logo

фарҳанг

ҲУНАРҲОИ МАРДУМӢ ВА ЭҲЁИ ДУБОРАИ ОНҲО

Ҳунарҳои халқӣ ва навъҳои гуногуни онҳо дар ҳаёти мардум ҷойгоҳи хосса дошта, аз падидаҳои муҳими фарҳанги миллии тоҷикон ба шумор мераванд. Ҳунар ба ҳаёти инсон алоқаманд буда, ҳисси зебоипарастии ҳар як шахсро таҷассум менамояд. Мавриди зикр аст, ки дар фарҳанги суннатии тоҷикон  намунаҳои ҳунар ва анъанаҳои зиёде мавҷуданд.  Аммо, чанд соли охир бисёре аз онҳо фаромӯш шуда буданд.

Хушбахтона,  бо дастуру ҳидоятҳои Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон имрӯз ин ҳунарҳо дубора эҳё шуданд. Хусусан, Соли рушди сайёҳӣ ва ҳунарҳои мардумӣ эълон гардидани соли 2018 дар рушду эҳёи ҳунарҳи миллӣ такони ҷиддӣ бахшид.
Дар доираи татбиқи иқдоми Пешвои миллат дар шаҳру ноҳияҳои кишвар даҳҳо мактаби ҳунармандӣ ташкил шуданд. Ҳунарҳое, ки замоне фаромӯш шуда буданд, арзиши бештар пайдо намуданд, ки дар шароити имрӯзаи ҷаҳонишавӣ барои ҳифзу нигоҳдошти онҳо тадбири хеле муҳим мебошад. 
Таърих собит намуда, ки мардуми тоҷик аз қадим ҳунарманд буд. Намунаҳои нодири нақшу нигоре, ки бостоншиносон дар Панҷакенти қадим ва дигар мавзеъҳо дарёфтаанд, бозгӯи фарҳанги бою рангини гузаштагони мо ҳастанд. Масалан, ҳунари наққоширо гирем. Ин ҳунар, ки таърихи чандинҳазорсола дорад, имрӯз низ миёни мардум хеле маълуму машҳур аст. Наққошони тоҷик анъанаҳои ҳунармандони гузаштаро идома ва санъати нақшофариниро такмил медиҳанд. Нақшҳои классикии тоҷикон аслан дар асрҳои миёна шакл гирифта, дар кишварҳои Шарқ аз ҷумла Миср, Туркия, Ҳиндустон паҳн шудаанд. Устоҳои наққош дониши фарох доштанд. Фанҳои махсус, аз ҷумла илми ҳандасаро, ки дастраси ҳар кас набуд ва ба омӯхтани он солҳои дароз сарф мешуд, хуб аз худ мекарданд. Ин ҳунармандон чунин нақшу нигорро бештар дар биноҳои пуршукӯҳ истифода мебурданд.
Кандакориву чӯбтарошӣ аз ҳунарҳои дигари  мардуми мо ба шумор мераванд. Ҳунари онҳоро дар сохтани табақу коса, гаҳвора, сутун мушоҳида мекунем. Онҳо барои ҳунармандон доира, дутор, асбоби нафасӣ, ғижак низ омода  месозанд.
Ҳунарҳои мардумӣ дар ороиши сарулибос, ҷиҳози хона низ мушоҳида мешавад ва вобаста ба маҳалҳо дар ороиши онҳо тағйири шаклу намуд кардаанд. Дигаргуние, ки дар сару либос мушоҳида менамоем, ба ин ё он минтақа вобаста аст ва ин омӯзиши махсусро талаб мекунад.
Ошноӣ бо тадқиқоти олимоне, ки дар ин самт кору фаъолият кардаанд ба хулосае меорад, ки ҳунару ҳунармандӣ дар асоси анъанаҳои миллӣ ташаккул ёфта, имрӯз ба шарофати дастгириҳои Ҳукумати кишвар ва Пешвои миллат дар ҳоли рушд қарор доранд. 
Фирӯз АРАБЗОДА,
устоди Донишгоҳи давлатии Данғара


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 24.12.2018    №: 253-254    Мутолиа карданд: 351
23.09.2020


НОҲИЯИ АЙНӢ. ҲАВЗА ВА УЧАСТКАҲО ОМОДА ШУДААНД

ХОРУҒ. ОЯНДАРО АЗ ИМРӮЗ БОЯД СОХТ

АВАО. ЯК ҲАМОИШИ МУҲИМ

ХУҶАНД. ШИНОСОИИ РАҶАББОЙ АҲМАДЗОДА АЗ КОРХОНАИ “ФАЙЗИ РАСУЛ”

СУҒД. ҶАМЪОВАРИИ ПАХТА ВУСЪАТ МЕГИРАД

22.09.2020


НОҲИЯИ ФИРДАВСӢ. ҲАВЗАИ № 1 ОМОДА МЕШАВАД

ВОХӮРИИ НОМЗАДҲО БА МАНСАБИ ПРЕЗИДЕНТӢ БО СОКИНОНИ ХАТЛОН

ТОҶИКИСТОН. АЗ КОРОНАВИРУС БОЗ 44 БЕМОР ШИФО ЁФТ

«ОИНИ НОЗ»

ТОҶИКОБОД ВУСЪАТИ ТОЗА МЕГИРАД

SARS-CoV-2. ШАШ ШАКЛИ ЗУҲУРИ ОН МУҚАРРАР ГАШТ

НАМОЯНДАҲОИ ДУШАНБЕ ВА ТОШКАНД ИМКОНИЯТИ ИФТИТОҲИ РОҲҲОИ НАВРО БАРРАСӢ НАМУДАНД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

21.09.2020


БАРРАСИИ МАСОИЛИ МУБОРИЗА АЛАЙҲИ ҶИНОЯТКОРИҲО

ДУРНАМОИ МУНОСИБАТҲО МАТРАҲ ГАРДИД

ҶАЛАСАИ НАВБАТИИ СИТОДИ ВИЛОЯТӢ ОИД БА ПУРЗӮР НАМУДАНИ ТАДБИРҲОИ ЗИДДИЭПИДЕМИЯВӢ

ОЗМУН БАРОИ ДАРЁФТИ СТИПЕНДИЯИ ПРЕЗИДЕНТИ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН

ТОҶИКИСТОН. 86,7 ДАРСАДИ БЕМОРОНИ COVID – 19 ШИФО ЁФТАНД

МАРЗҲОИ ӮЗБЕКИСТОН АЗ АВВАЛИ МОҲИ ОКТЯБР БОЗ МЕШАВАНД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

17.09.2020


ТОҶИКИСТОН. АЗ COVID – 19 БОЗ 45 БЕМОР ШИФО ЁФТ

РОҒУН БА ИНТИХОБОТ ОМОДА АСТ!

ИНТИХОБОТИ ПРЕЗИДЕНТӢ. БА НОМЗАДҲО ШАҲОДАТНОМА СУПУРДА ШУД

16.09.2020


ТОҶИКИСТОН. 86,5 ДАРСАДИ ГИРИФТОРОНИ КОРОНАВИРУС ШИФО ЁФТАНД

ФАЙЗОБОД. ЧОРАБИНИИ СИЁСӢ ДАР САТҲИ БАЛАНД ХОҲАД ГУЗАШТ

ҶОМИ ТОҶИКИСТОН. ҶУФТҲОИ ДАВРИ НИМФИНАЛ МУАЙЯН ГАРДИДАНД

ИНТИХОБОТ. ВУСЪАТИ КОРҲОИ ОМОДАГӢ ДАР НОҲИЯИ РӮДАКӢ

ҶАВОНОН – ПАЙРАВОНИ ПЕШВОИ МИЛЛАТ. ҲАМОИШИ ИЛМӢ - СИЁСӢ ДАР АКАДЕМИЯИ ИДОРАКУНИИ ДАВЛАТӢ

ЛЕВАКАНТ. ПАХТАЧИНӢ ВУСЪАТ МЕГИРАД

ТОҶИКИСТОН НОЗИРОНИ ИДМ-РО БА ИНТИХОБОТИ ПРЕЗИДЕНТӢ ДАЪВАТ КАРД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

15.09.2020


ТОҶИКИСТОН. 86,4 дарсади беморон шифо ёфтанд

НОҲИЯИ ВОСЕЪ. БОЗ 82 ШАҲРВАНД БО КОР ТАЪМИН ГАРДИД

ТАЪСИСИ 86 КОРХОНА ДАР ҲАФТ МОҲ

«ЛИДАР». АКНУН ТАРКИБИ МОЛЕКУЛАВИИ ҲАВО САНҶИДА МЕШАВАД


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед