logo

иҷтимоиёт

ҒИЗОИ МАКТАБӢ. АЗ НООГОҲӢ ТО ХУНУКНАЗАРӢ

Санади барномавии Стратегияи рушди устувори ғизои мактабӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон барои давраи то соли 2027 соли сеюм дар муассисаҳои таҳсилоти миёнаи умумии кишвар мавриди амал қарор дорад, ки ҳадафи асосии он таъмини хонандагон бо ғизои солим мебошад. Дар арафаи анҷоми соли таҳсил хабарнигори «Ҷумҳурият» ба чанд шаҳру навоҳӣ сафар кард, то бифаҳмад, ки дар асоси ин дастури муҳими давлатӣ масъулони соҳаҳои маориф ва тандурустӣ дар ҳаққи дастпарварони муассисаҳои таълимӣ чӣ ғамхориҳои судовар кардаанд.   

«МО АЗ ҶАРАЁНИ ТАТБИҚИ ИН ЛОИҲА ОГАҲӢ НАДОРЕМ»
 Муҳимтарин коре, ки дар ин марҳила бояд анҷом дода мешуд, дар 50 мактаби пилотӣ таъмир ва таҷҳизондани ошхонаҳо ва омӯзондани ошпазон маҳсуб меёфт. Ҳамин тавр, то соли 2027, давра ба давра,  тамоми  хонандагони макотиби ҷумҳурӣ  дар ошхонаҳо бо ғизои  солим таъмин карда мешуданд. Тавре маълум гашт, вазоратҳои номбурда бо дастгирию ҳамкории шарики барномаи стратегӣ – Пажӯҳишгоҳи ғизои соҳавии Россия ошхонаҳои 35 муассисаи таҳсилоти миёнаи умумии вилояти Хатлон ва ноҳияҳои тобеи ҷумҳуриро барои гузаштан ба ғизои солим қисман омода кардаанд. Дар 15 мактаби боқимонда ин кор то ҳол оғоз наёфтааст.
Пас аз маълум гаштани вазъи ногувори иҷрои вазифаҳои марҳилаи аввали стратегия барои рӯшан намудани сабабҳои он роҳи Вазорати маориф ва илмро пеш гирифтем. Зимни вохӯрӣ сардори раёсати иқтисод ва банақшагирии вазорат Бадриддин Музаффаров ва сармутахассис Робия Мирзоева гуфтанд, ки онҳо аз амалӣ шудани лоиҳаҳои таҷрибавии рушди ғизои мактабӣ  хуб огоҳӣ надоранд. Дар натиҷа саволҳои мо беҷавоб монданд.  Агар муносибати кормандони масъули вазорат ба нақшаи давлатии беҳсозии ғизои мактабӣ чунин аст, пас дар маҳалҳо вазъ  чӣ гуна бошад?

«АЗ ВАЗОРАТ ЯГОН ДАСТУР НАГИРИФТАЕМ»
Вазорат бояд барномаҳои таълимӣ оид ба ташаккули фарҳанги ғизои солимро таҳия ва барои роҳандозӣ ба муассисаҳои таҳсилоти миёнаи умумии пилотӣ мефиристод. Албатта, дар радифи омодасозии ошхонаҳо ва ошпазҳои ин муассисаҳо. Лекин, аснои суҳбат мудирони мактабҳои пилотӣ (Хайрулло Шоимардонов, мудири шуъбаи маорифи ноҳияи Фархор, Исломиддин Нарсов, мудири шуъбаи маорифи ноҳияи Ёвон) арз доштанд, ки дар ин хусус аз ҷониби вазорат дар се соли охир ҳеҷ гуна дастур нагирифтаанд. Ҷавобҳои манфии мусоҳибон моро ба шигифт овард. Ва хоҳу нохоҳ саволе пайдо шуд, ки шояд дар вазорат стратегияро таҳия карда бошанд ҳам, се сол инҷониб аз оғози татбиқи он воқиф сохтани муассисаҳои таълимиро фаромӯш кардаанд?!

ТАҲҚИҚ: ХОНАНДАГОН АЗ КАМХУНӢ АЗИЯТ МЕКАШАНД
Ба гуфтаи Шералӣ Раҳматуллоев, аъзои шӯрои ҳамоҳангсозии ғизои мактабӣ дар назди Вазорати тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон, тибқи тадқиқоти солҳои 2009 - 2017 дар бораи сатҳи ғизогирии аҳолӣ дар Тоҷикистон  гузарондашуда аз сабаби  истеъмоли нодурусти ғизо 40 дарсади занону кӯдакон аз камхунӣ азият мекашанд. Ба ибораи дигар, миёни хонандагони мактабҳо теъдоди нафарони камхун зиёд аст. Инчунин, бо тадқиқи мӯи сари хонандагони синфҳои ибтидоӣ дар организм нарасидани як қатор микроэлементҳо муқаррар карда шуд, ки ба саломатӣ таъсири манфӣ мерасонад, ҳамчунин, ба қобилияти донишандӯзӣ.
Солҳои охир, бо вуҷуди назорати ҷиддӣ, ҳодисаҳои аз ҷониби соҳибкорону тоҷирон бо ҳар роҳу васила ба бозори истеъмолии кишвар ворид намудани маҳсулоти пастсифат кам нашудааст ва касе кафолат дода наметавонад, ки қисме аз онҳо барои истифода ба ошхонаҳои мактабӣ намераванд. Яъне, ин хатарро низ набояд нодида гирифт. Зимнан, мувофиқи маълумоти агентии “Тоҷикстандарт” дар семоҳаи якуми соли равон нисбат ба ҳамин давраи соли 2018 қариб 615 тонна зиёдтар хӯроквории гуногуни пастсифат, аз қабили маҳсулоти гӯштӣ, ширӣ, қаннодӣ, равғани рустанӣ, консерв, нӯшокиҳои ташнагишикан ва ғайра ошкор ва мусодира карда шуданд.

ДАР МАКТАБ ФАРРОШ ОШПАЗӢ МЕКУНАД
Саволҳои беҷавобмонда моро ниҳоят назди Зоир Набиев, сардори раёсати ташкили хизматрасониҳои тиббӣ ба модарону кӯдакон ва танзими оилаи Вазорати тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолӣ  овард, ки аз ашхоси масъули татбиқи стратегияи номбурда маҳсуб меёбад. Мутаассифона, ин дафъа низ ягон ҷавоби мусбат садо надод. “Ман ба ин вазифа моҳи январи соли равон таъйин гаштам ва ростӣ, дар бораи корҳои иҷрошуда чизе гуфта наметавонам, - иқрор шуд З. Набиев. – Аммо, дар оянда мо лоиҳаҳоро банд ба банд иҷро менамоем. Таваҷҷуҳи бештар ба коҳишдиҳии дуконҳои хӯроки тезтайёре равона карда мешавад, ки мутаассифона, дар назди муассисаҳои таълимӣ зиёд шудаанд. Мекӯшем, ки минбаъд хонандагон хӯроки гарму нӯшокиҳои безарари ошхонаҳои мактабиро истеъмол кунанд. Зеро мақсади асосии стратегияи мазкур  таъмини мактаббачаҳо бо ғизои солим мебошад».
Ин ҷо бояд зикр намуд, ки дуконҳои тезтайёр дар назди мактабҳо чун замбурӯғҳои баъди борон зиёд шудаанд. Ҷои нигаронӣ ин аст, ки дар ошхонаи мактабҳо низ хӯроки ин дуконҳо нусхабардорӣ мешавад. Яъне, ошпазҳо ба ҷои дами гарм ба талабаҳо «хотдог»-у «бургер» пешниҳод мекунанд, ки ин ҳолат дар ошхонаи муассисаи таҳсилоти миёнаи умумии № 72, ноҳияи Фирдавсӣ, мушоҳида шуд ва на танҳо дар он. Ҳол он ки Вазорати тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолӣ барои ошхонаҳои муассисаҳои таълимӣ ду намуди таомномаро тасдиқу тавсия намудааст.
Як сабаби ин ҳама хараҷу мараҷ, бепарвоӣ нисбат ба ғизои мактабиёнро Шералӣ Раҳматуллоев чунин тавзеҳ дод: «Як проблемаи умдае, ки имрӯз дорем, надоштани ошпазҳои соҳибихтисос дар мактабҳост. Чунки барои ошпаз воҳиди корӣ надорем. Барои ҳамин, кор ба дараҷае мерасад, ки дар ошхонаҳои мактабҳо ҳатто фаррошҳо ошпазӣ мекунанд». Ёбеду гиред! Баъди ин дигар ҳоҷат ба савол нест.
Лола РИЗОӢ, «Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 17.07.2019    №: 135    Мутолиа карданд: 471
16.07.2020


ТОҶИКИСТОН. АЗ COVID - 19 БОЗ 51 КАС ШИФО ЁФТ

САФАРИ ШИРИН ИСМАТУЛЛОЗОДА БА НОҲИЯИ ФАЙЗОБОД

ВОХӮРИИ СИРОҶИДДИН МУҲРИДДИН БО АБДУЛАЗИЗ МУҲАММАД АЛ-БОДИ

ЁВОН. КОНФЕРЕНСИЯ НАҲЗАТИЁНРО МАҲКУМ КАРД

АБДУЛМАҶИД МУМИНЗОД: «БОЛО БУРДАНИ НАРХИ СӮЗИШВОРӢ АСОС НАДОРАД»

ТАҚОЗОИ ЗАМОН. БОЯД БА ТИҶОРАТИ ЭЛЕКТРОНӢ ГУЗАРЕМ

ТАҶҲИЗОТИ ПАРМАКУНӢ ҚОНЕЪКУНАНДА НЕСТ

ДМТ. ТАҚСИМОТ МОҲИ СЕНТЯБР СУРАТ МЕГИРАД

ДДОТ. ҲАМКОРИҲОИ БАЙНАЛМИЛАЛӢ ГУСТАРИШ МЕЁБАНД

ЁВОН. ПУЛИ МОШИНГАРД БА ИСТИФОДА ДОДА МЕШАВАД

ҶОМИ ТОҶИКИСТОН – 2020

ҚАЗОҚИСТОН БА ТОҶИКИСТОН ДАСТГОҲҲОИ НАФАСДИҲӢ МЕФИРИСТАД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

15.07.2020


ДАР ТОҶИКИСТОН АЗ КОРОНАВИРУС 5332 БЕМОР ШИФО ЁФТ

ХОРУҒ. ВУСЪАТИ БУНЁДКОРИҲО ДАР ПЕШОРӮИ ТАШРИФИ ПЕШВОИ МИЛЛАТ

ХАДАМОТ. ШАХСОНИ МАСЪУЛ БЕШ АЗ 300 ҲАЗОР СОМОНӢ ҶАРИМА ШУДАНД

КУМИТАИ РУШДИ МАҲАЛ. 11 112 ИНШООТ БА ИСТИФОДА ДОДА ШУД

МУҲИТИ ЗИСТ. 607 ҲОЛАТИ ВАЙРОН КАРДАНИ ТАЛАБОТИ ҚОНУНГУЗОРӢ

ПРОКУРАТУРАИ ГЕНЕРАЛӢ. ТЕЪДОДИ ҶИНОЯТҲОИ ВАЗНИН ВА МАХСУСАН ВАЗНИН КОҲИШ ЁФТ

НОҲИЯИ ДЕВАШТИЧ. ҶАМЪБАСТИ НАТИҶАҲОИ НИМСОЛА

ЛИГАИ БОНУВОН. «ЗЕБО» ВА «ХАТЛОН» ДАР САДРИ ҶАДВАЛ

14.07.2020


ТОҶИКИСТОН. ШУМОРАИ ШИФОЁФТАГОН АЗ КОРОНАВИРУС БА 80 ДАРСАД РАСИД

ХУҶАНД. КОРХОНАИ «СОМОН ГУРӮҲ» БА ФАЪОЛИЯТ МЕПАРДОЗАД

200 000 СОМОНӢ КУМАКИ БОБОИ МУҲИБ БА ТАБИБОНИ РАШТ

ЭНЕРГЕТИКА. НИЗОМИ МУОСИРИ НАЗОРАТ ВА ҲИСОБИ НЕРУИ БАРҚ

НИГАРОНӢ! 25 ҲОЛАТИ МАЙДААВБОШӢ ДАР ЯК РӮЗ

ВАЗОРАТИ АДЛИЯ БА 3916 ШАҲРВАНД ЁРИИ ҲУҚУҚИИ РОЙГОН РАСОНД

ЗАМИНА БА ТУХМИПАРВАРИИ ИБТИДОӢ

ТАДБИРҲОИ ЗАРУРӢ БАРОИ РАФЪ СОХТАНИ МУШКИЛИҲО

“ДАСТ БА ДАСТ”. ФАРДО АЗ ИМРӮЗ БЕҲТАР ХОҲАД БУД

ЛИГАИ ЧЕМПИОНҲО «МАНЧЕСТЕР СИТИ» ДАР ОН МЕМОНАД

РОССИЯ КАРАНТИНИ ҲАТМӢ БАРОИ ВОРИДШУДАҲОРО БЕКОР КАРД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

ТОҶИКИСТОН. 5228 ГИРИФТОРИ БЕМОРИИ COVID – 19 ШИФО ЁФТ

ҚОҲИР РАСУЛЗОДА ДАР НОҲИЯИ ШАМСИДДИН ШОҲИН ВА ШАҲРИ КӮЛОБ


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед