logo

иқтисод

 ТОҶИКИСТОН ВА ЧИН: ТАБОДУЛИ МАҲСУЛОТИ КИШОВАРЗӢ ТАВСЕА МЕХОҲАД

Назарияи сиёсати иқтисоди берунӣ ҷанбаҳои мушкилотӣ низ дорад, хусусан дар масъалаи табодули маҳсулот. Равшан аст, ки консепсияи сиёсати аграрӣ ва системаи танзими давлатӣ бояд ба дарки далелҳои илмӣ асоснок карда шавад. Дар ҳамин раванд, ба андешаи мо, зарурати таҳияи Консепсияи мубодилаи маҳсулот ва ҳамгироии муносибатҳо дар соҳаи истеҳсоли маҳсулоти кишоварзӣ байни Тоҷикистон ва Чин ба миён омадааст.
Барои фароҳам овардани шароити иқтисодии рушди босуръати истеҳсоли маҳсулоти кишоварзӣ интихоби самтҳои стратегӣ дар иқтисодиёти байни ду давлат муҳим аст. Дар мубодилаи маҳсулот ва муносибатҳои ҳамгироӣ  бояд, пеш аз ҳама, масъалаҳои интихоби шаклҳои иқтисодӣ, нархи маҳсулот дар раванди гузариш ба системаи квота, ҳаҷми хариди маҳсулот, ҳифзи истеҳсолкунандагони ватанӣ ба инобат гирифта шаванд. Зарурати таҳияи чунин консепсия боз  бо он асоснок карда мешавад, ки чунин таҳқиқот барои Чин ва Тоҷикистон дар соҳаи мубодилаи маҳсулот ва муносибатҳои ҳамгироӣ - иқтисодӣ то ҳол гузаронда нашудааст.
Барои ташкил намудани мубодилаи миқёсан калони мол ва рушди равандҳои ҳамгироӣ миёни ду кишвар бояд заминае фароҳам оварда шавад, ки барои ду ҷониб судманд бошад, назири тавассути рушди кишоварзии фарҳангӣ аз худ кардани заминҳои бекорхобида,  баланд бардоштани  маҳсулнокии рустанӣ ва чорво. Ҳамкориҳо мусоидат мекунанд, ки иншооти нави саноати коркарди маҳсулот бунёд ва рушд ёбанд. Мақсад баланд бардоштани иқтидори захираҳои истеҳсолии маҳсулоти кишоварзӣ ва агросаноатӣ, инчунин, таъсис додани низоми босамари мубодилаи маҳсулот ва самаранокии муносибатҳои истеҳсолӣ мебошад. Фароҳам овардани шароити иқтисодӣ метавонад ба ҷалби фаъоли сармоягузорӣ, таъсиси корхонаҳои муштарак ва истифодаи дастовардҳои илму техника мусоидат намояд. Ҳадафҳои асосии рӯи даст гирифтани таҳияи консепсияи иқтисодӣ ҳаминанд.
Дар консепсия равишҳои оянданигарӣ, ҳалли мушкилоти мубодилаи маҳсулот ва ҳамгироии муносибатҳо дар соҳаи истеҳсоли маҳсулоти кишоварзӣ байни Тоҷикистону Чин бояд равшан инъикос ёбанд. Зарурати таҷдиди соҳаҳои нави кишоварзӣ бо истифодаи беҳтари иқтидорҳои табиию техникӣ (захираҳои замин, об, воситаҳои асосии меҳнат ва қобилияти зеҳнӣ), таъмини захираи ғизоӣ, хариди маҳсулоти хӯрокворӣ бо нарху меъёрҳои мувофиқ, роҳандозии такрористеҳсол, таъмини рақобатпазирии маҳсулоти кишоварзӣ дар бозорҳои дохилӣ ва хориҷӣ, муайян намудани хусусиятҳои иқлимии  минтақаҳои  алоҳида, дастгирии истеҳсолгарони ватанӣ, ба назар гирифтани хусусиятҳои иқлимӣ, ҳолатҳои фавқулода ва минтақаҳои  алоҳида аз вижагиҳои оянданигарӣ дар таҳияи консепсияанд. Ҳамчунин, хеле муҳим аст, ки дар консепсия имкониятҳои ҳақиқии Ҷумҳурии Тоҷикистон барои рушди истеҳсолот ва муносибатҳои иқтисодии хориҷӣ (хусусан дар истеҳсоли пахта, меваҳои хушк, ситрусӣ, картошка, кабудиҳои барвақтӣ, пиёз, ангур, маҳсулоти шароб, спирти этилӣ, помидор, сабзавот, консервҳо, шарбатҳои мевагӣ, тамоку, равғани геран, пӯст, пашм), механизми иқтисодии ҳавасмандгардонии истеҳсолоти кишоварзӣ, муносибатҳои молиявӣ ва қарзӣ дар асоси методологияи умумӣ, дастрасӣ ба бозорҳои кишоварзӣ барои соҳибкорони ду кишвар ва масъалаҳои зиёди дигар мушаххас, равшан ва воқеӣ мунъакис шаванд.
Зарур аст, ки принсипҳои асосии ҳалли масъалаҳои номбаршуда истифодаи самараноки мубодилаи маҳсулоти кишоварзӣ, кам кардани вобастагии воридотӣ ва роҳандозии фармоишҳои давлатӣ бошанд. Муҳим аст, ки консепсия ба дигаргуншавии тадриҷии муносибат ба замин ва таъсиси бозорҳои нави озуқавории минтақавӣ мусоидат кунад ва таъмини тандурустию некуаҳволии аҳолии ду кишвар бояд меҳвари асосии онро таркиб диҳад.
 
Фаррух АБДУВОСИЕВ,
номзади илмҳои кишоварзӣ


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 20.05.2019    №: 95    Мутолиа карданд: 151

22.10.2019


Иштироки ҳайати Тоҷикистон дар Форуми ҳамкориҳои Чин – Осиёи Марказӣ

Вохӯрии Сироҷиддин Муҳриддин бо Ҳейти Мяемеэс

Тоҷикистон дар раддабандии «AFAR» ҷойи аввалро гирифт

Дар Исфара машварати омӯзишӣ баргузор мешавад

9 ноябр - бозии дӯстонаи мунтахаби Тоҷикистону Малайзия

Амалиёти Туркия дар Сурия боиси тарки манзил кардани 70 ҳазор кӯдак шуд

Дар Қазоқистон ба собиқ Президент Назарбоев ваколатҳои бештар доданд

ВКХ Туркия: «Мо амалиётро идома медиҳем, агар террористон нараванд»

Омодашавии ИМА барои аз Афғонистон пурра баровардани артиш

Громов: «Имтиёзҳои андозбандиву гумрукӣ метавонанд “Газпром”- ро ба Тоҷикистон ҳавасманд кунанд

Ҷаҳон дар як сатр

21.10.2019


Баррасии рушди ҳамкориҳои байнипарлумонии Тоҷикистону Россия

Вохӯрии Давлаталӣ Саид бо Шэн Юэюэ

Ҷаласаи Шӯрои ҳамоҳангсозии фаъолияти мақомоти ҳифзи ҳуқуқ

Ҷонсон аз Иттиҳоди Аврупо то январи соли 2020 мавқуф гузоштани Брекситро хоҳиш намуд

Трамп умед дорад, ки ба қарибӣ бо Чин шартномаи тиҷоратӣ мебандад

Кандашавии сарбанд дар қарибии Красноярск боиси марги 15 нафар гашт

ИМА аз Афғонистон 5 ҳазор низомиашро мебарорад

Володин: «Россия ба кормандон аз Тоҷикистон ниёз дорад»

Ҷаҳон дар як сатр

18.10.2019


Дар Арабистони Саудӣ садамаи автомобилӣ боиси ҳалокати 35 зоир гашт

Нигаронии муовини Дабири кулли СММ аз афзудани хавфи сарзании ҷанги ядроӣ

Артиши Сурия бори аввал дар панҷ сол вориди Раққа шуд

Таллин барои дучархасавор шудани сокинон 195 миллион евро харҷ мекунад

Ҷаҳон дар як сатр

Қонунгузорӣ. Ҷазо барои шиканҷа пурзӯр мегардад

Суғд. 557 ҳодисаи фавқулода дар нуҳ моҳ

Хуҷанд мизбони Чемпионати Осиё оид ба самбо - 2022

15.10.2019


Иштироки низомиёни тоҷик дар машқҳои СААД дар вилояти Нижегород

Иттиҳоди Аврупо аз Туркия баровардани сипоҳашро аз Сурия талаб намуд

Ҷоизаи Нобел оид ба иқтисодро барои талоши мубориза бо қашшоқӣ супурданд

Назарбоев ва иштиёқи расмкашӣ

Ҷаҳон дар як сатр

14.10.2019


Роҳи Помир ба панҷгонаи зеботарин роҳҳои дунё шомил гардид


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед