logo

иҷтимоиёт

АГАР БА ТАЪРИХИ ЗАБОН НАЗАР АФКАНЕМ...

Агар ба таърихи забони тоҷикӣ назар афканем, мебинем, ки дар ҳама давраҳои таърихӣ пайроҳаҳои пурпечутобро тай намуда, бо нерую қудрат ва тавоноии худ то ба замони мо омада расидааст. Ҳамчунин, дар тай намудани ин роҳи пурпечутоб, асолат ва шевоию равонии худро аз даст надода, ҳифз кардааст. Ҳамзамон, дар тӯли таърих фарзандони фарзонаи миллати тоҷик ҳамеша пайи нигоҳ доштани забони миллӣ, арзишҳои миллӣ, асолати миллӣ, ҳувияту худшиносии миллӣ ва фарҳангу тамаддун талош намуда, аз давлату миллати худ дифоъ кардаанд. Ҳамакнун, ин рисолатро дар охирҳои асри XX ва аввалҳои асри XXI Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ-Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бар дӯш гирифт. Дар радифи ҳифзи дигар арзишҳои миллиамон, дар поянда ва бегазанд нигоҳ доштани забони тоҷикӣ, ки як рукни шинохти миллати тоҷик ба ҳисоб меравад, саҳми Сарвари давлат хеле бузург ва мондагор аст. Воқеан, дар даврони ҷаҳонишавӣ ва бархӯрди тамаддунҳо ҳомие барои арзишҳои миллӣ, ки яке аз онҳо забони тоҷикӣ аст, зарур буд.
Муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон аз қадамҳои нахустини бар дӯш гирифтани масъулияти роҳбарии миллати тоҷик ва давлати Тоҷикон, ҳамчун фарзанди фарзонаи ин миллат, ҳифзу густариши забони миллиро дар мадди аввал гузошт. Аз ҷумла, чораандешиҳо барои рушду густариши забони миллӣ ва қабули Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи забони давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон» ва барои амалӣ сохтани муқаррароти он дар назди Ҳукумати мамлакат Кумитаи забон ва истилоҳот таъсис дода шуд. Бояд хотирнишон кард, ки суханрониҳо дар созмонҳои бонуфузи ҷаҳонӣ бо забони ноби модарӣ, суханрониҳо доир ба рушду такомули забони давлатӣ, чопи осори илмию адабии классикон бо ҳуруфи сирилик, тарҷума ва нашри осори адабию илмии олимони ҷаҳон ба забони давлатӣ ва нашри ду ҷилди китоби «Забони миллат - ҳастии миллат» доир ба забони тоҷикӣ аз ҷониби Эмомалӣ Раҳмон бозгӯкунандаи ғамхорӣ ва муҳаббати фарзандонаи ӯ нисбат ба забон мебошад. Ҳар иқдоми пешгирифтаи Пешвои миллат нисбат ба забон, хирадмандонаю огоҳона ва дурандешона буда, ҳолати воқеӣ ва равандҳои ҷаҳонию ҷаҳонишавӣ пурра ба назар гирифта шудаанд.
Китоби якуми «Забони миллат - ҳастии миллат» соли 2016 ба нашр расид, ки аз пешгуфтор, шаш бобу зерфаслҳо, хулоса ва китобнома иборат аст.
Ҳифз ва шинохти марҳалаҳои забони миллӣ ва баланд бардоштани асолати он меҳвари асосии китоби Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар ҷаҳони пуртазоди муосир аст. Дар ҳамин маврид муаллиф дар пешгуфтори ҷилди аввали китоби «Забони миллат-ҳастии миллат» менависад: «Забони мо гузашта аз мушкилоти ба истилоҳ «дохилӣ» мустақиман ба ду забони муқтадири ҷаҳон - русӣ ва англисӣ рӯ ба рӯ шуда, чунонки мебинем, дар ин «пайкор», асосан, дар ҳолати дифоъ қарор дорад. Агар дар чунин вазъ забон дастгирӣ ва пуштибонии оқилона пайдо накунад, маҳол аст, ки аз ин варта солим бадар омада, асолати таърихии хешро ҳамчун забони мустақилу корагар ҳифз кунад. Албатта, ин чунин маъно надорад, ки мо бояд дарвозаҳоро ба рӯйи забонҳои дигар бандем». Баррасии чунин масоили муҳим нисбат ба забон ва забономӯзӣ дар баробари китоби мазкур қариб дар ҳама суханрониҳои Пешвои миллат таъкид карда мешавад, зеро замони муосир тақозо менамояд, ки дар масоили омӯзиши забонҳои хориҷӣ бо ҷомеаи ҷаҳонӣ ҳамгом бошем, вале асолати забони тоҷикиро ҳифз карда бошем.
Нашри ин китоб бо таҳлилу баррасии амиқу дақиқ, нишон додани умумият ва фарқи забони тоҷикӣ аз дигар забонҳо ва ҳамзамон ба риштаи таҳқиқ кашидани давраҳои таърихии забон бо усул ва нигориши равону оммафаҳм аз он шаҳодат медиҳад, ки муаллиф дар таълифи китоб дар баробари олимону донишмандон насли ҷавонро низ дар назар гирифтааст. Муаллиф дар ин хусус дар қисмати аввали китоб менигорад, ки «ҳадафи асосии мо он аст, ки хонандагон, махсусан насли ҷавони мо, огоҳ бошанд, ки ниёкони онҳо, сарфи назар аз номулоиматӣ ва номеҳрубониҳои таърих, то чӣ ҳад дар ҳифзи Ватан ва муқаддасоти миллӣ, махсусан забони модарии хеш, кӯшиш ба харҷ дода, барои мо забони тавоноеро якҷо бо чунин осори арзишманди адабӣ ва таърихӣ ба мерос гузоштаанд».
Таҳлилу мушоҳидаҳои дар самти истифода ва омӯзиши ин асари бебаҳои илмӣ нишон дод, ки аз соли 2016 инҷониб, китоби «Забони миллат - ҳастии миллат» яке аз китобҳои серхонандатарини олимон ва муҳаққиқони забон ва таърихи миллати тоҷик мебошад.
Ҳамчуноне, ки дар боло аз зиддиятҳо, бархӯрди қудратҳо ва раванди ҷаҳонишавӣ ҳарф задем, як нукта мавриди зикр аст, ки омилҳои мазкур аз он гувоҳӣ медиҳанд, ки имрӯз миллати тоҷик ба Пешвои миллат, ҳомии Сулҳу Ваҳдат, шахсияти созанда ва ҳомии арзишҳои миллӣ, хусусан забони миллӣ, аз ҳарвақта бештар ниёз дорад.
Боварии комил дорем, ки нашри китоби «Забони миллат - ҳастии миллат» дар ду ҷилд, бо факту далелҳои муътамади илмӣ ва бо мазмуну муҳтавои баланд такони ҷиддие барои омӯзиши дигар марҳилаҳои таърихии забони тоҷикӣ хоҳад буд ва ин асар асрҳо дар авроқи худ бузургию асолати забони тоҷикӣ, созанда ва пуриқтидор будани онро ҳифз хоҳад кард.

С. Надиров,
М. Баёнов,
кормандони Муассисаи давлатии  “Хонаи китоби Тоҷикистон”


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 06.10.2020    №: 196    Мутолиа карданд: 158
11.06.2021


СУҒД. НАПАРДОХТАНИ ҲАҚҚИ ИСТИФОДАИ ОБ МУШКИЛИ ҲАЛТАЛАБ БОҚӢ МЕМОНАД

08.06.2021


ҲИСОР. Муовини Сарвазир аз иншооти ҷашнӣ дидан кард

КИТОБХОНАҲОИ ХУРДИ САЙЁР ТАҶРИБАИ НАВ ДАР РОҲИ ДОНИШАНДӮЗӢ

САЙЁҲӢ. БАРРАСИИ МАСОИЛИ РУШД МИЁНИ ҶУМҲУРИҲОИ ТОҶИКИСТОН ВА ӮЗБЕКИСТОН

ИҶТИМОИЁТ. НИЁЗМАНДОН ҲАМЕША МАВРИДИ ТАВАҶҶУҲАНД

ТОҶИКИСТОН ВА ӮЗБЕКИСТОН. УФУҚҲОИ НАВИ ҲАМКОРӢ

МАРАФОНИ ВЕЛОСИПЕДРОНӢ БАРГУЗОР МЕШАВАД

«ҶУМҲУРИЯТ» ДАР КОБУЛ. СИПОСИ ЛАШКАРӢ БА РӮЗНОМАИ № 1- И ТОҶИКИСТОН

04.06.2021


ФУТЗАЛ

Путин бори дигар шаҳрвандонро ба эмгузаронӣ даъват намуд

Ҷаҳон дар як сатр

10 ДОВТАЛАБИ БЕҲТАРИН

03.06.2021


ВКХ Чин: «Муносиботи Чин бо Россия дар сатҳи олӣ қарор дорад»

КИТОБИ КОРМАНДИ «ҶУМҲУРИЯТ» БА ЗАБОНИ ӮЗБЕКӢ НАШР ШУД

МИНТАҚАИ КӮЛОБ. ГУРӮҲИ ТАБЛИҒОТӢ НАЗДИКИ 50 ВОХӮРӢ АНҶОМ ДОД

02.06.2021


Лавров: «Россия ба иқдомҳои муғризонаи ИА аксуламал нишон медиҳад»

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

ДАНҒАРА. ҲАДАФ: ҲИФЗИ ҲУҚУҚИ КӮДАКОН

26.05.2021


ЁДБУДИ НАФАСБЕК РАҲМОНӢ

28 май Путин бо Лукашенко вомехӯрад

Ҷаҳон дар як сатр

БОКС

ШУНАВАНДАГОНИ КУРСИ “ЗАН - САРВАР” - И ВМКБ СОҲИБИ ШАҲОДАТНОМА ГАРДИДАНД

25.05.2021


Р А Ш Т. ЁРӢ БА ЗАРАРДИДАГОНИ ВИЛОЯТИ ХАТЛОН

21.05.2021


"ШАБЕ ДАР ОСОРХОНА"-И МИЛЛИИ ТОҶИКИСТОН

ҶАЛАСАИ ШӮРОИ ВАЗИРОНИ КОРҲОИ ХОРИҶИИ СААД

19.05.2021


ВОХӮРИИ СИРОҶИДДИН МУҲРИДДИН БО ВЛАДИМИР МАКЕЙ

ДАСТРАСӢ БА ИТТИЛООТИ СУДӢ. ҚАБУЛИ ЛОИҲАИ ҚОНУНЕ, КИ МАҚОМОТИ СУДИРО БА ВАО НАЗДИК МЕСОЗАД

ИЗҲОРОТИ ПРЕЗИДЕНТИ РОССИЯ ВЛАДИМИР ПУТИН

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

ФУТБОЛ. ҲАЙАТИ ТИМИ МИЛЛӢ МУАЙЯН ШУД

18.05.2021


ҶАЛАСАИ ШӮРОИ ВАЗИРОНИ КОРҲОИ ХОРИҶИИ СААД БАРГУЗОР МЕШАВАД

ХОВАЛИНГ. ИШТИРОКИ 780 ПАҲЛАВОН ДАР ГӮШТИИ ҶУМҲУРИЯВӢ

ВАРЗИШИ САБУК

ӮЗБЕКИСТОН 10 ИФРОТГАРОРО МЕҶӮЯД


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед