logo

туризм

РӮШОН. ВАЗЪИ ЁДГОРИҲОИ ТАЪРИХӢ НИГАРОНКУНАНДА АСТ

Имрӯзҳо дар доираи Соли рушди сайёҳӣ ва ҳунарҳои мардумӣ, тибқи дастуру супоришҳои Пешвои миллат, барои ривоҷу равнақи туризм, фароҳам овардани инфрасохтори муосир ва баланд бардоштани сифати хизматрасонӣ дар саросари кишвар, аз ҷумла Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон, тадбирҳои зарурӣ андешида мешаванд.
Бешак, Бадахшон бо табиати нотакрораш худ диққати сайёҳони зиёди дохиливу хориҷиро ба худ ҷалб месозад. Ҳарчанд дар ин амр, тайи соли равон, дар вилоят корҳои зиёде ба сомон расида бошанд ҳам, баъзе камбудиҳо ба назар мерасанд. Масалан, дар ноҳияи Рӯшон, ки бо ёдгориҳои таърихиву фарҳангӣ ва олами рангоранги набототу ҳайвонот дорои имкониятҳои васеи пешрафти соҳаи сайёҳӣ мебошад, чунин норасоиҳо ҷой доранд. Бахусус, вазъи ёдгориҳои бостонӣ ногуворанд. Алҳол дар ноҳия қариб 70 ёдгории таърихиву фарҳангӣ мавҷуд аст, вале аксари онҳо таъмирталабанд. Аз ҷумла, дар деҳаи Дерзуд 7 ёдгорӣ – Чашмаи Шоҳносир, Остони Сабзпӯш, Остони Бобоалишоҳ, Мазори Бобоалишоҳ, Мазори Мир Манзаршоҳ, Остони Панҷаи Шоҳ, Ҷамоатхонаи таърихӣ ҷойгиранд, ки аксарияташон аз бетаваҷҷуҳӣ сол ба сол вайрону валангор гардида, қисме ба чарогоҳ табдил дода шуда, бахше талаву тороҷ ва, ҳатто, бенишон гаштаанд. Аз қалъаҳои Савноб, Рошорв, Нисур ва Ҷизев сангтӯдаю деворҳои фурӯрафта боқӣ монда, аз қалъаҳои Шидз ва Емс бошад, нишоне нест.
Вазъи маҷмааи Қалъаи Вамар, ки аз муҳташамтарин ёдгориҳои бостонии Рӯшонзамин мебошад низ, нигаронкунанда аст. Мувофиқи маълумоти рисолаи «Ҳокимони Қалъаи Вамар» (таълифи Бовар Сӯфизода ва Қиматшоҳ Исматзода, соли 1949), Қалъаи Вамар дар давраи Шоҳтолиби Сармаст (дарвеши нимафсонавии қарни Х милодӣ) сохта шуда, соли 1684 навсозӣ гардидааст… Соли 1843 сохтмони қалъа бо фармони  ҳокими Рӯшон Сулаймонхон дар майдони 1,5 гектар  аз нав  оғоз шуда, тӯли се сол идома ёфт... Қалъа 3 дарвоза, 1 тӯпхона, зиндони дуқабатаи зеризаминӣ ва дар зери  дарахти чанор чоҳи обдузд (рахнаи ноаёни зеризаминӣ, ки об ба он фурӯ меравад) дошт. Боғи сарсабзи онро беш аз 100 намуд дарахтони сояафкану ороишӣ ва  баҳрадор зинат медоданд. Дар саҳни қалъа майдони васеъ бо номи Ригакмайдон (майдони регзор) мавҷуд буд, ки ҷойи баргузории  ҷашну маросимҳо ва бозиҳои миллӣ, аз қабили гӯштигирӣ, аспдавонӣ, бузкашӣ, чавгонбозӣ ва ғайра будааст…».
Боиси таассуф аст, ки аз боғу майдон, дарвозаю тӯпхона ва чоҳу зиндони қалъа ба ҷуз ном  нишоне намондааст. Давоми даҳ соли охир гирду атрофи қалъаро сокинони маркази ноҳия тибқи қарору дастурҳои масъулин аз худ намуда, ба хонаю ҳавлӣ ва боғу полизии хусусӣ табдил доданд. Имрӯз фақат қисмати пеши қалъа барои таъмиру азнавсозӣ нигоҳ дошта шудааст. Аз ҷониби Вазорати фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон барои азнавсозии Қалъаи Вамар маблағи муайяне ҷудо гардида, ҶДММ «Акмал» ба таври ҷузъӣ корҳоеро низ анҷом додааст. Аз ҷумла, девору манораи пешорӯйи қалъа андаке таъмир шуданд, вале ҳоло ҳам вазъи он нигаронкунанда мебошад.
Дар баробари ин, дар ноҳия боз даҳҳо иморату иншооти таърихию фарҳангӣ мавҷуд аст, ки агар солҳои наздик барои ҳифзи онҳо чораҳои зарурӣ андешида нашаванд, пурра аз байн рафтанашон мумкин аст. Масъалаи дигари муҳим набудани осорхона дар ноҳия мебошад. Рӯшон ҳамчун диёри фарҳангхезу соҳиби фарзандони барӯманд, шояд дар кишварамон ягона ноҳияе бошад, ки ба истиснои як - ду хонамузеи шахсӣ, то ҳанӯз осорхона надорад.  Агар маъмурину масъулини ноҳия баҳри ҳифзи Қалъаи Вамар, ҳамчун ёдгории бузурги таърихӣ, талош меварзиданд ва  онро чун Қалъаи Ҳисор ба як макони тамошобобу диданӣ, ҷойи баргузории  ҷашну маросимҳо ё ба  осорхонаи таърихию фарҳангӣ мубаддал гардондан саъю кӯшиш мекарданд, дар Соли рушди сайёҳӣ ва ҳунарҳои мардумӣ туҳфаи камназир маҳсуб мешуд. Бинобар ин, аз ҷониби масъулин дар баробари чунин як фурсати муносиб набояд камҳавсалагию бепарвоӣ зоҳир шавад.
Мафтун ҚИМАТШОЕВ,
корманди Осорхонаи миллии Тоҷикистон

 


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 28.08.2018    №: 170    Мутолиа карданд: 112

19.09.2018


ТОҶИКИСТОН ВА ӮЗБЕКИСТОН. Аввалин тамринҳои муштараки низомӣ

Таъсиси 57 корхонаи нав

Намоиши дастовардҳо ба муносибати Рӯзи шаҳри Хуҷанд

Зуҳро Саидова – соҳиби шоҳҷоиза

Таҳаммул аз амалҳои террористӣ норавост

Баргузории ҳамоиши маъмурони роҳи оҳани кишварҳои СҲШ дар Ӯзбекистон

Дар Ироқ 27 ҳазор нафар аз об заҳролуд гашт

Тӯли 40 соли ислоҳот дар Чин ҷои кор 346 дарсад афзуд

Остона ҳамоиши ҳаштуми глобалии туризми шаҳриро пазироӣ мекунад

Ҷаҳон дар як сатр

18.09.2018


САМБО. Дурахши варзишгари навраси тоҷик дар Аврупо

Иди асал дар Душанбе

КӮЛОБ. Боз ду меҳмонхонаи нав ба истифода дода шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ӮЗБЕКИСТОН. Оғози машқҳои низомии муштарак

Теъдоди қурбонии тӯфони «Мангхут» аз 60 нафар гузашт

Дифои Вазорати ҳуқуқи инсони Покистон аз ҳуқуқи занҳо

Таҳсили фосилавӣ ба ҳар хонандаи ҷопонӣ дастрас шуд

Дар Остона ба хариди партов шурӯъ карданд

17.09.2018


НОҲИЯИ РӮШОН. Сарҳадбонон соҳиби бинои наву замонавӣ шуданд

Баргузории фестивали шаҳрии эҷодиёти кӯдакон

“КӮКНОР-2018”. Мусодираи беш аз 550 килограмм маводи нашъаовар дар Хатлон

ФУТБОЛ. "Хуҷанд" ба пеш баромад

11.09.2018


ДУШАНБЕ МИЗБОНИ СОҲИБКОРОНИ ҶАҲОН

ДЕВАШТИЧ. БУНЁДКОРИҲОИ НОҲИЯ НАМУНАИ ИБРАТАНД

МАРЗ. Боздошти қочоқбарон

КӮЛОБ. ИФТИТОҲИ БОҒЧАИ НАВ

05.09.2018


БӮСТОН. Бунёди чор иншооти нав

ФУТБОЛ. Дар Тоҷикистон мусобиқаҳои байналмилалӣ доир мегарданд

Ориф Алвӣ 13-умин президенти Покистон интихоб гашт

Дар Арабистони Саудӣ барои маводи тахрибӣ дар интернет зиндонӣ мекунанд

Дар Гуҷарат сохтмони баландтарин ҳайкали дунё анҷом меёбад

Ҳиндустон барномаи нави кайҳониро амалӣ месозад

04.09.2018


Боздиди Сарвазири мамлакат аз иншооти гармидиҳии шаҳри Душанбе


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед