logo

иҷтимоиёт

МАҚОМИ ОБ ДАР ҶАҲОН

Сайёраи Замин аз кайҳон каб - кабуд метобад, яъне қисмати асосии сайёра об аст. Ҳаёт дар Замин ба туфайли об пайдо шудааст. Олами ҳайвоноту наботот бо об алоқамандии ногусастанӣ дорад.
Об асоси зиндагии инсон ва маҳсулоти асосии истеъмолӣ ба шумор меравад. Бе он зиндагӣ ғайриимкон аст. Таркиби рустаниҳо то 90% ва бадани инсон то 70% об дорад. Об аз чор се ҳиссаи заминро фаро гирифта, қариб ба ҳамаи ҷараёнҳои олами зинда таъсир мерасонад.
Ҳанӯз нависандаи машҳури фаронсавӣ Антуан де Сент - Экзюперӣ навишта буд: «Об, ту ранг, маза ва бӯй надорӣ, туро наметавон тасвир намуд, одамон аз ту ҳаловат мебаранд, дар сурате ки ба пуррагӣ намедонанд ту чӣ ҳастӣ. Наметавон гуфт, ки ту чизи зарурӣ барои ҳаётӣ, чунки ту худ ҳаётӣ».
Об нишондиҳандаи пиршавии инсонҳо низ мебошад. Таркиби бадани кӯдак то синни яксолагӣ 80 - 85% аз об иборат аст, дар ҳолати расидан ба синни 18 - солагӣ об то 65-70% ва дар пиронсолӣ то 25% кам мешавад. Аз ин рӯ, барои таъмин намудани организми инсон бо миқдори кифояи оби босифат зарур аст, ки ҷараёни мубодилаи обро баробар нигоҳ дорем. Аз сифати об сифати ҳаёти мо вобастагӣ дорад. Инсон то 40 шабонарӯз метавонад бе хӯрдани ғизо умр ба сар барад, аммо бе об на зиёда аз 7 шабонарӯз.
Инсон нақши калидии обро дар ҳаёти худ ба назар намегирад, то он даме, ки ба он дастрасӣ дошта бошад, ҳамин ки якчанд соат аз об маҳрум монд, қимати онро хуб дарк мекунад. Вақте то 2 % - и об аз бадани инсон ихроҷ мегардад, шахс ташнагӣ, дар сурати 6 - 8 % кам шудани он ҳолати мадҳуширо ҳис мекунад, дар сурати 10 % нарасидани об дар бадани инсон нишонаҳои таваҳҳум (галлюцинация) пайдо мегарданд ва дар сурати 12 % кам шудани об инсон мемирад. Аз ин хотир, мутахассисон бар онанд, ки барои инсони солим меъёри истеъмоли ҳаррӯзаи об бояд то ду литрро ташкил диҳад.
Инсоният дар давоми фаъолияти ҳаёти худ ҳазорҳо намуди нӯшокиҳои таъм, ранг ва бӯйдорро ихтироъ кардааст, аммо ҳеҷ нӯшокӣ барои инсон ҷойгузини оби соф шуда наметавонад.
Аз рӯи маълумотҳои омории СММ, дар замони муосир зиёда аз 1,2 миллиард сокини сайёра дар шароити норасогии об умр ба сар мебарад ва қариб 2 миллиард бо мушкили нарасидани оби тозаи нӯшокӣ ва санитария рӯбарӯст. Дар миёнаҳои асри ХXI шумораи сокинони сайёра, ки доимо аз об танқисӣ хоҳанд кашид, ба 4 миллиард мерасад. Мутахассисон бар он ақидаанд, ки асоси бартарияти Ҷумҳурии Тоҷикистон дар чунин ҳолат захираҳои фаровони обист ва истеҳсоли маҳсулот тавассути ин захира метавонад самти рушди иқтисодиёти пешбаранда гардад.
Захираҳои умумии обии ҷаҳон ба 1390 миллион километри мукааб мерасад, ки аз ин 1340 миллион километри мукааби он оби уқёнусҳо мебошад. Аз обҳои мавҷуда ҳамагӣ 2,5 - 3 % - ро оби ошомиданӣ ташкил медиҳад ва аз он барои истифодаи  инсоният танҳо 0,3 % дастрас аст. Оби зиёдро дар ҷаҳон Бразилия (8233 километри мукааб), Русия (4508), ИМА (3051), Канада (2902), Индонезия (2838), Хитой (2830), Колумбия (2132), Перу (1913), Ҳиндустон (1880), Конго (1283), Тоҷикистон (99,7 километри мукааб) соҳибанд. Баъзе мамлакатҳо аз рӯи захираи обӣ пешсаф мебошанд, аммо на ҳамаи захираи онҳо оби ошомиданиро ташкил медиҳад. Аз ин ҷиҳат, Ҷумҳурии Тоҷикистон нисбат ба дигар мамлакатҳо бартарият дорад.
Аз ҳама захираи камтарини обӣ ба ҳар сари аҳолӣ ба мамлакатҳои ҷануби Осиё (асосан кишварҳои арабзабон)  ва Африқо рост меояд. Дар баъзе аз ин мамлакатҳо арзиши 1 литр об аз арзиши 1 литр сӯзишворӣ гаронтар аст.
Дар хоҷагии ҷаҳонии муосир захираҳои обӣ миёни мамлакатҳо нобаробар тақсим гардидаанд, аз ин рӯ, метавон гуфт, ки дар оянда дорандагони захираҳои бузурги обӣ ба «бозингарони асосӣ» дар арсаи байналмилалӣ мубаддал мегарданд ва Ҷумҳурии Тоҷикистон аз зумраи чунин мамлакатҳост.
Дилшод МУҲАММАДИЕВ,
роҳбари дастгоҳи КВДҶ «Тоҷикагролизинг»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 15.08.2018    №: 161    Мутолиа карданд: 106

26.09.2018


ЗАБОН ВА ҲУВИЯТИ МИЛЛӢ

Идомаи машқҳои зиддитеррористии «Иссиқкӯл - 2018» дар Қирғизистон

Ёрӣ ба 17 кишвари Иттиҳоди Аврупо ҷиҳати бартарафсозии оқибати хушксолӣ

Иттиҳоди Аврупо Осиёи Марказиро маблағгузорӣ мекунад

Қазоқистону Ӯзбекистон моҳвораи муштарак сохтанианд

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

25.09.2018


Тавсеаи равобити байнипарлумонии Тоҷикистону Корея

Баргузории ҷамъомад оид ба пешгирии ҷинояткорӣ

Анҷоми марҳилаи якуми амалиёти «Кӯкнор-2018»

Гутерриш ба муборизаи фаъолтар алайҳи маводи мухаддир даъват сохт

Теъдоди қурбониёни садамаи киштӣ дар Танзания ба 225 нафар расид

Сеул барои дучандсозии теъдоди сайёҳон $640 миллион харҷ карданист

Фаронса қатораи дуошёнаи тезгард месозад

Ҷаҳон дар як сатр

Ҷом насиби кӣ мешавад?

19.09.2018


ТОҶИКИСТОН ВА ӮЗБЕКИСТОН. Аввалин тамринҳои муштараки низомӣ

Таъсиси 57 корхонаи нав

Намоиши дастовардҳо ба муносибати Рӯзи шаҳри Хуҷанд

Зуҳро Саидова – соҳиби шоҳҷоиза

Таҳаммул аз амалҳои террористӣ норавост

Баргузории ҳамоиши маъмурони роҳи оҳани кишварҳои СҲШ дар Ӯзбекистон

Дар Ироқ 27 ҳазор нафар аз об заҳролуд гашт

Тӯли 40 соли ислоҳот дар Чин ҷои кор 346 дарсад афзуд

Остона ҳамоиши ҳаштуми глобалии туризми шаҳриро пазироӣ мекунад

Ҷаҳон дар як сатр

18.09.2018


САМБО. Дурахши варзишгари навраси тоҷик дар Аврупо

Иди асал дар Душанбе

КӮЛОБ. Боз ду меҳмонхонаи нав ба истифода дода шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ӮЗБЕКИСТОН. Оғози машқҳои низомии муштарак

Теъдоди қурбонии тӯфони «Мангхут» аз 60 нафар гузашт

Дифои Вазорати ҳуқуқи инсони Покистон аз ҳуқуқи занҳо

Таҳсили фосилавӣ ба ҳар хонандаи ҷопонӣ дастрас шуд

Дар Остона ба хариди партов шурӯъ карданд


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед