logo

иҷтимоиёт

РӮЗГОРЕ БАРОИ ИБРАТ

Соҳиб Табаров, узви Академияи илмҳои ҷумҳурӣ, барандаи Ҷоизаи давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон ба номи Абуабдуллоҳи Рӯдакӣ, муаллифи беш аз 800 рисола, мақола, тақриз, эссе, дастурамалу барномаҳои таълимӣ,  китобҳои дарсӣ ва зиёда аз 50 китоби илмӣ – тадқиқотӣ мебошад. Агарчи умри дароз, яъне беш аз 90 сол дид, аммо аксар бо ранҷу азоб, талошу мубориза гузаштааст. Аз ҷавонӣ шиква надошт ва мегуфт, ки дар ин даврон офтоби толеаш дурахшидааст.
Соли 1934 ё худ дар даҳсолагӣ, пас аз ду соли таҳсил дар хонаи бачагони ноҳияи Муъминобод, ба хонаи бачагони Тебалайи шаҳри Кӯлоб омад. Изҳор медошт: «Аз ҳамон сол роҳи ояндаи худро муайян кардам. Ин ҷо моро на танҳо таълим медоданд, балки тарзи зист, муомилаву муносибат, ахлоқу одоб, гуфтору кирдорро меомӯзонданд».
Дар омӯзишгоҳҳои педагогии Самарқанд, Панҷакент, Кӯлоб ва Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ таҳсилро идома медиҳад.
Дар рушду камолаш устодон Шарифҷон Ҳусейнзода ва махсусан, Абдулғанӣ Мирзоев саҳм доштанд.
Навиштаҳояш аз соли 1938, яъне он замон, ки дар омӯзишгоҳи педагогии шаҳри Кӯлоб таҳсил мекард, дар матбуоти даврӣ ба табъ мерасиданд. То ба охирин рӯзҳои ҳаёташ алоқаашро аз матбуот наканд. Мехост ба ин васила сари вақт дар боло рафтани дониш, шинохти ҳақиқат, ислоҳи камбудиҳо, рушди адабиёт ва адабиётшиносӣ саҳми дуруст бигирад.
Ба пурсиши инҷониб, ки «кӣ мунаққид шуда метавонад?» чунин посух дода буд: «Агар бепарда гӯям, танҳо одами боҷуръат мунаққид шуда метавонад. Дониши мунаққид бояд хеле комил  бошад, ҳатто дар муқоиса ба шоиру нависандаву  драматург ҳам ва соҳаҳои гуногуни адабиёту адабиётшиносиро донад. Мунаққид бояд ҳеҷ гоҳ ба вазифаву зодгоҳу маҳали адиб аҳамият надиҳад. Танҳо ҳақиқат ва ҳақиқатро бигӯяд».
Ин сифатҳоро худ доро ва дар соҳаи мазкур забардаст буд. Аз ин рӯ, «Белинскийи тоҷикон» - аш мегуфтанду мегӯянд.
Саттор Турсун, Нависандаи халқии Тоҷикистон, дар бораи Соҳиб Табаров навишта буд: «Вай дар арсаи адабиёт умуман, дар доираи фарҳанги миллат низ пайгир, ҳақталош, нотарс ва  яклухту якрӯй буд. Ва ҳаст...» (Ҷумҳурият», 22 ноябри соли 2002»).
Аз соли 1949 номзади илмҳои филология, аз соли 1951 нахустин дотсенти кафедраи забону адабиёти Донишгоҳи миллии Тоҷикистон ва аз соли 1953 узви вобастаи Академияи илмҳои ҷумҳурӣ буд.
Аз суханони ӯст: «Курси «Назарияи танқиди адабӣ»-ро, ки дар тамоми дунё набуд, гузаштам, барномаашро тартиб додам, китобашро навиштам. Ин сабаб шуд, ки се китобча дар бораи назарияи танқиди адабӣ бинависам. Агар гӯед, ки асосгузори илми назарияи танқиди адабӣ дар Тоҷикистон Соҳиб Табаров аст ва он даҳ кори докторӣ мешавад, бешӯхӣ, хато намешавад. Шумо дар куҷо «Асосҳои назарияи танқиди адабӣ» - ро пайдо карда метавонед? Ба забони русӣ ҳам ин гуна адабиётро наёфтам, ба забони англисӣ ҳам. Аз рӯи ин се китоби ман ҳоло дарс мегузаранд».
Ба ҷуз ин, дар адабиётшиносӣ чандин мактаб, аз қабили матншиносӣ, адабиётшиносии муқоисавиро асос гузошт.
Мегуфт, ки кас дар пирӣ на нонгадо, балки одамгадо мешавад. Ва ҳам изҳор медошт: «Агар медонистам, ки ин қадар зуд пир мешавам, ду - се баробар зиёдтар кор мекардам». Таъкид менамуд, ки «Таърихи адабиёти тоҷик», таърихи саҳеҳу дурусти онро аз оғоз то ба имрӯз навиштан зарур аст ва ба эҷоди ҳар адиб аз рӯи ҷойгоҳашон дар адабиёт бояд баҳо дод.
12 майи соли 2015 дунёро падруд гуфт.

Абдулқодири РАҲИМ,
«Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 2.08.2018    №: 152    Мутолиа карданд: 315

21.08.2019


Путин 4 сентябр бо Сарвазири Ҳиндустон музокирот мегузаронад

Амири Қатар даъвати Путинро ба ФИБП пазируфт

Даҳ ҳазор нафар бинобар сӯхтор дар пойтахти Бангладеш бе сарпаноҳ монд

Токио имкони ба мадор баровардани радифҳои ҳарбиро баррасӣ дорад

Ҷаҳон дар як сатр

ШИНОВАРӢ. Варзишгарони тоҷик ба Чемпионати ҷаҳон рафтанд

19.08.2019


Баррасии асосноккунии техникиву иқтисодии роҳи Қалъаи Хумб – Ванҷ

Баргузории ҳамоиши "Ҷавонони эҷодкор – парчамбардорони миллат ва пайравони Пешвои миллат"

15.08.2019


Муносибатҳои Ҳиндустон ва ҶМЧ бояд суботи ҷаҳонро таъмин созанд

Дар Япония бар асари гармии ҳаво наздики 13 ҳазор кас бистарӣ шуд

Мулоқоти сарони Россия, Эрон ва Туркия моҳи сентябр доир мешавад

Ҷаҳон дар як сатр

05.08.2019


Ҷаҳон дар як сатр

01.08.2019


Вохӯрии Сироҷиддин Муҳриддин бо Кан Ҷе - квон

Масоили муҳоҷират матраҳ гардид

Фестивали яхмос ва обҳои ташнагишикан дар Душанбе

АКАДЕМИЯИ ИЛМҲО. Аз таъсиси маркази тарҷума то ҷашни Саразм

64 дарсади зарари молиявӣ барқарор шуд

ШАҲРИ ТУРСУНЗОДА. Корҳои ободонӣ вусъат мегиранд

ҲИСОР. Саноатикунонӣ дар мадди аввал

ФАЙЗОБОД. Афзоиши истеҳсоли маҳсулоти кишоварзӣ

НОҲИЯИ РӮДАКӢ. Саноат рӯ ба беҳбудӣ дорад

ДДТТ. Нуфузи байналмилалӣ меафзояд

Ҷаҳон дар як сатр

30.07.2019


Фестивали тобистонаи Душанбе доир мешавад

Мулоқоти Шодихон Ҷамшед бо Хуанг Деҳаи

Соҳибкорони ватанию хориҷӣ дар Бадахшон ҷамъ меоянд

БЕҲСОЗИИ ТАЪМИНОТ БО ОБ. Барои он зиёда аз 27 миллион ҷудо гардид

ШАҲРИНАВ. 160 иншооти ҷашнӣ ба истифода дода шуд

Трамп то интихоботи соли 2020 артишашро аз Афғонистон бароварданист

Душанбе 80 шаҳрванди Афғонистонро, ки дар Тоҷикистон ҳукм гирифтааст, ба Кобул истирдод намуд

Ҷаҳон дар як сатр

29.07.2019


ҲИФЗИ ИҶТИМОӢ. Як нишасти муҳим

ДУШАНБЕ. Рушди саноат дар мадди аввал


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед