logo

иқтисод

РУШДИ МАҲСУЛОТИ СОДИРОТӢ ВА ВОРИДОТИВАЗКУНАНДА. БАРНОМАИ ДАВЛАТӢ ЧӢ ГУНА ТАТБИҚ МЕШАВАД?

Дар ҷумҳурӣ дар доираи ҳадафҳои  Стратегияи миллии рушди   Ҷумҳурии Тоҷикистон барои давраи то соли 2030 «Барномаи давлатии мусоидат ба содирот ва воридотивазкунӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон барои солҳои 2016 - 2020» амалӣ шуда истодааст. Татбиқи пурра ва босамари барномаи мазкур  ба такмили асосҳои институтсионалии рушди содирот ва воридотивазкунӣ, диверсификатсияи истеҳсолоти ба содирот нигарондашуда ва воридотивазкунанда, ҳамчунин, бартараф кардани монеаҳо дар соҳаҳои савдо ва хизматрасонӣ вобастагии калон дорад.
Тавре муовини вазири рушди иқтисод ва савдои ҷумҳурӣ Гулрӯ Ҷабборзода, иброз намуд, татбиқи барнома имконият медиҳад, ки низоми савдо ва сармоягузорӣ ба талаботи умумиҷаҳонӣ мутобиқ гардида, рушди содироти кишвар ба таври назаррас афзоиш ёбад ва вобастагии бозори истеъмолии кишвар аз молу маҳсулоти воридотӣ камтар гардад.
Бино ба гуфтаи ӯ дар доираи барнома то имрӯз аз ҷониби вазорату идораҳои дахлдор корҳои асосии пешбинишудаи омодагӣ иҷро шудаанд. Иқдоми аз андоз аз арзиши иловашуда ва боҷи гумрукӣ озод кардани воридоти техника, таҷҳизот ва қисмҳои эҳтиётии барои эҳтиёҷоти истеҳсолӣ зарурӣ, ҳамчунин, таҷҳизот барои ташхисгоҳҳои рушди босамари корхонаҳои истеҳсолӣ барои татбиқи барнома такони ҷиддӣ бахшид. Соли гузашта бо васеъгардонии фондҳои асосии соҳаҳои саноат ва харҷи 557,6 миллион сомонӣ маблағҳои дохилию хориҷӣ корхонаҳои нави саноатӣ  бунёд ва бо таҷҳизоти технологӣ муҷаҳҳаз гардиданд. Дар ин давра дар соҳаи саноати сабук ва пилла 4, саноати хӯрокворӣ 7, саноати масолеҳи сохтмонӣ 7, саноати ангишт 2 ва дар соҳаи саноати маъданҳои кӯҳӣ ва металлҳои қиматбаҳо 3 корхона бо техника ва технологияҳои нав таҷҳизонда шуданд.  Бо истифода аз технологияҳои муосир барои истеҳсоли якчанд номгӯйи маҳсулоти нави саноатии воридотивазкунанда  имконияти фарох фароҳам омад.
 Барои соҳибкорони хурд бошад, ҳадди даромад дар низоми махсуси андозбандӣ аз 500 ҳазор сомонӣ то 1 миллион  сомонӣ баланд бардошта, андоз аз фурӯши нахи пахта бекор ва бар ивази он боҷи содиротии нахи пахта ҷорӣ гардид. Дар кодексҳои андозу гумрук вобаста ба ҷорӣ намудани имтиёзҳои андозӣ барои воридоти ашёи хом ҷиҳати ташкили истеҳсолоти ватанӣ (либосҳои мактабӣ, доруворӣ, қолинҳо ва ғайра) тағйиру иловаҳо ворид гардиданд.
Мавриди амал қарор гирифтани қисми асосии тадбирҳои номбаршуда дар марҳилаи аввали татбиқ имконият дод, ки дар гардиши савдои хориҷӣ ҳиссаи содирот аз 20 дарсади  соли 2015 - ум дар соли 2017 то 31 дарсад  баланд гардад. Ҳамзамон, ҳиссаи воридот дар гардиши савдои хориҷӣ аз 80 дарсади соли 2015 - ум то 69  дарсад ( 2017) коҳиш ёфт.
Солҳои қаблӣ содироти кишвар асосан аз алюминий, нахи пахта ва сабзавоту мева ташаккул меёфт. Ҳоло дар сохтори содирот ҳиссаи маъдан, семент, қувваи барқ, маҳсулоти тайёри пахтагӣ, шоҳӣ, пӯсти коркардшуда, металлҳои сиёҳ ва маҳсулоти дигар низ афзоиш ёфтааст. Аз 20 номгӯйи маҳсулоти содиротии дар барнома пешбинигардида рушди 14 номгӯйи он - маъданҳои тозакардашуда, неруи барқ, меваи хушк, матоъҳои пахтагин, маҳсулоти ҷӯроббофӣ, қолинбофӣ, калобаи пахтагӣ, шарбати меваю сабзавот ва семент таъмин гардид.
Мувофиқи маълумоти расмии оморӣ, соли гузашта аз 20 номгӯйи маҳсулоти воридотивазкунанда ҳаҷми истеҳсоли 14 номгӯйи он, аз ҷумла семент (55,9 дарсад), бензин (5,2  дарсад),  сӯзишвории дизелӣ (2,1 маротиба), мазут (31,2  дарсад), чӯб ва маводи чӯбу тахта (88,9 дарсад) ва профилҳои алюминий (21,6  дарсад) боло рафтааст.
Дар заминаи роҳандозии чораҳои саривақтии Ҳукумати мамлакат барои дастгирии истеҳсолгарони ватанӣ, хусусан дар самти истеҳсол, коркард ва содироти алюминий, корҳои назаррас амалӣ шуда истодаанд. Дар сурати сари вақт ва пурра татбиқ гардидани ҳадафҳои барнома ёфтани ҳиссаи содироти алюминийи аввалия ҳамчун ашёи хом хеле коҳиш меёбад ва бо ба роҳ мондани коркарди ниҳоии алюминий дар корхонаҳои саноатии кишвар ҳаҷми истеҳсоли маҳсулоти тайёр ва шумораи ҷойҳои нави корӣ зиёд мешавад. Дар давоми 8 моҳи соли ҷорӣ «Ширкати алюминийи тоҷик»  нисбат ба ҳамин давраи соли гузашта 94,9 дарсад зиёд алюминийи аввалия истеҳсол кардааст.
Айни замон суръати рушди иқтисодии мамлакат пайваста меафзояд. Бо дастгирии бевоситаи Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ҷиҳати рушди бемайлони соҳаи саноат ва коркарди ашёи хоми маҳаллӣ дар мамлакат даҳҳо корхонаҳои бузурги истеҳсолӣ бунёд меёбанд. Танҳо дар ноҳияи Ёвон корхонаҳои бузурги истеҳсоли масолеҳи бинокорӣ, криолит, алюминийи фтордор, кислотаи сулфат ва ғайра мавриди истифода  қарор гирифтанд, ки ба рушди истеҳсоли маҳсулоти содиротӣ ва воридотивазкунанда мусоидат менамоянд.
Иронбӣ МӮСОЗОДА, «Ҷумҳурият» 

 


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 10.10.2018    №: 200    Мутолиа карданд: 289

18.03.2019


ГРАНД СЛЕМИ ЕКАТЕРИНБУРГ. Беҳрӯз мақоми сеюмро гирифт

Tesla дар Қазоқистон нуқтаҳои нерудиҳӣ месозад

Аз фурӯравии биноҳо дар Чин 10 нафар ҷон бохт

Иттиҳоди иқтисодии АвруОсиё дар фикри бунёди биржаи меҳнат шуд

Сиёсатмадори олмонӣ лағви таҳримоти зиддирусиро зарур мешуморад

Ҷаҳон дар як сатр

13.03.2019


Парвиз Давлатзода бо Чэн Гуопин вохӯрд

Имконияти таҳсил дар ДДУК тавсеа меёбад

Маҷмааи меъмории рамзи «Истиқлолият ва Озодӣ» интихоб гардид

06.03.2019


Назорати фаъолияти ширкатҳои букмекирӣ пурзӯр мешавад

Бунёди маҷмааи корхонаҳои нассоҷӣ дар назар аст

Форуми якуми иттилоотонии ҷомеаи шаҳрвандӣ баргузор мегардад

ҶОМИ "ФФТ" "Истиқлол" бори панҷум онро соҳиб шуд

Варзишгарони тоҷик 5 медал ба даст оварданд

Ҷаҳон дар як сатр

Нилуфар Рофиева дар озмуни нозанинҳои Россия ғолиб омад

Лондон муносибаташро бо Москва ба эътидол овардан мехоҳад

Покистон ба гуфтушунид бо Ҳиндустон шурӯъ мекунад

Андешаи Лукашенко оид ба яхи обнашудаи муносибот бо Иттиҳоди Аврупо

Соли 2019 ду ҷоизаи Нобел дар соҳаи адабиёт супурда мешавад

05.03.2019


СУҒД. Авлавият ба кишти картошка

04.03.2019


Хуҷанд ба даҳгонаи шаҳрҳои беҳтарини сайёҳӣ ворид гардид

Сертификати армуғони сайёҳӣ таъсис ёфт

ҶОМИ "ФФТ". "Истиқлол" ва "Кӯктош" дар финал

Осиёи Марказӣ. Камтарин теъдоди маҳбусон дар Тоҷикистон аст

Москва ва Вашингтон нархи раводидро арзон карданд

Қазоқистон ба воридоти меваю сабзавоти Қирғизистон роҳ мекушояд

Лавров: «Вазъият дар Сурия ба эътидол омад»

Ҳалокати 29 нафар аз обхезӣ дар ҷануби Афғонистон

Ҷаҳон дар як сатр

01.03.2019


ФУТБОЛ. «Хуҷанд» бо «Аҳал» мубориза мебарад

Бори нахуст дар таърих якбора ду зан ба кайҳони кушод мебароянд

Пекин дар фикри эъмори Девори бузурги чинӣ шуд

Испания солимтарин кишвари дунё эътироф гардид


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед