logo

сиёсат

ИСТИҚЛОЛИЯТ ДАР ФАЗОИ ДАВЛАТИ ДУНЯВӢ

Тӯли таърихи башарӣ ҷомеа, мардум ва кишварҳои зиёди ҷаҳон сари исми Истиқлолияти давлатӣ савганди садоқат ба ҷо оварда, дар ин масири саодатбахш ва рӯҳафзо устуворона ҳаракат кардаанд. Истиқлолияти давлатӣ ба унвони ормони таърихӣ, сиёсӣ ва миллӣ сарнавишти миллатро дар замон ва макони мушаххаси таърихӣ рақам зада, ҷомеаро ба сӯи рушду инкишоф ҳидоят менамояд.
Маҳз марҳилаи Истиқлолияти давлатӣ имкон фароҳам меоварад, ки халқу миллатҳо афту хез, шикасту рехт, бурду бохт, муваффақияту нокомӣ ва, билохира, қисматашонро дар мизони ақлу виҷдон баркашанд ва барои сохтмони давлати навин гомҳои устувор бардоранд. Расидан ба марҳилаи Истиқлолияти сиёсию давлатӣ, ки мардуми шарифи Тоҷикистон онро ба унвони ҳадияи сарнавиштӣ пазируфтаанд, зиндагии ҷомеаи навини тоҷикиро бакуллӣ тағйир дода, ҷиҳати пешрафту тараққӣ уфуқҳои тозаро кушодааст.
Мафҳуми истиқлолият он чи ки барои як инсон ва, дар маҷмӯъ, як ҷомеа зарур аст, дар худ меғунҷонад. Он аз лиҳози луғавӣ ва истилоҳӣ ихтиёру озодиҳои зотӣ, сириштӣ, ботинӣ ва зоҳирии инсонро ифода мекунад.   Истиқлолияти давлатӣ, пеш аз ҳама, бо масъулияти фардӣ, гурӯҳӣ ва ҷамъӣ пайвастагӣ дорад ва ҳамин масъулият аст, ки пояҳои иттиҳоду ҳамбастагии мардумиро мустаҳкам мекунад ва ҳастию вуҷуди халқу миллатро дар паҳнои таърих ҳифз менамояд.
Насими тозаи истиқлолияти озодӣ, қабл аз ҳама, бар машоми аҳли зиё ва фарҳанги кишвар мерасад, зеро ки маҳз ин қишр ё ба истилоҳ, институти иҷтимоӣ ва маданӣ нисбат ба ҳар падидаю зуҳурот ҳассосият нишон медиҳад ва алайҳи нодонию ҷаҳолат мешӯрад. Зиёиёну донишмандон хуб медонанд, ки тӯли таърих, пеш аз ҳама, аҳли донишу зиё дар орзу ва талоши истиқлолият будаанд. Аз ин ҷост, ки рисолати зиёӣ ва фарҳангии имрӯз на танҳо огоҳу ҳушёр кардани ҷомеа аст, балки аз дарун, сифатан тағйир додани зеҳну тафаккури иҷтимоъ мебошад. Шароити муосири глобалӣ ва марҳилаи навини Истиқлолияти давлатӣ аз зиёии тоҷик кори фаъоли шабонарӯзиро тақозо менамояд, то сатҳи хатарҳои глобалӣ – фундаментализм, экстремизм, радикализми динӣ ва терроризм, ки ҷомеаи ҷаҳониро ба ташвиш овардааст, коҳиш ёбад ва вирусҳои тафаккури хурофотӣ дар баданаҳои иҷтимоӣ сироят накунад. Гузаштан аз назария ба амалия ҳадафи асосии кори фикрию фарҳангӣ дар шароити феълӣ мебошад. Дар ҳоле ки мо, аксаран аз назария ба амалия нагузаштаем, раванди тағйироти сифатии ҷомеа сусту заиф ҷараён мегирад. Кор кардан бо ҷомеа, омӯзиши ҳаматарафаи афкори иҷтимоӣ, мушоҳида, таҷриба, дарёфти механизмҳои фаъолсозии иҷтимоӣ, коркарди роҳҳои алтернативӣ ҷиҳати ҳалли мушкилоти иҷтимоӣ, фикрӣ, фарҳангӣ, равонӣ, ахлоқӣ, сиёсӣ - мафкуравӣ рисолати зиёии имрӯзӣ маҳсуб меёбад.
Барои мо Истиқлолияти давлатӣ бо дунявият ва низоми давлатдории дунявӣ тавъам аст. Бояд дар назар дошт, ки эътиқоду эътимод ба низоми демократӣ (мардумсолорӣ) ва дунявӣ эътимод ба инсон, қатъи назар аз тааллуқоти нажодӣ, қавмӣ - этникӣ, миллӣ, динӣ, мазҳабӣ мебошад. Дунявият ё ба истилоҳ, «секуляризм» низомест, ки дар он инсон ва ҷомеа ба таври ошкору боз худро  меёбад  ва  дар умури сиёсӣ, иҷтимоӣ ва фарҳангӣ  дар якҷоягӣ бо мақомоти давлатӣ фаъолона ширкат меварзад. Модели давлат ва ҳукумати дунявӣ, ки Ҷумҳурии Тоҷикистон дар даврони Истиқлолияти давлатӣ бар мабнои ин низоми сиёсӣ устувор аст, дар асоси таҷрибаҳои асрҳо ҳосилкардаи инсонӣ фаъолият менамояд. Илова бар ин, аксари кулли мардуми кишварҳои ғарбӣ аз низоми сиёсии дунявӣ пайравӣ карда, тайи солҳои тӯлонӣ дар ин сохтори сиёсӣ –дунявӣ умр ба сар бурдаанд ва ҷомеаи аврупоӣ дунявиятро ба унвони беҳтарин сохт ва намунаи зиндагӣ пазируфтаанд ва аз ин сохтори сиёсӣ ва мардумӣ ҷонибдорӣ менамоянд. Ҷангу низоъҳое, ки бар асари ихтилофоти динӣ-мазҳабӣ дар Ховари Миёна то ҳол хомӯш нашудаанд, бозгӯкунандаи онанд, ки дунявият дар миёни мардуми ин минтақаҳо ба таври зарурӣ мавқеъ пайдо накардааст. Табиист, ки аз ин вазъият гурӯҳҳои манфиатдор ва рӯҳониёни муҳофизакор васеъ истифода мебаранд ва мардумро ба вартаи гумроҳӣ мекашанд. Дар ин миён зиёиёнанд, ки ба сифати ниҳоди муташаккили фаъол алайҳи беадолатиҳои иҷтимоӣ ва ихтилофоти мазҳабӣ мубориза мебаранд ва рисолати иҷтимоӣ ва фарҳангии худро назди давлату ҷомеа бошарафона иҷро менамоянд.
Ба таври куллӣ, Истиқлолияти давлатӣ дар муҳит ва фазои миллӣ инсиҷом ёфта, бо секуля-ризм – дунёмадорӣ робитаи мазмунӣ, маъноӣ ва, дар маҷмӯъ, органикӣ дорад. Табодули андеша, тафоҳуми миллӣ ва ҳамзистӣ дар миёни табақоти мухталифи иҷтимоӣ дар фазои солими Истиқлолияти давлатӣ имконпазир мегардад, ки мо дар муҳит ва қаламрави худ аз ин шароит бархӯрдорем. Ин аст, ки бояд дар масири Истиқлолияти давлатӣ ҷиддӣ ҳаракат кунем ва дар ҳалли мушкилоти фикрӣ, зеҳнӣ, иҷтимоӣ, иқтисодӣ, маданӣ ва сиёсӣ аз фазои рӯҳафзои Истиқлолияти давлатӣ васеъ истифода бубарем.
Нозим НУРЗОДА,
муҳаққиқ 


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 10.09.2018    №: 177-178    Мутолиа карданд: 250

21.08.2019


Путин 4 сентябр бо Сарвазири Ҳиндустон музокирот мегузаронад

Амири Қатар даъвати Путинро ба ФИБП пазируфт

Даҳ ҳазор нафар бинобар сӯхтор дар пойтахти Бангладеш бе сарпаноҳ монд

Токио имкони ба мадор баровардани радифҳои ҳарбиро баррасӣ дорад

Ҷаҳон дар як сатр

ШИНОВАРӢ. Варзишгарони тоҷик ба Чемпионати ҷаҳон рафтанд

19.08.2019


Баррасии асосноккунии техникиву иқтисодии роҳи Қалъаи Хумб – Ванҷ

Баргузории ҳамоиши "Ҷавонони эҷодкор – парчамбардорони миллат ва пайравони Пешвои миллат"

15.08.2019


Муносибатҳои Ҳиндустон ва ҶМЧ бояд суботи ҷаҳонро таъмин созанд

Дар Япония бар асари гармии ҳаво наздики 13 ҳазор кас бистарӣ шуд

Мулоқоти сарони Россия, Эрон ва Туркия моҳи сентябр доир мешавад

Ҷаҳон дар як сатр

05.08.2019


Ҷаҳон дар як сатр

01.08.2019


Вохӯрии Сироҷиддин Муҳриддин бо Кан Ҷе - квон

Масоили муҳоҷират матраҳ гардид

Фестивали яхмос ва обҳои ташнагишикан дар Душанбе

АКАДЕМИЯИ ИЛМҲО. Аз таъсиси маркази тарҷума то ҷашни Саразм

64 дарсади зарари молиявӣ барқарор шуд

ШАҲРИ ТУРСУНЗОДА. Корҳои ободонӣ вусъат мегиранд

ҲИСОР. Саноатикунонӣ дар мадди аввал

ФАЙЗОБОД. Афзоиши истеҳсоли маҳсулоти кишоварзӣ

НОҲИЯИ РӮДАКӢ. Саноат рӯ ба беҳбудӣ дорад

ДДТТ. Нуфузи байналмилалӣ меафзояд

Ҷаҳон дар як сатр

30.07.2019


Фестивали тобистонаи Душанбе доир мешавад

Мулоқоти Шодихон Ҷамшед бо Хуанг Деҳаи

Соҳибкорони ватанию хориҷӣ дар Бадахшон ҷамъ меоянд

БЕҲСОЗИИ ТАЪМИНОТ БО ОБ. Барои он зиёда аз 27 миллион ҷудо гардид

ШАҲРИНАВ. 160 иншооти ҷашнӣ ба истифода дода шуд

Трамп то интихоботи соли 2020 артишашро аз Афғонистон бароварданист

Душанбе 80 шаҳрванди Афғонистонро, ки дар Тоҷикистон ҳукм гирифтааст, ба Кобул истирдод намуд

Ҷаҳон дар як сатр

29.07.2019


ҲИФЗИ ИҶТИМОӢ. Як нишасти муҳим

ДУШАНБЕ. Рушди саноат дар мадди аввал


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед