logo

иқтисод

“КОФАРНИҲОНИ ПОЁН”. ЛОИҲАИ БАРОИ ДУ КИШВАР СУДОВАР

Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ва Президенти Ҷумҳурии Ӯзбекистон муҳтарам Шавкат Мирзиёев бобати беш аз пеш боровар шудани ҳамкориҳои иқтисодӣ, иҷтимоӣ ва фарҳангӣ миёни ду мамлакат кӯшиши зиёд ба харҷ дода истодаанд. Дар ин замина, ба хотири тақвияти бештари дӯстии ду халқи ба ҳам бародар, ҷоиз аст, ки як иқдоми амалиношудаи замони шӯравиро ёдрас намуда, муҳимияти иҷрои онро таъкид кунем.   
Бо мақсади обёрии садҳо ҳазор гектар заминҳои ташналаби Тоҷикистону Ӯзбекистон ва ба ин васила таъсис додани чандин ноҳияи нав ҳукумати вақти шӯравӣ қарор карда буд, ки дар дарёи Кофарниҳон дар ҳудуди ноҳияҳои Шаҳритузу Қубодиён обанбор сохта шавад. Татбиқи ин лоиҳа, ки номи “Кофарниҳони Поён”-ро гирифта буд, соли 1983 оғоз шуд. Иншоот бояд соли 1993 мавриди истифода қарор мегирифт.
Қувваталӣ Додов, собиқадори меҳнат ва муаррихи минтақа, ки ҳамроҳи мо дар мавзеи барои обанбор пешбинишуда қарор дошт, дар ин бора чунин гуфт:
- Ин чуқуриҳое, ки мебинед, барои рехтани таҳкурсии сарбанд кофта шудаанд. Лоиҳа бо назардошти афзоиши босуръати аҳолӣ, таъсиси ҷойҳои нави кор ва бунёди манзилҳои истиқоматӣ омода шуда буд. Агар ин обанбор сохта мешуд, мувофиқи ҳисобҳои пешакӣ, дар Тоҷикистон се ноҳия ва дар Ӯзбекистон низ пас аз обёрӣ шудани мавзеи Чордағал се ноҳия ташкил мешуд. Ҳамзамон, дар ин дарё бунёди як неругоҳи обие, ки иқтидори бо барқ таъмин кардани мавзеъҳои навташкилро дошт, дар мадди назар буд. Аз рӯйи ҳисоби мутахассисон, агар ин обанбор сохта мешуд, он ҳамагӣ дар панҷ сол тамоми хароҷотро мепӯшонд.  
Тавре Талбон Ҳакимов, роҳбари пешини Институти илмию истеҳсолии лоиҳакашии “Нурофар” ва собиқ директори ПМК-12, ки сохтмони  обанборро бар дӯш дошт, зимни як мусоҳибаи матбуотӣ зикр кардааст, лоиҳаи “Кофарниҳони Поён” - ро даҳҳо институтҳои Иттиҳоди Шӯравӣ ба таври дақиқ омода кардаанд, он дар соҳаи мелиоратсияи ду кишвар сохтмони камназир маҳсуб меёбад ва бо татбиқи ин лоиҳа Тоҷикистону Ӯзбекистон метавонанд даштҳои ташналаби Курҷалолқум, Гулзор,  Чордағал, Каниздеҳа ва Бешкентро обёрӣ кунанд.
Муҳандис - гидротехник шодравон Геннадий Колитсов, собиқ роҳбари шуъбаи лоиҳаи “Кофарниҳони Поён” - и Институти лоиҳакашии “Тоҷикгипроводхоз”, зимни як гуфтугӯ ба хабарнигорон гуфтааст:
- Дар он минтақае, ки ин сохтмон ба нақша гирифта шуда буд, метавон зироатҳои зиёди ситрусию субтропикӣ парвариш кард. Он яке аз водиҳои зархез ба ҳисоб меравад. Дар ин мавзеъ дар моҳҳои июл – август дар ҳаҷми 243 миллион метри мукааб мушкили норасоии оби полизӣ ба назар мерасад. Ва ин норасоӣ дар оянда афзоиш хоҳад ёфт. 
Болотар аз он ҷое, ки бояд сарбанд сохта мешуд, дар дарёи Кофарниҳон ба дарозии 16 километр дар ҳаҷми 5,2 миллиард метри мукааб захираи об мавҷуд аст, ки ҳоло ҳамагӣ 1,2 миллиард метри мукааби он ҷорӣ мешаваду бас. Обанбор ба ҷоришавии ин захира вусъат бахшида, дар сурати ҳар мавсим дуруст танзим шудан имкон медиҳад, ки  68,3 ҳазор гектар замин обёрӣ шавад. Ҳангоми истифодаи муътадил, ба қавли мутахассисон, обанбор дар як сония то 650 метри мукааб об партофта метавонист, ки аз ин ҳисоб маблағҳои зиёди баҳри соҳилмустаҳкамкунӣ харҷшаванда сарфа мегардиданд. Арзиши лоиҳавии сохтмон, мувофиқи ҳисобҳои соли 1984-ум, бо назардошти эъмори неругоҳи барқӣ 416 миллион доллар пешбинӣ шуда буд. То фурӯпошии Иттиҳоди Шӯравӣ ва канда шудани риштаҳои иқтисодӣ дар ин мавзеъ дар доираи корҳои омодагии сохтани обанбор шаҳраки сохтмончиён қисман бунёд шуда буд. Мувофиқи лоиҳа, бояд дар шаҳраки сохтмончиён 200 хона сохта мешуд.
Умед аст, ки бо мустаҳкам шудани робитаҳои ҳасана миёни Тоҷикистону Ӯзбекистон лоиҳаи “Кофарниҳони Поён”, ки фоидааш  барои ду кишвар беҳисоб аст, дубора аз сар гирифта мешавад.
Зокир ҲАСАН, шаҳри Бохтар

 

 


 


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 23.08.2018    №: 167    Мутолиа карданд: 89

19.09.2018


ТОҶИКИСТОН ВА ӮЗБЕКИСТОН. Аввалин тамринҳои муштараки низомӣ

Таъсиси 57 корхонаи нав

Намоиши дастовардҳо ба муносибати Рӯзи шаҳри Хуҷанд

Зуҳро Саидова – соҳиби шоҳҷоиза

Таҳаммул аз амалҳои террористӣ норавост

Баргузории ҳамоиши маъмурони роҳи оҳани кишварҳои СҲШ дар Ӯзбекистон

Дар Ироқ 27 ҳазор нафар аз об заҳролуд гашт

Тӯли 40 соли ислоҳот дар Чин ҷои кор 346 дарсад афзуд

Остона ҳамоиши ҳаштуми глобалии туризми шаҳриро пазироӣ мекунад

Ҷаҳон дар як сатр

18.09.2018


САМБО. Дурахши варзишгари навраси тоҷик дар Аврупо

Иди асал дар Душанбе

КӮЛОБ. Боз ду меҳмонхонаи нав ба истифода дода шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ӮЗБЕКИСТОН. Оғози машқҳои низомии муштарак

Теъдоди қурбонии тӯфони «Мангхут» аз 60 нафар гузашт

Дифои Вазорати ҳуқуқи инсони Покистон аз ҳуқуқи занҳо

Таҳсили фосилавӣ ба ҳар хонандаи ҷопонӣ дастрас шуд

Дар Остона ба хариди партов шурӯъ карданд

17.09.2018


НОҲИЯИ РӮШОН. Сарҳадбонон соҳиби бинои наву замонавӣ шуданд

Баргузории фестивали шаҳрии эҷодиёти кӯдакон

“КӮКНОР-2018”. Мусодираи беш аз 550 килограмм маводи нашъаовар дар Хатлон

ФУТБОЛ. "Хуҷанд" ба пеш баромад

11.09.2018


ДУШАНБЕ МИЗБОНИ СОҲИБКОРОНИ ҶАҲОН

ДЕВАШТИЧ. БУНЁДКОРИҲОИ НОҲИЯ НАМУНАИ ИБРАТАНД

МАРЗ. Боздошти қочоқбарон

КӮЛОБ. ИФТИТОҲИ БОҒЧАИ НАВ

05.09.2018


БӮСТОН. Бунёди чор иншооти нав

ФУТБОЛ. Дар Тоҷикистон мусобиқаҳои байналмилалӣ доир мегарданд

Ориф Алвӣ 13-умин президенти Покистон интихоб гашт

Дар Арабистони Саудӣ барои маводи тахрибӣ дар интернет зиндонӣ мекунанд

Дар Гуҷарат сохтмони баландтарин ҳайкали дунё анҷом меёбад

Ҳиндустон барномаи нави кайҳониро амалӣ месозад

04.09.2018


Боздиди Сарвазири мамлакат аз иншооти гармидиҳии шаҳри Душанбе


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед