logo

иҷтимоиёт

ЗАМИНУ ОСМОН ЁРИ МО ГАРДИДАНД

Дар як замину зери як осмон тайи ҳазорсолаҳо ду халқи ба ҳам бародар, ду ҷомеаи тамаддунсози башар зиндагиву талоши ҳастӣ доштанд. Тайи садсолаҳо дар сари як дастархон нону намакхӯр буданд ва дар ҳар як марҳилаи навбатии рушди ҷараёни бунёдкориҳояшон падидаҳои бузурги фарҳангӣ эҷод мекарданд. Тоҷикон ва ӯзбекҳо дар ҳамаи давраҳои таърихи ҳамзистӣ аз маърифату дастовардҳо, аз ҳунару аз шеъру таронаҳои ҳамдигар огоҳии хуб доштанд.
Мутафаккири бузурги турк Юсуф Баласоғунӣ ҳанӯз ҳазор сол қабл ба аҳли ин сарзамин муроҷиат намуда гуфта буд, ки дар китобҳои тоҷикон маъниҳои амиқи дунёшиносӣ шарҳ дода шудаанд.
Абунасри Форобӣ - фарзанди фозили дашти турк тамоми осори юнониёни қадимро азбар намуд, ӯро пас аз Арасту "муаллими сонӣ" номиданд ва маҳз тайи тарғиби китобҳои Форобӣ дар сарзамини аҷдодии мо марҳилаи эҳёи тамаддуни ҷаҳонӣ оғоз гардид.
Фарзанди дигари Бухорои сомониён Абуалӣ ибни Сино дар пайравии Форобӣ ба таҳқиқи илми мусиқӣ пардохт ва аввалин шуда ба кулли аҳли илму адаби хилофати араб маъниву муҳтавои суруди тоҷикиро ошно гардонд. Ин замон дар фазои фарҳангии Мовароуннаҳр аллакай садои "Ушшоқ" - и Рӯдакӣ танинандоз буд ва нидои "Ҳеҷ шодӣ нест андар ин ҷаҳон" - и ӯ дар дили мардуми ин сарзамин маъво гирифта буданд. Бо ҳамин илҳом ва бо ҳамин қудрати бунёдкорӣ ду халқи бародар ба пешвози садҳо монеаҳову даҳшатҳои таърихӣ бо сари баланд баромаданд ва бо ҳамдастиву ҳамдилӣ сарзамини хешро аз мухолифат эмин доштанд. Шеъру суруд, ҳикматҳои Ясавӣ ва насиҳатҳои Синову Рӯдакӣ қудрати зиндагонии онҳоро даҳчанд менамуданд.
Ба талаву тороҷ, ғорату истисмори бегонагон назар накарда, дар лаҳзаи дигар ду фарзанди дигари ин миллатҳо Абдураҳмони Ҷомӣ ва Алишери Навоӣ гӯё бо даъвати Замину Осмон бо ҳам аҳди дӯстӣ ва ҳамкорӣ бастанд. Онҳо ҳазорон соҳибфикрон ва шоирону муғанниёни замонашонро ба сӯи бунёдкориҳои аср даъват карданд. Дар ҳамин замон мусиқии ҳазорсолаи мо - силсилаи Дувоздаҳмақом ба ду шохаи ба ҳам пайванд - ба услуби ӯзбекиву тоҷикӣ ташаккули хешро идома дод. Минбаъд, тайи садсолаҳои дигар ашъори Ҷомиву Навоӣ, Ҳофизу Камол, Ҳилоливу Сайидо, Саккокиву Лутфӣ ва даҳҳо шоирони зуллисонайн бо оҳангҳои дилнавози Шашмақом мардумони ин сарзаминро рӯҳбаланд мекарданд.
Замоне расиду устод Айнӣ соҳиби дунёи маърифати ин халқи ба ҳам бародар шуданд ва фарзандони онҳоро ба ҷониби созандакории бузурги таърихӣ, яъне бунёди давлатҳои навинашон ҳидоят намуданд.
Устод Мирзо Турсунзода, хатмкардаи Дорулмуаллимини Тошкент аз нав "Дӯстиро ҷустуҷӯ дорем мо" - гӯён тоҷикон ва ӯзбеконро ба аҳли дунё муаррифӣ намуданд.
Асри бистум - замони талошҳои бузурги иҷтимоӣ ва сиёсӣ гардид. Лаҳзае шуд, ки ба ин  дарёи пурқудрати дӯстӣ ва ҳамкории халқҳои мо кӯшиши бастани сад пайдо шуд.
Хушбахтона, ин замон ба мадади халқҳои мо Замину Осмон ёр шуданд. Ду фарзанди фарзона, ду абармарди замон, ду хирадманди дунёдидаву дунёсанҷида, ки тибқи амри тақдир гӯё дар як лаҳзаи таърихӣ даст ба дасти ҳамдигар гирифтанд ва мавҷҳои дӯстиву бародарӣ аз нав фавҷ заданд. Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ва Президенти Ҷумҳурии Ӯзбекистон муҳтарам Шавкат Мирзиёев дар воқеъ саҳифаи нави дӯстиву ҳамкориҳои ин ду миллати бузургро кашф намуданд. Дар замири ҳар ду ин фарзонафарзандон шояд бо шири модар ва садои рӯҳангези шеъру суруди Ҷомиву Навоӣ ин гуна қудрат ва шуҷоати мислаш надидашуда пайдо гардид. Инро таърих тақозо менамуд, эҳёи ин дӯстиро рӯҳи бузургворони халқҳоямон тақозо менамуд ва шубҳае нест, ки муҳтавои оҳангу таронаҳои Шашмақом, ки тайи садсолаҳо дили ҳар ду миллатро пайвандӣ бахшида буд, он низ тақозо менамуд. Сарварони соҳибхиради Тоҷикистон ва Ӯзбекистон бо ин ҳаракати бузурги таърихӣ ва бо ин шуҷоати азими фарҳангӣ исбот карданд, ки онҳо ҳамчун роҳбаладони мардуми ин сарзамин тамоми қудрат ва имкониятҳои эҷодиву созандагии халқҳои тоҷику ӯзбекро барои бунёди ояндаи дурахшон ҳидоят намуданд. Ба ин амали мардонагии онҳо ин лаҳза Замину Осмон ёри мо гардид. Зиҳӣ, дӯстиву пайвандии халқҳои тоҷику ӯзбек!
Аслиддин НИЗОМӢ,
доктори илмҳои санъатшиносӣ, профессор

 

 

 

 


 


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 16.08.2018    №: 162    Мутолиа карданд: 76

19.09.2018


ТОҶИКИСТОН ВА ӮЗБЕКИСТОН. Аввалин тамринҳои муштараки низомӣ

Таъсиси 57 корхонаи нав

Намоиши дастовардҳо ба муносибати Рӯзи шаҳри Хуҷанд

Зуҳро Саидова – соҳиби шоҳҷоиза

Таҳаммул аз амалҳои террористӣ норавост

Баргузории ҳамоиши маъмурони роҳи оҳани кишварҳои СҲШ дар Ӯзбекистон

Дар Ироқ 27 ҳазор нафар аз об заҳролуд гашт

Тӯли 40 соли ислоҳот дар Чин ҷои кор 346 дарсад афзуд

Остона ҳамоиши ҳаштуми глобалии туризми шаҳриро пазироӣ мекунад

Ҷаҳон дар як сатр

18.09.2018


САМБО. Дурахши варзишгари навраси тоҷик дар Аврупо

Иди асал дар Душанбе

КӮЛОБ. Боз ду меҳмонхонаи нав ба истифода дода шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ӮЗБЕКИСТОН. Оғози машқҳои низомии муштарак

Теъдоди қурбонии тӯфони «Мангхут» аз 60 нафар гузашт

Дифои Вазорати ҳуқуқи инсони Покистон аз ҳуқуқи занҳо

Таҳсили фосилавӣ ба ҳар хонандаи ҷопонӣ дастрас шуд

Дар Остона ба хариди партов шурӯъ карданд

17.09.2018


НОҲИЯИ РӮШОН. Сарҳадбонон соҳиби бинои наву замонавӣ шуданд

Баргузории фестивали шаҳрии эҷодиёти кӯдакон

“КӮКНОР-2018”. Мусодираи беш аз 550 килограмм маводи нашъаовар дар Хатлон

ФУТБОЛ. "Хуҷанд" ба пеш баромад

11.09.2018


ДУШАНБЕ МИЗБОНИ СОҲИБКОРОНИ ҶАҲОН

ДЕВАШТИЧ. БУНЁДКОРИҲОИ НОҲИЯ НАМУНАИ ИБРАТАНД

МАРЗ. Боздошти қочоқбарон

КӮЛОБ. ИФТИТОҲИ БОҒЧАИ НАВ

05.09.2018


БӮСТОН. Бунёди чор иншооти нав

ФУТБОЛ. Дар Тоҷикистон мусобиқаҳои байналмилалӣ доир мегарданд

Ориф Алвӣ 13-умин президенти Покистон интихоб гашт

Дар Арабистони Саудӣ барои маводи тахрибӣ дар интернет зиндонӣ мекунанд

Дар Гуҷарат сохтмони баландтарин ҳайкали дунё анҷом меёбад

Ҳиндустон барномаи нави кайҳониро амалӣ месозад

04.09.2018


Боздиди Сарвазири мамлакат аз иншооти гармидиҳии шаҳри Душанбе


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед