logo

фарҳанг

 «ЗАБОНИ ДАВЛАТИ СОМОНИЁН»


Муаллифи ин китоби тозанашр Ҳасани Султон, доктори илми филология, узви вобастаи Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон, академики Академияи табиатшиносии Россия, узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон, зимни таҳқиқу пажӯҳиш, баррасӣ ва бо истифода аз сарчашмаҳои муътамади илмӣ таъкид медорад, ки авҷи шукуфоӣ ва боландагии забони мо марбут ба рӯзгори давлатдории  Сомониён мебошад. Барои тақвияти хулосаи худ ин суханони Муҳаммад Авфии Бухороиро аз тазкираи маъруфи ӯ - «Лубоб - ул - албоб» иқтибос мекунад: «Чун навбати давлати Оли Сомон даромад, рояти сухан боло гирифт ва шуарои бузург пайдо омаданд ва бисоти фазоилро басит карданд ва олами назмро низоме доданд ва шоириро шиор сохтанд».
Забони мо маҳз дар ҳамин замон, даврони давлатдории ин сулолаи бузург, рушду нумӯ ёфт, қудрату тавоноии бесобиқа пайдо кард. Ҳамчунин, бо ин забон фарҳанги ғании оламгир офарида шуд, ки овозаву шукӯҳаш то ба имрӯз боқист ва он моро ифтихор мебахшад.
Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам  Эмомалӣ Раҳмон дар ин маврид барҳақ иброз медоранд:
«Маҳз давраи Сомониён буд, ки адабу фарҳанги ҷаҳоншумул ва забони ноби тоҷикии форсӣ чун дурри гаронбаҳо то имрӯз бар ҷабини таърих ва тамаддуни башарӣ медурахшад, чеҳраҳо ва ситораҳои дурахшонро тақдими ҷомеаи инсонӣ менамояд».
Муаллифи асар пас аз таҳқиқу пажӯҳишу баррасии забони тоҷикӣ (форсӣ) то замони давлатдории Сомониён авҷу боландагии онро бо далелҳои муътамад собит месозад. «Намунаҳои барҷастаи забони назму насри аҳди сомонӣ», «Устод Рӯдакӣ – падидаи нодири забонӣ ва адабии рӯзгори Сомониён», «Ҳаким Фирдавсӣ ва шукӯҳи ҳамосасароии миллӣ», «Абуалии Сино ва Абурайҳони Берунӣ - устодони бузурги забони илм» номи қисматҳои дигари китоби мазкур мебошанд.
Тавре аз ин номгузорӣ бармеояд, мавзӯи таҳқиқ, пажӯҳиш, баррасӣ васеъ ва ҳамзамон фарогир мебошаду бисёр муҳим. Муҳаққиқ номҳои ҳар як амири Сомониро бо таърихи валодат, замони ҳукмронӣ ва хидматҳои онҳо дар рушду нумӯи забони тоҷикӣ зикр мекунад. Инчунин, ду байти шоиреро, ки номҳои онҳоро ёдовар мешавад, меорад, ки бисёр ҷолиб аст:
Нуҳ тан буданд з-Оли Сомон машҳур,
Ҳар яке ба аморати Хуросон маъмур.
Исмоилею Аҳмадею Насре,
Ду Нӯҳу ду Абдулмалику ду Мансур.
Ин китоб дар нашриёти «Дониш» бо се забон: тоҷикӣ, русӣ, англисӣ ба табъ расидааст.
Дар баробари он ки асар барои истифодаи доираи васеи хонандагон пешниҳод гаштааст, бо камоли итминон метавон гуфт, ки барои мутахассисону муҳаққиқону донишандӯзони кишварҳои хориҷӣ низ туҳфаи арзишманд мебошад. Барҳақ, таълифу  нашру мутолиаи ин гуна китобҳои муфиду муҳим барои боло бурдани сатҳи худшиносӣ, дӯстдории Ватан ва забони ноби тоҷикӣ мусоидат мекунад.
Абдулқодири РАҲИМ,
«Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 23.12.2020    №: 245    Мутолиа карданд: 221
30.07.2021


Миёни вазоратҳои корҳои хориҷии Тоҷикистон ва Баҳрайн машварат доир шуд

АЗ НИШАСТҲОИ МАТБУОТӢ

28.07.2021


Санаи сафари давлатии Пешвои миллат ба Туркманистон дақиқ шуд

ФУТЗАЛ

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Тамринҳои низомӣ дар марз бо Афғонистон бо иштироки 1,5 ҳазор нафар аз се кишвар

АЗ НИШАСТҲОИ МАТБУОТӢ

ҚАЛЪАИ ЯМЧУН БАРҚАРОР МЕГАРДАД

27.07.2021


Бознашри мақола ва мусоҳибаи Президенти Тоҷикистон дар ВАО-и Ӯзбекистон

АЗ НИШАСТҲОИ МАТБУОТӢ

ТОҶИКИСТОН. БЕШ АЗ 80 ДАРСАДИ РОҲБАРОНИ ШИРКАТҲОИ САЙЁҲӢ ҶАВОНОНАНД

Якчанд фармондеҳи "Толибон" дар Афғонистон боздошт шуданд

Варзиш

26.07.2021


МАРКАЗИ МАТБУОТИ ҚӮШУНҲОИ САРҲАДӢ ХАБАР МЕДИҲАД

ХАТЛОН. ТАЪСИСИ 48 КОРХОНАВУ КОРГОҲ ДАР ШАШ МОҲ

АЗ НИШАСТҲОИ МАТБУОТӢ

ММТ. Натиҷаи озмуни тақсимоти асосӣ эълон гардид

Варзиш

AFP: “ИМА амалиётҳои ҳавоиро дар Афғонистон дар сурати ҳамлаҳои нави “Толибон” идома медиҳанд”

Ҷаҳон дар як сатр

ВМКБ. МАҶМӮИ МАҲСУЛОТИ МИНТАҚАВӢ БА 454,2 МИЛЛИОН СОМОНӢ РАСИД

23.07.2021


Ҳушдор аз эҳтимоли омадани селҳои пиряхӣ

АЗ НИШАСТҲОИ МАТБУОТӢ

РАШТ. ҶАВОНМАРДОН БАРОИ ҲИФЗИ САРҲАД ОМОДААНД

ХАТЛОН. МАШҚҲОИ ОМОДАГИИ ҲАРБӢ БО МАҚСАДИ ДИФОЪ АЗ ВАТАН

САРВАЗИРИ МАМЛАКАТ АЗ ҲОЛИ ЗАРАРДИДАГОНИ ОФАТИ ТАБИӢ ДИДАН КАРД

АЗ НИШАСТҲОИ МАТБУОТӢ

21.07.2021


Туҳфаи Пешвои миллат - «Тоҷикон» ба сокинони ноҳияи Ашт

АЗ НИШАСТҲОИ МАТБУОТӢ

Сарвари СҶТ роҳи боздоштани пандемияи коронавирусро ошкор кард

Пирӯзии «Истиқлол» бар «Металлург»

Аз нишастҳои матбуотӣ

Нокомии музокироти Ҳукумати Афғонистон ва ҳаракати «Толибон»

Ҷаҳон дар як сатр

16.07.2021


Рушди сайёҳӣ дар шароити пандемияи COVID- 19 баррасӣ шуд


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед