logo

иқтисод

“КОФАРНИҲОНИ ПОЁН”. ЛОИҲАИ БАРОИ ДУ КИШВАР СУДОВАР

Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ва Президенти Ҷумҳурии Ӯзбекистон муҳтарам Шавкат Мирзиёев бобати беш аз пеш боровар шудани ҳамкориҳои иқтисодӣ, иҷтимоӣ ва фарҳангӣ миёни ду мамлакат кӯшиши зиёд ба харҷ дода истодаанд. Дар ин замина, ба хотири тақвияти бештари дӯстии ду халқи ба ҳам бародар, ҷоиз аст, ки як иқдоми амалиношудаи замони шӯравиро ёдрас намуда, муҳимияти иҷрои онро таъкид кунем.   
Бо мақсади обёрии садҳо ҳазор гектар заминҳои ташналаби Тоҷикистону Ӯзбекистон ва ба ин васила таъсис додани чандин ноҳияи нав ҳукумати вақти шӯравӣ қарор карда буд, ки дар дарёи Кофарниҳон дар ҳудуди ноҳияҳои Шаҳритузу Қубодиён обанбор сохта шавад. Татбиқи ин лоиҳа, ки номи “Кофарниҳони Поён”-ро гирифта буд, соли 1983 оғоз шуд. Иншоот бояд соли 1993 мавриди истифода қарор мегирифт.
Қувваталӣ Додов, собиқадори меҳнат ва муаррихи минтақа, ки ҳамроҳи мо дар мавзеи барои обанбор пешбинишуда қарор дошт, дар ин бора чунин гуфт:
- Ин чуқуриҳое, ки мебинед, барои рехтани таҳкурсии сарбанд кофта шудаанд. Лоиҳа бо назардошти афзоиши босуръати аҳолӣ, таъсиси ҷойҳои нави кор ва бунёди манзилҳои истиқоматӣ омода шуда буд. Агар ин обанбор сохта мешуд, мувофиқи ҳисобҳои пешакӣ, дар Тоҷикистон се ноҳия ва дар Ӯзбекистон низ пас аз обёрӣ шудани мавзеи Чордағал се ноҳия ташкил мешуд. Ҳамзамон, дар ин дарё бунёди як неругоҳи обие, ки иқтидори бо барқ таъмин кардани мавзеъҳои навташкилро дошт, дар мадди назар буд. Аз рӯйи ҳисоби мутахассисон, агар ин обанбор сохта мешуд, он ҳамагӣ дар панҷ сол тамоми хароҷотро мепӯшонд.  
Тавре Талбон Ҳакимов, роҳбари пешини Институти илмию истеҳсолии лоиҳакашии “Нурофар” ва собиқ директори ПМК-12, ки сохтмони  обанборро бар дӯш дошт, зимни як мусоҳибаи матбуотӣ зикр кардааст, лоиҳаи “Кофарниҳони Поён” - ро даҳҳо институтҳои Иттиҳоди Шӯравӣ ба таври дақиқ омода кардаанд, он дар соҳаи мелиоратсияи ду кишвар сохтмони камназир маҳсуб меёбад ва бо татбиқи ин лоиҳа Тоҷикистону Ӯзбекистон метавонанд даштҳои ташналаби Курҷалолқум, Гулзор,  Чордағал, Каниздеҳа ва Бешкентро обёрӣ кунанд.
Муҳандис - гидротехник шодравон Геннадий Колитсов, собиқ роҳбари шуъбаи лоиҳаи “Кофарниҳони Поён” - и Институти лоиҳакашии “Тоҷикгипроводхоз”, зимни як гуфтугӯ ба хабарнигорон гуфтааст:
- Дар он минтақае, ки ин сохтмон ба нақша гирифта шуда буд, метавон зироатҳои зиёди ситрусию субтропикӣ парвариш кард. Он яке аз водиҳои зархез ба ҳисоб меравад. Дар ин мавзеъ дар моҳҳои июл – август дар ҳаҷми 243 миллион метри мукааб мушкили норасоии оби полизӣ ба назар мерасад. Ва ин норасоӣ дар оянда афзоиш хоҳад ёфт. 
Болотар аз он ҷое, ки бояд сарбанд сохта мешуд, дар дарёи Кофарниҳон ба дарозии 16 километр дар ҳаҷми 5,2 миллиард метри мукааб захираи об мавҷуд аст, ки ҳоло ҳамагӣ 1,2 миллиард метри мукааби он ҷорӣ мешаваду бас. Обанбор ба ҷоришавии ин захира вусъат бахшида, дар сурати ҳар мавсим дуруст танзим шудан имкон медиҳад, ки  68,3 ҳазор гектар замин обёрӣ шавад. Ҳангоми истифодаи муътадил, ба қавли мутахассисон, обанбор дар як сония то 650 метри мукааб об партофта метавонист, ки аз ин ҳисоб маблағҳои зиёди баҳри соҳилмустаҳкамкунӣ харҷшаванда сарфа мегардиданд. Арзиши лоиҳавии сохтмон, мувофиқи ҳисобҳои соли 1984-ум, бо назардошти эъмори неругоҳи барқӣ 416 миллион доллар пешбинӣ шуда буд. То фурӯпошии Иттиҳоди Шӯравӣ ва канда шудани риштаҳои иқтисодӣ дар ин мавзеъ дар доираи корҳои омодагии сохтани обанбор шаҳраки сохтмончиён қисман бунёд шуда буд. Мувофиқи лоиҳа, бояд дар шаҳраки сохтмончиён 200 хона сохта мешуд.
Умед аст, ки бо мустаҳкам шудани робитаҳои ҳасана миёни Тоҷикистону Ӯзбекистон лоиҳаи “Кофарниҳони Поён”, ки фоидааш  барои ду кишвар беҳисоб аст, дубора аз сар гирифта мешавад.
Зокир ҲАСАН, шаҳри Бохтар

 

 


 


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 23.08.2018    №: 167    Мутолиа карданд: 143

19.11.2018


ДЕВАШТИЧ. Авҷи созандагиҳо дар Ҷамоати деҳоти Яхтан

Артиши Сурия охирин истеҳкоми «ДИ» дар ҷануби кишварро зери назорат гирифт

Дар ҳама минтақаҳои Ӯзбекистон «мактаби президентӣ» месозанд

Роҳандозии барномаи махсуси давлатии ипотекӣ барои дӯзандагони Қирғизистон

Киштии зериобии «Сан Хуан» - ро дар уқёнуси Атлантика ёфтанд

Ҷаҳон дар як сатр

Кулишов: «Марзҳои ИДМ бо таҷҳизоти муосир таъмин карда мешаванд»

Дар Тоҷикистон омӯзгори забони англисӣ барои таблиғи «ДИ» 19 сол гирифт

Қазоқистон мубориза бо машруботро сахттар мекунад

Фоидаи туризм ба кадом шаҳри дунё бештар аст?

Ҷаҳон дар як сатр

"ИСТИҚЛОЛ" бори аввал барои Ҷоми чемпионҳои КФО мубориза хоҳад бурд

Омодагии тими миллӣ ба марҳилаи интихобии Ҷоми ҷаҳон – 2022

УСМОН ТОШЕВ САРМУРАББИИ НАВИ ДАСТАИ МУНТАХАБ

15.11.2018


Ҳамоиш бахшида ба Рӯзи Президент

Нурдинҷон Исмоилов ба Тоҷикистон меояд

Мулоқоти Зубайдулло Зубайдзода бо Амал Муҷрин ал - Ҳамад

Конференсияи гиромидошти Бобоҷон Ғафуров

Путин ва Абэ дар асоси қатъномаи соли 1956 гуфтушунид хоҳанд кард

Таҳлилгарони Nomura сустшавии суръати рушди иқтисоди ҷаҳониро пешгӯӣ намуданд

Frontex: ба Аврупо омадани гурезаҳо 31 дарсад коҳиш ёфт

Назарбоев соли 2019-ро Соли ҷавонон эълом дошт

Ҷаҳон дар як сатр

14.11.2018


Вусъати корҳои ободонӣ дар ноҳияи Восеъ

Ҷамъоварии $482 миллион ба ёрии мардуми Ироқ

Назарбоев ташкили Созмони амнияти дастаҷамъии Осиёро пешниҳод дорад

Ҷонибдории Ангела Меркел аз ташкили артиши ягонаи аврупоӣ

Дар Тошканд Ҳафтаи соҳибкории глобалӣ шурӯъ шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ЧЕМПИОНАТИ ҶАҲОН – 2018. Иштироки се бонуи муштзани тоҷик

БОНКИ МИЛЛӢ. Иқдоми наҷиб

13.11.2018


Мулоқоти Сироҷиддин Муҳриддин ва Юе Бин

Баимзорасии ёддошти тафоҳум

Нақшаи чорабиниҳои амалӣ намудани корҳои ободонию бунёдкорӣ дар давраи солҳои 2019 – 2021 тасдиқ гардид


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед