logo

иҷтимоиёт

МАҚОМИ ОБ ДАР ҶАҲОН

Сайёраи Замин аз кайҳон каб - кабуд метобад, яъне қисмати асосии сайёра об аст. Ҳаёт дар Замин ба туфайли об пайдо шудааст. Олами ҳайвоноту наботот бо об алоқамандии ногусастанӣ дорад.
Об асоси зиндагии инсон ва маҳсулоти асосии истеъмолӣ ба шумор меравад. Бе он зиндагӣ ғайриимкон аст. Таркиби рустаниҳо то 90% ва бадани инсон то 70% об дорад. Об аз чор се ҳиссаи заминро фаро гирифта, қариб ба ҳамаи ҷараёнҳои олами зинда таъсир мерасонад.
Ҳанӯз нависандаи машҳури фаронсавӣ Антуан де Сент - Экзюперӣ навишта буд: «Об, ту ранг, маза ва бӯй надорӣ, туро наметавон тасвир намуд, одамон аз ту ҳаловат мебаранд, дар сурате ки ба пуррагӣ намедонанд ту чӣ ҳастӣ. Наметавон гуфт, ки ту чизи зарурӣ барои ҳаётӣ, чунки ту худ ҳаётӣ».
Об нишондиҳандаи пиршавии инсонҳо низ мебошад. Таркиби бадани кӯдак то синни яксолагӣ 80 - 85% аз об иборат аст, дар ҳолати расидан ба синни 18 - солагӣ об то 65-70% ва дар пиронсолӣ то 25% кам мешавад. Аз ин рӯ, барои таъмин намудани организми инсон бо миқдори кифояи оби босифат зарур аст, ки ҷараёни мубодилаи обро баробар нигоҳ дорем. Аз сифати об сифати ҳаёти мо вобастагӣ дорад. Инсон то 40 шабонарӯз метавонад бе хӯрдани ғизо умр ба сар барад, аммо бе об на зиёда аз 7 шабонарӯз.
Инсон нақши калидии обро дар ҳаёти худ ба назар намегирад, то он даме, ки ба он дастрасӣ дошта бошад, ҳамин ки якчанд соат аз об маҳрум монд, қимати онро хуб дарк мекунад. Вақте то 2 % - и об аз бадани инсон ихроҷ мегардад, шахс ташнагӣ, дар сурати 6 - 8 % кам шудани он ҳолати мадҳуширо ҳис мекунад, дар сурати 10 % нарасидани об дар бадани инсон нишонаҳои таваҳҳум (галлюцинация) пайдо мегарданд ва дар сурати 12 % кам шудани об инсон мемирад. Аз ин хотир, мутахассисон бар онанд, ки барои инсони солим меъёри истеъмоли ҳаррӯзаи об бояд то ду литрро ташкил диҳад.
Инсоният дар давоми фаъолияти ҳаёти худ ҳазорҳо намуди нӯшокиҳои таъм, ранг ва бӯйдорро ихтироъ кардааст, аммо ҳеҷ нӯшокӣ барои инсон ҷойгузини оби соф шуда наметавонад.
Аз рӯи маълумотҳои омории СММ, дар замони муосир зиёда аз 1,2 миллиард сокини сайёра дар шароити норасогии об умр ба сар мебарад ва қариб 2 миллиард бо мушкили нарасидани оби тозаи нӯшокӣ ва санитария рӯбарӯст. Дар миёнаҳои асри ХXI шумораи сокинони сайёра, ки доимо аз об танқисӣ хоҳанд кашид, ба 4 миллиард мерасад. Мутахассисон бар он ақидаанд, ки асоси бартарияти Ҷумҳурии Тоҷикистон дар чунин ҳолат захираҳои фаровони обист ва истеҳсоли маҳсулот тавассути ин захира метавонад самти рушди иқтисодиёти пешбаранда гардад.
Захираҳои умумии обии ҷаҳон ба 1390 миллион километри мукааб мерасад, ки аз ин 1340 миллион километри мукааби он оби уқёнусҳо мебошад. Аз обҳои мавҷуда ҳамагӣ 2,5 - 3 % - ро оби ошомиданӣ ташкил медиҳад ва аз он барои истифодаи  инсоният танҳо 0,3 % дастрас аст. Оби зиёдро дар ҷаҳон Бразилия (8233 километри мукааб), Русия (4508), ИМА (3051), Канада (2902), Индонезия (2838), Хитой (2830), Колумбия (2132), Перу (1913), Ҳиндустон (1880), Конго (1283), Тоҷикистон (99,7 километри мукааб) соҳибанд. Баъзе мамлакатҳо аз рӯи захираи обӣ пешсаф мебошанд, аммо на ҳамаи захираи онҳо оби ошомиданиро ташкил медиҳад. Аз ин ҷиҳат, Ҷумҳурии Тоҷикистон нисбат ба дигар мамлакатҳо бартарият дорад.
Аз ҳама захираи камтарини обӣ ба ҳар сари аҳолӣ ба мамлакатҳои ҷануби Осиё (асосан кишварҳои арабзабон)  ва Африқо рост меояд. Дар баъзе аз ин мамлакатҳо арзиши 1 литр об аз арзиши 1 литр сӯзишворӣ гаронтар аст.
Дар хоҷагии ҷаҳонии муосир захираҳои обӣ миёни мамлакатҳо нобаробар тақсим гардидаанд, аз ин рӯ, метавон гуфт, ки дар оянда дорандагони захираҳои бузурги обӣ ба «бозингарони асосӣ» дар арсаи байналмилалӣ мубаддал мегарданд ва Ҷумҳурии Тоҷикистон аз зумраи чунин мамлакатҳост.
Дилшод МУҲАММАДИЕВ,
роҳбари дастгоҳи КВДҶ «Тоҷикагролизинг»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 15.08.2018    №: 161    Мутолиа карданд: 204

21.01.2019


Фестивали байналмилалии «Наврӯз – мероси фарҳангии сайёҳӣ» баргузор хоҳад шуд

"Парасту - 2019" – ҷашнвораи ҷумҳуриявии театрҳои касбӣ

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Баргузории ҷашнвораи байналмилалии «Рӯзи барф» дар Калуга

Дар Арабистони Саудӣ ҷалби бонувон ба корҳои ҷамъиятӣ меафзояд

Соли 2018 прокуратураи Қазоқистон ба буҷети кишвар $90 миллион талофӣ кард

Дар Тошканд хазинаи қадима ёфт шуд

Дороии 26 шахси сарватмандтарини дунё ба даромади 3,8 миллиард ниёзманд баробар аст

18.01.2019


Таҳдидҳои асосӣ ба иқтисоди ҷаҳонӣ номбар шуданд

Гумонбари омодасозии ҳамла ба Қасри сафед ба даст афтод

Дар Чин қаллобонро барои фиреб ҳабси абад карданд

29 миллион сом зарари собиқадорони сохта

Ҷаҳон дар як сатр

17.01.2019


Тамдиди шартномаи ФФТ бо "Сомон Эйр"

60 ДАРАҶА ХУНУКӢ ВА ДАВИ 50 - КИЛОМЕТРАИ ЭКСТРЕМАЛИ МОЛДАВӢ

16.01.2019


Пирӯзии мунтахаби Тоҷикистон бар Эрон

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Роҳандозии моратории дусола дар Тоҷикистон

Нақшаи Brexit дар парламенти Британия рад карда шуд

Кремл роҳи ҳалли буҳрони Украинаро пешниҳод намуд

Ифтитоҳи онлайн-донишгоҳ барои гурезаҳо дар Италия

15.01.2019


Ҷаласаи ҷамъбастӣ таҳти раёсати муовини Сарвазири мамлакат

Вохӯрии Сироҷиддин Муҳриддин бо Абдулазиз Комилов

Ёдгор Файзов: «Соли 2018 соли таҳкими волоияти қонун дар Бадахшон буд»

ХУҶАНД. 1548 медали варзишгарон дар як сол

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Созишномаи сулҳ – мавзӯи асосии мулоқоти Путин ва Абэ хоҳад шуд

Савдои хориҷии Чин соли 2018 натиҷаи рекордӣ нишон дод

Дар Алмаато гурӯҳи хориҷиёни террорист боздошт шуд

То соли 2024 аҳолии Қирғизистон бо оби ошомиданӣ пурра таъмин мешавад

10.01.2019


Дар Саразм осорхона ва меҳмонхонаи замонавӣ бунёд мешаванд

Вохӯрии Парвиз Давлатзода бо Владимир Норов

Ҷаласаи Шӯрои кор бо ҷавонон

“ГАНҶИ СУХАН” – маҳфили адибпарвар


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед