logo

иқтисод

КИШОВАРЗӢ. МУБОРИЗАРО ЗИДДИ ҲАШАРОТ ЧӢ ГУНА ТАҚВИЯТ БАХШЕМ?

Роҳи аз ҳама босамари мубориза бо ҳашароти зараррасони зироат бо мақсади ба даст  овардани  ҳосили  баланд  аз  замин ҳамкории густурдаи олимону  кормандони   муассисаҳои   давлатию  илмии  муҳофизати  рустаниҳо   бо  кишоварзони  ҷумҳурӣ  мебошад. Ин ҳамкорӣ дар  раванди  тадқиқоту омӯзиши хусусиятҳои экологии зараррасонҳои зироатҳои кишоварзӣ ва муайян кардани роҳу усулҳои мубориза ба муқобили ҳашароти зиёновар нақши асосӣ мебозад.

Бо ин мақсад, дар пахтазори деҳоти Шаталов ва Зиракии шаҳри Кӯлоб таҳқиқоти васеъ гузаронда шуд. Натиҷаҳо нишон доданд, ки айни замон ба зироати пахта дар минтақаи Кӯлоб бештар ду намуди хашарот - кирмаки реша (Helicoverpa armigera Hbn) ва кирмаки кӯраки пахта (Agrotis segetum) зарар мерасонанд.
Давраи зараррасонӣ ва ғизогирии кирмаки решаи пахта аз аввали сабзиши пахта то пайдо шудани 6 - 8 барги асосии он мебошад. Дар аввали сабзиш кирмакҳо метавонанд тамоман решаи пахтаро хӯрда ниҳолҳоро нобуд кунанд. Дар натиҷа шумораи ниҳолҳои пахта дар қитъаи замин аз меъёри муқаррарӣ ва ҳосилнокӣ кам мегардад.
Дар шароити минтақаи Кӯлоб хавфноктарин давраи зараррасонии ин кирмак ба пахта аз даҳаи 3-юми моҳи май оғоз мешавад. Зараррасонии кирмакҳо дар он заминҳое бештар аст, ки шумораи ниҳолҳо кам ё нашъунамо қафо монда бошанд. Инро ба назар гирифта, дар даҳаи 3- юми моҳи май бар зидди ин зараррасон бояд заҳрдору пошида шавад. Дар пахтаи дер киштшуда ин чорабинӣ бояд дар ҳоле гузаронда шавад, ки шумораи кирмакҳо 0,3 - 0,5 дона дар як метри мураббаъ бошад.
Барои он ки зараррасонии кирмак дар оянда зиёд нашавад, дар заминҳои пахта боз баъзе қоидаҳои агротехникиро риоя кардан лозим аст. Масалан, агар то даҳаи сеюми моҳи май алафҳои бегонаи дар замини пахта рӯидаро якчанд рӯз (3 - 4) нигоҳ дорем, кирмак аз ҳисоби алафҳои бегона ғизо гирифта, ба зоча мубаддал мешавад ва ба ниҳолҳои пахта зарари камтар мерасонад.
Ҳашароти дигари зараррасон  шапалаки кирмаки кӯраки пахта ба ҳисоб меравад. Вобаста ба шароити водиҳои пахтакори Тоҷикистон ин намуд аз 3 то 5 маротиба насл медиҳад. Ба пахта  насли дуюм зарари ҷиддӣ мерасонад. Инкишофи насли якумаш дар моҳи июн ва 2- юмаш дар моҳи июл аст. Мушоҳидаҳои мо нишон доданд, ки шумораи ин зараррасон ҳар сол якхела нест: ду сол зиёд мешавад, ду сол кам (мониторинги С. М. Мухиддинов). Айни  замон ин ҳолат на дар пахта, балки дар помидор бештар мушоҳида мешавад, махсусан дар минтақаи Хатлон.   Давраи хавфноктарини зараррасонии насли якум дар нимаи 2-юми июн ва насли дуюм дар нимаи дуюми июл аст. Истифодаи дурусти  омилҳои агротехникӣ, махсусан обмонӣ, додани нуриҳои азотӣ, чеканка, инчунин, баландии қади ниҳоли пахта  ба коҳиш ёфтани шумораи зараррасонҳо дар зироат мусоидат мекунад.
Инчунин,  кишти саривақтии пахта (дар аввали моҳи апрел) метавонад  қобилияти  зараррасонии ҳашарот,  аз  ҷумла  болсафедакро,  ба қадри  имкон  кам  гардонад.

Зилқадамоҳ БОТУРОВА, корманди Маркази илмии Хатлон


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 21.05.2020    №: 96    Мутолиа карданд: 129
04.06.2020


ОБОДКОРИҲОИ БЕҚИЁС ДАР ТОҶИКОБОД

ЁРИИ ХАЙРИЯВӢ БАҲРИ ПЕШГИРИИ КОРОНАВИРУС

ФУТБОЛ. ҶАЛИЛОВҲО МЕХОҲАНД ҲАМЕША ДАР САФИ ПЕШ БОШАНД

КОРОНАВИРУС ДАР ИТАЛИЯ: БЕШ АЗ ЯК МОҲ ИНҶОНИБ СИРОЯТЁБӢ КАМ МЕШАВАД

ДАР КРЕМЛ БА ХОҲИШИ БО РОССИЯ СОЗИШНОМАИ ЯДРОӢ БАСТАНИ ТРАМП БАҲО ДОДАНД

ТРАМП ҶОНИБДОРИ ҲУЗУРИ ПУТИН ДАР G7

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

02.06.2020


ХАБАРИ ФАВРӢ. БОЗ БЕШ АЗ 200 БЕМОР АЗ КОРОНАВИРУС ШИФО ЁФТ

МУБОРИЗА БО COVID-19. КОРМАНДОНИ АНМН БА СУРАТҲИСОБИ МАХСУС 50 000 ГУЗАРОНДАНД

ХУҶАНД. ТАШХИСГОҲИ НАВИ ВИРУСОЛОГӢ БУНЁД ГАРДИД

ХАТЛОН. СОҲИБКОРОН ТАДБИРҲОИ МУҲИМРО ТАТБИҚ МЕСОЗАНД

ВАРЗОБ. 112 ИНШООТИ ҶАШНӢ МАВРИДИ ИСТИФОДА ҚАРОР ГИРИФТ

КФО АВВАЛИН ОНЛАЙН-КОНФРОНСРО ДОИР МЕКУНАД

ДОРУИ ЗИДДИ COVID-19 ДАР БЕМОРХОНАҲОИ РОССИЯ 11 ИЮН ПАЙДО МЕШАВАД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

01.06.2020


ХУШХАБАР. ДАР ТОҶИКИСТОН БЕШ АЗ 2000 СИРОЯТЁФТА ШИФО ЁФТ

РОҶЕР ФЕДЕРЕР. ГАРОНАРЗИШТАРИН ВАРЗИШГАРИ САЙЁРА

29.05.2020


ТОҶИКИСТОН. АЗ COVID - 19 БОЗ 423 НАФАРИ ДИГАР ШИФО ЁФТ

28.05.2020


ТОҶИКИСТОН. БОЗ 385 НАФАР АЗ КОРОНАВИРУС ШИФО ЁФТ

ВМКБ. ҲАМОВОЗӢ БА ИҚДОМИ НЕКИ ПЕШВОИ МУАЗЗАМИ МИЛЛАТ

ХИЗМАТИ ҲАРБӢ. НАҚШАИ ДАЪВАТ ПЕШ АЗ МУҲЛАТ ИҶРО ШУД

ВАРЗОБ. ҶОЙҲОИ КОРӢ БЕШТАР МЕГАРДАНД

БУНДЕСЛИГА. РАҚОБАТИ "БАВАРИЯ" БО "БОРУССИЯ" БАРОИ ПОЙГАИ ҚАҲРАМОНӢ

ШАҲРВАНДОНИ ТОҶИКИСТОН БО ПАРВОЗИ МАХСУС АЗ ДЕҲЛӢ ВА ДУБАЙ БА ВАТАН БАРМЕГАРДАНД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

27.05.2020


436 НАФАРИ ДИГАР АЗ БЕМОРИИ COVID – 19 ШИФО ЁФТ

ҶАЛАСАИ ШӮРОИ ВАЗИРОНИ КОРҲОИ ХОРИҶИИ СААД

ТАҚВИЯТИ ҲАМКОРИҲОИ ТОҶИКИСТОНУ ӮЗБЕКИСТОН ДАР МУБОРИЗА АЛАЙҲИ COVID – 19

ДАР РӮИ ҒИЗО ЗАРРАҲОИ COVID-19 НЕСТ!

НОҲИЯИ САНГВОР. МУБОРИЗА АЛАЙҲИ COVID-19 БО УСУЛИ “ХОНА БА ХОНА”

ТАШВИҚОТИ ҲИЗБИ ПЕШОҲАНГ ДАР ПАРТАВИ ҲИДОЯТИ ПЕШВОИ МИЛЛАТ

ЛИГАИ ЧЕМПИОНҲО. МУАЛЛИФИ БЕҲТАРИН ГОЛ БЕҲТАРИН МУРАББӢ ШИНОХТА ШУД

ГАРМО МЕТАВОНАД СИРОЯТИ COVID-19-РО ДАР ӮЗБЕКИСТОН КОҲИШ ДИҲАД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

26.05.2020


ТОҶИКИСТОН. АЗ БЕМОРИИ COVID – 19 1395 НАФАР ШИФО ЁФТ


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед