logo

иқтисод

САБАДИ ИСТЕЪМОЛӢ. ҲИМОЯИ ИҶТИМОИИ АҲОЛӢ ДАР МАДДИ АВВАЛ

Президенти мамлакат, Раиси Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон Қарор «Дар бораи меъёрҳои тавсиявии физиологии маҳсулоти асосии озуқаворӣ ба ҳар сари аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон» -ро ба имзо расонданд. Яъне сабади истеъмолӣ барои аҳолии мамлакат муайян шуд.

Тибқи таҷриба, дар аксари мамолики дунё ба гурӯҳи озуқавории сабади истеъмолӣ 11 намуди маҳсулоти мавриди ниёзи аввал ворид шудаанд. Ба номгӯи маҳсулоти асосии хӯроквории сабади истеъмолии Тоҷикистон нону маҳсулоти нонӣ, рустаниҳои ғалладонаӣ, лӯбиёӣ, гӯшту маҳсулоти гӯштӣ, моҳӣ, ширу маҳсулоти ширӣ, равған, қанду маҳсулоти қаннодӣ, картошка, сабзавот, полизӣ ва чой дохиланд.
Тибқи меъёрҳои қабулгардида, дар сабади истеъмолии кишвар дар як шабонарӯз истеъмоли 404 грамм маҳсулоти нонӣ, 111 грамм маҳсулоти гӯштӣ, 25 грамм маҳсулоти моҳӣ, 316 грамм маҳсулоти ширӣ, 25-30 грамм тухм ҳадди ақалли барои зиндагӣ ва фаъолият зарурӣ муайян шудааст.
Вазорату идораҳои дахлдори ҷумҳурӣ метавонанд ба меъёрҳои тавсиявии физиологии истеъмоли маҳсулоти асосии хӯрокворӣ тағйиру иловаҳо пешниҳод намоянд.
Сабади истеъмолӣ маҷмӯи намунавии ҳадди ақалли намудҳои молу маҳсулот ва хизматрасониҳои дар як шабонарӯз ё сол барои инсон зарурӣ мебошад.
Муайян гардидани меъёрҳои илман дақиқи сабади истеъмолӣ ва ба инобат гирифтани он барои муътадил нигоҳ доштани сатҳи зиндагии аҳолӣ, татбиқи босамари сиёсати иҷтимоии давлат, таҳияи барномаҳои миллии ташкили истеҳсолоти рақобатпазир, идорасозии босамари захираҳои табиӣ ҷиҳати таъмини аҳолӣ бо маҳсулоти ғизоӣ ва корхонаҳои саноатӣ бо ашёи хоми маҳаллӣ, ояндабинии истеҳсоли маҳсулоти озуқаворӣ ва рушди устувору босуботи кишвар нақши калидӣ дорад. Он, ҳамчунин, барои муайян кардани буҷети минималии истеъмолӣ (ҳадди ақалли барои зиндагӣ ва фаъолият зарурӣ) нишондиҳандаи асосии воқеӣ ва барои дақиқ намудани имконоти харидории асъорҳои миллӣ омили асосӣ ба шумор меравад.
Моддаи 5 - и Қонуни Ҷумҳурии  Тоҷикистон «Дар бораи ҳадди ақалли зиндагӣ» тақозо менамояд, ки ҳангоми муайян кардани маҷмӯи маҳсулоти озуқаи сабади истеъмолӣ меъёрҳои илман асосноки талаботи физиологии инсон барои ҳадди ақалли зиндагӣ, номгӯй, инчунин таркибу ғизонокии маҳсулоти озуқа, бояд маҳаки асосӣ бошанд. Ба маҳсулоти ғайриғизоӣ асосан либос (болопӯш, курта, костюм, тагпӯш), пойафзол, рахти хоб, доруворӣ ва молҳои саноатию маишӣ, ба хизматрасониҳо манзили зист, таъминот бо об, гармӣ, барқ ва нақлиёти ҷамъиятӣ дохиланд.
Маъмулан, дар сабадҳои истеъмолӣ арзиши маҳсулоти ғайриғизоӣ ва хизматрасониҳо ними (50%- и) арзиши маҳсулоти озуқавориро ташкил медиҳад. Вобаста ба намудҳо ва фаровонии маҳсулоти ғизоӣ дар минтақаҳои зист номгӯи маҳсулоти ғизоии сабадҳои истеъмолии мамлакатҳои ҷаҳон аз ҳам каму беш фарқ мекунанд. Ҳангоми муайян намудани меъёрҳои тавсиявии сабадҳои истеъмолӣ имконият ва захираҳои кишварҳо, инчунин, расму оин ва хусусиятҳои миллиро ба назар мегиранд. Барои мисол, нону маҳсулоти нонӣ барои як нафар дар як сол барои сабадҳои истеъмолии Федератсияи Русия 126,5 кг, барои аҳолии  Тоҷикистон 147,5 кг муайян гардидааст, яъне ин ҷо хусусиятҳои миллии мардуми тоҷик ва, умуман, Осиёи Марказӣ, ки маҳсулоти нониро зиёдтар истеъмол мекунанд, ба инобат гирифта шудааст. Меъёри тавсиявии истеъмоли моҳӣ, гӯшт, қанд, шир низ дар сабади истеъмолии Тоҷикистон дар муқоиса бо Русия фарқ мекунад. Дар бораи сабзавоту мевагӣ ва полизии дар Тоҷикистон фаровон бошад, ҳоҷатӣ шарҳ ҳам нест.
С. АЗИЗӢ, «Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 27.09.2018    №: 189    Мутолиа карданд: 551

22.10.2019


Иштироки ҳайати Тоҷикистон дар Форуми ҳамкориҳои Чин – Осиёи Марказӣ

Вохӯрии Сироҷиддин Муҳриддин бо Ҳейти Мяемеэс

Тоҷикистон дар раддабандии «AFAR» ҷойи аввалро гирифт

Дар Исфара машварати омӯзишӣ баргузор мешавад

9 ноябр - бозии дӯстонаи мунтахаби Тоҷикистону Малайзия

Амалиёти Туркия дар Сурия боиси тарки манзил кардани 70 ҳазор кӯдак шуд

Дар Қазоқистон ба собиқ Президент Назарбоев ваколатҳои бештар доданд

ВКХ Туркия: «Мо амалиётро идома медиҳем, агар террористон нараванд»

Омодашавии ИМА барои аз Афғонистон пурра баровардани артиш

Громов: «Имтиёзҳои андозбандиву гумрукӣ метавонанд “Газпром”- ро ба Тоҷикистон ҳавасманд кунанд

Ҷаҳон дар як сатр

21.10.2019


Баррасии рушди ҳамкориҳои байнипарлумонии Тоҷикистону Россия

Вохӯрии Давлаталӣ Саид бо Шэн Юэюэ

Ҷаласаи Шӯрои ҳамоҳангсозии фаъолияти мақомоти ҳифзи ҳуқуқ

Ҷонсон аз Иттиҳоди Аврупо то январи соли 2020 мавқуф гузоштани Брекситро хоҳиш намуд

Трамп умед дорад, ки ба қарибӣ бо Чин шартномаи тиҷоратӣ мебандад

Кандашавии сарбанд дар қарибии Красноярск боиси марги 15 нафар гашт

ИМА аз Афғонистон 5 ҳазор низомиашро мебарорад

Володин: «Россия ба кормандон аз Тоҷикистон ниёз дорад»

Ҷаҳон дар як сатр

18.10.2019


Дар Арабистони Саудӣ садамаи автомобилӣ боиси ҳалокати 35 зоир гашт

Нигаронии муовини Дабири кулли СММ аз афзудани хавфи сарзании ҷанги ядроӣ

Артиши Сурия бори аввал дар панҷ сол вориди Раққа шуд

Таллин барои дучархасавор шудани сокинон 195 миллион евро харҷ мекунад

Ҷаҳон дар як сатр

Қонунгузорӣ. Ҷазо барои шиканҷа пурзӯр мегардад

Суғд. 557 ҳодисаи фавқулода дар нуҳ моҳ

Хуҷанд мизбони Чемпионати Осиё оид ба самбо - 2022

15.10.2019


Иштироки низомиёни тоҷик дар машқҳои СААД дар вилояти Нижегород

Иттиҳоди Аврупо аз Туркия баровардани сипоҳашро аз Сурия талаб намуд

Ҷоизаи Нобел оид ба иқтисодро барои талоши мубориза бо қашшоқӣ супурданд

Назарбоев ва иштиёқи расмкашӣ

Ҷаҳон дар як сатр

14.10.2019


Роҳи Помир ба панҷгонаи зеботарин роҳҳои дунё шомил гардид


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед