logo

фарҳанг

СЕБАРГА

Себарга. Бисёр  шунидаем ин номро дар  суруду  таронаҳои  халқӣ. Ин гиёҳ дар фасли баҳор зеби чаману марғзор аст, зеби баҳор аст, сарсабзии замин  аст.
Баробари рӯидани себарга дар дилу дида оҳанг мерӯяд, шӯру шавқ  боло мегираду месароӣ.
Дар фасли баҳор ҳар  гиёҳе рӯяд,
Аз  абри  баҳор  сабза  рух  мешӯяд.
Себаргаю  сабзазор зери  қадам  аст,
Бӯи  хуши  гулро  ҳама  кам  меҷӯяд.
Ё суруди машҳури «Сабзак лаби ҷӯ» дар хаёламон гирд мегардад. Ба  оҳангаш, бо  ҳамон тарзи  иҷроиши  қадимааш  месароем:
Сабзак лаби ҷӯ, ёраки  нағзак лаби ҷӯ,
То тар  нашавад  себаргаҳои  лаби ҷӯ.
Як себарга чаро ин қадар дар суруду таронаҳои халқӣ ҷо шуда, ин  қадар ба забон афтода?
Себарга гиёҳест зеби чаман, зеби ҷӯйбору марғзор.
Махсусан, дар вақти бедоршавии табиат себарга ҳам сар мекашад.  Он хеле зиёд дашту даманро фаро мегирад. Баргҳояш сетоӣ буда, гулаш  назаргир аст.
Дар рисолаи «Чаҳорбоғи гулҳо» Муҳаммад Обиди Иршод (асри ХIХ) дар  барои себарга чунин нигоштааст:
«Себарга сабзаест чун бисоти фақирон, балки монанди  бистари амирон муносиб. Андаке ӯро дар пояи дарахтони соядор ва  гулдор бикоранд. Замини онро мустаҳкам намуда, об диҳанд ва тухми ӯро ба рӯи об пошанд ва чун замин зарднам шуд, об диҳанд ва маҳалли  коштани он ду дафъ: ҳамал (март) аст ва дафъаи дигар ҷавзо (май),  монанди алафи юнучқа ва чун сармо шавад, аз ғояти нозукӣ нобуд мегардад ва ҳар  сол дастур он аст, ки тухм намоянд, фоида дорад.
Аввал он ки гули вай хушрангу хушбӯй шавад ва дигар он ки аспу  гов сӯхтаву лоғар  бошанд, чун бад-ӯ диҳанд, зуд фарбеҳ ва тандуруст  гарданд ва дар ҷое, ки занбӯри асал бошад, аз ин асал барорад, чаро ки гули ӯ ширин аст».
Вале аҷиб он ки дар дашту даман, дар марғзору чаманзор  себарга ҳама худрӯй  аст. Фасли  баҳор бо гулу себарга зебу фар меёбад.
Оҳанги шодӣ ба сухан пару бол мебахшад, ба ҳамон сухане, ки дар  васфи сабзазору гулзор аст. 
Аз рӯи тадқиқотҳо гӯё 200 намуди себарга ба қайд гирифта шудааст.
Ва аз ҳама маъмултарини ин себаргаҳо себаргаи сурх ё  чамансебарга, себаргаи кӯҳӣ, себаргаи гулобӣ, себаргаи форсӣ, себаргаи  миёна ва ғайра  мебошад.
Дар сарчашмаҳо омада, ки Абуалӣ ибни Сино шираи себаргаро барои муолиҷаи захми пӯст ва обҷӯшашро барои бемориҳои гурдаю  масона фармуда будааст. Равғанаш барои кам кардани дарди устухон,  буғумҳои дасту по ва тухмдону бачадон тавсия дода мешуд.  
Ш. ҲАҚНАЗАРОВ


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 11.04.2019    №: 69-70    Мутолиа карданд: 339
10.08.2020


КОРОНАВИРУС. ШУМОРАИ ШИФОЁФТАГОН БА 6 ҲАЗОРУ 573 КАС РАСИД

ЁРИИ НАВБАТИИ ПЕШВОИ МИЛЛАТ БА СОКИНОНИ ЭҲТИЁҶМАНДИ БАДАХШОН

САФАРИ МУОВИНИ САРВАЗИРИ МАМЛАКАТ ШИРИН ИСМАТУЛЛОЗОДА БА ШАҲРУ НОҲИЯҲОИ ҶУМҲУРӢ

«СУҒД ТЕКСТАЙЛЗ» ФАЪОЛИЯТАШРО ТАВСЕА МЕБАХШАД

ЛИГАИ ОЛӢ. "ИСТИҚЛОЛ", "ХУҶАНД" ВА "ХАТЛОН" ДАВРИ ДУЮМРО БО ПИРӮЗӢ ОҒОЗ КАРДАНД

БАДАХШОН. АВЛАВИЯТ БА ТАВСЕАИ МАЙДОНИ КИШТ

АГЕНТИИ НАШЪАОВАР. МУСОДИРАИ БЕШ АЗ 1 ТОННА МАВОДИ НАШЪАОВАР ВА МАҲВИ 26 ГУРӮҲИ ҶИНОЯТӢ

07.08.2020


ТОҶИКИСТОН. 6 ҲАЗОРУ 443 БЕМОРИ COVID-19 ШИФО ЁФТ

ВМКБ. ШИНОСОИИ АЗИМ ИБРОҲИМ БО ҶАРАЁНИ КОР ДАР ИНШООТИ ҶАШНӢ

КМИР. НАҚШАИ ТАҚВИМИИ ЧОРАБИНИҲОИ ИНТИХОБОТИ ПРЕЗИДЕНТИ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОНРО ТАСДИҚ КАРД

ЛИГАИ БОНУВОН. «ХАТЛОН» ҒОЛИБИ МАРҲИЛАИ АВВАЛ

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

06.08.2020


ТОҶИКИСТОН. 6 ҲАЗОРУ 399 ГИРИФТОРИ БЕМОРИИ COVID-19 ШИФО ЁФТ

СУҒД. МАҲСУЛОТИ АРЗОН ЗИНДАГИРО БАРАКАТ МЕБАХШАД

АГЕНТӢ. ШУМОРАИ ХИЗМАТЧИЁНИ ДАВЛАТӢ АЗ ҲИСОБИ ЗАНОН КОҲИШ ЁФТААСТ. ЧАРО?

СЕРИЯ ПРО. МУБОРИЗАИ "СОРО - КОМПАНИЯ" ВА "СИПАР" ШИДДАТ МЕГИРАД

05.08.2020


ТОҶИКИСТОН. 6 ҲАЗОРУ 356 ГИРИФТОРИ БЕМОРИИ COVID – 19 ШИФО ЁФТ

АЗ «АМОНАТБОНК» СИПОСГУЗОРЕМ

ЛИГАИ ОЛӢ. МАРҲИЛАИ ДУЮМ 8 АВГУСТ ОҒОЗ МЕЁБАД

04.08.2020


ТОҶИКИСТОН. 6 ҲАЗОРУ 317 БЕМОРИ COVID – 19 ШИФО ЁФТ

ОМОДАГИҲО ҶИҲАТИ БАРӮЙХАТГИРИИ АҲОЛӢ ВА ФОНДИ МАНЗИЛ ИДОМА ДОРАНД

АГЕНТИИ СОДИРОТ. СОДИРОТИ МАҲСУЛОТИ КИШОВАРЗӢ АФЗУД

83 КОРХОНАИ НАВИ САНОАТӢ МАВРИДИ БАҲРАБАРДОРӢ ҚАРОР ГИРИФТ

ВКД. САТҲИ ҶИНОЯТ КОҲИШ ЁФТ

SARS – CoV – 2. ТАДҚИҚОТИ ОЛИМОН ХАТАРИ НАВИ ОНРО ОШКОР СОХТ

ФАЙЗРЕЗ Ё СЕСАД ХАРБУЗА АЗ ЯК КАФ ЗАМИН

ҶОМИ ТОҶИКИСТОН – 2020. ҶУФТҲОИ ДАВРИ 1/4 - ФИНАЛӢ МУАЙЯН ГАРДИДАНД

03.08.2020


ТОҶИКИСТОН. АЗ КОРОНАВИРУС 83,7 ДАРСАДИ СИРОЯТЁФТАГОН СИҲАТ ШУДАНД

АКАДЕМИЯИ ИДОРАКУНИИ ДАВЛАТӢ ДОНИШҶӮЁНИ ХОРИҶИРО БА ТАҲСИЛ ҶАЛБ КАРДАНИСТ

ҲИСОР. БУНЁДИ ИНШООТИ ҶАШНӢ ИДОМА ДОРАД

ГУМРУК. СОДИРОТИ МОЛУ МАҲСУЛОТИ ВАТАНӢ 19,1 ДАРСАД АФЗУД

КУМИТАИ АНДОЗ. ПАНДЕМИЯ БА ИҶРОИ НАҚША БЕТАЪСИР НАМОНД

ТОҶИКИСТОН. 6 ҲАЗОРУ 103 БЕМОРИ COVID - 19 СИҲАТ ШУД

СУҒД. РӮНАМОИИ КИТОБНОМАИ ҲАШТҶИЛДАИ “ПЕШВОИ МИЛЛАТ - ЭМОМАЛӢ РАҲМОН”

САРҲАД. ДАР НОҲИЯИ МИР САЙИД АЛИИ ҲАМАДОНӢ 127 ҶИНОЯТ БА ҚАЙД ГИРИФТА ШУД


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед