logo

иҷтимоиёт

МАҚОМИ ОБ ДАР ҶАҲОН

Сайёраи Замин аз кайҳон каб - кабуд метобад, яъне қисмати асосии сайёра об аст. Ҳаёт дар Замин ба туфайли об пайдо шудааст. Олами ҳайвоноту наботот бо об алоқамандии ногусастанӣ дорад.
Об асоси зиндагии инсон ва маҳсулоти асосии истеъмолӣ ба шумор меравад. Бе он зиндагӣ ғайриимкон аст. Таркиби рустаниҳо то 90% ва бадани инсон то 70% об дорад. Об аз чор се ҳиссаи заминро фаро гирифта, қариб ба ҳамаи ҷараёнҳои олами зинда таъсир мерасонад.
Ҳанӯз нависандаи машҳури фаронсавӣ Антуан де Сент - Экзюперӣ навишта буд: «Об, ту ранг, маза ва бӯй надорӣ, туро наметавон тасвир намуд, одамон аз ту ҳаловат мебаранд, дар сурате ки ба пуррагӣ намедонанд ту чӣ ҳастӣ. Наметавон гуфт, ки ту чизи зарурӣ барои ҳаётӣ, чунки ту худ ҳаётӣ».
Об нишондиҳандаи пиршавии инсонҳо низ мебошад. Таркиби бадани кӯдак то синни яксолагӣ 80 - 85% аз об иборат аст, дар ҳолати расидан ба синни 18 - солагӣ об то 65-70% ва дар пиронсолӣ то 25% кам мешавад. Аз ин рӯ, барои таъмин намудани организми инсон бо миқдори кифояи оби босифат зарур аст, ки ҷараёни мубодилаи обро баробар нигоҳ дорем. Аз сифати об сифати ҳаёти мо вобастагӣ дорад. Инсон то 40 шабонарӯз метавонад бе хӯрдани ғизо умр ба сар барад, аммо бе об на зиёда аз 7 шабонарӯз.
Инсон нақши калидии обро дар ҳаёти худ ба назар намегирад, то он даме, ки ба он дастрасӣ дошта бошад, ҳамин ки якчанд соат аз об маҳрум монд, қимати онро хуб дарк мекунад. Вақте то 2 % - и об аз бадани инсон ихроҷ мегардад, шахс ташнагӣ, дар сурати 6 - 8 % кам шудани он ҳолати мадҳуширо ҳис мекунад, дар сурати 10 % нарасидани об дар бадани инсон нишонаҳои таваҳҳум (галлюцинация) пайдо мегарданд ва дар сурати 12 % кам шудани об инсон мемирад. Аз ин хотир, мутахассисон бар онанд, ки барои инсони солим меъёри истеъмоли ҳаррӯзаи об бояд то ду литрро ташкил диҳад.
Инсоният дар давоми фаъолияти ҳаёти худ ҳазорҳо намуди нӯшокиҳои таъм, ранг ва бӯйдорро ихтироъ кардааст, аммо ҳеҷ нӯшокӣ барои инсон ҷойгузини оби соф шуда наметавонад.
Аз рӯи маълумотҳои омории СММ, дар замони муосир зиёда аз 1,2 миллиард сокини сайёра дар шароити норасогии об умр ба сар мебарад ва қариб 2 миллиард бо мушкили нарасидани оби тозаи нӯшокӣ ва санитария рӯбарӯст. Дар миёнаҳои асри ХXI шумораи сокинони сайёра, ки доимо аз об танқисӣ хоҳанд кашид, ба 4 миллиард мерасад. Мутахассисон бар он ақидаанд, ки асоси бартарияти Ҷумҳурии Тоҷикистон дар чунин ҳолат захираҳои фаровони обист ва истеҳсоли маҳсулот тавассути ин захира метавонад самти рушди иқтисодиёти пешбаранда гардад.
Захираҳои умумии обии ҷаҳон ба 1390 миллион километри мукааб мерасад, ки аз ин 1340 миллион километри мукааби он оби уқёнусҳо мебошад. Аз обҳои мавҷуда ҳамагӣ 2,5 - 3 % - ро оби ошомиданӣ ташкил медиҳад ва аз он барои истифодаи  инсоният танҳо 0,3 % дастрас аст. Оби зиёдро дар ҷаҳон Бразилия (8233 километри мукааб), Русия (4508), ИМА (3051), Канада (2902), Индонезия (2838), Хитой (2830), Колумбия (2132), Перу (1913), Ҳиндустон (1880), Конго (1283), Тоҷикистон (99,7 километри мукааб) соҳибанд. Баъзе мамлакатҳо аз рӯи захираи обӣ пешсаф мебошанд, аммо на ҳамаи захираи онҳо оби ошомиданиро ташкил медиҳад. Аз ин ҷиҳат, Ҷумҳурии Тоҷикистон нисбат ба дигар мамлакатҳо бартарият дорад.
Аз ҳама захираи камтарини обӣ ба ҳар сари аҳолӣ ба мамлакатҳои ҷануби Осиё (асосан кишварҳои арабзабон)  ва Африқо рост меояд. Дар баъзе аз ин мамлакатҳо арзиши 1 литр об аз арзиши 1 литр сӯзишворӣ гаронтар аст.
Дар хоҷагии ҷаҳонии муосир захираҳои обӣ миёни мамлакатҳо нобаробар тақсим гардидаанд, аз ин рӯ, метавон гуфт, ки дар оянда дорандагони захираҳои бузурги обӣ ба «бозингарони асосӣ» дар арсаи байналмилалӣ мубаддал мегарданд ва Ҷумҳурии Тоҷикистон аз зумраи чунин мамлакатҳост.
Дилшод МУҲАММАДИЕВ,
роҳбари дастгоҳи КВДҶ «Тоҷикагролизинг»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 15.08.2018    №: 161    Мутолиа карданд: 251

12.06.2019


ХУҶАНД. "Зирвеко" ба фаъолият мепардозад

Муаррифии асари Си Ҷинпин «Дар бораи идоракунии давлатӣ»

Баргузории конфронси сайёҳӣ дар Рашт

Масоили низоми бонкӣ матраҳ гардид

Дар Чин аз обхезии тобистона 6,75 миллион нафар зарар дид

Дар Ӯзбекистон рӯйхати идҳои касбиро Рӯзи китобдор афзуд

Дар Ҷопон ба солхӯрдаҳо шаҳодатномаи вижаи ронандагӣ медиҳанд

Сокини Британия дар лотерея Ј123 миллион бурд намуд

Ҷаҳон дар як сатр

11.06.2019


Песков: «Путин ба Тоҷикистон ва Қирғизистон сафар мекунад»

Иштироки роҳбарони 11 кишвар дар ҳамоиши Бишкек

Президенти Қазоқистон аз хусуси роҳҳои ҳалли мушкилоти иҷтимоӣ ҳарф зад

Ҷаҳон дар як сатр

ФАРХОР. Бонувон ба ҳунаромӯзӣ ҳавасманд мешаванд

"Куллиёт" - и Миробид Саййидои Насафӣ

04.06.2019


Лукашенко: "Эмомалӣ Раҳмонро оммаи мардум интизор аст"

Бунёдкорони роботтехникаи Россия ва Чин дар Владивосток ҷамъ омаданд

Ҷаҳон дар як сатр

Машварати сиёсии вазоратҳои корҳои хориҷии Тоҷикистон ва Белгия

Муаррифии портали хизматрасониҳои электронӣ барои андозсупорандагон

Дар ноҳияи Рашт конфронси минтақавӣ баргузор мегардад

ФУТБОЛ. Ду бозии рафиқона бо мунтахаби Ӯзбекистон

03.06.2019


Дар Тоҷикистон баландтарин афзоиши теъдоди сайёҳон ба қайд гирифта шуд

Гармои тоқатфарсо дар Ҳиндустон

Тасдиқи барнома оид ба бозомӯзии касбии кормандони соҳаи маориф

Иди саиди Фитр 5 июн таҷлил мешавад

Форуми байналмилалии сармоягузории «Кӯлоб – 2019» баргузор мегардад

Ёқубҷон Абдуманнонзода - соҳиби дипломи озмуни «Килки тиллоӣ»

Ҷаҳон дар як сатр

29.05.2019


Путин бо нахустпрезиденти Қазоқистон вохӯрд

Раиси Шӯрои Аврупо Доналд Туск ба Тоҷикистон меояд

Мусофири ҳавопаймо аз фурӯбарии 1,5 кг кокаин ба ҳалокат расид

Ҷаҳон дар як сатр

28.05.2019


Дар Қазоқистон ба бунёди ширкатҳои давлатӣ мораторий ҷорӣ карданд


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед