logo

иқтисод

ИҚТИСОД. МАРҲИЛАИ НАВИ ҲАМКОРИҲО

Гардиши мол байни Тоҷикистону Ӯзбекистон соли 2016 назар ба соли 2015 қариб 7 маротиба афзуда, беш аз 126 миллион доллари ИМА – ро ташкил дод ва соли гузашта ба 236 миллион доллар расид.  Содироти маҳсулот ба Ӯзбекистон яку ним маротиба зиёд шуд. Дар шаш моҳи соли равон гардиши мол нисбат ба ҳамин давраи соли гузашта 35 дарсад (69 миллион доллар) афзуд. «Ду кишвари дӯсту бародар имкон доранд, ки солҳои наздик ҳаҷми гардиши солонаи молро ба 1 миллиард доллар расонанд». Чунин андеша доранд иқтисоддонҳои варзидаи кишвар.
Ба қавли Неъматулло Ҳикматуллозода, вазири рушди иқтисод ва савдои Тоҷикистон, ҳоло пас аз барқарории робитаҳои дӯстию накуҳамсоягӣ барои рушди ҳамкориҳо тамоми шароит мавҷуд аст ва ягон монеа нест. Динамикаи афзоиши устувору босуръати тиҷорати мол худ гувоҳи рушди беназири муносибатҳои иқтисодию тиҷоратианд, ки маҳз ба шарофати талошҳои пайваста ва дӯстию бародарии ду абармарди хирадманди сиёсатмадор Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ва Президенти Ҷумҳурии Ӯзбекистон муҳтарам Шавкат Мирзиёев имконпазир гардид.
Алҳол бо ёрии соҳибкорони тоҷик дар минтақаи ҳаммарзи Ӯзбекистон корхонаи бузурги истеҳсоли семент ва бо мадади ҷониби Ӯзбекистон дар вилояти Суғд мактаби замонавӣ барои 630 ҷойи нишаст дар як баст бунёд меёбанд.
Содироти танҳо семент тайи як соли охир ба Ӯзбекистон 16 маротиба афзуд. Корхонаҳои Тоҷикистон соли гузашта 3,1 миллион тонна семент истеҳсол намуда, имсол онро ба 3,5 миллион расонданианд. Дар Тошкент «Хонаҳои савдо» - и  соҳибкорони тоҷик фаъолият доранд. «Хонаи савдо» - и ширкати «Ғаюр» беш аз 30 намуд масолеҳи баландсифати сохтмонӣ, аз ҷумла семент, профилҳои металлию пластикӣ, савдо мекунад. Ҳоло «Ғаюр» ба бозори Ӯзбекистон моҳе беш аз 15 ҳазор тонна семент мебарорад ва ин рақам пайваста меафзояд, зеро, тибқи иттилои расонаҳои Ӯзбекистон, доираҳои соҳибкории шаҳру вилоятҳои Бухоро,  Самарқанд, Навоӣ ва Ҷиззах хостори ҳамкориҳо бо ин ширкатанд. Барои мардуми бародари ӯзбек бартарияти аз Тоҷикистон харидани семент сифати баланди он ва камии хароҷоти нақлиётӣ (охир ду кишвар ба ҳам наздиканд ва роҳҳои ҳамвор доранд) маънидод мешавад.
Тоҷикистон дар шаш моҳ ба Ӯзбекистон ба маблағи 75 миллион доллар маҳсулот фурӯхта, ба андозаи 53,3 миллион доллар мол харид.
Таъмир ва бозкушоии роҳи оҳани қитъаи Ғалаба – Амузанг, ки дар манзари дӯстию бародарии фарзандони фарзонаи ду миллат Эмомалӣ Раҳмон ва Шавкат Мирзиёев сурат гирифт, ба афзоиши ҳаҷми тиҷорати мол байни Тоҷикистону Ӯзбекистон мусоидат намуд.
Муносибатҳои Тоҷикистону Ӯзбекистон дар ҳама бахшҳои иқтисодию тиҷоратӣ куллан мустаҳкам мешаванд. Моҳи апрели соли равон низоми энергетикии Тоҷикистону Ӯзбекистон, ки аз соли 2009 гусаста буд, боз бо ҳам пайваст. Хати интиқоли барқ аз Тоҷикистон ба Ӯзбекистон мавриди баҳрабардорӣ қарор гирифт. Ҳатто дар марҳилаи аввал ҳаҷми содироти неруи барқ ба ин кишвари ҳамсоя дар фаслҳои баҳору тобистон бештар аз 1,5 миллиард кВт – соат пешбинӣ шудааст. Рушди ҳамкории энергетикии ду кишвар барои барқарории низоми ягонаи энергетикии Осиёи Марказӣ заминаи устувор гузошт.
Сайёҳӣ бахши дигари ҳамкориҳоест, ки ба таври бесобиқа рӯ ба рушд дорад. Тибқи иттилои хабаргузории «УЗА», танҳо тайи шаш моҳи соли равон бештар аз 387 ҳазор ӯзбекистониҳо ба Тоҷикистон ва қариб ҳамин қадар тоҷикистониҳо ба Ӯзбекистон сафар намуданд. Ҳоло байни ду кишвар роҳҳои оҳан, нақлиёти заминӣ ва ҳавоӣ кушодаанд. Сайрхатҳои ҳавоии Душанбе – Тошкент, Душанбе – Самарқанд ва Душанбе – Бухоро (парвози техникӣ – санҷишӣ  муваффақ гузашт) ва бо нақлиёти заминӣ сайрхатҳои Панҷакент – Самарқанд, Хуҷанд – Тошкент, Душанбе – Деҳнав, Душанбе – Самарқанд ва Душанбе – Бухоро торафт фаъолтар мешаванд. Кушодани сайрхатҳои нав мавриди тарҳрезӣ қарор дорад.
Кушода шудани роҳҳо, гузаргоҳҳои сарҳадӣ ва бозорҳои наздимарзӣ, бешубҳа, барои боз ҳам наздиктар шудани ду халқи дӯсту ҳамсоя ва тақвияти ҳамкориҳои тиҷоратию иқтисодӣ мусоидат менамояд.
Солҳои 2017 ва 2018 дар Душанбе ва Тошкент ҷаласаҳои Комиссияи байниҳукуматии Тоҷикистону Ӯзбекистон оид ба робитаҳои иқтисодӣ, иҷтимоӣ ва фарҳангӣ, вохӯриҳои сарвазирон, роҳбарони вазорату идораҳо ва бахшҳои соҳавӣ баргузор гардиданд, ки барои муайян кардани имконоти рушди ҳамкориҳо нақши муҳим гузоштанд. Дар шаҳрҳои Душанбе, Хуҷанд, Тошкент ва Самарқанд намоишгоҳҳои маҳсулоти миллӣ ва ҳамоишҳои соҳибкорони ду кишвар баргузор гардида, қарордоду шартномаҳои зиёди ҳамкорӣ ба имзо расиданд ва соҳибкорон бо ҳамдигар робитаҳои мустақими корӣ пайдо намуданд. Дар намоишгоҳи «Молҳои истеҳсоли Тоҷикистон», ки дар шаҳри Тошкент баргузор шуд, намояндагони қариб 160 ширкату корхонаҳои калонтарини Тоҷикистон, аз ҷумла минтақаҳои озоди иқтисодии «Данғара» ва «Суғд», ширкат варзида, ба мардуми Ӯзбекистон ва меҳмонон намунаи беҳтарини маҳсулот, номгӯйи хизматрасониҳо ва имконоти сармоягузориро муаррифӣ карданд. Байни соҳибкорон ба маблағи беш аз 50 миллион доллар паймонҳои корӣ ба имзо расиданд. Дар намоишгоҳи «Молҳои Ӯзбекистон» дар Душанбе низ соҳибкорон байни ҳам  ҳамин миқдор паймонҳои корӣ бастанд.
Айни ҳол байни ду кишвар Шӯрои кории тиҷоратию иқтисодӣ амал мекунад, ки барои тақвияти ҳамкориҳои мустақими соҳибкорон ёрӣ мерасонад. Ҳоло дар Тоҷикистон 9 корхонаи муштараки соҳибкорони тоҷику ӯзбек, дар Ӯзбекистон 24 корхона бо сармоягузории муштарак ва 1 корхона пурра бо сармоягузории соҳибкорони тоҷик фаъолият доранд. Нассоҷони ӯзбек, аз ҷумла ассотсиатсияи «Узтестилпром», тибқи иттилои Агентии миллии иттилоотии Ӯзбекистон, дар Душанбе корхонаю коргоҳҳои муштараки дӯзандагию бофандагӣ таъсис доданианд, ки ин ба зиёд шудани ҷойҳои нави кор мусоидат менамояд.
Ва ин, албатта, ҳанӯз оғози кор аст. Мардум умед дорад, ки бо сафари Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон ба Ӯзбекистон дӯстию бародарии анъанавии ду халқ, ки онро ду марди бузург аз нав барқарор намуданд, боз ҳам устувор, муносибатҳои ҳамкорӣ фарохтар ва зиндагии тоҷикону ӯзбекон боз ҳам хушу рангинтар мешавад.
С. АЗИЗӢ, «Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 16.08.2018    №: 162    Мутолиа карданд: 252

18.03.2019


ГРАНД СЛЕМИ ЕКАТЕРИНБУРГ. Беҳрӯз мақоми сеюмро гирифт

Tesla дар Қазоқистон нуқтаҳои нерудиҳӣ месозад

Аз фурӯравии биноҳо дар Чин 10 нафар ҷон бохт

Иттиҳоди иқтисодии АвруОсиё дар фикри бунёди биржаи меҳнат шуд

Сиёсатмадори олмонӣ лағви таҳримоти зиддирусиро зарур мешуморад

Ҷаҳон дар як сатр

13.03.2019


Парвиз Давлатзода бо Чэн Гуопин вохӯрд

Имконияти таҳсил дар ДДУК тавсеа меёбад

Маҷмааи меъмории рамзи «Истиқлолият ва Озодӣ» интихоб гардид

06.03.2019


Назорати фаъолияти ширкатҳои букмекирӣ пурзӯр мешавад

Бунёди маҷмааи корхонаҳои нассоҷӣ дар назар аст

Форуми якуми иттилоотонии ҷомеаи шаҳрвандӣ баргузор мегардад

ҶОМИ "ФФТ" "Истиқлол" бори панҷум онро соҳиб шуд

Варзишгарони тоҷик 5 медал ба даст оварданд

Ҷаҳон дар як сатр

Нилуфар Рофиева дар озмуни нозанинҳои Россия ғолиб омад

Лондон муносибаташро бо Москва ба эътидол овардан мехоҳад

Покистон ба гуфтушунид бо Ҳиндустон шурӯъ мекунад

Андешаи Лукашенко оид ба яхи обнашудаи муносибот бо Иттиҳоди Аврупо

Соли 2019 ду ҷоизаи Нобел дар соҳаи адабиёт супурда мешавад

05.03.2019


СУҒД. Авлавият ба кишти картошка

04.03.2019


Хуҷанд ба даҳгонаи шаҳрҳои беҳтарини сайёҳӣ ворид гардид

Сертификати армуғони сайёҳӣ таъсис ёфт

ҶОМИ "ФФТ". "Истиқлол" ва "Кӯктош" дар финал

Осиёи Марказӣ. Камтарин теъдоди маҳбусон дар Тоҷикистон аст

Москва ва Вашингтон нархи раводидро арзон карданд

Қазоқистон ба воридоти меваю сабзавоти Қирғизистон роҳ мекушояд

Лавров: «Вазъият дар Сурия ба эътидол омад»

Ҳалокати 29 нафар аз обхезӣ дар ҷануби Афғонистон

Ҷаҳон дар як сатр

01.03.2019


ФУТБОЛ. «Хуҷанд» бо «Аҳал» мубориза мебарад

Бори нахуст дар таърих якбора ду зан ба кайҳони кушод мебароянд

Пекин дар фикри эъмори Девори бузурги чинӣ шуд

Испания солимтарин кишвари дунё эътироф гардид


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед