logo

фарҳанг

ЧАКАН. ЭЪТИРОФИ ОН ЭЪТИРОФИ МИЛЛАТ АСТ

Чуноне ки  хонандагони рӯзномаи «Ҷумҳурият» иттилоъ доранд, Бунёди маориф ва илму фарҳанги СММ – ЮНЕСКО 29 ноябри соли ҷорӣ дар нишасти 13 - уми худ «Чакан» - ро ҳамчун мероси ғайримоддии фарҳангӣ шомили феҳристи худ кард.
Ба феҳристи мазкур ворид шудани чакан ва ҳунари чакандӯзӣ, барои муаррифии он дар миқёси ҷаҳон ва ҳифзу идомаи анъанаҳои чакандӯзӣ мусоидат хоҳад намуд. Дар маъхазҳо омадааст, ки чакан таърихи беш аз 1800 - сола дошта, намунаи нахустини онро бостоншиносон дар деҳаи Иттифоқи ноҳияи Фархори вилояти Хатлон пайдо карданд.
Ҳунари чакандӯзӣ ҳамчун як унсури ҳувияти миллӣ аз замонҳои пеш то ба имрӯз нақши гуногунро дар ҷомеа дорад. Он воситаи таҳия ва ороиши либосу маҳсулоти маишии хонавода (дастархон, парда, чодар, пироҳан, бардеворӣ, болишт) буда, дар ҳамаи хонаводаҳои кишвар ба назар мерасад. Чакандӯзӣ ифодакунандаи зебоӣ, рамзи ҳамгироии инсону табиат ва як навъ зебоипарастӣ мебошад. Ҳар як гуле, ки бо нӯги сӯзан офарида мешавад, шинохти дунёст, ки асрҳо боз дар шуури мо нақш бастааст. Аз ҷумла, гулҳои даврашакли он ишорат ба Офтоб дорад, ки парастиши Офтоб аз оинҳои деринаи мост. Он гувоҳи ривоҷи маънавӣ, ғояҳои инсонгароии миллати мо буда, аз фарҳанги бою ғании халқамон дарак медиҳад.
Дар бораи чакан мо метавонем аз «Авасто» то «Шоҳнома» маълумот дастрас намоем. Аз чакан ва чакандӯзӣ дар осори Ҷайҳонӣ, Табарӣ, Муқаддасӣ, Мирхонд, Хондамир, Ҷалолиддини Балхӣ, Зайниддин Маҳмуди Восифӣ ва Аҳмади Дониш низ ёд шудааст. Оид ба равияҳои гуногуни гулдӯзӣ, сабкҳо ва таърихи он муҳаққиқони зиёде, аз қабили А. Бобринский, М. Винокурова, Н. Юнусова, М. Рӯзиев, Г. Майтдинова, Л. Додхудоева, Ш. Абдуллоева, Х. Содиқова, А. Аминова, М. Ғаниева, Ф. Руҳулова маълумоти фаровоне гирд овардаанд.
Шариф Комилзода, директори Пажӯҳишгоҳи илмӣ – тадқиқотии фарҳанг ва иттилоот зикр намуд, ки дар даврони соҳибистиқлолӣ бо ҳидоятҳои Пешвои миллат таваҷҷуҳ ба омӯзиш ва таҳқиқи мероси таърихиву фарҳангӣ зиёд гардид ва, хушбахтона, дар ин давра, аз ҷониби олимони пажӯҳишгоҳ як қатор корҳои назаррас ба анҷом расиданд.
Таҳия ва пешниҳоди номинатсияҳои унсурҳои мероси фарҳанги ғайримоддӣ барои муаррифии бештари расму оинҳои тоҷикон ҳамаҷониба мусоидат мекунад. Тоҷикистон то ба имрӯз аллакай чор номинатсияи худро ба рӯйхати  репрезентативии ЮНЕСКО ворид намуд.
Дар Соли рушди сайёҳӣ ва ҳунарҳои мардумӣ ворид гардидани «Чакан» ба феҳристи фарҳанги ғайримоддии ЮНЕСКО аҳамияти хоса касб намудааст. Ҷумҳурии Тоҷикистон арзишҳои таърихии зиёд дорад ва метавонад ҳар сол чандин номгӯйи фарҳанги ғайримоддиро ба ЮНЕСКО пешниҳод намояд.
Боиси хушнудист, ки ин намуди санъати миллии тоҷик, ки қабл аз ҳама бозгӯйкунандаи таърихи пурғановати  фарҳанги миллати тоҷик мебошад, дар радифи 40 унсури мероси фарҳанги ғайримоддии давлатҳои ҷаҳон ба феҳристи ЮНЕСКО ворид гардид.
Лола РИЗОӢ, «Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 05.12.2018    №: 240    Мутолиа карданд: 428
23.09.2020


НОҲИЯИ АЙНӢ. ҲАВЗА ВА УЧАСТКАҲО ОМОДА ШУДААНД

ХОРУҒ. ОЯНДАРО АЗ ИМРӮЗ БОЯД СОХТ

АВАО. ЯК ҲАМОИШИ МУҲИМ

ХУҶАНД. ШИНОСОИИ РАҶАББОЙ АҲМАДЗОДА АЗ КОРХОНАИ “ФАЙЗИ РАСУЛ”

СУҒД. ҶАМЪОВАРИИ ПАХТА ВУСЪАТ МЕГИРАД

22.09.2020


НОҲИЯИ ФИРДАВСӢ. ҲАВЗАИ № 1 ОМОДА МЕШАВАД

ВОХӮРИИ НОМЗАДҲО БА МАНСАБИ ПРЕЗИДЕНТӢ БО СОКИНОНИ ХАТЛОН

ТОҶИКИСТОН. АЗ КОРОНАВИРУС БОЗ 44 БЕМОР ШИФО ЁФТ

«ОИНИ НОЗ»

ТОҶИКОБОД ВУСЪАТИ ТОЗА МЕГИРАД

SARS-CoV-2. ШАШ ШАКЛИ ЗУҲУРИ ОН МУҚАРРАР ГАШТ

НАМОЯНДАҲОИ ДУШАНБЕ ВА ТОШКАНД ИМКОНИЯТИ ИФТИТОҲИ РОҲҲОИ НАВРО БАРРАСӢ НАМУДАНД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

21.09.2020


БАРРАСИИ МАСОИЛИ МУБОРИЗА АЛАЙҲИ ҶИНОЯТКОРИҲО

ДУРНАМОИ МУНОСИБАТҲО МАТРАҲ ГАРДИД

ҶАЛАСАИ НАВБАТИИ СИТОДИ ВИЛОЯТӢ ОИД БА ПУРЗӮР НАМУДАНИ ТАДБИРҲОИ ЗИДДИЭПИДЕМИЯВӢ

ОЗМУН БАРОИ ДАРЁФТИ СТИПЕНДИЯИ ПРЕЗИДЕНТИ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН

ТОҶИКИСТОН. 86,7 ДАРСАДИ БЕМОРОНИ COVID – 19 ШИФО ЁФТАНД

МАРЗҲОИ ӮЗБЕКИСТОН АЗ АВВАЛИ МОҲИ ОКТЯБР БОЗ МЕШАВАНД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

17.09.2020


ТОҶИКИСТОН. АЗ COVID – 19 БОЗ 45 БЕМОР ШИФО ЁФТ

РОҒУН БА ИНТИХОБОТ ОМОДА АСТ!

ИНТИХОБОТИ ПРЕЗИДЕНТӢ. БА НОМЗАДҲО ШАҲОДАТНОМА СУПУРДА ШУД

16.09.2020


ТОҶИКИСТОН. 86,5 ДАРСАДИ ГИРИФТОРОНИ КОРОНАВИРУС ШИФО ЁФТАНД

ФАЙЗОБОД. ЧОРАБИНИИ СИЁСӢ ДАР САТҲИ БАЛАНД ХОҲАД ГУЗАШТ

ҶОМИ ТОҶИКИСТОН. ҶУФТҲОИ ДАВРИ НИМФИНАЛ МУАЙЯН ГАРДИДАНД

ИНТИХОБОТ. ВУСЪАТИ КОРҲОИ ОМОДАГӢ ДАР НОҲИЯИ РӮДАКӢ

ҶАВОНОН – ПАЙРАВОНИ ПЕШВОИ МИЛЛАТ. ҲАМОИШИ ИЛМӢ - СИЁСӢ ДАР АКАДЕМИЯИ ИДОРАКУНИИ ДАВЛАТӢ

ЛЕВАКАНТ. ПАХТАЧИНӢ ВУСЪАТ МЕГИРАД

ТОҶИКИСТОН НОЗИРОНИ ИДМ-РО БА ИНТИХОБОТИ ПРЕЗИДЕНТӢ ДАЪВАТ КАРД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

15.09.2020


ТОҶИКИСТОН. 86,4 дарсади беморон шифо ёфтанд

НОҲИЯИ ВОСЕЪ. БОЗ 82 ШАҲРВАНД БО КОР ТАЪМИН ГАРДИД

ТАЪСИСИ 86 КОРХОНА ДАР ҲАФТ МОҲ

«ЛИДАР». АКНУН ТАРКИБИ МОЛЕКУЛАВИИ ҲАВО САНҶИДА МЕШАВАД


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед