logo

иҷтимоиёт

ЗАМИНУ ОСМОН ЁРИ МО ГАРДИДАНД

Дар як замину зери як осмон тайи ҳазорсолаҳо ду халқи ба ҳам бародар, ду ҷомеаи тамаддунсози башар зиндагиву талоши ҳастӣ доштанд. Тайи садсолаҳо дар сари як дастархон нону намакхӯр буданд ва дар ҳар як марҳилаи навбатии рушди ҷараёни бунёдкориҳояшон падидаҳои бузурги фарҳангӣ эҷод мекарданд. Тоҷикон ва ӯзбекҳо дар ҳамаи давраҳои таърихи ҳамзистӣ аз маърифату дастовардҳо, аз ҳунару аз шеъру таронаҳои ҳамдигар огоҳии хуб доштанд.
Мутафаккири бузурги турк Юсуф Баласоғунӣ ҳанӯз ҳазор сол қабл ба аҳли ин сарзамин муроҷиат намуда гуфта буд, ки дар китобҳои тоҷикон маъниҳои амиқи дунёшиносӣ шарҳ дода шудаанд.
Абунасри Форобӣ - фарзанди фозили дашти турк тамоми осори юнониёни қадимро азбар намуд, ӯро пас аз Арасту "муаллими сонӣ" номиданд ва маҳз тайи тарғиби китобҳои Форобӣ дар сарзамини аҷдодии мо марҳилаи эҳёи тамаддуни ҷаҳонӣ оғоз гардид.
Фарзанди дигари Бухорои сомониён Абуалӣ ибни Сино дар пайравии Форобӣ ба таҳқиқи илми мусиқӣ пардохт ва аввалин шуда ба кулли аҳли илму адаби хилофати араб маъниву муҳтавои суруди тоҷикиро ошно гардонд. Ин замон дар фазои фарҳангии Мовароуннаҳр аллакай садои "Ушшоқ" - и Рӯдакӣ танинандоз буд ва нидои "Ҳеҷ шодӣ нест андар ин ҷаҳон" - и ӯ дар дили мардуми ин сарзамин маъво гирифта буданд. Бо ҳамин илҳом ва бо ҳамин қудрати бунёдкорӣ ду халқи бародар ба пешвози садҳо монеаҳову даҳшатҳои таърихӣ бо сари баланд баромаданд ва бо ҳамдастиву ҳамдилӣ сарзамини хешро аз мухолифат эмин доштанд. Шеъру суруд, ҳикматҳои Ясавӣ ва насиҳатҳои Синову Рӯдакӣ қудрати зиндагонии онҳоро даҳчанд менамуданд.
Ба талаву тороҷ, ғорату истисмори бегонагон назар накарда, дар лаҳзаи дигар ду фарзанди дигари ин миллатҳо Абдураҳмони Ҷомӣ ва Алишери Навоӣ гӯё бо даъвати Замину Осмон бо ҳам аҳди дӯстӣ ва ҳамкорӣ бастанд. Онҳо ҳазорон соҳибфикрон ва шоирону муғанниёни замонашонро ба сӯи бунёдкориҳои аср даъват карданд. Дар ҳамин замон мусиқии ҳазорсолаи мо - силсилаи Дувоздаҳмақом ба ду шохаи ба ҳам пайванд - ба услуби ӯзбекиву тоҷикӣ ташаккули хешро идома дод. Минбаъд, тайи садсолаҳои дигар ашъори Ҷомиву Навоӣ, Ҳофизу Камол, Ҳилоливу Сайидо, Саккокиву Лутфӣ ва даҳҳо шоирони зуллисонайн бо оҳангҳои дилнавози Шашмақом мардумони ин сарзаминро рӯҳбаланд мекарданд.
Замоне расиду устод Айнӣ соҳиби дунёи маърифати ин халқи ба ҳам бародар шуданд ва фарзандони онҳоро ба ҷониби созандакории бузурги таърихӣ, яъне бунёди давлатҳои навинашон ҳидоят намуданд.
Устод Мирзо Турсунзода, хатмкардаи Дорулмуаллимини Тошкент аз нав "Дӯстиро ҷустуҷӯ дорем мо" - гӯён тоҷикон ва ӯзбеконро ба аҳли дунё муаррифӣ намуданд.
Асри бистум - замони талошҳои бузурги иҷтимоӣ ва сиёсӣ гардид. Лаҳзае шуд, ки ба ин  дарёи пурқудрати дӯстӣ ва ҳамкории халқҳои мо кӯшиши бастани сад пайдо шуд.
Хушбахтона, ин замон ба мадади халқҳои мо Замину Осмон ёр шуданд. Ду фарзанди фарзона, ду абармарди замон, ду хирадманди дунёдидаву дунёсанҷида, ки тибқи амри тақдир гӯё дар як лаҳзаи таърихӣ даст ба дасти ҳамдигар гирифтанд ва мавҷҳои дӯстиву бародарӣ аз нав фавҷ заданд. Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ва Президенти Ҷумҳурии Ӯзбекистон муҳтарам Шавкат Мирзиёев дар воқеъ саҳифаи нави дӯстиву ҳамкориҳои ин ду миллати бузургро кашф намуданд. Дар замири ҳар ду ин фарзонафарзандон шояд бо шири модар ва садои рӯҳангези шеъру суруди Ҷомиву Навоӣ ин гуна қудрат ва шуҷоати мислаш надидашуда пайдо гардид. Инро таърих тақозо менамуд, эҳёи ин дӯстиро рӯҳи бузургворони халқҳоямон тақозо менамуд ва шубҳае нест, ки муҳтавои оҳангу таронаҳои Шашмақом, ки тайи садсолаҳо дили ҳар ду миллатро пайвандӣ бахшида буд, он низ тақозо менамуд. Сарварони соҳибхиради Тоҷикистон ва Ӯзбекистон бо ин ҳаракати бузурги таърихӣ ва бо ин шуҷоати азими фарҳангӣ исбот карданд, ки онҳо ҳамчун роҳбаладони мардуми ин сарзамин тамоми қудрат ва имкониятҳои эҷодиву созандагии халқҳои тоҷику ӯзбекро барои бунёди ояндаи дурахшон ҳидоят намуданд. Ба ин амали мардонагии онҳо ин лаҳза Замину Осмон ёри мо гардид. Зиҳӣ, дӯстиву пайвандии халқҳои тоҷику ӯзбек!
Аслиддин НИЗОМӢ,
доктори илмҳои санъатшиносӣ, профессор

 

 

 

 


 


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 16.08.2018    №: 162    Мутолиа карданд: 338
23.09.2020


НОҲИЯИ АЙНӢ. ҲАВЗА ВА УЧАСТКАҲО ОМОДА ШУДААНД

ХОРУҒ. ОЯНДАРО АЗ ИМРӮЗ БОЯД СОХТ

АВАО. ЯК ҲАМОИШИ МУҲИМ

ХУҶАНД. ШИНОСОИИ РАҶАББОЙ АҲМАДЗОДА АЗ КОРХОНАИ “ФАЙЗИ РАСУЛ”

СУҒД. ҶАМЪОВАРИИ ПАХТА ВУСЪАТ МЕГИРАД

22.09.2020


НОҲИЯИ ФИРДАВСӢ. ҲАВЗАИ № 1 ОМОДА МЕШАВАД

ВОХӮРИИ НОМЗАДҲО БА МАНСАБИ ПРЕЗИДЕНТӢ БО СОКИНОНИ ХАТЛОН

ТОҶИКИСТОН. АЗ КОРОНАВИРУС БОЗ 44 БЕМОР ШИФО ЁФТ

«ОИНИ НОЗ»

ТОҶИКОБОД ВУСЪАТИ ТОЗА МЕГИРАД

SARS-CoV-2. ШАШ ШАКЛИ ЗУҲУРИ ОН МУҚАРРАР ГАШТ

НАМОЯНДАҲОИ ДУШАНБЕ ВА ТОШКАНД ИМКОНИЯТИ ИФТИТОҲИ РОҲҲОИ НАВРО БАРРАСӢ НАМУДАНД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

21.09.2020


БАРРАСИИ МАСОИЛИ МУБОРИЗА АЛАЙҲИ ҶИНОЯТКОРИҲО

ДУРНАМОИ МУНОСИБАТҲО МАТРАҲ ГАРДИД

ҶАЛАСАИ НАВБАТИИ СИТОДИ ВИЛОЯТӢ ОИД БА ПУРЗӮР НАМУДАНИ ТАДБИРҲОИ ЗИДДИЭПИДЕМИЯВӢ

ОЗМУН БАРОИ ДАРЁФТИ СТИПЕНДИЯИ ПРЕЗИДЕНТИ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН

ТОҶИКИСТОН. 86,7 ДАРСАДИ БЕМОРОНИ COVID – 19 ШИФО ЁФТАНД

МАРЗҲОИ ӮЗБЕКИСТОН АЗ АВВАЛИ МОҲИ ОКТЯБР БОЗ МЕШАВАНД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

17.09.2020


ТОҶИКИСТОН. АЗ COVID – 19 БОЗ 45 БЕМОР ШИФО ЁФТ

РОҒУН БА ИНТИХОБОТ ОМОДА АСТ!

ИНТИХОБОТИ ПРЕЗИДЕНТӢ. БА НОМЗАДҲО ШАҲОДАТНОМА СУПУРДА ШУД

16.09.2020


ТОҶИКИСТОН. 86,5 ДАРСАДИ ГИРИФТОРОНИ КОРОНАВИРУС ШИФО ЁФТАНД

ФАЙЗОБОД. ЧОРАБИНИИ СИЁСӢ ДАР САТҲИ БАЛАНД ХОҲАД ГУЗАШТ

ҶОМИ ТОҶИКИСТОН. ҶУФТҲОИ ДАВРИ НИМФИНАЛ МУАЙЯН ГАРДИДАНД

ИНТИХОБОТ. ВУСЪАТИ КОРҲОИ ОМОДАГӢ ДАР НОҲИЯИ РӮДАКӢ

ҶАВОНОН – ПАЙРАВОНИ ПЕШВОИ МИЛЛАТ. ҲАМОИШИ ИЛМӢ - СИЁСӢ ДАР АКАДЕМИЯИ ИДОРАКУНИИ ДАВЛАТӢ

ЛЕВАКАНТ. ПАХТАЧИНӢ ВУСЪАТ МЕГИРАД

ТОҶИКИСТОН НОЗИРОНИ ИДМ-РО БА ИНТИХОБОТИ ПРЕЗИДЕНТӢ ДАЪВАТ КАРД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

15.09.2020


ТОҶИКИСТОН. 86,4 дарсади беморон шифо ёфтанд

НОҲИЯИ ВОСЕЪ. БОЗ 82 ШАҲРВАНД БО КОР ТАЪМИН ГАРДИД

ТАЪСИСИ 86 КОРХОНА ДАР ҲАФТ МОҲ

«ЛИДАР». АКНУН ТАРКИБИ МОЛЕКУЛАВИИ ҲАВО САНҶИДА МЕШАВАД


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед