logo

иҷтимоиёт

РӮЗГОРЕ БАРОИ ИБРАТ

Соҳиб Табаров, узви Академияи илмҳои ҷумҳурӣ, барандаи Ҷоизаи давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон ба номи Абуабдуллоҳи Рӯдакӣ, муаллифи беш аз 800 рисола, мақола, тақриз, эссе, дастурамалу барномаҳои таълимӣ,  китобҳои дарсӣ ва зиёда аз 50 китоби илмӣ – тадқиқотӣ мебошад. Агарчи умри дароз, яъне беш аз 90 сол дид, аммо аксар бо ранҷу азоб, талошу мубориза гузаштааст. Аз ҷавонӣ шиква надошт ва мегуфт, ки дар ин даврон офтоби толеаш дурахшидааст.
Соли 1934 ё худ дар даҳсолагӣ, пас аз ду соли таҳсил дар хонаи бачагони ноҳияи Муъминобод, ба хонаи бачагони Тебалайи шаҳри Кӯлоб омад. Изҳор медошт: «Аз ҳамон сол роҳи ояндаи худро муайян кардам. Ин ҷо моро на танҳо таълим медоданд, балки тарзи зист, муомилаву муносибат, ахлоқу одоб, гуфтору кирдорро меомӯзонданд».
Дар омӯзишгоҳҳои педагогии Самарқанд, Панҷакент, Кӯлоб ва Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ таҳсилро идома медиҳад.
Дар рушду камолаш устодон Шарифҷон Ҳусейнзода ва махсусан, Абдулғанӣ Мирзоев саҳм доштанд.
Навиштаҳояш аз соли 1938, яъне он замон, ки дар омӯзишгоҳи педагогии шаҳри Кӯлоб таҳсил мекард, дар матбуоти даврӣ ба табъ мерасиданд. То ба охирин рӯзҳои ҳаёташ алоқаашро аз матбуот наканд. Мехост ба ин васила сари вақт дар боло рафтани дониш, шинохти ҳақиқат, ислоҳи камбудиҳо, рушди адабиёт ва адабиётшиносӣ саҳми дуруст бигирад.
Ба пурсиши инҷониб, ки «кӣ мунаққид шуда метавонад?» чунин посух дода буд: «Агар бепарда гӯям, танҳо одами боҷуръат мунаққид шуда метавонад. Дониши мунаққид бояд хеле комил  бошад, ҳатто дар муқоиса ба шоиру нависандаву  драматург ҳам ва соҳаҳои гуногуни адабиёту адабиётшиносиро донад. Мунаққид бояд ҳеҷ гоҳ ба вазифаву зодгоҳу маҳали адиб аҳамият надиҳад. Танҳо ҳақиқат ва ҳақиқатро бигӯяд».
Ин сифатҳоро худ доро ва дар соҳаи мазкур забардаст буд. Аз ин рӯ, «Белинскийи тоҷикон» - аш мегуфтанду мегӯянд.
Саттор Турсун, Нависандаи халқии Тоҷикистон, дар бораи Соҳиб Табаров навишта буд: «Вай дар арсаи адабиёт умуман, дар доираи фарҳанги миллат низ пайгир, ҳақталош, нотарс ва  яклухту якрӯй буд. Ва ҳаст...» (Ҷумҳурият», 22 ноябри соли 2002»).
Аз соли 1949 номзади илмҳои филология, аз соли 1951 нахустин дотсенти кафедраи забону адабиёти Донишгоҳи миллии Тоҷикистон ва аз соли 1953 узви вобастаи Академияи илмҳои ҷумҳурӣ буд.
Аз суханони ӯст: «Курси «Назарияи танқиди адабӣ»-ро, ки дар тамоми дунё набуд, гузаштам, барномаашро тартиб додам, китобашро навиштам. Ин сабаб шуд, ки се китобча дар бораи назарияи танқиди адабӣ бинависам. Агар гӯед, ки асосгузори илми назарияи танқиди адабӣ дар Тоҷикистон Соҳиб Табаров аст ва он даҳ кори докторӣ мешавад, бешӯхӣ, хато намешавад. Шумо дар куҷо «Асосҳои назарияи танқиди адабӣ» - ро пайдо карда метавонед? Ба забони русӣ ҳам ин гуна адабиётро наёфтам, ба забони англисӣ ҳам. Аз рӯи ин се китоби ман ҳоло дарс мегузаранд».
Ба ҷуз ин, дар адабиётшиносӣ чандин мактаб, аз қабили матншиносӣ, адабиётшиносии муқоисавиро асос гузошт.
Мегуфт, ки кас дар пирӣ на нонгадо, балки одамгадо мешавад. Ва ҳам изҳор медошт: «Агар медонистам, ки ин қадар зуд пир мешавам, ду - се баробар зиёдтар кор мекардам». Таъкид менамуд, ки «Таърихи адабиёти тоҷик», таърихи саҳеҳу дурусти онро аз оғоз то ба имрӯз навиштан зарур аст ва ба эҷоди ҳар адиб аз рӯи ҷойгоҳашон дар адабиёт бояд баҳо дод.
12 майи соли 2015 дунёро падруд гуфт.

Абдулқодири РАҲИМ,
«Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 2.08.2018    №: 152    Мутолиа карданд: 236

22.02.2019


Ҷаласаи Комиссияи сетарафаи танзими муносибатҳои иҷтимоию меҳнатӣ

Забони тоҷикӣ таърихи зиёда аз чорҳазорсолаи хату алифбо дорад

ББТ барои фаъолияти оператори низоми пардохтии “Осон” иҷозатнома гирифт

МАВСИМИ НАВИ ЛИГАИ ОЛӢ МОҲИ АПРЕЛ ОҒОЗ МЕГАРДАД

Путин самтҳои асосии сиёсати хориҷии Россияро тавзеҳ дод

Хадамоти вижаи 7 кишвари ИДМ машқи "Арарат-Антитеррор" мегузаронанд

Чин дар кайҳон неругоҳи барқи офтобӣ месозад

21.02.2019


ХУҶАНД. Оғози сохтмони бинои нави «Тоҷикстандарт»

ФУТБОЛ. Тақвими бозиҳои тими мунтахаби олимпии кишвар муайян гардид

Табибон аз Тотористон бо ҳампешаҳои тоҷики худ мубодилаи таҷриба мекунанд

Роҳандозии лоиҳаҳои инноватсионӣ дар Қазоқистон

Дар Ҳиндустон 13 иштирокдори тӯй зери чархи мошини боркаш монд

Сӯхтор сабабгори марги ҳафт кӯдак дар Канада

Ҷаҳон дар як сатр

19.02.2019


МАКТАБИ ДАВЛАТДОРИИ ЭМОМАЛӢ РАҲМОН. ЯК ҲАМОИШИ МУҲИМ

Баррасии масъалаҳои рушди сайёҳӣ

Вохӯрии Низомиддин Зоҳидӣ бо Мазен Шамия

Дурнамои рушди муносибатҳо матраҳ гардид

ҶОМИ КУШОДАИ АВРУПО. Муҳаммадризо Қувватов медали биринҷӣ ба даст овард

Авҷи ниҳолшинонӣ

Саҳми соҳибкорон дар ободии деҳот

Ҳамкории тиҷоратию иқтисодии Чин ва Россия густурдатар мегардад

Сарвар Дониш: «Музокироти сулҳ бидуни ҳукумат қурбе надорад»

«Туҳфаи шоҳона» - и Арабистони Саудӣ ба шаҳрвандони Покистон

Дар Қазоқистон маркази амнияти иттилоотӣ ифтитоҳ меёбад

Сокини навраси Шимкент ду нафарро аз сӯхтор наҷот дод

Ҷаҳон дар як сатр

18.02.2019


Боздиди Азим Иброҳим аз ҷараёни корҳои сохтмонӣ

ВКД Ҷиноятҳо 83,6 дарсад ошкор шуданд

Вазорати молия. Барои дастгирии буҷет маблағи бештар ҷалб хоҳад гашт

«BISHKEK OPEN – 2019». Дурахши каратэ-дочиёни навраси тоҷик

«МОҲИЯТ ВА ТАЪЙИНОТИ МАТБУОТИ МАҲАЛЛӢ»

РОҒУН. Ободонӣ вусъат меёбад

АНДОЗ. Нақша 100, 6 дарсад иҷро гардид


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед