logo

иқтисод

 ХАТЛОН: ИМКОНИЯТҲОИ РУШДИ КИШОВАРЗӢ

Кишоварзӣ бахши муҳими истеҳсолот ба ҳисоб рафта, бо имконияти таъмини амнияти озуқаворӣ ва коркарди минбаъдаи саноатии ашёи хом то маҳсулоти ниҳоӣ дар рушди иқтисоди миллӣ аҳамияти калон дорад.
Системаи хоҷагии кишоварзии вилояти Хатлон, пеш аз ҳама, майдони васеи заминҳои корам барои парваришу истеҳсоли навъҳои махсуси сабзавот, меваҳои субтропикӣ, ангур, ситрусӣ, зироатҳои эфирӣ ва маҳсулоти чорводорӣ, ҳамзамон, афзунсозии истеҳсоли нахи пахта имконияти хуб дорад. Барои ба даст овардани пешравии истеҳсолот талабот ва зарурати истифодаи самараноки захираҳои моддӣ ва меҳнатӣ дар системаи хоҷагиҳои минтақаи водии вилоят ба вуҷуд омадааст. Ин, асосан, имконпазир аст, агар заминаи моддию техникӣ бо татбиқи фаъолияти мушаххаси рушди истеҳсолоти кишоварзӣ пайваст бошад. Ғайр аз ин, бояд барои ҷойгиршавии зироатҳо, азхудкунии заминҳои нав барои истеҳсолот ва таъмини онҳо бо об, нуриҳои минералӣ ва технологияи инноватсионӣ тадбирҳои зарурӣ андешида шаванд. Иҷрои чунин мақсадҳо ба баланд бардоштани ҳосилнокии замин, гирифтани ду-се ҳосил аз ҳар гектар замини кишоварзӣ ва ба даст овардани фоидаи калон мусоидат мекунад.
Дар системаи хоҷагиҳои деҳоти вилоят, ки иборат аз маҳалҳои алоҳидаи дорои иқлими мусоид барои парвариши зироатҳои кишоварзист, вусъат додани корҳои мубориза бар зидди эрозияи хоки заминҳо ва беҳбудии самаранокии он серманфиат аст. Ғайр аз таъсири тағйирёбии иқлим хуб ба ҷо наовардани корҳои агротехникии истифодаи замин дар солҳои охир ба ҳаҷми истеҳсоли маҳсулот таъсир расондааст. Сабаби ин, асосан, дар он аст, ки давоми 20 - 25 соли охир дар як қитъаи обёришаванда ё обёринашавандаи замин аксаран як зироат парвариш мешавад. Яъне зарурати таҳқиқи амиқи заминҳои аз ҷиҳати хусусиятҳои табиӣ ва иқтисодӣ, махсусан дар минтақаи Вахш, ба миён омадааст. Минтақа 8,8 дарсади масоҳати ҷумҳуриро ишғол менамояд ва 88,8 дарсади навъҳои нахи пахта ва 40 дарсади маҳсулоти умумии кишоварзиро истеҳсол мекунад. Бинобар ин, таҳқиқ ва арзёбии потенсиали рушди системаи кишоварзӣ дар вилоят хеле муҳим аст. Дар шароити иқлими ин водӣ дар як сол то ду - се ҳосили зироат гирифтан мумкин аст, аз ҷумла дар шаҳру ноҳияҳои Вахш, Кӯшониён, Қубодиён, Ҷайҳун, Дӯстӣ, Шаҳритуз, Панҷ, Мир Сайид Алии Ҳамадонӣ, Кӯлоб, Фархор ва Сарбанд.
Бо ин мақсад муҳим аст, ки пеш аз ҳама, ҷойгиршавии рустаниҳо аз рӯйи мутобиқат ба шароити иқлими маҳал ва дар асоси самаранокии иқтисодӣ ба роҳ монда шавад. Таваҷҷуҳи асосӣ бояд ба барқарорсозии ҳосилхезӣ ва тартиб додани нақшаи истифодаи дурусти замин ва такмили таҷрибаи агротехникӣ равона гардад. Истифодаи оқилонаи ҳар як гектар замини кишт, дуруст ҷо ба ҷо кардани зироатҳои асосии кишоварзӣ, таъминот бо тухмии хушсифат ва навъҳои барвақтӣ, ташкили системаи самараноки ирригатсионӣ аз тадбирҳои муҳимеанд, ки бояд сари вақт роҳандозӣ шаванд.
Густариш ва рушди хоҷагиҳо ба таҳияи дурнамои сохтори дахлдори бахши кишоварзӣ, ҳамоҳангсозии иқтисодиёт ва рушди минбаъдаи комплекси агросаноатӣ иртибот дорад. Айни ҳол рушди комплекси агросаноатӣ ҳамчун яке аз афзалиятҳои асосии сиёсати иҷтимоиву иқтисодии давлат эътироф шудааст. Аз ин лиҳоз, ташаккули истеҳсолоти самараноки рақобатпазири  агросаноатӣ, ки ба амнияти озуқавории кишвар мусоидат мекунад,  таъмини ҳамгироӣ ба истеҳсоли маҳсулоти кишоварзӣ ва бозори озуқаворӣ, ғайр аз ин, баланд бардоштани сатҳу сифати зиндагии аҳолии деҳот ва рушди инфрасохтори иҷтимоӣ дар деҳот аз нуктаҳои асосии сиёсати аграрии кишваранд.
Фаррух АБДУВОСИЕВ,
ходими пешбари илмии Институти иқтисодиёт ва демографияи
Академияи илмҳои Тоҷикистон


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 17.05.2019    №: 94    Мутолиа карданд: 194

22.10.2019


Иштироки ҳайати Тоҷикистон дар Форуми ҳамкориҳои Чин – Осиёи Марказӣ

Вохӯрии Сироҷиддин Муҳриддин бо Ҳейти Мяемеэс

Тоҷикистон дар раддабандии «AFAR» ҷойи аввалро гирифт

Дар Исфара машварати омӯзишӣ баргузор мешавад

9 ноябр - бозии дӯстонаи мунтахаби Тоҷикистону Малайзия

Амалиёти Туркия дар Сурия боиси тарки манзил кардани 70 ҳазор кӯдак шуд

Дар Қазоқистон ба собиқ Президент Назарбоев ваколатҳои бештар доданд

ВКХ Туркия: «Мо амалиётро идома медиҳем, агар террористон нараванд»

Омодашавии ИМА барои аз Афғонистон пурра баровардани артиш

Громов: «Имтиёзҳои андозбандиву гумрукӣ метавонанд “Газпром”- ро ба Тоҷикистон ҳавасманд кунанд

Ҷаҳон дар як сатр

21.10.2019


Баррасии рушди ҳамкориҳои байнипарлумонии Тоҷикистону Россия

Вохӯрии Давлаталӣ Саид бо Шэн Юэюэ

Ҷаласаи Шӯрои ҳамоҳангсозии фаъолияти мақомоти ҳифзи ҳуқуқ

Ҷонсон аз Иттиҳоди Аврупо то январи соли 2020 мавқуф гузоштани Брекситро хоҳиш намуд

Трамп умед дорад, ки ба қарибӣ бо Чин шартномаи тиҷоратӣ мебандад

Кандашавии сарбанд дар қарибии Красноярск боиси марги 15 нафар гашт

ИМА аз Афғонистон 5 ҳазор низомиашро мебарорад

Володин: «Россия ба кормандон аз Тоҷикистон ниёз дорад»

Ҷаҳон дар як сатр

18.10.2019


Дар Арабистони Саудӣ садамаи автомобилӣ боиси ҳалокати 35 зоир гашт

Нигаронии муовини Дабири кулли СММ аз афзудани хавфи сарзании ҷанги ядроӣ

Артиши Сурия бори аввал дар панҷ сол вориди Раққа шуд

Таллин барои дучархасавор шудани сокинон 195 миллион евро харҷ мекунад

Ҷаҳон дар як сатр

Қонунгузорӣ. Ҷазо барои шиканҷа пурзӯр мегардад

Суғд. 557 ҳодисаи фавқулода дар нуҳ моҳ

Хуҷанд мизбони Чемпионати Осиё оид ба самбо - 2022

15.10.2019


Иштироки низомиёни тоҷик дар машқҳои СААД дар вилояти Нижегород

Иттиҳоди Аврупо аз Туркия баровардани сипоҳашро аз Сурия талаб намуд

Ҷоизаи Нобел оид ба иқтисодро барои талоши мубориза бо қашшоқӣ супурданд

Назарбоев ва иштиёқи расмкашӣ

Ҷаҳон дар як сатр

14.10.2019


Роҳи Помир ба панҷгонаи зеботарин роҳҳои дунё шомил гардид


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед