logo

сиёсат

ИСТИҚЛОЛИЯТ ДАР ФАЗОИ ДАВЛАТИ ДУНЯВӢ

Тӯли таърихи башарӣ ҷомеа, мардум ва кишварҳои зиёди ҷаҳон сари исми Истиқлолияти давлатӣ савганди садоқат ба ҷо оварда, дар ин масири саодатбахш ва рӯҳафзо устуворона ҳаракат кардаанд. Истиқлолияти давлатӣ ба унвони ормони таърихӣ, сиёсӣ ва миллӣ сарнавишти миллатро дар замон ва макони мушаххаси таърихӣ рақам зада, ҷомеаро ба сӯи рушду инкишоф ҳидоят менамояд.
Маҳз марҳилаи Истиқлолияти давлатӣ имкон фароҳам меоварад, ки халқу миллатҳо афту хез, шикасту рехт, бурду бохт, муваффақияту нокомӣ ва, билохира, қисматашонро дар мизони ақлу виҷдон баркашанд ва барои сохтмони давлати навин гомҳои устувор бардоранд. Расидан ба марҳилаи Истиқлолияти сиёсию давлатӣ, ки мардуми шарифи Тоҷикистон онро ба унвони ҳадияи сарнавиштӣ пазируфтаанд, зиндагии ҷомеаи навини тоҷикиро бакуллӣ тағйир дода, ҷиҳати пешрафту тараққӣ уфуқҳои тозаро кушодааст.
Мафҳуми истиқлолият он чи ки барои як инсон ва, дар маҷмӯъ, як ҷомеа зарур аст, дар худ меғунҷонад. Он аз лиҳози луғавӣ ва истилоҳӣ ихтиёру озодиҳои зотӣ, сириштӣ, ботинӣ ва зоҳирии инсонро ифода мекунад.   Истиқлолияти давлатӣ, пеш аз ҳама, бо масъулияти фардӣ, гурӯҳӣ ва ҷамъӣ пайвастагӣ дорад ва ҳамин масъулият аст, ки пояҳои иттиҳоду ҳамбастагии мардумиро мустаҳкам мекунад ва ҳастию вуҷуди халқу миллатро дар паҳнои таърих ҳифз менамояд.
Насими тозаи истиқлолияти озодӣ, қабл аз ҳама, бар машоми аҳли зиё ва фарҳанги кишвар мерасад, зеро ки маҳз ин қишр ё ба истилоҳ, институти иҷтимоӣ ва маданӣ нисбат ба ҳар падидаю зуҳурот ҳассосият нишон медиҳад ва алайҳи нодонию ҷаҳолат мешӯрад. Зиёиёну донишмандон хуб медонанд, ки тӯли таърих, пеш аз ҳама, аҳли донишу зиё дар орзу ва талоши истиқлолият будаанд. Аз ин ҷост, ки рисолати зиёӣ ва фарҳангии имрӯз на танҳо огоҳу ҳушёр кардани ҷомеа аст, балки аз дарун, сифатан тағйир додани зеҳну тафаккури иҷтимоъ мебошад. Шароити муосири глобалӣ ва марҳилаи навини Истиқлолияти давлатӣ аз зиёии тоҷик кори фаъоли шабонарӯзиро тақозо менамояд, то сатҳи хатарҳои глобалӣ – фундаментализм, экстремизм, радикализми динӣ ва терроризм, ки ҷомеаи ҷаҳониро ба ташвиш овардааст, коҳиш ёбад ва вирусҳои тафаккури хурофотӣ дар баданаҳои иҷтимоӣ сироят накунад. Гузаштан аз назария ба амалия ҳадафи асосии кори фикрию фарҳангӣ дар шароити феълӣ мебошад. Дар ҳоле ки мо, аксаран аз назария ба амалия нагузаштаем, раванди тағйироти сифатии ҷомеа сусту заиф ҷараён мегирад. Кор кардан бо ҷомеа, омӯзиши ҳаматарафаи афкори иҷтимоӣ, мушоҳида, таҷриба, дарёфти механизмҳои фаъолсозии иҷтимоӣ, коркарди роҳҳои алтернативӣ ҷиҳати ҳалли мушкилоти иҷтимоӣ, фикрӣ, фарҳангӣ, равонӣ, ахлоқӣ, сиёсӣ - мафкуравӣ рисолати зиёии имрӯзӣ маҳсуб меёбад.
Барои мо Истиқлолияти давлатӣ бо дунявият ва низоми давлатдории дунявӣ тавъам аст. Бояд дар назар дошт, ки эътиқоду эътимод ба низоми демократӣ (мардумсолорӣ) ва дунявӣ эътимод ба инсон, қатъи назар аз тааллуқоти нажодӣ, қавмӣ - этникӣ, миллӣ, динӣ, мазҳабӣ мебошад. Дунявият ё ба истилоҳ, «секуляризм» низомест, ки дар он инсон ва ҷомеа ба таври ошкору боз худро  меёбад  ва  дар умури сиёсӣ, иҷтимоӣ ва фарҳангӣ  дар якҷоягӣ бо мақомоти давлатӣ фаъолона ширкат меварзад. Модели давлат ва ҳукумати дунявӣ, ки Ҷумҳурии Тоҷикистон дар даврони Истиқлолияти давлатӣ бар мабнои ин низоми сиёсӣ устувор аст, дар асоси таҷрибаҳои асрҳо ҳосилкардаи инсонӣ фаъолият менамояд. Илова бар ин, аксари кулли мардуми кишварҳои ғарбӣ аз низоми сиёсии дунявӣ пайравӣ карда, тайи солҳои тӯлонӣ дар ин сохтори сиёсӣ –дунявӣ умр ба сар бурдаанд ва ҷомеаи аврупоӣ дунявиятро ба унвони беҳтарин сохт ва намунаи зиндагӣ пазируфтаанд ва аз ин сохтори сиёсӣ ва мардумӣ ҷонибдорӣ менамоянд. Ҷангу низоъҳое, ки бар асари ихтилофоти динӣ-мазҳабӣ дар Ховари Миёна то ҳол хомӯш нашудаанд, бозгӯкунандаи онанд, ки дунявият дар миёни мардуми ин минтақаҳо ба таври зарурӣ мавқеъ пайдо накардааст. Табиист, ки аз ин вазъият гурӯҳҳои манфиатдор ва рӯҳониёни муҳофизакор васеъ истифода мебаранд ва мардумро ба вартаи гумроҳӣ мекашанд. Дар ин миён зиёиёнанд, ки ба сифати ниҳоди муташаккили фаъол алайҳи беадолатиҳои иҷтимоӣ ва ихтилофоти мазҳабӣ мубориза мебаранд ва рисолати иҷтимоӣ ва фарҳангии худро назди давлату ҷомеа бошарафона иҷро менамоянд.
Ба таври куллӣ, Истиқлолияти давлатӣ дар муҳит ва фазои миллӣ инсиҷом ёфта, бо секуля-ризм – дунёмадорӣ робитаи мазмунӣ, маъноӣ ва, дар маҷмӯъ, органикӣ дорад. Табодули андеша, тафоҳуми миллӣ ва ҳамзистӣ дар миёни табақоти мухталифи иҷтимоӣ дар фазои солими Истиқлолияти давлатӣ имконпазир мегардад, ки мо дар муҳит ва қаламрави худ аз ин шароит бархӯрдорем. Ин аст, ки бояд дар масири Истиқлолияти давлатӣ ҷиддӣ ҳаракат кунем ва дар ҳалли мушкилоти фикрӣ, зеҳнӣ, иҷтимоӣ, иқтисодӣ, маданӣ ва сиёсӣ аз фазои рӯҳафзои Истиқлолияти давлатӣ васеъ истифода бубарем.
Нозим НУРЗОДА,
муҳаққиқ 


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 10.09.2018    №: 177-178    Мутолиа карданд: 512
30.11.2020


ВАО: БАЙДЕН БОРИ НАХУСТ ДАР ТАЪРИХИ ИНТИХОБОТИ ИМА 80 МИЛЛИОН ОВОЗ ГИРИФТ

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

ТАҒЙИРОТ БА ҚОНУН. МУТАХАССИСОН БО НАЗАРДОШТИ ТАЛАБОТИ БОЗОРИ МЕҲНАТ ОМОДА МЕГАРДАНД

26.11.2020


ВОХӮРИИ РУСТАМИ ЭМОМАЛӢ БО СЕРГЕЙ СОБЯНИН

НОҲИЯИ ТЕМУРМАЛИК. ТАРБИЯИ ИҶТИМОӢ ТАРБИЯИ МИЛЛАТ АСТ

СУҒД. ИТТИФОҚИ КОРГОҲҲОИ САНОАТИ САБУК ТАЪСИС ЁФТ

ДИЕГО МАРАДОНА . НОБИҒАИ ФУТБОЛ БА ДУНЁИ УЛВӢ ПАЙВАСТ

ДАР АФҒОНИСТОН АЗ ДУ ТАРКИШИ САХТ 17 НАФАР ҲАЛОК ГАШТ

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

25.11.2020


«ШАХСИЯТИ БУЗУРГИ ТАЪРИХСОЗ»

СУДИ ОЛИИ ИҚТИСОДӢ. ҲАМОИШИ ИДОНА БА ИФТИХОРИ ҶАШНИ МИЛЛӢ

ПАРЧАМИ ДАВЛАТӢ РАМЗИ БАХТУ САОДАТ

КФО. "ИСТИҚЛОЛ" 13 ЗИНА БОЛО РАФТ

ДАР ТОҶИКИСТОН ТЕЪДОДИ ШИФОЁБӢ АЗ COVID НАЗАР БА ГИРИФТОРӢ БЕШТАР ШУД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

23.11.2020


НОҲИЯИ ФИРДАВСӢ. МУҚОВИМАТ БО КОРРУПСИЯРО ТАҲКИМ МЕБАХШАНД

ПУТИН АЗ МАНСУБИЯТИ КӮҲИСТОНИ ҚАРИЯБОҒ СУХАН КАРД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

ЭРЛИНГ ҲОЛАНД "GOLDEN BOY" ШУД

ПАХТА. ИҶРОИ 97 ДАРСАДИ ДУРНАМО

НОҲИЯИ БОБОҶОН ҒАФУРОВ. НАҚШАИ ИСТЕҲСОЛИ ПАХТА БАРЗИЁД ИҶРО ШУД

БУҶЕТИ ДАВЛАТӢ – 2021. 27 МИЛЛИАРДУ 645,8 МИЛЛИОН СОМОНӢ ПЕШБИНӢ ГАРДИД

КӮЛОБ. ХӮРОК БАРОИ ДАРМОН АСТ, НА ЗИЁН

СУҒД. ДОРУҲОИ ПАСТСИФАТРО НОБУД КАРДАНД

АФШУРАИ АНОР АНГЕЗАИ COVID - РО ТО 80 ДАРСАД МАҲВ МЕКУНАД

«ТОҶИКИСТОН – 2020». ФОРУМИ БАЙНАЛМИЛАЛИИ САЙЁҲӢ

19.11.2020


ВАҲДАТ. ШАҲР ШУКУФТАН ДОРАД

16 – НОЯБР. ИН РӮЗРО ДАР СУДИ ОЛИИ ИҚТИСОДӢ БОТАНТАНА ҶАШН ГИРИФТАНД

НУРОБОД. 30-СОЛАГИИ ИСТИҚЛОЛИЯТРО САЗОВОР ИСТИҚБОЛ МЕГИРЕМ

18.11.2020


НОҲИЯИ СПИТАМЕН. НАҚШАИ ИСТЕҲСОЛИ ПАХТА 100,1 ДАРСАД ИҶРО ГАРДИД

ҶАЙҲУН. САРВАЗИР БА ДАСТРАНҶИ КИШОВАРЗОН БАҲОИ БАЛАНД ДОД

КӮЛОБ. БУНЁДИ МАЙДОНЧАИ ВАРЗИШ

ТАШРИФИ САРМОЯГУЗОРОНИ КОРЕЯ БА МОИ «КӮЛОБ»

ХИЗМАТИ ҲАРБӢ. НАҚШАИ ДАЪВАТИ ТИРАМОҲӢ ПЕШ АЗ МУҲЛАТ ИҶРО ШУД

ҶОИЗАИ НАВБАТИИ СИНАМОГАРОНИ ТОҶИК


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед