12.2019


Дар пойтахт барӯйхатгирии аҳолӣ ва фонди манзил гузаронда мешавад

Дар майдони «Дӯстӣ» арчаи солинавӣ қомат меафрозад

«Лолаи тиллоӣ» синамогарони тоҷикро ба ҳам овард

Дар Британия намояндагии маҳфили “Ҷавонони дар хориҷи кишвар таҳсилдошта” ифтитоҳ ёфт

Россия ва Беларус қисме аз ваколатҳоро ба ҳукумати ягона медиҳанд

Олимон суду зиёни қаҳванӯширо ном бурданд

Ҷаҳон дар як сатр

САМБО. Медали биринҷии Сорбон дар Қазоқистон

02.12.2019


Дар Бишкек кишварҳои аъзои СААД 15 санад ба имзо расонданд

Эрдуғон кишварҳои арабро ба ёрии Албания даъват намуд


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед