logo

иҷтимоиёт

ИСПАНД. ГИЁҲИ ДАРМОНБАХШ

Айни ҳол дар ҷомеаи ҷаҳонӣ мубориза бо душмани ноаён идома дорад ва танҳо «силоҳ» - е, ки дар муқобили он истифода мегардад, риояи саривақтии гигиенаи шахсӣ ва иҷрои тавсияҳои мутахассисон мебошад. Бинобар ин, моро зарур аст, ки бо истифода аз маслиҳатҳои коршиносон худ ва дигаронро аз ин беморӣ эмин дорем.
Халқи тоҷик аз қадимулайём  тариқи гиёҳ табобат кардани бемориҳои гуногунро дар мадди аввал мегузошт. Алалхусус, истифода аз испанд дар шифоёбии бештари бемориҳо маъмул аст. Аз ин рӯ, шайхурраис Абуалӣ ибни Сино  дар асарҳои худ «Ал-Қонун фит-тиб» ва «Алвоҳия» нигошта буд, ки испанд ҳангоми дарди буғум, илтиҳоби асаб, бемориҳои испурч, зуком ва дигар маризиҳо таъсирбахш аст.  Дуди испанд таъсири антисептикӣ дошта, ҳамчун маводи шифобахш дар тибби халқӣ эътироф шудааст. Ҷиҳати пешгирӣ аз паҳншавии ҳаргуна бемориҳои сироятӣ,  бахусус коронавирус, истифодаи он хеле бамаврид аст.
Боиси тазаккур аст, ки чунин таъсирнокии фармакологии испанд марбут ба таркиби химиявиаш мебошад.  Дар испанд чунин моддаҳои фаъоли биологӣ ба монанди алкалоидҳои пеганин, пеганол, гармин, гармалин, гликозидҳои флаваноидӣ, кислотаҳои органикӣ, микроэлементҳои мис, манган, хром, никел, алюминий ва сурб мавҷуданд. Ҳар яке аз ин моддаҳои фаъол таъсири ба худ хос, аз  ҷумла таъсирҳои оромбахш, қандпасткунӣ, рагвасеъкунӣ, гипотермӣ, зиддигиҷҷагӣ,  арақбарорӣ доранд.
Испанд ҳамчун гиёҳи шифобахш дар тибби халқии минтақаҳои Осиёи Марказӣ, Қафқоз, Қазоқистон, Афғонистон, Покистон хеле васеъ истифода мешавад. Таъсири шифобахшии испанд (Peganum harmala, гармала, испанд, сипанд, ҳазориспанд, ҳазораспанд, исрик, адраспан, белобок, бибик, гармань, дикая рута, степная рута) ҳанӯз даврони пеш ба олимон маълум буд.  Дар дорухонаҳо испандро дар шакли хушки пресскардашуда, ки дар саноати фармасевтӣ тайёр мегардад, вохӯрдан мумкин аст. Дуди онро ҳамчун антисептик ва оромкунандаи асаб бо роҳи нафас истифода мебаранд. Солҳои охир дар сарчашмаҳои илмиву адабӣ маълумот оид ба истифодаи испанд дар тибби халқӣ ҳангоми вайроншавии мубодилаи чарбҳо, фишорбаландӣ, баландшавии сатҳи қанд дар хун ва дигар ҳолатҳо гирд оварда шудаанд. Истифодаи рустаниҳои шифобахш усулҳои хос дошта, ба хусусиятҳои фардии организм вобаста аст, ки дар ин маврид тавсияи мутахассисон зарур аст. Ҳомидҷон Зоҳидов, дар китоби «Канзи шифо» хусусиятҳои давобахшии испандро чунин шарҳ додааст: «Испанд дар баробари хушбӯиаш истеъмолаш ба узвҳои даруни сина ва шушро аз рутубатҳои часпак пок намудан бамаврид аст. Испандро кӯфта бихӯранд, барои иллатҳои саръ (припадка), фолиҷ (шал шудани нимаи бадан), фаромӯшхотирӣ, бемориҳои мағзи сар даво мебахшад».
- Табиати нотакрори Тоҷикистон дорои намуди зиёди гиёҳҳои табобатӣ мебошад, ки аз ҷумлаи маъмултаринашон испанд аст. Испанд гиёҳи худрӯй буда, дар тамоми манотиқи кӯҳистони Тоҷикистон дар баландии 450 – 2800 (3700) метр аз сатҳи баҳр мерӯяд.  Ин гиёҳи нодир дар тибби ҳозира ҳамчун ашё барои истеҳсоли маводи доругии дезоксипеганини гидрохлорид истифода мешавад. Ин дору боздорандаи таъсири ферменти холинэстераза буда, аз ин ҳисоб гузарондани импулсро дар бофтаҳои асабу мушак барқарор мекунад. Тонуси мушакҳоро ҷобаҷо менамояд. Дар тиб ғайр аз маводи антисептикӣ буданаш барои табобати касалиҳои мононеропатия, полинейропатия, миастенияҳо, миопатия ва ғайра истифода мешавад, - мегӯяд Бибиҷон Шарифова, сардори шуъбаи фармакологияи маводи дорувории Хадамоти назорати давлатии тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон.
 
Гулнисои САЪДОНШО,
«Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 23.06.2020    №: 115    Мутолиа карданд: 227
11.06.2021


СУҒД. НАПАРДОХТАНИ ҲАҚҚИ ИСТИФОДАИ ОБ МУШКИЛИ ҲАЛТАЛАБ БОҚӢ МЕМОНАД

08.06.2021


ҲИСОР. Муовини Сарвазир аз иншооти ҷашнӣ дидан кард

КИТОБХОНАҲОИ ХУРДИ САЙЁР ТАҶРИБАИ НАВ ДАР РОҲИ ДОНИШАНДӮЗӢ

САЙЁҲӢ. БАРРАСИИ МАСОИЛИ РУШД МИЁНИ ҶУМҲУРИҲОИ ТОҶИКИСТОН ВА ӮЗБЕКИСТОН

ИҶТИМОИЁТ. НИЁЗМАНДОН ҲАМЕША МАВРИДИ ТАВАҶҶУҲАНД

ТОҶИКИСТОН ВА ӮЗБЕКИСТОН. УФУҚҲОИ НАВИ ҲАМКОРӢ

МАРАФОНИ ВЕЛОСИПЕДРОНӢ БАРГУЗОР МЕШАВАД

«ҶУМҲУРИЯТ» ДАР КОБУЛ. СИПОСИ ЛАШКАРӢ БА РӮЗНОМАИ № 1- И ТОҶИКИСТОН

04.06.2021


ФУТЗАЛ

Путин бори дигар шаҳрвандонро ба эмгузаронӣ даъват намуд

Ҷаҳон дар як сатр

10 ДОВТАЛАБИ БЕҲТАРИН

03.06.2021


ВКХ Чин: «Муносиботи Чин бо Россия дар сатҳи олӣ қарор дорад»

КИТОБИ КОРМАНДИ «ҶУМҲУРИЯТ» БА ЗАБОНИ ӮЗБЕКӢ НАШР ШУД

МИНТАҚАИ КӮЛОБ. ГУРӮҲИ ТАБЛИҒОТӢ НАЗДИКИ 50 ВОХӮРӢ АНҶОМ ДОД

02.06.2021


Лавров: «Россия ба иқдомҳои муғризонаи ИА аксуламал нишон медиҳад»

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

ДАНҒАРА. ҲАДАФ: ҲИФЗИ ҲУҚУҚИ КӮДАКОН

26.05.2021


ЁДБУДИ НАФАСБЕК РАҲМОНӢ

28 май Путин бо Лукашенко вомехӯрад

Ҷаҳон дар як сатр

БОКС

ШУНАВАНДАГОНИ КУРСИ “ЗАН - САРВАР” - И ВМКБ СОҲИБИ ШАҲОДАТНОМА ГАРДИДАНД

25.05.2021


Р А Ш Т. ЁРӢ БА ЗАРАРДИДАГОНИ ВИЛОЯТИ ХАТЛОН

21.05.2021


"ШАБЕ ДАР ОСОРХОНА"-И МИЛЛИИ ТОҶИКИСТОН

ҶАЛАСАИ ШӮРОИ ВАЗИРОНИ КОРҲОИ ХОРИҶИИ СААД

19.05.2021


ВОХӮРИИ СИРОҶИДДИН МУҲРИДДИН БО ВЛАДИМИР МАКЕЙ

ДАСТРАСӢ БА ИТТИЛООТИ СУДӢ. ҚАБУЛИ ЛОИҲАИ ҚОНУНЕ, КИ МАҚОМОТИ СУДИРО БА ВАО НАЗДИК МЕСОЗАД

ИЗҲОРОТИ ПРЕЗИДЕНТИ РОССИЯ ВЛАДИМИР ПУТИН

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

ФУТБОЛ. ҲАЙАТИ ТИМИ МИЛЛӢ МУАЙЯН ШУД

18.05.2021


ҶАЛАСАИ ШӮРОИ ВАЗИРОНИ КОРҲОИ ХОРИҶИИ СААД БАРГУЗОР МЕШАВАД

ХОВАЛИНГ. ИШТИРОКИ 780 ПАҲЛАВОН ДАР ГӮШТИИ ҶУМҲУРИЯВӢ

ВАРЗИШИ САБУК

ӮЗБЕКИСТОН 10 ИФРОТГАРОРО МЕҶӮЯД


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед