logo

иҷтимоиёт

МАҚОМИ ОБ ДАР ҶАҲОН

Сайёраи Замин аз кайҳон каб - кабуд метобад, яъне қисмати асосии сайёра об аст. Ҳаёт дар Замин ба туфайли об пайдо шудааст. Олами ҳайвоноту наботот бо об алоқамандии ногусастанӣ дорад.
Об асоси зиндагии инсон ва маҳсулоти асосии истеъмолӣ ба шумор меравад. Бе он зиндагӣ ғайриимкон аст. Таркиби рустаниҳо то 90% ва бадани инсон то 70% об дорад. Об аз чор се ҳиссаи заминро фаро гирифта, қариб ба ҳамаи ҷараёнҳои олами зинда таъсир мерасонад.
Ҳанӯз нависандаи машҳури фаронсавӣ Антуан де Сент - Экзюперӣ навишта буд: «Об, ту ранг, маза ва бӯй надорӣ, туро наметавон тасвир намуд, одамон аз ту ҳаловат мебаранд, дар сурате ки ба пуррагӣ намедонанд ту чӣ ҳастӣ. Наметавон гуфт, ки ту чизи зарурӣ барои ҳаётӣ, чунки ту худ ҳаётӣ».
Об нишондиҳандаи пиршавии инсонҳо низ мебошад. Таркиби бадани кӯдак то синни яксолагӣ 80 - 85% аз об иборат аст, дар ҳолати расидан ба синни 18 - солагӣ об то 65-70% ва дар пиронсолӣ то 25% кам мешавад. Аз ин рӯ, барои таъмин намудани организми инсон бо миқдори кифояи оби босифат зарур аст, ки ҷараёни мубодилаи обро баробар нигоҳ дорем. Аз сифати об сифати ҳаёти мо вобастагӣ дорад. Инсон то 40 шабонарӯз метавонад бе хӯрдани ғизо умр ба сар барад, аммо бе об на зиёда аз 7 шабонарӯз.
Инсон нақши калидии обро дар ҳаёти худ ба назар намегирад, то он даме, ки ба он дастрасӣ дошта бошад, ҳамин ки якчанд соат аз об маҳрум монд, қимати онро хуб дарк мекунад. Вақте то 2 % - и об аз бадани инсон ихроҷ мегардад, шахс ташнагӣ, дар сурати 6 - 8 % кам шудани он ҳолати мадҳуширо ҳис мекунад, дар сурати 10 % нарасидани об дар бадани инсон нишонаҳои таваҳҳум (галлюцинация) пайдо мегарданд ва дар сурати 12 % кам шудани об инсон мемирад. Аз ин хотир, мутахассисон бар онанд, ки барои инсони солим меъёри истеъмоли ҳаррӯзаи об бояд то ду литрро ташкил диҳад.
Инсоният дар давоми фаъолияти ҳаёти худ ҳазорҳо намуди нӯшокиҳои таъм, ранг ва бӯйдорро ихтироъ кардааст, аммо ҳеҷ нӯшокӣ барои инсон ҷойгузини оби соф шуда наметавонад.
Аз рӯи маълумотҳои омории СММ, дар замони муосир зиёда аз 1,2 миллиард сокини сайёра дар шароити норасогии об умр ба сар мебарад ва қариб 2 миллиард бо мушкили нарасидани оби тозаи нӯшокӣ ва санитария рӯбарӯст. Дар миёнаҳои асри ХXI шумораи сокинони сайёра, ки доимо аз об танқисӣ хоҳанд кашид, ба 4 миллиард мерасад. Мутахассисон бар он ақидаанд, ки асоси бартарияти Ҷумҳурии Тоҷикистон дар чунин ҳолат захираҳои фаровони обист ва истеҳсоли маҳсулот тавассути ин захира метавонад самти рушди иқтисодиёти пешбаранда гардад.
Захираҳои умумии обии ҷаҳон ба 1390 миллион километри мукааб мерасад, ки аз ин 1340 миллион километри мукааби он оби уқёнусҳо мебошад. Аз обҳои мавҷуда ҳамагӣ 2,5 - 3 % - ро оби ошомиданӣ ташкил медиҳад ва аз он барои истифодаи  инсоният танҳо 0,3 % дастрас аст. Оби зиёдро дар ҷаҳон Бразилия (8233 километри мукааб), Русия (4508), ИМА (3051), Канада (2902), Индонезия (2838), Хитой (2830), Колумбия (2132), Перу (1913), Ҳиндустон (1880), Конго (1283), Тоҷикистон (99,7 километри мукааб) соҳибанд. Баъзе мамлакатҳо аз рӯи захираи обӣ пешсаф мебошанд, аммо на ҳамаи захираи онҳо оби ошомиданиро ташкил медиҳад. Аз ин ҷиҳат, Ҷумҳурии Тоҷикистон нисбат ба дигар мамлакатҳо бартарият дорад.
Аз ҳама захираи камтарини обӣ ба ҳар сари аҳолӣ ба мамлакатҳои ҷануби Осиё (асосан кишварҳои арабзабон)  ва Африқо рост меояд. Дар баъзе аз ин мамлакатҳо арзиши 1 литр об аз арзиши 1 литр сӯзишворӣ гаронтар аст.
Дар хоҷагии ҷаҳонии муосир захираҳои обӣ миёни мамлакатҳо нобаробар тақсим гардидаанд, аз ин рӯ, метавон гуфт, ки дар оянда дорандагони захираҳои бузурги обӣ ба «бозингарони асосӣ» дар арсаи байналмилалӣ мубаддал мегарданд ва Ҷумҳурии Тоҷикистон аз зумраи чунин мамлакатҳост.
Дилшод МУҲАММАДИЕВ,
роҳбари дастгоҳи КВДҶ «Тоҷикагролизинг»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 15.08.2018    №: 161    Мутолиа карданд: 407
23.09.2020


НОҲИЯИ АЙНӢ. ҲАВЗА ВА УЧАСТКАҲО ОМОДА ШУДААНД

ХОРУҒ. ОЯНДАРО АЗ ИМРӮЗ БОЯД СОХТ

АВАО. ЯК ҲАМОИШИ МУҲИМ

ХУҶАНД. ШИНОСОИИ РАҶАББОЙ АҲМАДЗОДА АЗ КОРХОНАИ “ФАЙЗИ РАСУЛ”

СУҒД. ҶАМЪОВАРИИ ПАХТА ВУСЪАТ МЕГИРАД

22.09.2020


НОҲИЯИ ФИРДАВСӢ. ҲАВЗАИ № 1 ОМОДА МЕШАВАД

ВОХӮРИИ НОМЗАДҲО БА МАНСАБИ ПРЕЗИДЕНТӢ БО СОКИНОНИ ХАТЛОН

ТОҶИКИСТОН. АЗ КОРОНАВИРУС БОЗ 44 БЕМОР ШИФО ЁФТ

«ОИНИ НОЗ»

ТОҶИКОБОД ВУСЪАТИ ТОЗА МЕГИРАД

SARS-CoV-2. ШАШ ШАКЛИ ЗУҲУРИ ОН МУҚАРРАР ГАШТ

НАМОЯНДАҲОИ ДУШАНБЕ ВА ТОШКАНД ИМКОНИЯТИ ИФТИТОҲИ РОҲҲОИ НАВРО БАРРАСӢ НАМУДАНД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

21.09.2020


БАРРАСИИ МАСОИЛИ МУБОРИЗА АЛАЙҲИ ҶИНОЯТКОРИҲО

ДУРНАМОИ МУНОСИБАТҲО МАТРАҲ ГАРДИД

ҶАЛАСАИ НАВБАТИИ СИТОДИ ВИЛОЯТӢ ОИД БА ПУРЗӮР НАМУДАНИ ТАДБИРҲОИ ЗИДДИЭПИДЕМИЯВӢ

ОЗМУН БАРОИ ДАРЁФТИ СТИПЕНДИЯИ ПРЕЗИДЕНТИ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН

ТОҶИКИСТОН. 86,7 ДАРСАДИ БЕМОРОНИ COVID – 19 ШИФО ЁФТАНД

МАРЗҲОИ ӮЗБЕКИСТОН АЗ АВВАЛИ МОҲИ ОКТЯБР БОЗ МЕШАВАНД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

17.09.2020


ТОҶИКИСТОН. АЗ COVID – 19 БОЗ 45 БЕМОР ШИФО ЁФТ

РОҒУН БА ИНТИХОБОТ ОМОДА АСТ!

ИНТИХОБОТИ ПРЕЗИДЕНТӢ. БА НОМЗАДҲО ШАҲОДАТНОМА СУПУРДА ШУД

16.09.2020


ТОҶИКИСТОН. 86,5 ДАРСАДИ ГИРИФТОРОНИ КОРОНАВИРУС ШИФО ЁФТАНД

ФАЙЗОБОД. ЧОРАБИНИИ СИЁСӢ ДАР САТҲИ БАЛАНД ХОҲАД ГУЗАШТ

ҶОМИ ТОҶИКИСТОН. ҶУФТҲОИ ДАВРИ НИМФИНАЛ МУАЙЯН ГАРДИДАНД

ИНТИХОБОТ. ВУСЪАТИ КОРҲОИ ОМОДАГӢ ДАР НОҲИЯИ РӮДАКӢ

ҶАВОНОН – ПАЙРАВОНИ ПЕШВОИ МИЛЛАТ. ҲАМОИШИ ИЛМӢ - СИЁСӢ ДАР АКАДЕМИЯИ ИДОРАКУНИИ ДАВЛАТӢ

ЛЕВАКАНТ. ПАХТАЧИНӢ ВУСЪАТ МЕГИРАД

ТОҶИКИСТОН НОЗИРОНИ ИДМ-РО БА ИНТИХОБОТИ ПРЕЗИДЕНТӢ ДАЪВАТ КАРД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

15.09.2020


ТОҶИКИСТОН. 86,4 дарсади беморон шифо ёфтанд

НОҲИЯИ ВОСЕЪ. БОЗ 82 ШАҲРВАНД БО КОР ТАЪМИН ГАРДИД

ТАЪСИСИ 86 КОРХОНА ДАР ҲАФТ МОҲ

«ЛИДАР». АКНУН ТАРКИБИ МОЛЕКУЛАВИИ ҲАВО САНҶИДА МЕШАВАД


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед