logo

иҷтимоиёт

ЗАМИНУ ОСМОН ЁРИ МО ГАРДИДАНД

Дар як замину зери як осмон тайи ҳазорсолаҳо ду халқи ба ҳам бародар, ду ҷомеаи тамаддунсози башар зиндагиву талоши ҳастӣ доштанд. Тайи садсолаҳо дар сари як дастархон нону намакхӯр буданд ва дар ҳар як марҳилаи навбатии рушди ҷараёни бунёдкориҳояшон падидаҳои бузурги фарҳангӣ эҷод мекарданд. Тоҷикон ва ӯзбекҳо дар ҳамаи давраҳои таърихи ҳамзистӣ аз маърифату дастовардҳо, аз ҳунару аз шеъру таронаҳои ҳамдигар огоҳии хуб доштанд.
Мутафаккири бузурги турк Юсуф Баласоғунӣ ҳанӯз ҳазор сол қабл ба аҳли ин сарзамин муроҷиат намуда гуфта буд, ки дар китобҳои тоҷикон маъниҳои амиқи дунёшиносӣ шарҳ дода шудаанд.
Абунасри Форобӣ - фарзанди фозили дашти турк тамоми осори юнониёни қадимро азбар намуд, ӯро пас аз Арасту "муаллими сонӣ" номиданд ва маҳз тайи тарғиби китобҳои Форобӣ дар сарзамини аҷдодии мо марҳилаи эҳёи тамаддуни ҷаҳонӣ оғоз гардид.
Фарзанди дигари Бухорои сомониён Абуалӣ ибни Сино дар пайравии Форобӣ ба таҳқиқи илми мусиқӣ пардохт ва аввалин шуда ба кулли аҳли илму адаби хилофати араб маъниву муҳтавои суруди тоҷикиро ошно гардонд. Ин замон дар фазои фарҳангии Мовароуннаҳр аллакай садои "Ушшоқ" - и Рӯдакӣ танинандоз буд ва нидои "Ҳеҷ шодӣ нест андар ин ҷаҳон" - и ӯ дар дили мардуми ин сарзамин маъво гирифта буданд. Бо ҳамин илҳом ва бо ҳамин қудрати бунёдкорӣ ду халқи бародар ба пешвози садҳо монеаҳову даҳшатҳои таърихӣ бо сари баланд баромаданд ва бо ҳамдастиву ҳамдилӣ сарзамини хешро аз мухолифат эмин доштанд. Шеъру суруд, ҳикматҳои Ясавӣ ва насиҳатҳои Синову Рӯдакӣ қудрати зиндагонии онҳоро даҳчанд менамуданд.
Ба талаву тороҷ, ғорату истисмори бегонагон назар накарда, дар лаҳзаи дигар ду фарзанди дигари ин миллатҳо Абдураҳмони Ҷомӣ ва Алишери Навоӣ гӯё бо даъвати Замину Осмон бо ҳам аҳди дӯстӣ ва ҳамкорӣ бастанд. Онҳо ҳазорон соҳибфикрон ва шоирону муғанниёни замонашонро ба сӯи бунёдкориҳои аср даъват карданд. Дар ҳамин замон мусиқии ҳазорсолаи мо - силсилаи Дувоздаҳмақом ба ду шохаи ба ҳам пайванд - ба услуби ӯзбекиву тоҷикӣ ташаккули хешро идома дод. Минбаъд, тайи садсолаҳои дигар ашъори Ҷомиву Навоӣ, Ҳофизу Камол, Ҳилоливу Сайидо, Саккокиву Лутфӣ ва даҳҳо шоирони зуллисонайн бо оҳангҳои дилнавози Шашмақом мардумони ин сарзаминро рӯҳбаланд мекарданд.
Замоне расиду устод Айнӣ соҳиби дунёи маърифати ин халқи ба ҳам бародар шуданд ва фарзандони онҳоро ба ҷониби созандакории бузурги таърихӣ, яъне бунёди давлатҳои навинашон ҳидоят намуданд.
Устод Мирзо Турсунзода, хатмкардаи Дорулмуаллимини Тошкент аз нав "Дӯстиро ҷустуҷӯ дорем мо" - гӯён тоҷикон ва ӯзбеконро ба аҳли дунё муаррифӣ намуданд.
Асри бистум - замони талошҳои бузурги иҷтимоӣ ва сиёсӣ гардид. Лаҳзае шуд, ки ба ин  дарёи пурқудрати дӯстӣ ва ҳамкории халқҳои мо кӯшиши бастани сад пайдо шуд.
Хушбахтона, ин замон ба мадади халқҳои мо Замину Осмон ёр шуданд. Ду фарзанди фарзона, ду абармарди замон, ду хирадманди дунёдидаву дунёсанҷида, ки тибқи амри тақдир гӯё дар як лаҳзаи таърихӣ даст ба дасти ҳамдигар гирифтанд ва мавҷҳои дӯстиву бародарӣ аз нав фавҷ заданд. Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ва Президенти Ҷумҳурии Ӯзбекистон муҳтарам Шавкат Мирзиёев дар воқеъ саҳифаи нави дӯстиву ҳамкориҳои ин ду миллати бузургро кашф намуданд. Дар замири ҳар ду ин фарзонафарзандон шояд бо шири модар ва садои рӯҳангези шеъру суруди Ҷомиву Навоӣ ин гуна қудрат ва шуҷоати мислаш надидашуда пайдо гардид. Инро таърих тақозо менамуд, эҳёи ин дӯстиро рӯҳи бузургворони халқҳоямон тақозо менамуд ва шубҳае нест, ки муҳтавои оҳангу таронаҳои Шашмақом, ки тайи садсолаҳо дили ҳар ду миллатро пайвандӣ бахшида буд, он низ тақозо менамуд. Сарварони соҳибхиради Тоҷикистон ва Ӯзбекистон бо ин ҳаракати бузурги таърихӣ ва бо ин шуҷоати азими фарҳангӣ исбот карданд, ки онҳо ҳамчун роҳбаладони мардуми ин сарзамин тамоми қудрат ва имкониятҳои эҷодиву созандагии халқҳои тоҷику ӯзбекро барои бунёди ояндаи дурахшон ҳидоят намуданд. Ба ин амали мардонагии онҳо ин лаҳза Замину Осмон ёри мо гардид. Зиҳӣ, дӯстиву пайвандии халқҳои тоҷику ӯзбек!
Аслиддин НИЗОМӢ,
доктори илмҳои санъатшиносӣ, профессор

 

 

 

 


 


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 16.08.2018    №: 162    Мутолиа карданд: 138

23.01.2019


Фестивали байналмилалии «Наврӯз – мероси фарҳангии сайёҳӣ» баргузор хоҳад шуд

"Парасту - 2019" – ҷашнвораи ҷумҳуриявии театрҳои касбӣ

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Баргузории ҷашнвораи байналмилалии «Рӯзи барф» дар Калуга

Дар Арабистони Саудӣ ҷалби бонувон ба корҳои ҷамъиятӣ меафзояд

Соли 2018 прокуратураи Қазоқистон ба буҷети кишвар $90 миллион талофӣ кард

Дар Тошканд хазинаи қадима ёфт шуд

Дороии 26 шахси сарватмандтарини дунё ба даромади 3,8 миллиард ниёзманд баробар аст

18.01.2019


Таҳдидҳои асосӣ ба иқтисоди ҷаҳонӣ номбар шуданд

Гумонбари омодасозии ҳамла ба Қасри сафед ба даст афтод

Дар Чин қаллобонро барои фиреб ҳабси абад карданд

29 миллион сом зарари собиқадорони сохта

Ҷаҳон дар як сатр

17.01.2019


Тамдиди шартномаи ФФТ бо "Сомон Эйр"

60 ДАРАҶА ХУНУКӢ ВА ДАВИ 50 - КИЛОМЕТРАИ ЭКСТРЕМАЛИ МОЛДАВӢ

16.01.2019


Пирӯзии мунтахаби Тоҷикистон бар Эрон

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Роҳандозии моратории дусола дар Тоҷикистон

Нақшаи Brexit дар парламенти Британия рад карда шуд

Кремл роҳи ҳалли буҳрони Украинаро пешниҳод намуд

Ифтитоҳи онлайн-донишгоҳ барои гурезаҳо дар Италия

15.01.2019


Ҷаласаи ҷамъбастӣ таҳти раёсати муовини Сарвазири мамлакат

Вохӯрии Сироҷиддин Муҳриддин бо Абдулазиз Комилов

Ёдгор Файзов: «Соли 2018 соли таҳкими волоияти қонун дар Бадахшон буд»

ХУҶАНД. 1548 медали варзишгарон дар як сол

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Созишномаи сулҳ – мавзӯи асосии мулоқоти Путин ва Абэ хоҳад шуд

Савдои хориҷии Чин соли 2018 натиҷаи рекордӣ нишон дод

Дар Алмаато гурӯҳи хориҷиёни террорист боздошт шуд

То соли 2024 аҳолии Қирғизистон бо оби ошомиданӣ пурра таъмин мешавад

10.01.2019


Дар Саразм осорхона ва меҳмонхонаи замонавӣ бунёд мешаванд

Вохӯрии Парвиз Давлатзода бо Владимир Норов

Ҷаласаи Шӯрои кор бо ҷавонон

“ГАНҶИ СУХАН” – маҳфили адибпарвар


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед