logo

иқтисод

ТОҶИКИСТОН. ИСТИХРОҶ ДАР РУШДИ ИҚТИСОД НАҚШИ КАЛИДӢ ДОРАД

Мувофиқи  арзёбии олимону мутахассисони байналмилалӣ, аз ҳисоби истихроҷи сарватҳои зеризаминии Тоҷикистон то 50 дарсади даромади Буҷети давлатиро таъмин кардан имконпазир аст. Айни ҳол даромади Буҷети  давлатӣ аз ҳисоби истихроҷи захираҳои табиӣ 7 дарсадро  ташкил медиҳад.
Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон барои истифода аз захираҳои фаровони табиии кишвар ва ба ин васила зиёд намудани даромади буҷети давлатӣ фазои мусоиди сармоягузориро муҳайё намудааст. Соли 2012 Тоҷикистон узви Созмони байналмилалии иқтисодии “Ташаббуси шаффофият дар соҳаи истихроҷ” гардид ва бо он ҳамкории зичро ба роҳ монд.
Ҷаҳонгир Неъматов, намояндаи созмони номбурда дар Тоҷикистон, изҳор дошт, ки иқдомҳои давлат ва Ҳукумати мамлакат ба ҷалби бештари сармоягузорони хориҷӣ дар соҳаи истихроҷ мусоидат менамоянд. Узвият дар ин созмони байналмилалӣ яке аз нишондодҳои фазои мусоиди сармоягузорӣ дар ҷодаи истихроҷи канданиҳои фоиданоки ҷумҳурӣ  ва фаъолияти соҳибкорист. Пеш аз ҳама, бо роҳи истихроҷи канданиҳои фоиданок ворид намудани маблағи зиёд ба буҷети давлат имконпазир мегардад. Тоҷикистон, хусусан аз лиҳози захираҳои табиии нуқраю ангишт, дар ҷаҳон  мақоми намоёнро соҳиб аст.  
Тибқи иттилои оморӣ,  дар ҳудуди ҷумҳурӣ  конҳои тилло кашф шудаанд. Кишвари  мо дар дунё аз рӯи захираи нуқра ҷойи 2 - юмро  ишғол мекунад. Бар асоси таҳлили коршиносони соҳа,  Тоҷикистон имкон дорад, ки давоми беш аз 150  сол  бо иқтидори солонаи 50 тонна нуқра истихроҷ намояд. “Кони Мансур” яке аз конҳои азими  нуқраи мамлакат  аст.
Аз ҳисоби захираи сурма Тоҷикистон миёни мамлакатҳои Иттиҳоди  Давлатҳои Мустақил  мақоми аввалро касб мекунад. Дар кони аз ҳама калонтарини сурмаи  кишвар  50 дарсади захираи сурмаи ҳудуди ИДМ мавҷуд аст. Сурмаи дар Тоҷикистон нуҳуфта агар ҳар сол 800 - тоннаӣ истихроҷ гардад, барои 45 соли оянда басанда мебошад.
- Захираи ангишт низ дар қаламрави мамлакат зиёд буда, 4,5 миллиард тонна ё 22 дарсади захираи ангишти  Осиёи Марказиро дар бар мегирад. Ҳаҷми зиёди ин маҳсулот дар конҳои “Шӯроб”, “Фон - Яғноб”, “Моғиён”, “Зиддӣ”, “Назар-Айлоқ”, “Миёнадеҳ - Ҳайрон” ҷойгир аст.  Аз ҷиҳати захираҳои гидроэнергетикӣ Тоҷикистон пас аз Русия миёни давлатҳои ИДМ ҷойи дуюмро мегирад ва ҳаҷми захираи он 527 миллиард киловат - соатро ташкил медиҳад.
Ҳарчанд барои баҳрагирӣ аз имкониятҳои фаровони табиӣ дар мамлакат шароити зарурӣ ва низоми дурусти  қонунгузорӣ муҳайёст, вале баъзе мушкилиҳои ҷузъӣ садди афзоиши истихроҷи канданиҳои фоиданок гардидаанд.
Ҷаҳонгир Неъматов баъзе мушкилиҳо дар таҳияи санадҳо, ба таъхир гузоштани иҷозатномадиҳӣ, пардохти андозҳои дукарата ва кам будани тендерҳоро аз монеаҳои асосии рушди бахши истихроҷ ва фаъолияти корхонаҳои соҳа дар кишвар медонад. Ба гуфтаи ӯ, маҳз ҳамин сабабҳо ба татбиқи тадбирҳои пешгирифтаи Ҳукумати мамлакат дар соҳаи истихроҷи сарватҳои зеризаминӣ халал мерасонанд ва ба коҳиш ёфтани иқтидори истеҳсолии бархе аз корхонаҳо оварда расондаанд. 
Олимҷон Бобоев, вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон,  дар ин маврид чунин иброз дошт:
-  Масъалаи беҳтар намудани қонунгузории бахши истихроҷи захираҳои табиии мамлакат ва ҷалби бештари ширкатҳои ба ин самт ҳамеша мавриди баррасӣ ва таваҷҷуҳи вакилони Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии ҷумҳурӣ қарор дорад. Дар ин ҷода, хусусан мушкили ҳаҷми зиёди маблағи пешпардохт барои ширкатҳои истихроҷкунанда ва содагардонии иҷозатномаҳо ҳалталаб аст. Ин масъаларо Вазорати саноат ва технологияҳои нав бояд ҳамаҷониба омӯхта, ҷиҳати рафъи  муаммоҳои ҷойдошта чораҷӯӣ намояд. 
Ташрифулло САЪДУЛЛОЕВ,
“Ҷумҳурият”

 


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 04.09.2018    №: 174    Мутолиа карданд: 118

19.09.2018


ТОҶИКИСТОН ВА ӮЗБЕКИСТОН. Аввалин тамринҳои муштараки низомӣ

Таъсиси 57 корхонаи нав

Намоиши дастовардҳо ба муносибати Рӯзи шаҳри Хуҷанд

Зуҳро Саидова – соҳиби шоҳҷоиза

Таҳаммул аз амалҳои террористӣ норавост

Баргузории ҳамоиши маъмурони роҳи оҳани кишварҳои СҲШ дар Ӯзбекистон

Дар Ироқ 27 ҳазор нафар аз об заҳролуд гашт

Тӯли 40 соли ислоҳот дар Чин ҷои кор 346 дарсад афзуд

Остона ҳамоиши ҳаштуми глобалии туризми шаҳриро пазироӣ мекунад

Ҷаҳон дар як сатр

18.09.2018


САМБО. Дурахши варзишгари навраси тоҷик дар Аврупо

Иди асал дар Душанбе

КӮЛОБ. Боз ду меҳмонхонаи нав ба истифода дода шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ӮЗБЕКИСТОН. Оғози машқҳои низомии муштарак

Теъдоди қурбонии тӯфони «Мангхут» аз 60 нафар гузашт

Дифои Вазорати ҳуқуқи инсони Покистон аз ҳуқуқи занҳо

Таҳсили фосилавӣ ба ҳар хонандаи ҷопонӣ дастрас шуд

Дар Остона ба хариди партов шурӯъ карданд

17.09.2018


НОҲИЯИ РӮШОН. Сарҳадбонон соҳиби бинои наву замонавӣ шуданд

Баргузории фестивали шаҳрии эҷодиёти кӯдакон

“КӮКНОР-2018”. Мусодираи беш аз 550 килограмм маводи нашъаовар дар Хатлон

ФУТБОЛ. "Хуҷанд" ба пеш баромад

11.09.2018


ДУШАНБЕ МИЗБОНИ СОҲИБКОРОНИ ҶАҲОН

ДЕВАШТИЧ. БУНЁДКОРИҲОИ НОҲИЯ НАМУНАИ ИБРАТАНД

МАРЗ. Боздошти қочоқбарон

КӮЛОБ. ИФТИТОҲИ БОҒЧАИ НАВ

05.09.2018


БӮСТОН. Бунёди чор иншооти нав

ФУТБОЛ. Дар Тоҷикистон мусобиқаҳои байналмилалӣ доир мегарданд

Ориф Алвӣ 13-умин президенти Покистон интихоб гашт

Дар Арабистони Саудӣ барои маводи тахрибӣ дар интернет зиндонӣ мекунанд

Дар Гуҷарат сохтмони баландтарин ҳайкали дунё анҷом меёбад

Ҳиндустон барномаи нави кайҳониро амалӣ месозад

04.09.2018


Боздиди Сарвазири мамлакат аз иншооти гармидиҳии шаҳри Душанбе


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед